ओम् अथ पुरोहितकर्माणि ॥ राज्ञः प्रातर् उत्थितस्य कृतस्वस्त्ययनस्य
om atha purohitakarmāṇi || rājñaḥ prātar utthitasya kṛtasvastyayanasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Atharvavedaparisistas·4
ओम् अथ पुरोहितकर्माणि ॥ राज्ञः प्रातर् उत्थितस्य कृतस्वस्त्ययनस्य
om atha purohitakarmāṇi || rājñaḥ prātar utthitasya kṛtasvastyayanasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ पुरोहितः स्नातानुलिप्तः शुचिः शुक्लवासाः सोष्णीषः सविता प्रसवानाम् इति व्याख्यातम् ॥
atha purohitaḥ snātānuliptaḥ śuciḥ śuklavāsāḥ soṣṇīṣaḥ savitā prasavānām iti vyākhyātam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इमम् इन्द्र वर्धयेत्य् उक्तम् ॥
imam indra vardhayety uktam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परि धत्तेति द्वाभ्यां राज्ञो वस्त्रम् अभिमन्त्र्य प्रयच्छेत् ॥
pari dhatteti dvābhyāṃ rājño vastram abhimantrya prayacchet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् आबध्नन्न् इत्य् अलंकारान् ॥
yad ābadhnann ity alaṃkārān ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंहे व्याघ्र इति सिंहासनम् ॥
siṃhe vyāghra iti siṃhāsanam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस् ते गन्ध इति गन्धान् ॥
yas te gandha iti gandhān ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एहि जीवं त्रायमाणम् इत्य् अक्षिणी अङ्क्ते ॥
ehi jīvaṃ trāyamāṇam ity akṣiṇī aṅkte ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातरंहा इत्य् अश्वम् ॥
vātaraṃhā ity aśvam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तिवर्चसम् इति हस्तिनम् ॥
hastivarcasam iti hastinam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् ते माता यत् ते पितेति नरयानम् ॥
yat te mātā yat te piteti narayānam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खड्गं चाभिमन्त्रयामीति खड्गम् ॥
khaḍgaṃ cābhimantrayāmīti khaḍgam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खड्गं चाभिमन्त्रयामि यः शत्रून् मर्दयिष्यति । मर्दिताः शत्रवो ऽनेन वशम् आयान्तु ते सदेति ॥
khaḍgaṃ cābhimantrayāmi yaḥ śatrūn mardayiṣyati | marditāḥ śatravo 'nena vaśam āyāntu te sadeti ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्यङ्कम् आसनं खड्गं ध्वजं छत्त्रं सचामरम् । रथम् अश्वगजं श्रेष्ठं धनुर् वर्म शरेषुधिम् ॥
paryaṅkam āsanaṃ khaḍgaṃ dhvajaṃ chattraṃ sacāmaram | ratham aśvagajaṃ śreṣṭhaṃ dhanur varma śareṣudhim ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आञ्जनं गन्धमाल्यानि वस्त्राण्य् आभरणानि च । सर्वान् शान्त्युदकेनैतान् अभ्युक्ष्येच् चाभिमन्त्रयेत् ॥
āñjanaṃ gandhamālyāni vastrāṇy ābharaṇāni ca | sarvān śāntyudakenaitān abhyukṣyec cābhimantrayet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूर्वादीन् मूर्ध्नि निक्षिप्य स्वस्त्ययनैर् अभिमन्त्रयेत् । अभयं द्यावापृथिवीत्य् अभिमन्त्रितो ब्राह्मणान् प्रणिपत्य प्राक् ॥
dūrvādīn mūrdhni nikṣipya svastyayanair abhimantrayet | abhayaṃ dyāvāpṛthivīty abhimantrito brāhmaṇān praṇipatya prāk ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युष्मत्प्रसादाच् छान्तिम् अधिगच्छामीति ॥
yuṣmatprasādāc chāntim adhigacchāmīti ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथास्त्व् इत्य् उक्तो निर्गच्छेद् इति ॥
tathāstv ity ukto nirgacched iti ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंकृत्यस्वस्त्ययनो यद् एवावलोकयति त सिध्यति ॥
evaṃkṛtyasvastyayano yad evāvalokayati ta sidhyati ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अपि श्लोकाः ॥
tad api ślokāḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असुरैः पीड्यमानस् तु पुरा शक्रो जगत्प्रभुः । कारयाम् आस विधिवत् पुरोधस्त्वे बृहस्पतिम् ॥
asuraiḥ pīḍyamānas tu purā śakro jagatprabhuḥ | kārayām āsa vidhivat purodhastve bṛhaspatim ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वृतो भयभीतेन शमनार्थं बुभूषता । मङ्गलानि ससर्जाष्टाव् अभयार्थं शतक्रतोः ॥
sa vṛto bhayabhītena śamanārthaṃ bubhūṣatā | maṅgalāni sasarjāṣṭāv abhayārthaṃ śatakratoḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोक्तानि मङ्गलान्य् अष्टौ ब्राह्मणो गौर् हुताशनः । भूमिः सिद्धार्थकाः सर्पिः शमी व्रीहियवौ तथा ॥
proktāni maṅgalāny aṣṭau brāhmaṇo gaur hutāśanaḥ | bhūmiḥ siddhārthakāḥ sarpiḥ śamī vrīhiyavau tathā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतानि सततं पुण्यानि संपश्यन्न् अर्चयन्न् अपि । न प्राप्नोत्य् आपदं राजा श्रियं प्राप्नोत्य् अनुत्तमाम् ॥
etāni satataṃ puṇyāni saṃpaśyann arcayann api | na prāpnoty āpadaṃ rājā śriyaṃ prāpnoty anuttamām ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ राजकर्माणि
atha rājakarmāṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वावसौ मुहूर्ते स्नातो अभिषेकमन्त्रैर् अभिमन्त्रितः ॥
viśvāvasau muhūrte snāto abhiṣekamantrair abhimantritaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुलेपनैर् अनुलिप्तः ॥
anulepanair anuliptaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वोक्तेन विधिना वस्त्रालंकारादिभिः
pūrvoktena vidhinā vastrālaṃkārādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णनिष्कं कृष्णलं वा वामहस्तेन संगृह्य ॥
suvarṇaniṣkaṃ kṛṣṇalaṃ vā vāmahastena saṃgṛhya ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् दुःकृतं यच् छबलं सर्वं पाप्मानं दहत्व् इत्य्
yad duḥkṛtaṃ yac chabalaṃ sarvaṃ pāpmānaṃ dahatv ity
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन मन्त्रेण सुवर्णं शरीरे निघृष्य दक्षिणेन हस्तेन विप्राय दद्याद्
anena mantreṇa suvarṇaṃ śarīre nighṛṣya dakṣiṇena hastena viprāya dadyād
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धेनुं चारोगाम्
dhenuṃ cārogām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरिमितगुणान् तिलान् सौवर्णमये ताम्रमये वा पात्रे स्थापयित्वा यद् अज्ञानाद् इत्य् अभिमन्त्र्य विप्राय दद्यात् ॥
aparimitaguṇān tilān sauvarṇamaye tāmramaye vā pātre sthāpayitvā yad ajñānād ity abhimantrya viprāya dadyāt ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् अज्ञानात् तथा ज्ञानाद् यन् मया शबलं कृतम् । तत् सर्वं तिलदानेन दह्यताम् इति हि प्रभो ॥
yad ajñānāt tathā jñānād yan mayā śabalaṃ kṛtam | tat sarvaṃ tiladānena dahyatām iti hi prabho ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमिश् च सस्यसंपन्ना ब्राह्मणे वेदपारगे । यथाशक्ति प्रदेया हि बृहस्पतिवचो यथा ॥
bhūmiś ca sasyasaṃpannā brāhmaṇe vedapārage | yathāśakti pradeyā hi bṛhaspativaco yathā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स भुक्त्वा विविधान् भोगान् सप्तसागरमेखलाम् । पृथिवीं प्राप्य मोदेत चन्द्रवत् पृथिवीपतिः ॥
sa bhuktvā vividhān bhogān saptasāgaramekhalām | pṛthivīṃ prāpya modeta candravat pṛthivīpatiḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नं तु विविधं नित्यं प्रदद्यात् द्विजातये । तूर्यघोषेण संयुक्तः कृतस्वस्त्ययनस् तथा ॥
annaṃ tu vividhaṃ nityaṃ pradadyāt dvijātaye | tūryaghoṣeṇa saṃyuktaḥ kṛtasvastyayanas tathā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहदेवांस् तु संपूज्य कार्यश् चाप्य् उत्सवो गृहे । छत्त्रादीनि च यानानि पूजयेद् विधिवत् स्वयम् ॥
gṛhadevāṃs tu saṃpūjya kāryaś cāpy utsavo gṛhe | chattrādīni ca yānāni pūjayed vidhivat svayam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[पुष्पैश् च विविधैः शुभ्रैः फलैश् चाप्य् अर्चयेद् बुधः] तस्मात् सर्वाणि सततं दानानि तु महीपतिः । दत्त्वा श्रद्धान्वितो विप्रैर् वृतो भुञ्जीत वाग्यतः ॥
[puṣpaiś ca vividhaiḥ śubhraiḥ phalaiś cāpy arcayed budhaḥ] tasmāt sarvāṇi satataṃ dānāni tu mahīpatiḥ | dattvā śraddhānvito viprair vṛto bhuñjīta vāgyataḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ पिष्टमयीं रात्रिं चतुर्भिर् दीपकैः सह । अर्चितां गन्धमाल्येन स्थापयेत् तस्य चाग्रतः ॥
atha piṣṭamayīṃ rātriṃ caturbhir dīpakaiḥ saha | arcitāṃ gandhamālyena sthāpayet tasya cāgrataḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस् कृत्वा ततो रात्रिम् अर्चयित्वा यथाविधि । धूपेन चान्नपानेन स्तोत्रेण च समर्चयेत् ॥
namas kṛtvā tato rātrim arcayitvā yathāvidhi | dhūpena cānnapānena stotreṇa ca samarcayet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाहि मां सततं देवि सराष्ट्रं ससुहृज्जनम् । उषसे नः प्रयच्छस्व शान्तिं च कृणु मे सदा । ये त्वां प्रपद्यन्ते देवि न तेषां विद्यते भयम् ॥
pāhi māṃ satataṃ devi sarāṣṭraṃ sasuhṛjjanam | uṣase naḥ prayacchasva śāntiṃ ca kṛṇu me sadā | ye tvāṃ prapadyante devi na teṣāṃ vidyate bhayam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रात्रिं प्रपद्ये जननीं सर्वभूतनिवेशनीम् । भद्रां भगवतीं कृष्णां विश्वस्य जगतो निशाम् ॥
rātriṃ prapadye jananīṃ sarvabhūtaniveśanīm | bhadrāṃ bhagavatīṃ kṛṣṇāṃ viśvasya jagato niśām ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवेशनीं संयमनीं ग्रहनक्षत्रमालिनीम् । प्रपन्नो ऽहं शिवां रात्रिं भद्रे पारम् अशीमहि ॥
saṃveśanīṃ saṃyamanīṃ grahanakṣatramālinīm | prapanno 'haṃ śivāṃ rātriṃ bhadre pāram aśīmahi ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यां सदा सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च । सायं प्रातर् नमस्यन्ति सा मां रात्र्य् अभिरक्षत्व् इति ॥
yāṃ sadā sarvabhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca | sāyaṃ prātar namasyanti sā māṃ rātry abhirakṣatv iti ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आ रात्रि पार्थिवम् इषिरा योषा त्रायमान इत्य् रात्र्याणि ॥
ā rātri pārthivam iṣirā yoṣā trāyamāna ity rātryāṇi ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममोभा मह्यम् आप इति सूक्ताभ्याम् अन्वालभ्य जपेत् ॥
mamobhā mahyam āpa iti sūktābhyām anvālabhya japet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो न[[ः]] स्व इति पञ्चभिः सर्षपाञ् जुहुयात् ॥
yo na[[ḥ]] sva iti pañcabhiḥ sarṣapāñ juhuyāt ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽस्मिन् यस् त्वा मातुर् इति दीपेन नृपस्योपरि त्रिष् परिहृत्य प्रैषकृते प्रयच्छेत् ॥
yo 'smin yas tvā mātur iti dīpena nṛpasyopari triṣ parihṛtya praiṣakṛte prayacchet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभयम् इत्य् ऋचा चतस्रः शर्कराः प्रदक्षिणं प्रतिदिशं क्षिपेत् ॥
abhayam ity ṛcā catasraḥ śarkarāḥ pradakṣiṇaṃ pratidiśaṃ kṣipet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एह्य् अश्मानम् आ तिष्ठेति पञ्चमीम् अधिष्ठापयेत् ॥
ehy aśmānam ā tiṣṭheti pañcamīm adhiṣṭhāpayet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तं यक्ष्मा ऐतु देव इति गुग्गुलुकुष्ठदूपं दद्यात् ॥
na taṃ yakṣmā aitu deva iti guggulukuṣṭhadūpaṃ dadyāt ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस् ते गन्धस् त्र्यायुषम् इति भूतिं प्रयच्छेत् ॥
yas te gandhas tryāyuṣam iti bhūtiṃ prayacchet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूष्या दूषिर् असीति प्रतिसरम् आबध्य
dūṣyā dūṣir asīti pratisaram ābadhya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निर् मा पातु वसुभिः पुरस्ताद् इति शर्करान् प्रदक्षिणं प्रतिदिशं क्षिपेत् ॥
agnir mā pātu vasubhiḥ purastād iti śarkarān pradakṣiṇaṃ pratidiśaṃ kṣipet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहिर् निःसृत्योत्तरेण गत्वा बाह्येनोपनिष्क्रम्य सुहृदे कुर्याच् छ्रद्दधते कुर्यात् ॥
bahir niḥsṛtyottareṇa gatvā bāhyenopaniṣkramya suhṛde kuryāc chraddadhate kuryāt ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैशम् अभयं कर्म मौसलीपुत्रः पैठीनसिः ॥
naiśam abhayaṃ karma mausalīputraḥ paiṭhīnasiḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथातो रात्रिसूक्तानां विधिम् अनुक्रमिष्यामः ॥
athāto rātrisūktānāṃ vidhim anukramiṣyāmaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुचिः शुक्लवासाः पुरोहितः ॥
śuciḥ śuklavāsāḥ purohitaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्थिवस्य पश्चिमां संध्याम् उपास्य दर्भैः पवित्रपाणी राजानम् अभिगम्य
pārthivasya paścimāṃ saṃdhyām upāsya darbhaiḥ pavitrapāṇī rājānam abhigamya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिष्टमयीं रात्रिं कृत्वा ॥
piṣṭamayīṃ rātriṃ kṛtvā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नपानधूपदीपैर् अर्चयित्वा माल्यैश् च ॥
annapānadhūpadīpair arcayitvā mālyaiś ca ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रज्वलितैश् चतुर्भिर् दीपकैर् अर्चयित्वा ॥
prajvalitaiś caturbhir dīpakair arcayitvā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आ रात्रि पार्थिवम् इषिरा योषेति सूक्तद्वयेन रात्रिम् उपस्थाय ॥
ā rātri pārthivam iṣirā yoṣeti sūktadvayena rātrim upasthāya ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रायमाणे विश्वजिते अह्ने च त्वेति राजानं प्रदक्षिणं त्रिः कृत्वा
trāyamāṇe viśvajite ahne ca tveti rājānaṃ pradakṣiṇaṃ triḥ kṛtvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजवेश्मनि द्वारे विसर्जयित्वा ॥
rājaveśmani dvāre visarjayitvā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तं यक्ष्मा ऐतु देव इति गुग्गुलुकुष्ठधूपं दद्याद्
na taṃ yakṣmā aitu deva iti guggulukuṣṭhadhūpaṃ dadyād
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस् ते गन्ध इति भूतिम् अभिमन्त्र्य
yas te gandha iti bhūtim abhimantrya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्र्यायुषम् इति राज्ञे रक्षां कृत्वा ॥
tryāyuṣam iti rājñe rakṣāṃ kṛtvā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असपत्नम् इति शर्कराम् अभिमन्त्र्याङ्गुष्ठात् प्रदक्षिणं प्रतिदिशं क्षिपेत् ॥
asapatnam iti śarkarām abhimantryāṅguṣṭhāt pradakṣiṇaṃ pratidiśaṃ kṣipet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शान्ता द्यौर् इति जपित्वा राजानं वासगृहं नयेत् ॥
śāntā dyaur iti japitvā rājānaṃ vāsagṛhaṃ nayet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूतिना रक्षां कृत्वा निष्क्रम्य
bhūtinā rakṣāṃ kṛtvā niṣkramya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमेवम् अहरहः कुर्यात् ॥
evamevam aharahaḥ kuryāt ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य राज्ञो जनपदे अथर्वा शान्तिपारगः । निवसत्य् अपि तद् राष्ट्रं वर्धते निरुपद्रवम् ॥
yasya rājño janapade atharvā śāntipāragaḥ | nivasaty api tad rāṣṭraṃ vardhate nirupadravam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य राज्ञो जनपदे स नास्ति विविधैर् भयैः । पीड्यते तस्य तद् राष्ट्रं पङ्के गौर् इव मज्जति ॥
yasya rājño janapade sa nāsti vividhair bhayaiḥ | pīḍyate tasya tad rāṣṭraṃ paṅke gaur iva majjati ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् राजा विशेषेण अथर्वाणं जितेन्द्रियम् । दानसंमानसत्कारैर् नित्यं समभिपूजयेत् ॥
tasmād rājā viśeṣeṇa atharvāṇaṃ jitendriyam | dānasaṃmānasatkārair nityaṃ samabhipūjayet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं च कारयेच् छान्तिं ग्रहऋक्षाणि पूजयेत् । भूमिदोहान् प्रकुर्वीत देवतायतनेषु च ॥
nityaṃ ca kārayec chāntiṃ grahaṛkṣāṇi pūjayet | bhūmidohān prakurvīta devatāyataneṣu ca ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुस्पथेषु गोष्ठेषु तीर्थेष्व् अप्सु च कारयेत् । गोतर्पणं च विधिवत् सर्वदोषविनाशनम् ॥
catuspatheṣu goṣṭheṣu tīrtheṣv apsu ca kārayet | gotarpaṇaṃ ca vidhivat sarvadoṣavināśanam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य एवं कारयेद् राजा सर्वकालं जितेन्द्रियः । अनन्तं सुखम् आपनोति कृत्स्नां भुङ्क्ते वसुंधराम् ॥
ya evaṃ kārayed rājā sarvakālaṃ jitendriyaḥ | anantaṃ sukham āpanoti kṛtsnāṃ bhuṅkte vasuṃdharām ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.