ओम् अथातः श्राद्धविधिं व्याख्यास्यामः ॥
om athātaḥ śrāddhavidhiṃ vyākhyāsyāmaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Atharvavedaparisistas·44
Atharvavedaparisistas 44
चतुष्प्रकारं श्राद्धं भवति ॥
catuṣprakāraṃ śrāddhaṃ bhavati ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यम् आभ्युदयिकं काम्यम् एकोद्दिष्टं चेति ॥
nityam ābhyudayikaṃ kāmyam ekoddiṣṭaṃ ceti ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र नित्यम् अमावास्यायाम् ॥
tatra nityam amāvāsyāyām ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आभ्युदयिकं मातृपूर्वकं पुंसवनादिषु संस्कारेषु ॥
ābhyudayikaṃ mātṛpūrvakaṃ puṃsavanādiṣu saṃskāreṣu ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काम्यं तिथिद्रव्यब्राह्मणसंयोगे ॥
kāmyaṃ tithidravyabrāhmaṇasaṃyoge ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकोद्दिष्टं संचयनप्रभृत्य् आ सपिण्डीकरणात् ॥
ekoddiṣṭaṃ saṃcayanaprabhṛty ā sapiṇḍīkaraṇāt ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र नित्ये युग्मान् दैवे ब्राह्मणान् उपामन्त्रयेत् ॥
tatra nitye yugmān daive brāhmaṇān upāmantrayet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आभ्युदयिके उभयत्र युग्मान् ॥
ābhyudayike ubhayatra yugmān ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यवैस् तिलार्था ऋजवो दर्भाः प्रदक्षिणं कुर्यात् ॥
yavais tilārthā ṛjavo darbhāḥ pradakṣiṇaṃ kuryāt ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काम्यं तु नित्यवत् ॥
kāmyaṃ tu nityavat ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैकोद्दिष्टं तूष्णीं यावद् उक्तम् ॥
athaikoddiṣṭaṃ tūṣṇīṃ yāvad uktam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाग्नेवं न दैवम् अयुग्मान्ब्राह्मणान् ॥
nāgnevaṃ na daivam ayugmānbrāhmaṇān ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणामुख उपविश्य पित्र्येणोपचर्यैकं पवित्रम् एकम् उदपात्रम् अप्रत्यावृत्तिम् आसनं नामगोत्रेणैकं पिण्डम् एतत् ते अन्नम् इति ॥
dakṣiṇāmukha upaviśya pitryeṇopacaryaikaṃ pavitram ekam udapātram apratyāvṛttim āsanaṃ nāmagotreṇaikaṃ piṇḍam etat te annam iti ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वे ऽद्येति वा श्राद्धं करिष्यामीति ब्राह्मणान् उपामन्त्रयेत् ॥
śve 'dyeti vā śrāddhaṃ kariṣyāmīti brāhmaṇān upāmantrayet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रीन् पञ्च सप्त वा न प्रसज्येत विस्तर इति वचनात् ॥
trīn pañca sapta vā na prasajyeta vistara iti vacanāt ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राङ्मुखान् विश्वेदेवान् उदङ्मुखान् पितॄन् ॥
prāṅmukhān viśvedevān udaṅmukhān pitṝn ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदवेदाङ्गविदः पञ्चाग्निर् अनूचानो ऽव्यवहारी श्रोत्रियस् त्रिणाचिकेतस् त्रिमधुस् त्रिसुपर्णी छन्दोगो ज्येष्ठसामगो ऽथर्वशिरसो ऽध्येता संध्यास्नायी देवपितृसदाह्निको मातृपितृशुश्रूषुर् भृग्वङ्गिरोविद् धर्मशास्त्रविद् इति ॥
vedavedāṅgavidaḥ pañcāgnir anūcāno 'vyavahārī śrotriyas triṇāciketas trimadhus trisuparṇī chandogo jyeṣṭhasāmago 'tharvaśiraso 'dhyetā saṃdhyāsnāyī devapitṛsadāhniko mātṛpitṛśuśrūṣur bhṛgvaṅgirovid dharmaśāstravid iti ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयतो ऽपराह्णे शुचिः शुक्लवासाः ॥
prayato 'parāhṇe śuciḥ śuklavāsāḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वागतेनाभ्यर्च्याचमनीयं कृत्वा दत्त्वा ब्राह्मणान् उपसंगृह्योपवेशयेद्
svāgatenābhyarcyācamanīyaṃ kṛtvā dattvā brāhmaṇān upasaṃgṛhyopaveśayed
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैवे पित्र्ये च सदर्भेष्व् आसनेषु
daive pitrye ca sadarbheṣv āsaneṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽनुज्ञापयेद् देवान् पितॄंश् चावाहयिष्यामीति
tato 'nujñāpayed devān pitṝṃś cāvāhayiṣyāmīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवाहय सौम्यास् ते सन्त्व् इत्य् अनुज्ञातः पूर्वं देवान् आवाहयेद् विश्वे देवास आ गतेति ॥
āvāhaya saumyās te santv ity anujñātaḥ pūrvaṃ devān āvāhayed viśve devāsa ā gateti ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वे देवास आ गत शृणुता म इमं हवम् । एदं बर्हिर् नि षीदत इति ॥
viśve devāsa ā gata śṛṇutā ma imaṃ havam | edaṃ barhir ni ṣīdata iti ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आ यातेति पितॄन् आवाहयेद् आच्या जान्व् इत्य् उपवेशयेत् सं विशंत्व् इति संवेशयेद् इति ॥
ā yāteti pitṝn āvāhayed ācyā jānv ity upaveśayet saṃ viśaṃtv iti saṃveśayed iti ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञोपवीती सावित्र्योदपात्रम् अभिमन्त्र्य
yajñopavītī sāvitryodapātram abhimantrya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वेभ्यो देवेभ्यः पादयम् अर्घ्यम् आचमनीयम् इति ब्राह्मणहस्तेषु निनयेत् ॥
viśvebhyo devebhyaḥ pādayam arghyam ācamanīyam iti brāhmaṇahasteṣu ninayet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रीण्य् उदपात्राणि कल्पयेद् गन्धमाल्यतिलैर् मिश्राणि कृत्वाऽ
trīṇy udapātrāṇi kalpayed gandhamālyatilair miśrāṇi kṛtvā'
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽउद् ईरताम् इति तिसृभिर् उदपात्राण्य् अन्वृचं सपवित्रेषु ब्राह्मणहस्तेषु निनयेत् ॥
'ud īratām iti tisṛbhir udapātrāṇy anvṛcaṃ sapavitreṣu brāhmaṇahasteṣu ninayet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रपितामहेभ्यः पितामहेभ्यः पितृभ्यश् चेति दत्त्वा
prapitāmahebhyaḥ pitāmahebhyaḥ pitṛbhyaś ceti dattvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धमाल्यधूपाञ्जनादर्शप्रदीपस्योपहरनम्
gandhamālyadhūpāñjanādarśapradīpasyopaharanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वान्नप्रकारम् आदायाग्नौ करिष्यामीत्य् अनुज्ञाप्य कुरुष्वेत्य् अनुज्ञातो दर्भैर् दक्षिणाग्रैर् अग्निं परिस्तीर्य जुहुयाद् अग्नये कव्यवाहनायेति तिसृभिर्
sarvānnaprakāram ādāyāgnau kariṣyāmīty anujñāpya kuruṣvety anujñāto darbhair dakṣiṇāgrair agniṃ paristīrya juhuyād agnaye kavyavāhanāyeti tisṛbhir
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हुतशेषं ब्राह्मणेभ्यो दद्याद्
hutaśeṣaṃ brāhmaṇebhyo dadyād
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गुष्ठम् उपयम्य प्रदक्षिणं दैवे प्रसव्यं पित्र्य इदं विष्णुर् इति जपेज् जानुं निषद्य भूमाव्
aṅguṣṭham upayamya pradakṣiṇaṃ daive prasavyaṃ pitrya idaṃ viṣṇur iti japej jānuṃ niṣadya bhūmāv
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतस् तिलैर् मांसैः शाकैर् युषैः कृसरापायसापूपैर् लाजैर् भक्षैर् इक्षुविकारैः पानैर् मधुना घृतेन दध्ना पयसा चैव प्रभूतमृष्टतो ऽन्नं दद्याद् अनसूयः ॥
atas tilair māṃsaiḥ śākair yuṣaiḥ kṛsarāpāyasāpūpair lājair bhakṣair ikṣuvikāraiḥ pānair madhunā ghṛtena dadhnā payasā caiva prabhūtamṛṣṭato 'nnaṃ dadyād anasūyaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पवित्रपाणिर् धर्भेष्व् आसीनो मधु वाता इति जपेत्
pavitrapāṇir dharbheṣv āsīno madhu vātā iti japet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पवित्रं धर्मशास्त्रम् अप्रतिरथं प्राणसूक्तं पुरुषसूक्तम् उपनिषदम् अन्यद् वाध्यात्मिकं किं चित्
pavitraṃ dharmaśāstram apratirathaṃ prāṇasūktaṃ puruṣasūktam upaniṣadam anyad vādhyātmikaṃ kiṃ cit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृप्ताञ् ज्ञात्वान्नं प्रकीर्य दत्त्वा चापः सकृत्सकृद् अन्नं ये ऽग्निदग्धा इति विकिरम् ॥
tṛptāñ jñātvānnaṃ prakīrya dattvā cāpaḥ sakṛtsakṛd annaṃ ye 'gnidagdhā iti vikiram ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्भिर् आस्तीर्य द्युऔर् दर्विर् अक्षितेति तिसृभिः सर्वान्नप्रकारम् उद्धृत्याज्येन संनीय त्रीन् पिण्डान् संहतान् निदधात्य्
darbhir āstīrya dyuaur darvir akṣiteti tisṛbhiḥ sarvānnaprakāram uddhṛtyājyena saṃnīya trīn piṇḍān saṃhatān nidadhāty
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् ते प्रततामहेति दक्षिणतः पत्नीभ्य इदं वः पत्न्या इतीदम् आशंसूनाम् इदम् आशंसमानानाम् इत्य् अन्नेन प्रसव्यं परिकिरनम् ॥ ये दस्यव इत्य् उल्मुकेनाभिपरिहरणम्
etat te pratatāmaheti dakṣiṇataḥ patnībhya idaṃ vaḥ patnyā itīdam āśaṃsūnām idam āśaṃsamānānām ity annena prasavyaṃ parikiranam || ye dasyava ity ulmukenābhipariharaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकोद्दिष्टे त्व् एकं पिण्डम् एकम् उदपात्रम् आचम्योपोत्थाय एतं भागम् एतं सधस्थाः श्येनो नृचक्षा इति च श्राद्धं दत्त्वाभिमन्त्रयेच् छेषम्
ekoddiṣṭe tv ekaṃ piṇḍam ekam udapātram ācamyopotthāya etaṃ bhāgam etaṃ sadhasthāḥ śyeno nṛcakṣā iti ca śrāddhaṃ dattvābhimantrayec cheṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुज्ञाप्याचमनीयं दत्त्वा पुण्याहं वाचयेद् दक्षिणां च दत्त्वा यथाशक्त्य् उदपात्रशेषं सपवित्रेषु ब्राह्मणहस्तेषु निनयेत्
anujñāpyācamanīyaṃ dattvā puṇyāhaṃ vācayed dakṣiṇāṃ ca dattvā yathāśakty udapātraśeṣaṃ sapavitreṣu brāhmaṇahasteṣu ninayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रं पौत्रम् इत्य् एकम् आपो अग्निम् इति द्वितीयं युक्ताभ्यां तृतीयं पुत्रं पौत्रम् इत्य् एकयोदपात्रम् इति कौशिकः ॥
putraṃ pautram ity ekam āpo agnim iti dvitīyaṃ yuktābhyāṃ tṛtīyaṃ putraṃ pautram ity ekayodapātram iti kauśikaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रपितामहेभ्यः पितामहेभ्यः पितृभ्यो मातुलमातामहेभ्यो निर्दिष्टं तेभ्यः सर्वेभ्यः सपत्नीकेभ्यः स्वधावद् अक्षय्यम् अस्त्व् अक्षय्यम् अस्त्व् इति व्राह्मणवचनम् ॥
prapitāmahebhyaḥ pitāmahebhyaḥ pitṛbhyo mātulamātāmahebhyo nirdiṣṭaṃ tebhyaḥ sarvebhyaḥ sapatnīkebhyaḥ svadhāvad akṣayyam astv akṣayyam astv iti vrāhmaṇavacanam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दातारो नो ऽभिवर्धन्तां वेदाः संततिर् एव च । श्रद्धा च नो मा व्यगमद् बहुदेयं च नो ऽस्त्व् इत्य्
dātāro no 'bhivardhantāṃ vedāḥ saṃtatir eva ca | śraddhā ca no mā vyagamad bahudeyaṃ ca no 'stv ity
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वरान् वाचयित्वा नमो वः पितर इत्य् एवमादि मनो न्व् आ ह्वामहीत्य् एवमन्तं समानं पिण्डपितृयज्ञेन मध्यमपिण्डप्रदानं चेति ॥
evaṃ varān vācayitvā namo vaḥ pitara ity evamādi mano nv ā hvāmahīty evamantaṃ samānaṃ piṇḍapitṛyajñena madhyamapiṇḍapradānaṃ ceti ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाजेवाजे ऽवत वाजिनो नो धनेषु विप्रा अमृता ऋतज्ञाः । अस्य मध्वः पिबत मादयध्वं तृप्ता यात पथिभिर् देवयानैः ॥
vājevāje 'vata vājino no dhaneṣu viprā amṛtā ṛtajñāḥ | asya madhvaḥ pibata mādayadhvaṃ tṛptā yāta pathibhir devayānaiḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ब्राह्मणान् हस्तेषु गृहीत्वोत्थाप्य प्रदक्षिणं कुर्याद्
iti brāhmaṇān hasteṣu gṛhītvotthāpya pradakṣiṇaṃ kuryād
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष श्राद्धविधिर् अनेन विधिना पुत्रान् पशून् धान्यं हिरण्यम् आयुश् च लभते य एवं वेदेति च ब्राह्मणम् ॥
eṣa śrāddhavidhir anena vidhinā putrān paśūn dhānyaṃ hiraṇyam āyuś ca labhate ya evaṃ vedeti ca brāhmaṇam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माहकिः कौशिकाच् च माहकिः कौशिकाच् चेति ॥
māhakiḥ kauśikāc ca māhakiḥ kauśikāc ceti ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.