Library·Atharvavedaparisistas·4

Atharvavedaparisistas 4

ओम् अथ पुरोहितकर्माणि ॥ राज्ञः प्रातर् उत्थितस्य कृतस्वस्त्ययनस्य

om atha purohitakarmāṇi || rājñaḥ prātar utthitasya kṛtasvastyayanasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पुरोहितः स्नातानुलिप्तः शुचिः शुक्लवासाः सोष्णीषः सविता प्रसवानाम् इति व्याख्यातम् ॥

atha purohitaḥ snātānuliptaḥ śuciḥ śuklavāsāḥ soṣṇīṣaḥ savitā prasavānām iti vyākhyātam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमम् इन्द्र वर्धयेत्य् उक्तम् ॥

imam indra vardhayety uktam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परि धत्तेति द्वाभ्यां राज्ञो वस्त्रम् अभिमन्त्र्य प्रयच्छेत् ॥

pari dhatteti dvābhyāṃ rājño vastram abhimantrya prayacchet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् आबध्नन्न् इत्य् अलंकारान् ॥

yad ābadhnann ity alaṃkārān ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिंहे व्याघ्र इति सिंहासनम् ॥

siṃhe vyāghra iti siṃhāsanam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस् ते गन्ध इति गन्धान् ॥

yas te gandha iti gandhān ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एहि जीवं त्रायमाणम् इत्य् अक्षिणी अङ्क्ते ॥

ehi jīvaṃ trāyamāṇam ity akṣiṇī aṅkte ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातरंहा इत्य् अश्वम् ॥

vātaraṃhā ity aśvam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तिवर्चसम् इति हस्तिनम् ॥

hastivarcasam iti hastinam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् ते माता यत् ते पितेति नरयानम् ॥

yat te mātā yat te piteti narayānam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खड्गं चाभिमन्त्रयामीति खड्गम् ॥

khaḍgaṃ cābhimantrayāmīti khaḍgam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खड्गं चाभिमन्त्रयामि यः शत्रून् मर्दयिष्यति । मर्दिताः शत्रवो ऽनेन वशम् आयान्तु ते सदेति ॥

khaḍgaṃ cābhimantrayāmi yaḥ śatrūn mardayiṣyati | marditāḥ śatravo 'nena vaśam āyāntu te sadeti ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्यङ्कम् आसनं खड्गं ध्वजं छत्त्रं सचामरम् । रथम् अश्वगजं श्रेष्ठं धनुर् वर्म शरेषुधिम् ॥

paryaṅkam āsanaṃ khaḍgaṃ dhvajaṃ chattraṃ sacāmaram | ratham aśvagajaṃ śreṣṭhaṃ dhanur varma śareṣudhim ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आञ्जनं गन्धमाल्यानि वस्त्राण्य् आभरणानि च । सर्वान् शान्त्युदकेनैतान् अभ्युक्ष्येच् चाभिमन्त्रयेत् ॥

āñjanaṃ gandhamālyāni vastrāṇy ābharaṇāni ca | sarvān śāntyudakenaitān abhyukṣyec cābhimantrayet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूर्वादीन् मूर्ध्नि निक्षिप्य स्वस्त्ययनैर् अभिमन्त्रयेत् । अभयं द्यावापृथिवीत्य् अभिमन्त्रितो ब्राह्मणान् प्रणिपत्य प्राक् ॥

dūrvādīn mūrdhni nikṣipya svastyayanair abhimantrayet | abhayaṃ dyāvāpṛthivīty abhimantrito brāhmaṇān praṇipatya prāk ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युष्मत्प्रसादाच् छान्तिम् अधिगच्छामीति ॥

yuṣmatprasādāc chāntim adhigacchāmīti ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथास्त्व् इत्य् उक्तो निर्गच्छेद् इति ॥

tathāstv ity ukto nirgacched iti ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवंकृत्यस्वस्त्ययनो यद् एवावलोकयति त सिध्यति ॥

evaṃkṛtyasvastyayano yad evāvalokayati ta sidhyati ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अपि श्लोकाः ॥

tad api ślokāḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असुरैः पीड्यमानस् तु पुरा शक्रो जगत्प्रभुः । कारयाम् आस विधिवत् पुरोधस्त्वे बृहस्पतिम् ॥

asuraiḥ pīḍyamānas tu purā śakro jagatprabhuḥ | kārayām āsa vidhivat purodhastve bṛhaspatim ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वृतो भयभीतेन शमनार्थं बुभूषता । मङ्गलानि ससर्जाष्टाव् अभयार्थं शतक्रतोः ॥

sa vṛto bhayabhītena śamanārthaṃ bubhūṣatā | maṅgalāni sasarjāṣṭāv abhayārthaṃ śatakratoḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रोक्तानि मङ्गलान्य् अष्टौ ब्राह्मणो गौर् हुताशनः । भूमिः सिद्धार्थकाः सर्पिः शमी व्रीहियवौ तथा ॥

proktāni maṅgalāny aṣṭau brāhmaṇo gaur hutāśanaḥ | bhūmiḥ siddhārthakāḥ sarpiḥ śamī vrīhiyavau tathā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतानि सततं पुण्यानि संपश्यन्न् अर्चयन्न् अपि । न प्राप्नोत्य् आपदं राजा श्रियं प्राप्नोत्य् अनुत्तमाम् ॥

etāni satataṃ puṇyāni saṃpaśyann arcayann api | na prāpnoty āpadaṃ rājā śriyaṃ prāpnoty anuttamām ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ राजकर्माणि

atha rājakarmāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वावसौ मुहूर्ते स्नातो अभिषेकमन्त्रैर् अभिमन्त्रितः ॥

viśvāvasau muhūrte snāto abhiṣekamantrair abhimantritaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुलेपनैर् अनुलिप्तः ॥

anulepanair anuliptaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वोक्तेन विधिना वस्त्रालंकारादिभिः

pūrvoktena vidhinā vastrālaṃkārādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णनिष्कं कृष्णलं वा वामहस्तेन संगृह्य ॥

suvarṇaniṣkaṃ kṛṣṇalaṃ vā vāmahastena saṃgṛhya ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् दुःकृतं यच् छबलं सर्वं पाप्मानं दहत्व् इत्य्

yad duḥkṛtaṃ yac chabalaṃ sarvaṃ pāpmānaṃ dahatv ity

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन मन्त्रेण सुवर्णं शरीरे निघृष्य दक्षिणेन हस्तेन विप्राय दद्याद्

anena mantreṇa suvarṇaṃ śarīre nighṛṣya dakṣiṇena hastena viprāya dadyād

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धेनुं चारोगाम्

dhenuṃ cārogām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरिमितगुणान् तिलान् सौवर्णमये ताम्रमये वा पात्रे स्थापयित्वा यद् अज्ञानाद् इत्य् अभिमन्त्र्य विप्राय दद्यात् ॥

aparimitaguṇān tilān sauvarṇamaye tāmramaye vā pātre sthāpayitvā yad ajñānād ity abhimantrya viprāya dadyāt ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् अज्ञानात् तथा ज्ञानाद् यन् मया शबलं कृतम् । तत् सर्वं तिलदानेन दह्यताम् इति हि प्रभो ॥

yad ajñānāt tathā jñānād yan mayā śabalaṃ kṛtam | tat sarvaṃ tiladānena dahyatām iti hi prabho ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिश् च सस्यसंपन्ना ब्राह्मणे वेदपारगे । यथाशक्ति प्रदेया हि बृहस्पतिवचो यथा ॥

bhūmiś ca sasyasaṃpannā brāhmaṇe vedapārage | yathāśakti pradeyā hi bṛhaspativaco yathā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स भुक्त्वा विविधान् भोगान् सप्तसागरमेखलाम् । पृथिवीं प्राप्य मोदेत चन्द्रवत् पृथिवीपतिः ॥

sa bhuktvā vividhān bhogān saptasāgaramekhalām | pṛthivīṃ prāpya modeta candravat pṛthivīpatiḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नं तु विविधं नित्यं प्रदद्यात् द्विजातये । तूर्यघोषेण संयुक्तः कृतस्वस्त्ययनस् तथा ॥

annaṃ tu vividhaṃ nityaṃ pradadyāt dvijātaye | tūryaghoṣeṇa saṃyuktaḥ kṛtasvastyayanas tathā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहदेवांस् तु संपूज्य कार्यश् चाप्य् उत्सवो गृहे । छत्त्रादीनि च यानानि पूजयेद् विधिवत् स्वयम् ॥

gṛhadevāṃs tu saṃpūjya kāryaś cāpy utsavo gṛhe | chattrādīni ca yānāni pūjayed vidhivat svayam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[पुष्पैश् च विविधैः शुभ्रैः फलैश् चाप्य् अर्चयेद् बुधः] तस्मात् सर्वाणि सततं दानानि तु महीपतिः । दत्त्वा श्रद्धान्वितो विप्रैर् वृतो भुञ्जीत वाग्यतः ॥

[puṣpaiś ca vividhaiḥ śubhraiḥ phalaiś cāpy arcayed budhaḥ] tasmāt sarvāṇi satataṃ dānāni tu mahīpatiḥ | dattvā śraddhānvito viprair vṛto bhuñjīta vāgyataḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पिष्टमयीं रात्रिं चतुर्भिर् दीपकैः सह । अर्चितां गन्धमाल्येन स्थापयेत् तस्य चाग्रतः ॥

atha piṣṭamayīṃ rātriṃ caturbhir dīpakaiḥ saha | arcitāṃ gandhamālyena sthāpayet tasya cāgrataḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस् कृत्वा ततो रात्रिम् अर्चयित्वा यथाविधि । धूपेन चान्नपानेन स्तोत्रेण च समर्चयेत् ॥

namas kṛtvā tato rātrim arcayitvā yathāvidhi | dhūpena cānnapānena stotreṇa ca samarcayet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाहि मां सततं देवि सराष्ट्रं ससुहृज्जनम् । उषसे नः प्रयच्छस्व शान्तिं च कृणु मे सदा । ये त्वां प्रपद्यन्ते देवि न तेषां विद्यते भयम् ॥

pāhi māṃ satataṃ devi sarāṣṭraṃ sasuhṛjjanam | uṣase naḥ prayacchasva śāntiṃ ca kṛṇu me sadā | ye tvāṃ prapadyante devi na teṣāṃ vidyate bhayam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रात्रिं प्रपद्ये जननीं सर्वभूतनिवेशनीम् । भद्रां भगवतीं कृष्णां विश्वस्य जगतो निशाम् ॥

rātriṃ prapadye jananīṃ sarvabhūtaniveśanīm | bhadrāṃ bhagavatīṃ kṛṣṇāṃ viśvasya jagato niśām ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवेशनीं संयमनीं ग्रहनक्षत्रमालिनीम् । प्रपन्नो ऽहं शिवां रात्रिं भद्रे पारम् अशीमहि ॥

saṃveśanīṃ saṃyamanīṃ grahanakṣatramālinīm | prapanno 'haṃ śivāṃ rātriṃ bhadre pāram aśīmahi ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यां सदा सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च । सायं प्रातर् नमस्यन्ति सा मां रात्र्य् अभिरक्षत्व् इति ॥

yāṃ sadā sarvabhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca | sāyaṃ prātar namasyanti sā māṃ rātry abhirakṣatv iti ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ रात्रि पार्थिवम् इषिरा योषा त्रायमान इत्य् रात्र्याणि ॥

ā rātri pārthivam iṣirā yoṣā trāyamāna ity rātryāṇi ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममोभा मह्यम् आप इति सूक्ताभ्याम् अन्वालभ्य जपेत् ॥

mamobhā mahyam āpa iti sūktābhyām anvālabhya japet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो न[[ः]] स्व इति पञ्चभिः सर्षपाञ् जुहुयात् ॥

yo na[[ḥ]] sva iti pañcabhiḥ sarṣapāñ juhuyāt ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽस्मिन् यस् त्वा मातुर् इति दीपेन नृपस्योपरि त्रिष् परिहृत्य प्रैषकृते प्रयच्छेत् ॥

yo 'smin yas tvā mātur iti dīpena nṛpasyopari triṣ parihṛtya praiṣakṛte prayacchet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभयम् इत्य् ऋचा चतस्रः शर्कराः प्रदक्षिणं प्रतिदिशं क्षिपेत् ॥

abhayam ity ṛcā catasraḥ śarkarāḥ pradakṣiṇaṃ pratidiśaṃ kṣipet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एह्य् अश्मानम् आ तिष्ठेति पञ्चमीम् अधिष्ठापयेत् ॥

ehy aśmānam ā tiṣṭheti pañcamīm adhiṣṭhāpayet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तं यक्ष्मा ऐतु देव इति गुग्गुलुकुष्ठदूपं दद्यात् ॥

na taṃ yakṣmā aitu deva iti guggulukuṣṭhadūpaṃ dadyāt ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस् ते गन्धस् त्र्यायुषम् इति भूतिं प्रयच्छेत् ॥

yas te gandhas tryāyuṣam iti bhūtiṃ prayacchet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूष्या दूषिर् असीति प्रतिसरम् आबध्य

dūṣyā dūṣir asīti pratisaram ābadhya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निर् मा पातु वसुभिः पुरस्ताद् इति शर्करान् प्रदक्षिणं प्रतिदिशं क्षिपेत् ॥

agnir mā pātu vasubhiḥ purastād iti śarkarān pradakṣiṇaṃ pratidiśaṃ kṣipet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहिर् निःसृत्योत्तरेण गत्वा बाह्येनोपनिष्क्रम्य सुहृदे कुर्याच् छ्रद्दधते कुर्यात् ॥

bahir niḥsṛtyottareṇa gatvā bāhyenopaniṣkramya suhṛde kuryāc chraddadhate kuryāt ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैशम् अभयं कर्म मौसलीपुत्रः पैठीनसिः ॥

naiśam abhayaṃ karma mausalīputraḥ paiṭhīnasiḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथातो रात्रिसूक्तानां विधिम् अनुक्रमिष्यामः ॥

athāto rātrisūktānāṃ vidhim anukramiṣyāmaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुचिः शुक्लवासाः पुरोहितः ॥

śuciḥ śuklavāsāḥ purohitaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पार्थिवस्य पश्चिमां संध्याम् उपास्य दर्भैः पवित्रपाणी राजानम् अभिगम्य

pārthivasya paścimāṃ saṃdhyām upāsya darbhaiḥ pavitrapāṇī rājānam abhigamya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिष्टमयीं रात्रिं कृत्वा ॥

piṣṭamayīṃ rātriṃ kṛtvā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नपानधूपदीपैर् अर्चयित्वा माल्यैश् च ॥

annapānadhūpadīpair arcayitvā mālyaiś ca ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रज्वलितैश् चतुर्भिर् दीपकैर् अर्चयित्वा ॥

prajvalitaiś caturbhir dīpakair arcayitvā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ रात्रि पार्थिवम् इषिरा योषेति सूक्तद्वयेन रात्रिम् उपस्थाय ॥

ā rātri pārthivam iṣirā yoṣeti sūktadvayena rātrim upasthāya ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रायमाणे विश्वजिते अह्ने च त्वेति राजानं प्रदक्षिणं त्रिः कृत्वा

trāyamāṇe viśvajite ahne ca tveti rājānaṃ pradakṣiṇaṃ triḥ kṛtvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजवेश्मनि द्वारे विसर्जयित्वा ॥

rājaveśmani dvāre visarjayitvā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तं यक्ष्मा ऐतु देव इति गुग्गुलुकुष्ठधूपं दद्याद्

na taṃ yakṣmā aitu deva iti guggulukuṣṭhadhūpaṃ dadyād

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस् ते गन्ध इति भूतिम् अभिमन्त्र्य

yas te gandha iti bhūtim abhimantrya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्र्यायुषम् इति राज्ञे रक्षां कृत्वा ॥

tryāyuṣam iti rājñe rakṣāṃ kṛtvā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असपत्नम् इति शर्कराम् अभिमन्त्र्याङ्गुष्ठात् प्रदक्षिणं प्रतिदिशं क्षिपेत् ॥

asapatnam iti śarkarām abhimantryāṅguṣṭhāt pradakṣiṇaṃ pratidiśaṃ kṣipet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्ता द्यौर् इति जपित्वा राजानं वासगृहं नयेत् ॥

śāntā dyaur iti japitvā rājānaṃ vāsagṛhaṃ nayet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतिना रक्षां कृत्वा निष्क्रम्य

bhūtinā rakṣāṃ kṛtvā niṣkramya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमेवम् अहरहः कुर्यात् ॥

evamevam aharahaḥ kuryāt ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य राज्ञो जनपदे अथर्वा शान्तिपारगः । निवसत्य् अपि तद् राष्ट्रं वर्धते निरुपद्रवम् ॥

yasya rājño janapade atharvā śāntipāragaḥ | nivasaty api tad rāṣṭraṃ vardhate nirupadravam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य राज्ञो जनपदे स नास्ति विविधैर् भयैः । पीड्यते तस्य तद् राष्ट्रं पङ्के गौर् इव मज्जति ॥

yasya rājño janapade sa nāsti vividhair bhayaiḥ | pīḍyate tasya tad rāṣṭraṃ paṅke gaur iva majjati ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् राजा विशेषेण अथर्वाणं जितेन्द्रियम् । दानसंमानसत्कारैर् नित्यं समभिपूजयेत् ॥

tasmād rājā viśeṣeṇa atharvāṇaṃ jitendriyam | dānasaṃmānasatkārair nityaṃ samabhipūjayet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं च कारयेच् छान्तिं ग्रहऋक्षाणि पूजयेत् । भूमिदोहान् प्रकुर्वीत देवतायतनेषु च ॥

nityaṃ ca kārayec chāntiṃ grahaṛkṣāṇi pūjayet | bhūmidohān prakurvīta devatāyataneṣu ca ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुस्पथेषु गोष्ठेषु तीर्थेष्व् अप्सु च कारयेत् । गोतर्पणं च विधिवत् सर्वदोषविनाशनम् ॥

catuspatheṣu goṣṭheṣu tīrtheṣv apsu ca kārayet | gotarpaṇaṃ ca vidhivat sarvadoṣavināśanam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

य एवं कारयेद् राजा सर्वकालं जितेन्द्रियः । अनन्तं सुखम् आपनोति कृत्स्नां भुङ्क्ते वसुंधराम् ॥

ya evaṃ kārayed rājā sarvakālaṃ jitendriyaḥ | anantaṃ sukham āpanoti kṛtsnāṃ bhuṅkte vasuṃdharām ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.