Library·Atharvavedaparisistas·33
ॐ ब्रह्मणे ब्रह्मवेदाय नमस्कृत्वा स्वयंभुवे । घृतकम्बलं प्रवक्ष्यामि ब्रह्मणो निगदो यथा ॥
oṃ brahmaṇe brahmavedāya namaskṛtvā svayaṃbhuve | ghṛtakambalaṃ pravakṣyāmi brahmaṇo nigado yathā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहस्पतिर् महेन्द्राय चकार घृतकम्बलम् ॥
bṛhaspatir mahendrāya cakāra ghṛtakambalam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं सविताब्रवीत् प्रायश्चित्तं कुरुष्वाप्रतिरुद्धो भविष्यसीति
taṃ savitābravīt prāyaścittaṃ kuruṣvāpratiruddho bhaviṣyasīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् इन्द्रो ऽब्रवीत् ॥ भगवन् त्वम् एवाप्रतिरुद्धः प्रायश्चित्तं कुर्व् इति ॥
tam indro 'bravīt || bhagavan tvam evāpratiruddhaḥ prāyaścittaṃ kurv iti ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स प्रायश्चित्तम् अकरोत्
sa prāyaścittam akarot
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्ये नक्षत्रे बार्हस्पत्ये मुहूर्ते ऽभिजित्य् औदुम्बरं कुम्भं द्रोणेन साढकेन पूरयित्वा तस्मिन्न् एव वासप्रभृतयः ओषधयो दर्भप्रभृतयश् च बिल्वगौरसर्षपाश् चेत्य् एतान् संभारान् संभृत्य घृतकुम्भं बर्हिष्य् आधायैतैर् गणैर् आज्यं जुहुयात् ॥
puṇye nakṣatre bārhaspatye muhūrte 'bhijity audumbaraṃ kumbhaṃ droṇena sāḍhakena pūrayitvā tasminn eva vāsaprabhṛtayaḥ oṣadhayo darbhaprabhṛtayaś ca bilvagaurasarṣapāś cety etān saṃbhārān saṃbhṛtya ghṛtakumbhaṃ barhiṣy ādhāyaitair gaṇair ājyaṃ juhuyāt ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्र पतेत इत्य् एकेनाङ्गादङ्गाच् छमलम् अवलिख्य सपत्नं भ्रातृव्यं हृदये इमर्मणि वासिनाविध्य गोमयेन काषायेण वाच्छाद्य शान्तेर् अप्रतिघातकं कर्म ततो ज्येष्ठं घृतकम्बलं ब्रह्मणः पुत्रम् अकरोत्
pra pateta ity ekenāṅgādaṅgāc chamalam avalikhya sapatnaṃ bhrātṛvyaṃ hṛdaye imarmaṇi vāsināvidhya gomayena kāṣāyeṇa vācchādya śānter apratighātakaṃ karma tato jyeṣṭhaṃ ghṛtakambalaṃ brahmaṇaḥ putram akarot
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य ह वा एतस्य घृतकम्बलस्य सावित्रीगणशरीरस्य शन्तातीयः शिरः त्रिषप्तीयो मुखं रुद्ररौद्रौ चक्षुषी घृतलिङ्ग आस्यं नैरृतो जिह्वा दन्तोष्ठाव् अभयापराजितौ कृत्यादूषणचातनौ श्रोत्रे शर्मवर्मस्वस्त्ययनौ बाहू मातृनामवाष्टोष्पत्यौ पादौ॥॥पायुश् च भैषज्यं न्यायः प्राणापानाव् इति मीमांसत इत्य्
tasya ha vā etasya ghṛtakambalasya sāvitrīgaṇaśarīrasya śantātīyaḥ śiraḥ triṣaptīyo mukhaṃ rudraraudrau cakṣuṣī ghṛtaliṅga āsyaṃ nairṛto jihvā dantoṣṭhāv abhayāparājitau kṛtyādūṣaṇacātanau śrotre śarmavarmasvastyayanau bāhū mātṛnāmavāṣṭoṣpatyau pādau....pāyuś ca bhaiṣajyaṃ nyāyaḥ prāṇāpānāv iti mīmāṃsata ity
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष ह वै ज्येष्ठो घृतकम्बलो ब्रह्मणः पुत्रो ऽपराजितगणेनेष्ट्वेन्द्रो ऽसुरान् अजयन् मृत्युम् अलक्ष्मीम् अरातिं दुःस्वप्नदुर्भूतान्य् अजयद्
eṣa ha vai jyeṣṭho ghṛtakambalo brahmaṇaḥ putro 'parājitagaṇeneṣṭvendro 'surān ajayan mṛtyum alakṣmīm arātiṃ duḥsvapnadurbhūtāny ajayad
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा चैवंविद्वान् घृतकम्बलं कुरुते सर्वकामान् आप्नोति सर्वव्याधिरहितो भवति ब्रह्मलोकम् अवाप्नोतीति ब्राह्मणम् ॥
yathā caivaṃvidvān ghṛtakambalaṃ kurute sarvakāmān āpnoti sarvavyādhirahito bhavati brahmalokam avāpnotīti brāhmaṇam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथेन्द्रो ह वा असुरैः पराजितश् चिन्ताम् आपेदे
athendro ha vā asuraiḥ parājitaś cintām āpede
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा सर्वम् इदं व्याप्तम् असुरैर् नावशेषितम् । स्थातुं देवाः पराभूतास् ते ऽथर्वाणम् उपागताः ॥
yadā sarvam idaṃ vyāptam asurair nāvaśeṣitam | sthātuṃ devāḥ parābhūtās te 'tharvāṇam upāgatāḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्माद्य् एकं कुरुष्व त्वं यद् भृग्वङ्गिरसोर् मतम् । असुराणां वधार्थायेत्य् उक्तः कर्ताथ सो ऽभवत् ॥
karmādy ekaṃ kuruṣva tvaṃ yad bhṛgvaṅgirasor matam | asurāṇāṃ vadhārthāyety uktaḥ kartātha so 'bhavat ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परचक्रोपसृष्टस्य राज्ञो विजयम् इच्छतः । प्रतिरुद्धस्य वा भूयः श्रीकामस्येच्छतः श्रियम् ॥
paracakropasṛṣṭasya rājño vijayam icchataḥ | pratiruddhasya vā bhūyaḥ śrīkāmasyecchataḥ śriyam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रादुर्भावाद्भुतानां च ग्रहाणां विग्रहे तथा । शङ्कमानो ऽभिचाराद् वा कारयेद् घृतकम्बलम् ॥
prādurbhāvādbhutānāṃ ca grahāṇāṃ vigrahe tathā | śaṅkamāno 'bhicārād vā kārayed ghṛtakambalam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतमात्रा तु विज्ञेया मागधप्रस्थसंमिता । शतानि पञ्च द्रोणानां पलैकशतम् एव वा ॥
ghṛtamātrā tu vijñeyā māgadhaprasthasaṃmitā | śatāni pañca droṇānāṃ palaikaśatam eva vā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[सर्वपापप्रणाशाय सर्वकामार्थसिद्धये । सर्वरोगक्षयार्थाय प्रयोज्यो घृतकम्बलः] ॥
[sarvapāpapraṇāśāya sarvakāmārthasiddhaye | sarvarogakṣayārthāya prayojyo ghṛtakambalaḥ] ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतप्रमाणं वक्ष्यामि माषकं पञ्चकृष्णलम् । माषकाणि चतुह्षष्टिः पलम् एकं विधीयते ॥
ghṛtapramāṇaṃ vakṣyāmi māṣakaṃ pañcakṛṣṇalam | māṣakāṇi catuhṣaṣṭiḥ palam ekaṃ vidhīyate ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वात्रिंशत्पलकं प्रस्थं मागधैः परिकीर्तितम् । आढकं तु चतुःप्रस्थं चतुर्भिर् द्रोणम् आढकैः ॥
dvātriṃśatpalakaṃ prasthaṃ māgadhaiḥ parikīrtitam | āḍhakaṃ tu catuḥprasthaṃ caturbhir droṇam āḍhakaiḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रोणप्रमाणं विज्ञेयं ब्रह्मणा निर्मितं पुरा । द्वादशाभ्यधिकैर् नित्यं पलानां पञ्चभिः शतैः ॥
droṇapramāṇaṃ vijñeyaṃ brahmaṇā nirmitaṃ purā | dvādaśābhyadhikair nityaṃ palānāṃ pañcabhiḥ śataiḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[घृतमात्रा तु विज्ञेया मागधप्रस्थसंमिता । शतानि पञ्च द्रोणानां पलानां वा शतोत्तरे] ॥
[ghṛtamātrā tu vijñeyā māgadhaprasthasaṃmitā | śatāni pañca droṇānāṃ palānāṃ vā śatottare] ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतद्रोणशतेनोक्त एको द्रोणवरस् तथा । यथाशक्ति प्रयुञ्जीत घृतं कृत्वाथ भागशः ॥
ghṛtadroṇaśatenokta eko droṇavaras tathā | yathāśakti prayuñjīta ghṛtaṃ kṛtvātha bhāgaśaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्भागो ऽभिषेकाय चतुर्भागस् तु हूयते । भागो देयः सदस्येभ्यः कर्ता भागेन युज्यते ॥
caturbhāgo 'bhiṣekāya caturbhāgas tu hūyate | bhāgo deyaḥ sadasyebhyaḥ kartā bhāgena yujyate ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्ये प्रयोगं कुर्वीत प्राजापत्ये ऽथ मारुते । वैष्णवे पूषदैवत्ये उत्तरेष्व् अथ वा त्रिषु ॥
puṣye prayogaṃ kurvīta prājāpatye 'tha mārute | vaiṣṇave pūṣadaivatye uttareṣv atha vā triṣu ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तप्तकृछ्रावसाने वा सर्वकृछ्रस्य चान्ततः । यस्मिन् वा स्नातका ब्रूयुस् तत्र कुर्याद् विचक्षणः ॥
taptakṛchrāvasāne vā sarvakṛchrasya cāntataḥ | yasmin vā snātakā brūyus tatra kuryād vicakṣaṇaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाकयज्ञविधानेन कृत्वोपक्रमणं बुधः । निशाकाले बहिर्ग्रामे कुर्याद् अग्निनिवेशनम् ॥
pākayajñavidhānena kṛtvopakramaṇaṃ budhaḥ | niśākāle bahirgrāme kuryād agniniveśanam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यजेत निरृतिं तत्र कृष्णवासाश् चतुष्पथे । यथोक्तं नैरृतैर् मन्त्रैर् हविर्भिश् च यथाक्रमम् ॥
yajeta nirṛtiṃ tatra kṛṣṇavāsāś catuṣpathe | yathoktaṃ nairṛtair mantrair havirbhiś ca yathākramam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयेन तु सूक्तेन निवेद्य बलिम् अन्ततः । यथाव्यावर्तने चैव यद् उक्तं तत् समाचरेत् ॥
tṛtīyena tu sūktena nivedya balim antataḥ | yathāvyāvartane caiva yad uktaṃ tat samācaret ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स्नातः शुक्लवासाः प्राश्य शान्त्युदकं शुचिः । पर्युक्ष्योपसमाधाय घृतसंस्कार इष्यते ॥
tataḥ snātaḥ śuklavāsāḥ prāśya śāntyudakaṃ śuciḥ | paryukṣyopasamādhāya ghṛtasaṃskāra iṣyate ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वं महाव्याहृतिभिः सावित्र्या तदनन्तरम् । शान्तिश् च ब्रह्म जज्ञानं ब्रह्म भ्राजद् इतीति च ॥
pūrvaṃ mahāvyāhṛtibhiḥ sāvitryā tadanantaram | śāntiś ca brahma jajñānaṃ brahma bhrājad itīti ca ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्ने गोभिर् अग्ने ऽभ्यावर्तिन्न् अग्ने जातवेदः सह रय्या पुनर् ऊर्जेति ॥
agne gobhir agne 'bhyāvartinn agne jātavedaḥ saha rayyā punar ūrjeti ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निम् ईले पुरोहितम् अग्न आ याहि वीतये । बृहस्पतिर् न इत्य् एका बृहस्पते युवं तथा ॥
agnim īLe purohitam agna ā yāhi vītaye | bṛhaspatir na ity ekā bṛhaspate yuvaṃ tathā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतैर् आज्यं च जुहुयात् संपातान् आनयेद् घृते । कृत्यादूषणमन्त्रैश् च कुर्याच् छान्त्युदके विधिम् ॥
etair ājyaṃ ca juhuyāt saṃpātān ānayed ghṛte | kṛtyādūṣaṇamantraiś ca kuryāc chāntyudake vidhim ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपातान् आनयेत् तत्र चातनैर् मातृनामभिः । वास्तोष्पत्यैर् वाष्टोष्पताव् आनयेत् समदूषणम् ॥
saṃpātān ānayet tatra cātanair mātṛnāmabhiḥ | vāstoṣpatyair vāṣṭoṣpatāv ānayet samadūṣaṇam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निधाय हविर् आसाद्य घृतकुम्भं सुसंस्कृतम् । घृतभागौ तु याव् अन्यौ पूर्वेणाग्नेर् निधापयेत् ॥
nidhāya havir āsādya ghṛtakumbhaṃ susaṃskṛtam | ghṛtabhāgau tu yāv anyau pūrveṇāgner nidhāpayet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्भादीन् तु वासादींश् च संभारान् गौरसर्षपान् । बिल्वं च कुम्भे निधायापरेणाग्नेर् निधापयेत् ॥
darbhādīn tu vāsādīṃś ca saṃbhārān gaurasarṣapān | bilvaṃ ca kumbhe nidhāyāpareṇāgner nidhāpayet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सावित्रः शन्तातीयश् च कृत्यादूषण एव च । अभयापराजितायुष्या वर्चस्यश् च ततः परः ॥
sāvitraḥ śantātīyaś ca kṛtyādūṣaṇa eva ca | abhayāparājitāyuṣyā varcasyaś ca tataḥ paraḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसक्तीयः सुषुप्तीयः स्वस्त्ययनः शर्मवर्म च । चातनो मातृनामानि भैषज्यं न्याय एव च ॥
saṃsaktīyaḥ suṣuptīyaḥ svastyayanaḥ śarmavarma ca | cātano mātṛnāmāni bhaiṣajyaṃ nyāya eva ca ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतलिङ्गौ तथा रौद्रौ संपातान् आनयेद् घृते । गणान्तेषु यथाशक्ति ब्राह्मणान् स्वस्तिवाचयेत् ॥
ghṛtaliṅgau tathā raudrau saṃpātān ānayed ghṛte | gaṇānteṣu yathāśakti brāhmaṇān svastivācayet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽस्मिन्न् अक्षीभ्यां ते सहस्राक्षं ब्रह्म जज्ञानम् । ब्रह्म भ्राजद् उद् अगाद् इदम् आपस् तथापश् च ॥
yo 'sminn akṣībhyāṃ te sahasrākṣaṃ brahma jajñānam | brahma bhrājad ud agād idam āpas tathāpaś ca ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिषिञ्चेत् सर्वमन्त्रैर् आयुष्यैर् अभयैस् तथा । मृण्मयश् चात्र भवति द्वेष्यस्य च पराकृतिः ॥
abhiṣiñcet sarvamantrair āyuṣyair abhayais tathā | mṛṇmayaś cātra bhavati dveṣyasya ca parākṛtiḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिषिञ्चेत् सर्वमन्त्रैर् आयुष्यैर् अभयैस् तथा । मृण्मयश् चात्र भवति द्वेष्यस्य च पराकृतिः ॥
abhiṣiñcet sarvamantrair āyuṣyair abhayais tathā | mṛṇmayaś cātra bhavati dveṣyasya ca parākṛtiḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्योपरिष्टाद् अभिषिच्य कुर्यान् मात्रातलेखनीम् । अङ्गादङ्गाद् अथान्येन प्र पतेति चतसृभिः ॥
tasyopariṣṭād abhiṣicya kuryān mātrātalekhanīm | aṅgādaṅgād athānyena pra pateti catasṛbhiḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रातृव्यहम् इति वैश्वानरोयन्त्य् अवसानेन । द्यावादिना पर्यायेण समलंकृटम् उल्लिखेत् ॥
bhrātṛvyaham iti vaiśvānaroyanty avasānena | dyāvādinā paryāyeṇa samalaṃkṛṭam ullikhet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विषन्तं मे परावद् वि द्विषन्तं निर् दहन्तु मे । भ्रातृव्यतान् इति द्वाभ्यां पर्यायाश् च त्रयः पराः ॥
dviṣantaṃ me parāvad vi dviṣantaṃ nir dahantu me | bhrātṛvyatān iti dvābhyāṃ paryāyāś ca trayaḥ parāḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्वालभ्य तु कर्तारम् उपविष्ट उदङ्मुखः । स्वप्नतक्माष्टनयनैः सौभाग्यैर् वर्मभिस् तथा ॥
anvālabhya tu kartāram upaviṣṭa udaṅmukhaḥ | svapnatakmāṣṭanayanaiḥ saubhāgyair varmabhis tathā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्ररौद्रपरैर् मन्त्रैर् आज्यहोमो विधीयते । स्राक्त्यं वा यदि वाश्वत्थम् औदुम्बरम् अथापि वा ॥
rudraraudraparair mantrair ājyahomo vidhīyate | srāktyaṃ vā yadi vāśvattham audumbaram athāpi vā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खं च मणिम् आबध्य प्रतिसरैर् अभिमन्त्रयेत् । अन्वारभ्याभिषेकं तु रौद्राभ्यां जुहुयात् ततः ॥
śaṅkhaṃ ca maṇim ābadhya pratisarair abhimantrayet | anvārabhyābhiṣekaṃ tu raudrābhyāṃ juhuyāt tataḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् ते वास [इति] परिधानं यथोक्तं परिधापयेत् । रोचना गुग्गुलु घृतम् अभ्यञ्जनम् अथाञ्जनम् ॥
yat te vāsa [iti] paridhānaṃ yathoktaṃ paridhāpayet | rocanā guggulu ghṛtam abhyañjanam athāñjanam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत एतैर् अलंकृत्य ईक्षयेतादर्षे मुखम् । दश गा दक्षिणां दद्याद् वृषभं घृतम् एव च ॥
tata etair alaṃkṛtya īkṣayetādarṣe mukham | daśa gā dakṣiṇāṃ dadyād vṛṣabhaṃ ghṛtam eva ca ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणान् स्वस्तिवाच्याथ प्राङ्मुखः संविशेत् ततः । रक्षोहणम् [इत्य्] अनुवाकं जपेत् कर्ताथ ऋत्विजः ॥
brāhmaṇān svastivācyātha prāṅmukhaḥ saṃviśet tataḥ | rakṣohaṇam [ity] anuvākaṃ japet kartātha ṛtvijaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शर्मवर्मैतद् उक्तं स्नातस्य रक्षोभ्यो ऽभयंकरम् इति ॥
śarmavarmaitad uktaṃ snātasya rakṣobhyo 'bhayaṃkaram iti ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न राक्षसा न गन्धर्वा न पिशाचा न चासुराः । क्रूराः पुरुषमर्मज्ञा न हिंसन्ति घृतार्चितम् ॥
na rākṣasā na gandharvā na piśācā na cāsurāḥ | krūrāḥ puruṣamarmajñā na hiṃsanti ghṛtārcitam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धाभिषेको नैशश् च घृतकम्बलम् एव च । लक्षः पुष्याभिषेकश् च प्रधानावभृतस् तथा ॥
siddhābhiṣeko naiśaś ca ghṛtakambalam eva ca | lakṣaḥ puṣyābhiṣekaś ca pradhānāvabhṛtas tathā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाशान्तित्रयस्त्रिंशत् तत्र षट् प्रस्तरैः सह । नियतान्येवदृछाया कर्तव्या भूतिम् इच्छता ॥
mahāśāntitrayastriṃśat tatra ṣaṭ prastaraiḥ saha | niyatānyevadṛchāyā kartavyā bhūtim icchatā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.