Atharvavedaparisistas 53

ओम् उपेत्य यश् चन्द्रमसं रविं वा गृह्णाति सूनोर् असुरस्य पुत्रः । निबोधतैतस्य शुभाशुभानि ग्रहस्य मृत्योः प्रतिचेष्टितानि ॥

om upetya yaś candramasaṃ raviṃ vā gṛhṇāti sūnor asurasya putraḥ | nibodhataitasya śubhāśubhāni grahasya mṛtyoḥ praticeṣṭitāni ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा तु राहुः शशिनो रवेर् <वा> [ग्रहे] ग्रहीतुकामो भवति प्रसह्य । तदा करोत्य् अद्भुतदर्शनानि यैर् ज्ञायते राहुर् उपैष्यतीति ॥

yadā tu rāhuḥ śaśino raver <vā> [grahe] grahītukāmo bhavati prasahya | tadā karoty adbhutadarśanāni yair jñāyate rāhur upaiṣyatīti ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्वेपते तदा चन्द्रो यदा राहुः प्रदृश्यते ॥ पाण्डुर् वा जायते क्लीबः शशो वास्य विवर्धते ॥

udvepate tadā candro yadā rāhuḥ pradṛśyate || pāṇḍur vā jāyate klībaḥ śaśo vāsya vivardhate ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेखान्तरापुराराणि कल्मषाणि दिवाकरे । वदन्ति च भऋशं श्वानो वान्ति वाताश् च भीषणाः ॥

rekhāntarāpurārāṇi kalmaṣāṇi divākare | vadanti ca bhaṛśaṃ śvāno vānti vātāś ca bhīṣaṇāḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संध्ययोर् उभयोश् चोल्का गवां प्रक्षीयते पयः । क्षीरिणाम् ऐव वृक्षाणां तद् अहर् नश्यते पयः ॥

saṃdhyayor ubhayoś colkā gavāṃ prakṣīyate payaḥ | kṣīriṇām aiva vṛkṣāṇāṃ tad ahar naśyate payaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्सु स्निग्धानि दृश्यन्ते काकाबध्नन्ति मण्डलम् । ऊर्ध्वं वदति गोमायुर् यदा राहुः प्रदृश्यते ॥

apsu snigdhāni dṛśyante kākābadhnanti maṇḍalam | ūrdhvaṃ vadati gomāyur yadā rāhuḥ pradṛśyate ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रग्रहनिमित्तानि शुक्लपक्शाष्टमीपरम् । आ पौर्णमास्या दृश्येरन् सूर्यस्य च तथोभयोः ॥

candragrahanimittāni śuklapakśāṣṭamīparam | ā paurṇamāsyā dṛśyeran sūryasya ca tathobhayoḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदितो गृह्यमाणस् तु हन्ति वेदविदो जनान् । बालांश् च जटिलान् हन्ति ये च काषायवाससः ॥

udito gṛhyamāṇas tu hanti vedavido janān | bālāṃś ca jaṭilān hanti ye ca kāṣāyavāsasaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यौवनस्थांश् च पूर्वाह्णे हन्ति यज्ञविदो जनान् । औदकानि च सर्वाणि नागेन्द्राश् चात्र दुःखिताः ॥

yauvanasthāṃś ca pūrvāhṇe hanti yajñavido janān | audakāni ca sarvāṇi nāgendrāś cātra duḥkhitāḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ मध्यपथं प्राप्तः शूद्रान् हन्ति च तस्करान् । परिवृक्तो नृपं हन्ति चन्द्रश् चरणचारणान् ॥

atha madhyapathaṃ prāptaḥ śūdrān hanti ca taskarān | parivṛkto nṛpaṃ hanti candraś caraṇacāraṇān ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रलम्बः प्रमदान् हन्ति क्षत्रं राष्ट्रं च सर्वशः । त्रैगर्ताश् चात्र पीड्यन्ते ये च दण्डभृतो जनाः ॥

pralambaḥ pramadān hanti kṣatraṃ rāṣṭraṃ ca sarvaśaḥ | traigartāś cātra pīḍyante ye ca daṇḍabhṛto janāḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपरक्तो यदोदेति यदा वा प्रतितिष्ठति । अयोगक्षेमम् आदिश्येत् त्रिषु लोकेषु दारुणम् ॥

uparakto yadodeti yadā vā pratitiṣṭhati | ayogakṣemam ādiśyet triṣu lokeṣu dāruṇam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शारदं त्रीणि वर्षाणि सस्यं जातं न पच्यते । नैदाघेनात्र जीवन्ति प्रजा मूलफलेन वा ॥

śāradaṃ trīṇi varṣāṇi sasyaṃ jātaṃ na pacyate | naidāghenātra jīvanti prajā mūlaphalena vā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं संग्रसते ज्योतिश् चिरम् अन्तर्दधाति वा । हन्ति स्फीतानि राष्ट्राणि प्रधानं च महीपतिम् ॥

sarvaṃ saṃgrasate jyotiś ciram antardadhāti vā | hanti sphītāni rāṣṭrāṇi pradhānaṃ ca mahīpatim ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि <तु> राहुर् उभौ शशिभास्करौ ग्रसति पक्षम् अनन्तरम् अन्ततः । पुरुषशोणितकर्दमवाहिनी भवति भूर् न च वर्षति माधवः ॥

yadi <tu> rāhur ubhau śaśibhāskarau grasati pakṣam anantaram antataḥ | puruṣaśoṇitakardamavāhinī bhavati bhūr na ca varṣati mādhavaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीत्वा भास्करं पूर्वं गृह्णाति शशिनं यदि । तं तु सोमोत्तरं नाशस् तत्र र्ध्यन्ते हि देवताः ॥

gṛhītvā bhāskaraṃ pūrvaṃ gṛhṇāti śaśinaṃ yadi | taṃ tu somottaraṃ nāśas tatra rdhyante hi devatāḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वयसां मरणं छिद्रे प्रकीर्णे रक्षसां वधः । नागानां तु महानागे छिद्रे देवो न वर्षति ॥

vayasāṃ maraṇaṃ chidre prakīrṇe rakṣasāṃ vadhaḥ | nāgānāṃ tu mahānāge chidre devo na varṣati ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतो वर्णो ब्राह्मणानां क्षत्रियाणां तु लोहितः । वैश्यानां पीतको वर्णः शूद्राणां कृष्ण उच्यते ॥

śveto varṇo brāhmaṇānāṃ kṣatriyāṇāṃ tu lohitaḥ | vaiśyānāṃ pītako varṇaḥ śūdrāṇāṃ kṛṣṇa ucyate ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषां येन वर्णेन राहुश् चरति भास्करे । या जातिस् तस्य वर्णस्य तां स पीडयते ग्रहः ॥

eteṣāṃ yena varṇena rāhuś carati bhāskare | yā jātis tasya varṇasya tāṃ sa pīḍayate grahaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्यामो भवति वाताय द्रौक्षो भवति वृष्टये । हरिद्रः सर्वधान्यानां कोपं सृजति दारुणम् ॥

śyāmo bhavati vātāya draukṣo bhavati vṛṣṭaye | haridraḥ sarvadhānyānāṃ kopaṃ sṛjati dāruṇam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम्रो भवति शस्त्राय शस्त्राय रूक्षो भवति मृत्यवे । बह्वाकारस् तु भूतानां घोरं जनयते ज्वरम् ॥

tāmro bhavati śastrāya śastrāya rūkṣo bhavati mṛtyave | bahvākāras tu bhūtānāṃ ghoraṃ janayate jvaram ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धूमवर्णो ऽग्निवर्णो वा ग्रामेषु नगरेषु वा । अग्न्युत्पातान् गृहस्थानां करोतीह महाग्रहः ॥

dhūmavarṇo 'gnivarṇo vā grāmeṣu nagareṣu vā | agnyutpātān gṛhasthānāṃ karotīha mahāgrahaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीललोहितपर्यन्तो राहुश् चरति भास्करे । अमात्यो हन्ति राजानं राजा वामात्यम् आत्मह ॥

nīlalohitaparyanto rāhuś carati bhāskare | amātyo hanti rājānaṃ rājā vāmātyam ātmaha ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य राज्ञश् च नक्षत्रे स्वर्भानुर् उपरज्यति । राज्यभ्रंशं सुहृन्नाशं मरणं चात्र निर्दिशेत् ॥

yasya rājñaś ca nakṣatre svarbhānur uparajyati | rājyabhraṃśaṃ suhṛnnāśaṃ maraṇaṃ cātra nirdiśet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्निग्धवर्णो यदार्चिष्मान् पर्वस्थः स्नेहवान् ग्रहः । क्षिप्रं वाप्य् उदितं ब्रूहि सर्वभूतभयाय वै ॥

snigdhavarṇo yadārciṣmān parvasthaḥ snehavān grahaḥ | kṣipraṃ vāpy uditaṃ brūhi sarvabhūtabhayāya vai ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदक्षिणे तु सोमस्य अपसव्ये तु विग्रहः । रश्मिभेदे भयं घोरम् उल्लेखे मन्त्रिणां वधः ॥

pradakṣiṇe tu somasya apasavye tu vigrahaḥ | raśmibhede bhayaṃ ghoram ullekhe mantriṇāṃ vadhaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्शयित्वा तु रूपाणि यदा राहुर् न दृश्यते । शस्त्रदुर्भिक्षसंपातैर् भयं घोरं विनिर्दिशेत् ॥

darśayitvā tu rūpāṇi yadā rāhur na dṛśyate | śastradurbhikṣasaṃpātair bhayaṃ ghoraṃ vinirdiśet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीतास्तमितयोस् तु न भुञ्जीरन् द्विजातयः । आ पुनर्दर्शनात् ताभ्यां जपहोमौ विवर्तयेत् ॥

gṛhītāstamitayos tu na bhuñjīran dvijātayaḥ | ā punardarśanāt tābhyāṃ japahomau vivartayet ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रसूर्यग्रहे नाद्याद् अद्यात् स्नात्वा तु मुक्तयोः । अमुक्तयोर् अस्तंगयोर् अद्यात् स्नात्वा परे ऽहनि ॥

candrasūryagrahe nādyād adyāt snātvā tu muktayoḥ | amuktayor astaṃgayor adyāt snātvā pare 'hani ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः षट्सु ततः षट्सु ततो ऽध्यर्धेषू वा पुनः । अर्धवर्षेषु मासेषु आदित्यस्य ततो ग्रहः ॥

tataḥ ṣaṭsu tataḥ ṣaṭsu tato 'dhyardheṣū vā punaḥ | ardhavarṣeṣu māseṣu ādityasya tato grahaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः षट्सु ततः षट्सु त्रिषु वर्षेषु वा पुनः । एतावद् एव राहोस् तु चारम् आहुर् मनीषिणः ॥

tataḥ ṣaṭsu tataḥ ṣaṭsu triṣu varṣeṣu vā punaḥ | etāvad eva rāhos tu cāram āhur manīṣiṇaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.