Library·Atharvaveda Saṃhitā (Śaunaka)·9·9.4
साहस्रस् त्वेष ऋषभः पयस्वान् विश्वा रूपाणि वक्षणासु बिभ्रत् । भद्रं दात्रे यजमानाय शीक्षन् बार्हस्पत्य उस्रियस् तन्तुम् आतान् ॥१॥
sāhasras tveṣa ṛṣabhaḥ payasvān viśvā rūpāṇi vakṣaṇāsu bibhrat | bhadraṃ dātre yajamānāya śīkṣan bārhaspatya usriyas tantum ātān ||1||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपां यो अग्ने प्रतिमा बभूव प्रभूः सर्वस्मै पृथिवीव देवी । पिता वत्सानां पतिर् अघ्न्यानां साहस्रे पोषे अपि नः कृणोतु ॥२॥
apāṃ yo agne pratimā babhūva prabhūḥ sarvasmai pṛthivīva devī | pitā vatsānāṃ patir aghnyānāṃ sāhasre poṣe api naḥ kṛṇotu ||2||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुमान् अन्तर्वान्त् स्थविरः पयस्वान् वसोः कबन्धं ऋषभो बिभर्ति । तम् इन्द्राय पथिभिर् देवयानैर् हुतम् अग्निर् वहतु जातवेदाः ॥३॥
pumān antarvānt sthaviraḥ payasvān vasoḥ kabandhaṃ ṛṣabho bibharti | tam indrāya pathibhir devayānair hutam agnir vahatu jātavedāḥ ||3||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिता वत्सानां पतिर् अघ्न्यानां अथो पिता महतां गर्गराणाम् । वत्सो जरायु प्रतिधुक् पीयूष आमिक्षा घृतं तद् व् अस्य रेतः ॥४॥
pitā vatsānāṃ patir aghnyānāṃ atho pitā mahatāṃ gargarāṇām | vatso jarāyu pratidhuk pīyūṣa āmikṣā ghṛtaṃ tad v asya retaḥ ||4||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवानां भाग उपनाह एषो ऽपां रस ओषधीनां घृतस्य । सोमस्य भक्षम् अवृणीत शक्रो बृहन्न् अद्रिर् अभवद् यच् छरीरम् ॥५॥
devānāṃ bhāga upanāha eṣo 'pāṃ rasa oṣadhīnāṃ ghṛtasya | somasya bhakṣam avṛṇīta śakro bṛhann adrir abhavad yac charīram ||5||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमेन पूर्णं कलशं बिभर्षि त्वस्ता रुपाणां जनिता पशूनाम् । शिवास् ते सन्तु प्रजन्व इह या इमा न्य् अस्मभ्यं स्वधिते यछ या अमूः ॥६॥
somena pūrṇaṃ kalaśaṃ bibharṣi tvastā rupāṇāṃ janitā paśūnām | śivās te santu prajanva iha yā imā ny asmabhyaṃ svadhite yacha yā amūḥ ||6||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आजं बिभर्ति घृतम् अस्य रेतः साहस्रः पोषस् तम् उ यज्ञम् आहुः । इन्द्रस्य रूपम् ऋषभो वसानः सो अस्मान् देवाः शिव ऐतु दत्तः ॥७॥
ājaṃ bibharti ghṛtam asya retaḥ sāhasraḥ poṣas tam u yajñam āhuḥ | indrasya rūpam ṛṣabho vasānaḥ so asmān devāḥ śiva aitu dattaḥ ||7||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रस्यौजो वरुणस्य बाहू अश्विनोर् अंसौ मरुताम् इयं ककुत् । बृहस्पतिं संभृतम् एतम् आहुर् ये धीरासः कवयो ये मनीषिणः ॥८॥
indrasyaujo varuṇasya bāhū aśvinor aṃsau marutām iyaṃ kakut | bṛhaspatiṃ saṃbhṛtam etam āhur ye dhīrāsaḥ kavayo ye manīṣiṇaḥ ||8||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैवीर् विशः पयस्वान् आ तनोषि त्वाम् इन्द्रं त्वां सरस्वन्तम् आहुः । सहस्रं स एकमुखा ददाति यो ब्राह्मण ऋषभम् आजुहोति ॥९॥
daivīr viśaḥ payasvān ā tanoṣi tvām indraṃ tvāṃ sarasvantam āhuḥ | sahasraṃ sa ekamukhā dadāti yo brāhmaṇa ṛṣabham ājuhoti ||9||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहस्पतिः सविता ते वयो दधौ त्वष्टुर् वायोः पर्य् आत्मा त आभृतः । अन्तरिक्षे मनसा त्वा जुहोमि बर्हिष् टे द्यावापृथिवी उभे स्ताम् ॥१०॥ ९
bṛhaspatiḥ savitā te vayo dadhau tvaṣṭur vāyoḥ pary ātmā ta ābhṛtaḥ | antarikṣe manasā tvā juhomi barhiṣ ṭe dyāvāpṛthivī ubhe stām ||10|| 9
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य इन्द्र इव देवेषु गोष्व् एति विवावदत् । तस्य ऋषभस्याङ्गानि ब्रह्मा सं स्तौतु भद्रया ॥११॥
ya indra iva deveṣu goṣv eti vivāvadat | tasya ṛṣabhasyāṅgāni brahmā saṃ stautu bhadrayā ||11||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्श्वे आस्ताम् अनुमत्या भगस्यास्ताम् अनूवृजौ । अष्ठीवन्ताव् अब्रवीन् मित्रो ममैतौ केवलाव् इति ॥१२॥
pārśve āstām anumatyā bhagasyāstām anūvṛjau | aṣṭhīvantāv abravīn mitro mamaitau kevalāv iti ||12||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भसद् आसीद् आदित्यानां श्रोणी आस्तां बृहस्पतेः । पुछं वातस्य देवस्य तेन धूनोत्य् ओषधीः ॥१३॥
bhasad āsīd ādityānāṃ śroṇī āstāṃ bṛhaspateḥ | puchaṃ vātasya devasya tena dhūnoty oṣadhīḥ ||13||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुदा आसन्त् सिनीवाल्याः सूर्यायास् त्वचम् अब्रुवन् । उत्थातुर् अब्रुवन् पद ऋषभं यद् अकल्पयन् ॥१४॥
gudā āsant sinīvālyāḥ sūryāyās tvacam abruvan | utthātur abruvan pada ṛṣabhaṃ yad akalpayan ||14||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रोड आसीज् जामिशंसस्य सोमस्य क्लशो धृतः । देवाः संगत्य यत् सर्व ऋषभं व्यकल्पयन् ॥१५॥
kroḍa āsīj jāmiśaṃsasya somasya klaśo dhṛtaḥ | devāḥ saṃgatya yat sarva ṛṣabhaṃ vyakalpayan ||15||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते कुष्ठिकाः सरमायै कुर्मेभ्यो अदधुः शफान् । ऊबध्यम् अस्य कीतेभ्यः श्ववर्तेभ्यो अधारयन् ॥१६॥
te kuṣṭhikāḥ saramāyai kurmebhyo adadhuḥ śaphān | ūbadhyam asya kītebhyaḥ śvavartebhyo adhārayan ||16||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृङ्गाभ्यां रक्ष ऋषत्य् अवर्तिम् हन्ति चक्षुषा । शृणोति भद्रं कर्णाभ्यां गवां यः पतिर् अघ्न्यः ॥१७॥
śṛṅgābhyāṃ rakṣa ṛṣaty avartim hanti cakṣuṣā | śṛṇoti bhadraṃ karṇābhyāṃ gavāṃ yaḥ patir aghnyaḥ ||17||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतयाजं स यजते नैनं दुन्वन्त्य् अग्नयः । जिन्वन्ति विश्वे तं देवा यो ब्राह्मण ऋषभम् आजुहोति ॥१८॥
śatayājaṃ sa yajate nainaṃ dunvanty agnayaḥ | jinvanti viśve taṃ devā yo brāhmaṇa ṛṣabham ājuhoti ||18||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणेभ्य ऋषभं दत्त्वा वरीयः कृणुते मनः । पुष्टिं सो अघ्न्यानां स्वे गोष्ठे ऽव पश्यते ॥१९॥
brāhmaṇebhya ṛṣabhaṃ dattvā varīyaḥ kṛṇute manaḥ | puṣṭiṃ so aghnyānāṃ sve goṣṭhe 'va paśyate ||19||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गावः सन्तु प्रजाः सन्त्व् अथो अस्तु तनूबलम् । तत् सर्वम् अनु मन्यन्तां देवा ऋषभदायिने ॥२०॥
gāvaḥ santu prajāḥ santv atho astu tanūbalam | tat sarvam anu manyantāṃ devā ṛṣabhadāyine ||20||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं पिपान इन्द्र इद् रयिं दधातु चेतनीम् । अयं धेनुं सुदुघां नित्यवत्सां वशं दुहां विपश्चितं परो दिवः ॥२१॥
ayaṃ pipāna indra id rayiṃ dadhātu cetanīm | ayaṃ dhenuṃ sudughāṃ nityavatsāṃ vaśaṃ duhāṃ vipaścitaṃ paro divaḥ ||21||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिशङ्गरूपो नभसो वयोधा ऐन्द्रः शुष्मो विश्वरूपो न आगन् । आयुर् अस्मभ्यं दधत् प्रजां च रायश् च पोषैर् अभि नः सचताम् ॥२२॥
piśaṅgarūpo nabhaso vayodhā aindraḥ śuṣmo viśvarūpo na āgan | āyur asmabhyaṃ dadhat prajāṃ ca rāyaś ca poṣair abhi naḥ sacatām ||22||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपेहोपपर्चनास्मिन् गोष्ठ उप पृञ्च नः । उप ऋषभस्य यद् रेत उपेन्द्र तव वीर्यम् ॥२३॥
upehopaparcanāsmin goṣṭha upa pṛñca naḥ | upa ṛṣabhasya yad reta upendra tava vīryam ||23||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतं वो युवानं प्रति दध्मो अत्र तेन क्रीडन्तीश् चरत वशां अनु । मा नो हासिष्ट जनुषा सुभागा रायश् च पोषैर् अभि नः सचध्वम् ॥२४॥ १०
etaṃ vo yuvānaṃ prati dadhmo atra tena krīḍantīś carata vaśāṃ anu | mā no hāsiṣṭa januṣā subhāgā rāyaś ca poṣair abhi naḥ sacadhvam ||24|| 10
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.