Library·Atharvavedaparisistas·23

Atharvavedaparisistas 23

ओम् अथातो यज्ञपात्राणां लक्षणं योनिर् एव च । रूपं तथा प्रमाणं च क्रमेनैव प्रकथ्यते ॥

om athāto yajñapātrāṇāṃ lakṣaṇaṃ yonir eva ca | rūpaṃ tathā pramāṇaṃ ca kramenaiva prakathyate ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चमसग्रहपात्राणि होमपात्राणि यानि च । यज्ञवृक्षास् तथा शाखा ब्रह्मवेदे प्रदर्शिताः ॥

camasagrahapātrāṇi homapātrāṇi yāni ca | yajñavṛkṣās tathā śākhā brahmavede pradarśitāḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृपिण्डेषु दर्व्याद्यम् अग्निष्वात्तं च याज्ञिकम् । सायंहोमेषु नित्यानि तथा नैमित्तिकानि च ॥

pitṛpiṇḍeṣu darvyādyam agniṣvāttaṃ ca yājñikam | sāyaṃhomeṣu nityāni tathā naimittikāni ca ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिल्वाकृतिश् चरुः प्रोक्तस् ताम्रो वा मृन्मयो ऽपि वा । ग्रीवायां मुखविस्तीर्णश् चरुस्थालीति कीर्त्तितः ॥

bilvākṛtiś caruḥ proktas tāmro vā mṛnmayo 'pi vā | grīvāyāṃ mukhavistīrṇaś carusthālīti kīrttitaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुशस्याम्रस्य वा पर्णैर् वेणोर् वा बल्बजस्य वा । चतुष्कोणार्धवीतं च लोके शूर्पं तद् उच्यते ॥

kuśasyāmrasya vā parṇair veṇor vā balbajasya vā | catuṣkoṇārdhavītaṃ ca loke śūrpaṃ tad ucyate ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असिः खड्गं च निस्त्रिंशः पर्यायाः परिकीर्त्तिताः । तदाकृट्य् एव यद् रूपं यज्ञे स्फ्यं च वदन्ति तम् ॥

asiḥ khaḍgaṃ ca nistriṃśaḥ paryāyāḥ parikīrttitāḥ | tadākṛṭy eva yad rūpaṃ yajñe sphyaṃ ca vadanti tam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इध्मोच्छ्रयम् अर्धखातं खातेनैव तु विस्तरः । मध्ये हीनं तथोर्ध्वाग्रं वारणं तद् उलूखलम् ॥

idhmocchrayam ardhakhātaṃ khātenaiva tu vistaraḥ | madhye hīnaṃ tathordhvāgraṃ vāraṇaṃ tad ulūkhalam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थूलत्वान् मुष्टिमात्रं च स्कन्धमात्रं प्रमाणतः । वारणं मुसलं चैव अधस्ताल् लोहवेष्टितम् ॥

sthūlatvān muṣṭimātraṃ ca skandhamātraṃ pramāṇataḥ | vāraṇaṃ musalaṃ caiva adhastāl lohaveṣṭitam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रुवस् तु मूलदण्डश् च बिलं चाङ्गुष्ठपर्वणः । समवेते पृथग्भूते बिलार्धे दण्डवृत्तता ॥

sruvas tu mūladaṇḍaś ca bilaṃ cāṅguṣṭhaparvaṇaḥ | samavete pṛthagbhūte bilārdhe daṇḍavṛttatā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैकङ्कती ध्रुवा प्रोक्ता सर्वयज्ञेषु या स्मृता । तथाग्निहोत्रहवणी स्रुवश् चापि तथा स्मृतः ॥

vaikaṅkatī dhruvā proktā sarvayajñeṣu yā smṛtā | tathāgnihotrahavaṇī sruvaś cāpi tathā smṛtaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूलदण्डा त्वग्बिला च पुष्करं चतुरङ्गुलम् । पुष्कराद् द्विगुणं चाग्रं गजोष्ठं परिपठ्यते ॥

mūladaṇḍā tvagbilā ca puṣkaraṃ caturaṅgulam | puṣkarād dviguṇaṃ cāgraṃ gajoṣṭhaṃ paripaṭhyate ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[नेत्रादिकरणैर् हीनं नासिकाभ्यां द्विजैस् तथा । द्व्यङ्गुलः खाता च बिलाद् अङ्गुलं चैव पिण्डिका । वृत्ता वा चतुरश्रा वा साधस्ताच् छोभना स्मृता] ॥

[netrādikaraṇair hīnaṃ nāsikābhyāṃ dvijais tathā | dvyaṅgulaḥ khātā ca bilād aṅgulaṃ caiva piṇḍikā | vṛttā vā caturaśrā vā sādhastāc chobhanā smṛtā] ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धाङ्गुलं पृथुत्वेन बिलबाह्यं समन्ततः । बिलं वृत्तं स्रुचो मध्ये दण्डस्थौल्यं बिलार्धतः ॥

ardhāṅgulaṃ pṛthutvena bilabāhyaṃ samantataḥ | bilaṃ vṛttaṃ sruco madhye daṇḍasthaulyaṃ bilārdhataḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्विंशत्यङ्गुलं दण्डं वदन्त्य् एके मनीषिणः । सप्तत्रिंशद् अङ्गुलानि सा स्रुक् चैव प्रकीर्तिता ॥

caturviṃśatyaṅgulaṃ daṇḍaṃ vadanty eke manīṣiṇaḥ | saptatriṃśad aṅgulāni sā sruk caiva prakīrtitā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिन्ना विशीर्णा वक्रा च क्लिन्ना च स्फुटिता तथा । सुषिरा ग्रन्थिभिर् युक्ता चक्षुरादिविनाशिनी ॥

bhinnā viśīrṇā vakrā ca klinnā ca sphuṭitā tathā | suṣirā granthibhir yuktā cakṣurādivināśinī ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दग्धशेषे ऽर्धशुष्के च विद्युता चैव पातिते । उन्मूल्ये पतिते भग्ने मनसापि न चिन्तयेत् ॥

dagdhaśeṣe 'rdhaśuṣke ca vidyutā caiva pātite | unmūlye patite bhagne manasāpi na cintayet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभनक्षत्रातिथिषु शुभां गत्वा दिशं बुधः । स्रुवार्थं पातयेद् वृक्षं प्रातः प्राग्रं च सौम्यवाक् ॥

śubhanakṣatrātithiṣu śubhāṃ gatvā diśaṃ budhaḥ | sruvārthaṃ pātayed vṛkṣaṃ prātaḥ prāgraṃ ca saumyavāk ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगो हरिणरुरुश् च कृष्णपृष्ठशिरस् तथा । यत् तस्य चर्म त्वक् चैव तत् कृष्णाजिनम् उच्यते ॥

mṛgo hariṇaruruś ca kṛṣṇapṛṣṭhaśiras tathā | yat tasya carma tvak caiva tat kṛṣṇājinam ucyate ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाममुष्टिगृहीतास् तु प्रछिद्यन्ते सकृत् कुशाः । परशुनासिना वा तत् सकृदाछिन्नम् उच्यते ॥

vāmamuṣṭigṛhītās tu prachidyante sakṛt kuśāḥ | paraśunāsinā vā tat sakṛdāchinnam ucyate ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुष्ठपर्वाग्रमुखं दर्व्याकृति तु मेक्षणम्। वैकङ्कते पालाशे वा प्रादेशस् तु प्रमाणतः ॥

aṅguṣṭhaparvāgramukhaṃ darvyākṛti tu mekṣaṇam. vaikaṅkate pālāśe vā prādeśas tu pramāṇataḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलाबु वैणवं वापि दार्व्यं वैणवम् एव वा । अक्षाव् अमण्डलौ प्रोक्तौ यथा दृष्टं पुर र्षिभिः ॥

alābu vaiṇavaṃ vāpi dārvyaṃ vaiṇavam eva vā | akṣāv amaṇḍalau proktau yathā dṛṣṭaṃ pura rṣibhiḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्राभ्यां काष्ठसंघातैः शिल्पिभिश् चैव यत् कृतम् । लोके प्रसिद्धं शकटम् अग्निष्ठं याज्ञिके विधौ ॥

cakrābhyāṃ kāṣṭhasaṃghātaiḥ śilpibhiś caiva yat kṛtam | loke prasiddhaṃ śakaṭam agniṣṭhaṃ yājñike vidhau ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आज्यं घृतं विजानीयान् नवनीतं सुसंस्कृतम् । सौवीराद्य् अञ्जनं चैव अथ वा दैविकं तथा ॥

ājyaṃ ghṛtaṃ vijānīyān navanītaṃ susaṃskṛtam | sauvīrādy añjanaṃ caiva atha vā daivikaṃ tathā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यञ्जनं च तत् प्रक्तं तिलतैलं च यद् विदुः । आसनं कशिपु प्रोक्तं कायस्थं चोपबर्हणम् ॥

abhyañjanaṃ ca tat praktaṃ tilatailaṃ ca yad viduḥ | āsanaṃ kaśipu proktaṃ kāyasthaṃ copabarhaṇam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यवोदरैर् अष्टभिस् तु अङ्गुलं परिपठ्यते । चरुत्विंशत्यङ्गुलं तु याज्ञिकैर् हस्त आकृतः ॥

yavodarair aṣṭabhis tu aṅgulaṃ paripaṭhyate | carutviṃśatyaṅgulaṃ tu yājñikair hasta ākṛtaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तमात्रं स्रुवः खड्गं सकृदाछिन्नम् एव च । बाहुमात्रा जुहूः प्रोक्ता ध्रुवा बर्हिस् तथैव च ॥

hastamātraṃ sruvaḥ khaḍgaṃ sakṛdāchinnam eva ca | bāhumātrā juhūḥ proktā dhruvā barhis tathaiva ca ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम्रश् चैव स्रुवः प्रोक्तः खड्गं खादिरम् एव च । पालाशी च जुहूः कार्या इध्माश् चैव विशेषतः ॥

tāmraś caiva sruvaḥ proktaḥ khaḍgaṃ khādiram eva ca | pālāśī ca juhūḥ kāryā idhmāś caiva viśeṣataḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रहाः पात्राणि चमसा दण्डयूपासनानि च । वृक्षेषु याज्ञिकेषु स्युर् यथालाभेषु नान्यतः ॥

grahāḥ pātrāṇi camasā daṇḍayūpāsanāni ca | vṛkṣeṣu yājñikeṣu syur yathālābheṣu nānyataḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समिधः प्रादेशमात्र्यो नित्यहोमे प्रकीर्तिताः । समिल्लक्षणदृष्टानि प्रमाणानि यथाक्रमम् ॥

samidhaḥ prādeśamātryo nityahome prakīrtitāḥ | samillakṣaṇadṛṣṭāni pramāṇāni yathākramam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शम्य् अश्वत्थ[ः] पलाशश् च खादिरो ऽथ विकङ्कतः । काश्मर्योदुम्बरो बिल्वो यज्ञवृक्षाः प्रकीर्तिताः ॥

śamy aśvattha[ḥ] palāśaś ca khādiro 'tha vikaṅkataḥ | kāśmaryodumbaro bilvo yajñavṛkṣāḥ prakīrtitāḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषाम् अलाभे वृक्षाणाम् अन्ये ग्राह्यास् तु याज्ञिकैः । यज्ञाङ्गकार्ये द्रष्टव्याः समिदर्थं विशेषतः ॥

eṣām alābhe vṛkṣāṇām anye grāhyās tu yājñikaiḥ | yajñāṅgakārye draṣṭavyāḥ samidarthaṃ viśeṣataḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यवव्रीहिमहाव्रीहिप्रयङ्गूणां हि तण्डुलाः । श्यामाकतण्डुलतिला आसाद्याः श्रुतिचोदिताः ॥

yavavrīhimahāvrīhiprayaṅgūṇāṃ hi taṇḍulāḥ | śyāmākataṇḍulatilā āsādyāḥ śruticoditāḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सायंहोमेषु यद् द्रव्यं प्रातर्होमेषु तद् भवेत् । भिन्नद्रव्यहुतं यत् तु न हुतं तस्य तद् भवेत् ॥

sāyaṃhomeṣu yad dravyaṃ prātarhomeṣu tad bhavet | bhinnadravyahutaṃ yat tu na hutaṃ tasya tad bhavet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदिते ऽनुदिते चैव समयाध्युषिते तथा । क्षुधाकाले तथाप्य् केके पक्षहोमं तु कारयेत् ॥

udite 'nudite caiva samayādhyuṣite tathā | kṣudhākāle tathāpy keke pakṣahomaṃ tu kārayet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यायावराणां मुनिभिः पक्षहोमस् तु तैः स्मृतः । यथा कथं चिद् वचनं श्रुत्युक्तं द्विज आचारेत् ॥

yāyāvarāṇāṃ munibhiḥ pakṣahomas tu taiḥ smṛtaḥ | yathā kathaṃ cid vacanaṃ śrutyuktaṃ dvija ācāret ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आतुरः पथिकश् चैव राजोपद्रवपीडितः । पक्षहोमं तदा कुर्यान् निस्तीर्य सततं चरेत् ॥

āturaḥ pathikaś caiva rājopadravapīḍitaḥ | pakṣahomaṃ tadā kuryān nistīrya satataṃ caret ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्दशगृहीतं तु सकृद् उन्नयते हविः । एका समित् सकृद् धोमः सो ऽर्धमासाय कल्पते ॥

caturdaśagṛhītaṃ tu sakṛd unnayate haviḥ | ekā samit sakṛd dhomaḥ so 'rdhamāsāya kalpate ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्दशगुणं कृत्वा स्रुचा पात्रेण पूर्ववत् । एवं गार्हपत्ये च दक्षिणाग्नौ च जुह्वति ॥

caturdaśaguṇaṃ kṛtvā srucā pātreṇa pūrvavat | evaṃ gārhapatye ca dakṣiṇāgnau ca juhvati ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वा हुत्वाहुतीः सायं व्युष्टायाम् अपरे ऽह्नि । एतेनैव विधानेन जुह्वति प्रातराहुतीः ॥

pūrvā hutvāhutīḥ sāyaṃ vyuṣṭāyām apare 'hni | etenaiva vidhānena juhvati prātarāhutīḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषिभिश् च पुरा दृष्टम् आपत्कालेषु सर्वतः । अरण्योश् च समारोप्य श्रुतिदृष्टेन कर्मणा ॥

ṛṣibhiś ca purā dṛṣṭam āpatkāleṣu sarvataḥ | araṇyoś ca samāropya śrutidṛṣṭena karmaṇā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

होमार्थेष्व् एतद् द्रष्टव्यम् आहिताग्निगृहेष्व् अपि । तत्प्रयोजनमात्रं तु न दोषः सूतकेषु च ॥

homārtheṣv etad draṣṭavyam āhitāgnigṛheṣv api | tatprayojanamātraṃ tu na doṣaḥ sūtakeṣu ca ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्यःशौचादिकं प्रोक्तं सूतकं च द्विजातिभिः । स्वयंहोमीति वचनान् न दोषः श्रुतिचोदनात् ॥

sadyaḥśaucādikaṃ proktaṃ sūtakaṃ ca dvijātibhiḥ | svayaṃhomīti vacanān na doṣaḥ śruticodanāt ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रतिनां सत्त्रिणां चैव महाराजाहिताग्नयः । एषां दोषो न विद्येत सायम्प्रातः क्रिये स्थिते ॥

vratināṃ sattriṇāṃ caiva mahārājāhitāgnayaḥ | eṣāṃ doṣo na vidyeta sāyamprātaḥ kriye sthite ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पालाश्यः समिधो ऽदोषा नित्यं होमे प्रकीर्तिताः । अथ वा कौशिकोक्तानां यज्ञियानां महीरुहाम् ॥

pālāśyaḥ samidho 'doṣā nityaṃ home prakīrtitāḥ | atha vā kauśikoktānāṃ yajñiyānāṃ mahīruhām ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुलत्रयम् आवर्त्य उच्छ्रये ऽप्य् अङ्गुलत्रयम् । पुरोडाशप्रमाणं तु सर्वत्र कथितं नृणाम् ॥

aṅgulatrayam āvartya ucchraye 'py aṅgulatrayam | puroḍāśapramāṇaṃ tu sarvatra kathitaṃ nṛṇām ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षोडशाङ्गुलम् आवर्त्य त्रिभागं चोत्तरम् ऋजु । दक्षिणस्यां दिशि स्थानं दक्षिणाग्नेः प्रकीर्तितम् ॥

ṣoḍaśāṅgulam āvartya tribhāgaṃ cottaram ṛju | dakṣiṇasyāṃ diśi sthānaṃ dakṣiṇāgneḥ prakīrtitam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टाविंशत्य् अङ्गुलानि गार्हपत्यं प्रकीर्तितम् । आहवनीयम् [चतुर्]विंशतिश् चतुरश्रं तु कारयेत् ॥

aṣṭāviṃśaty aṅgulāni gārhapatyaṃ prakīrtitam | āhavanīyam [catur]viṃśatiś caturaśraṃ tu kārayet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुलानि तु षट्त्रिंशद् ध्न्वाकृत्या तु कारयेत् । दक्षिणाग्नेस् तु वै कुण्डं विद्वद्भिज् परिकथ्यते ॥

aṅgulāni tu ṣaṭtriṃśad dhnvākṛtyā tu kārayet | dakṣiṇāgnes tu vai kuṇḍaṃ vidvadbhij parikathyate ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईशान्यां दिशि सभ्यस्य गार्हपत्यविधानतः । सभ्यं नेच्छन्ति शालाग्नौ माहकिः कौशिकस् तथा ॥

īśānyāṃ diśi sabhyasya gārhapatyavidhānataḥ | sabhyaṃ necchanti śālāgnau māhakiḥ kauśikas tathā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मौदायनास् तथेच्छन्ति शौनकेयास् तथैव च । मन्ताद् एव तथा प्रोक्तं द्रव्यं यत्र न दृश्यते ॥

maudāyanās tathecchanti śaunakeyās tathaiva ca | mantād eva tathā proktaṃ dravyaṃ yatra na dṛśyate ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आज्यं तत्र विजानीइयाद् धोमस् तत्र स्रुवेण च । अभ्युक्षणं हविःकर्म कर्तव्यं वज्रपाणिना ॥

ājyaṃ tatra vijānīiyād dhomas tatra sruveṇa ca | abhyukṣaṇaṃ haviḥkarma kartavyaṃ vajrapāṇinā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुशहस्तेन कर्तव्या जपहोमपितृक्रियाः । यज्ञे चैव अङ्गभूताश् च पात्रमन्त्रहविर्द्विजाः । चरुत्भिश् च क्रियाः सर्वाश् चातुर्होत्रं तद् उच्यते ॥

kuśahastena kartavyā japahomapitṛkriyāḥ | yajñe caiva aṅgabhūtāś ca pātramantrahavirdvijāḥ | carutbhiś ca kriyāḥ sarvāś cāturhotraṃ tad ucyate ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याज्ञिकास् तु वदन्त्य् अन्ये चतुर्भिर् यच् च हूयते । ब्रह्मणाध्वर्युहोतृभ्यां त्रिभिर् अग्निचतुर्थकैः ॥

yājñikās tu vadanty anye caturbhir yac ca hūyate | brahmaṇādhvaryuhotṛbhyāṃ tribhir agnicaturthakaiḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्भिक्षे चाकुले भङ्गे ऋत्विजां चाप्य् असंभवे । एकश् चातुर्होत्रं कुर्याद् आपस्तम्बे प्रपठ्यते ॥

durbhikṣe cākule bhaṅge ṛtvijāṃ cāpy asaṃbhave | ekaś cāturhotraṃ kuryād āpastambe prapaṭhyate ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋत्विजां च७अप्य् असाम्निध्ये अध्वर्युस् तत् पठेत् स्वयम् । अस्थानपठिते कुर्युर् ऋत्विग् इत्यादि चोदितम् ॥

ṛtvijāṃ ca7apy asāmnidhye adhvaryus tat paṭhet svayam | asthānapaṭhite kuryur ṛtvig ityādi coditam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खाते लूने तु यच् चोक्तं संस्कारश्रुतिहेतुभिः । द्रव्याणां यज्ञक्ल्प्त्यर्थं कुर्यात् पूर्वेण संग्रहम् ॥

khāte lūne tu yac coktaṃ saṃskāraśrutihetubhiḥ | dravyāṇāṃ yajñakLptyarthaṃ kuryāt pūrveṇa saṃgraham ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पात्रासादं द्वितीयं च प्रोक्षणेन विवर्जितम् । उभयोश् चैव कुर्वीत पाकयज्ञेष्टिकर्मवत् ॥

pātrāsādaṃ dvitīyaṃ ca prokṣaṇena vivarjitam | ubhayoś caiva kurvīta pākayajñeṣṭikarmavat ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णाजिनं तिला दर्भा मन्त्रा आज्यं द्विजोत्तमाः । दोषो न विद्यते ह्य् एषां यथार्थं संनियोजयेत् ॥

kṛṣṇājinaṃ tilā darbhā mantrā ājyaṃ dvijottamāḥ | doṣo na vidyate hy eṣāṃ yathārthaṃ saṃniyojayet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आज्यं धूमहविर् ज्वाला परिपाकः स्फुलिङ्गकैः । दावाग्निकाष्ठसंस्पर्शे अग्नेर् दोषो न विद्यते ॥

ājyaṃ dhūmahavir jvālā paripākaḥ sphuliṅgakaiḥ | dāvāgnikāṣṭhasaṃsparśe agner doṣo na vidyate ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जपाध्यायतपोदानैः सोपवासैः सहोमकैः । श्राद्धादिपितृकार्यैस् च न दोषः परिवेदने ॥

japādhyāyatapodānaiḥ sopavāsaiḥ sahomakaiḥ | śrāddhādipitṛkāryais ca na doṣaḥ parivedane ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृभ्रातृसपत्नैश् च पतितोन्मत्तषण्ढकैः । जात्यन्धमूकबधिरैर् न दोषः परिवेदने ॥

pitṛbhrātṛsapatnaiś ca patitonmattaṣaṇḍhakaiḥ | jātyandhamūkabadhirair na doṣaḥ parivedane ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यन्तकामिना चैव पत्नीहीनेन चैव हि । एषाम् अनुज्ञाम् आदाय कुर्याद् वैतानिकी[ः] क्रियाः ॥

atyantakāminā caiva patnīhīnena caiva hi | eṣām anujñām ādāya kuryād vaitānikī[ḥ] kriyāḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रौद्रराक्षसपैशाचान् आसुरांश् चाभिचारिकान् । मन्तांश् च पितृकर्मैवं कृत्वालभ्योदकं स्पृशेत् ॥

raudrarākṣasapaiśācān āsurāṃś cābhicārikān | mantāṃś ca pitṛkarmaivaṃ kṛtvālabhyodakaṃ spṛśet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रुक् स्रुवश् च ध्रुवा खड्गं मुसलोलूखलं चरुः । उदकेनैव सोष्णेन संप्रक्षाल्य विशुध्यति ॥

sruk sruvaś ca dhruvā khaḍgaṃ musalolūkhalaṃ caruḥ | udakenaiva soṣṇena saṃprakṣālya viśudhyati ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पात्रं ग्रहाश् च चमसा हविः शूर्पं कुशासनम् । सोमस्पृष्टं च यद् भाण्डं वारिशौचेन शुध्यति ॥

pātraṃ grahāś ca camasā haviḥ śūrpaṃ kuśāsanam | somaspṛṣṭaṃ ca yad bhāṇḍaṃ vāriśaucena śudhyati ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदोक्तं सर्वमन्तोक्तं शौनकेन महात्मना । अवश्यं तद् द्विजैः कार्यं श्रेयस्कामैस् तु नित्यशः ॥

vedoktaṃ sarvamantoktaṃ śaunakena mahātmanā | avaśyaṃ tad dvijaiḥ kāryaṃ śreyaskāmais tu nityaśaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पात्रानां तु प्रसाङ्गेन यद् अन्यत् परिकीर्तितम् । सायं प्रातस् तु होमाङ्गं पुरा दृष्टं महर्षिभिः ॥

pātrānāṃ tu prasāṅgena yad anyat parikīrtitam | sāyaṃ prātas tu homāṅgaṃ purā dṛṣṭaṃ maharṣibhiḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुणा भाषितेनैव याज्ञिकानुमतेन च । सदापदिष्टद्रव्याणां लक्षणं परिकीर्तितम् ॥

guruṇā bhāṣitenaiva yājñikānumatena ca | sadāpadiṣṭadravyāṇāṃ lakṣaṇaṃ parikīrtitam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं ये ऽनुस्मरिष्यन्ति यज्ञपात्रेषु लक्षणम् । राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं प्राप्स्यन्ति ते ध्रुवम् ॥

nityaṃ ye 'nusmariṣyanti yajñapātreṣu lakṣaṇam | rājasūyāśvamedhābhyāṃ phalaṃ prāpsyanti te dhruvam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिप्पलादेन महता समाख्यातम् इदं शुभम् । ब्राह्मणानां हितार्थाय पुत्रशिष्यहिताय च ॥

pippalādena mahatā samākhyātam idaṃ śubham | brāhmaṇānāṃ hitārthāya putraśiṣyahitāya ca ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्कामो वा सकामो वा वेदोक्तं यः समाचरेत् । निष्कामस्य तु मुक्तिः स्यात् सकामः फलम् अश्नुते ॥

niṣkāmo vā sakāmo vā vedoktaṃ yaḥ samācaret | niṣkāmasya tu muktiḥ syāt sakāmaḥ phalam aśnute ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्कामेण तु यत् किं चित् कर्तव्यम् इति वैदिकम् । तत् सर्वं मुक्तिदं ज्ञेयं परापरपरं सुखम् ॥

niṣkāmeṇa tu yat kiṃ cit kartavyam iti vaidikam | tat sarvaṃ muktidaṃ jñeyaṃ parāparaparaṃ sukham ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न शोकस् तस्य नो व्याधिर् न मृत्युर् न जरा तथा । न क्षुधा न पिपासा च अमृतात्मा स तिष्ठति ॥

na śokas tasya no vyādhir na mṛtyur na jarā tathā | na kṣudhā na pipāsā ca amṛtātmā sa tiṣṭhati ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.