ओम् अथातः संप्रवक्ष्यामि यद् उक्तं पद्मयोनिना । उपाङ्गं शुक्रचारस्त शुभाशुभनिवेदकम् ॥
om athātaḥ saṃpravakṣyāmi yad uktaṃ padmayoninā | upāṅgaṃ śukracārasta śubhāśubhanivedakam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Atharvavedaparisistas·68·68.1
Atharvavedaparisistas 68.1
स्वप्नाध्यायं प्रवक्ष्यामि क्रोष्टुकेर् वचनं यथा । शशंसिरे पुरा यं हि शौनकाय महात्मने ॥
svapnādhyāyaṃ pravakṣyāmi kroṣṭuker vacanaṃ yathā | śaśaṃsire purā yaṃ hi śaunakāya mahātmane ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमित्तज्ञानकुशलाः सर्वं तस्य तु पृच्छतः । ग्रहा भार्गवभौमार्काः पैत्तिका दीप्तितेजसः ॥
nimittajñānakuśalāḥ sarvaṃ tasya tu pṛcchataḥ | grahā bhārgavabhaumārkāḥ paittikā dīptitejasaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफप्रकृतयो मध्या बृहस्पतिबुधेन्दवः । वातप्रकृतयः क्रूरा राहुकेतुशनैश्चराः ॥
kaphaprakṛtayo madhyā bṛhaspatibudhendavaḥ | vātaprakṛtayaḥ krūrā rāhuketuśanaiścarāḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां तथा फलं विद्यात् संनिपाते यथाक्रमम् । एते नव ग्रहा ज्ञेया वातपित्तकफात्मकाः ॥
teṣāṃ tathā phalaṃ vidyāt saṃnipāte yathākramam | ete nava grahā jñeyā vātapittakaphātmakāḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषां प्रकृतितुल्यानां निषिक्तानां तु तेषु वै । संयोगेषु च जातानां तुल्य प्रकृतिता भवेत् ॥
eṣāṃ prakṛtitulyānāṃ niṣiktānāṃ tu teṣu vai | saṃyogeṣu ca jātānāṃ tulya prakṛtitā bhavet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्केन्दुप्रभवा देहम् उपतिष्ठन्ति देहिनः । तस्मान् निषिच्यमानेषु वातपित्तकफेषु यः ॥
arkenduprabhavā deham upatiṣṭhanti dehinaḥ | tasmān niṣicyamāneṣu vātapittakapheṣu yaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषाम् अन्यतमो देहो यातिरिक्तः प्रकाशते । प्रचक्षते सा प्रकृतिः प्रकृतिज्ञानकोविदाः ॥
eṣām anyatamo deho yātiriktaḥ prakāśate | pracakṣate sā prakṛtiḥ prakṛtijñānakovidāḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र ये मानिस्वाङ्गानि ऋजवः कलहप्रियाः । उष्णाः कपिलरोमाणाअः स्वेदना अनवेक्षणाः ॥
tatra ye mānisvāṅgāni ṛjavaḥ kalahapriyāḥ | uṣṇāḥ kapilaromāṇāaḥ svedanā anavekṣaṇāḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बह्वाशिदुर्भगाश् चैव मृद्वङ्गाः शिशिरप्रियाः । लालनाः शिथिलाङ्गाश् च प्रियाश् च प्रियाश् च लवणास् तथा ॥
bahvāśidurbhagāś caiva mṛdvaṅgāḥ śiśirapriyāḥ | lālanāḥ śithilāṅgāś ca priyāś ca priyāś ca lavaṇās tathā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तनुत्वङ्नखरोमाणस् त्व् आचार्यास् तीक्ष्ण एव च । वलीपलितभूयिष्ठास् तथा खलतिनो नराः ॥
tanutvaṅnakharomāṇas tv ācāryās tīkṣṇa eva ca | valīpalitabhūyiṣṭhās tathā khalatino narāḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्लयते शुष्यते चैषाम् आशु माल्यानुलेपनम् । दाहात्मिकाः शशाङ्के ऽपि पित्तप्रकृतयस् तु ते ॥
glayate śuṣyate caiṣām āśu mālyānulepanam | dāhātmikāḥ śaśāṅke 'pi pittaprakṛtayas tu te ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्ने चैव प्रपश्यन्ति दिशः कनकपिङ्गलाः । मण्डलानि समूहांश् च दिक्षु पीतारुणप्रभान् ॥
svapne caiva prapaśyanti diśaḥ kanakapiṅgalāḥ | maṇḍalāni samūhāṃś ca dikṣu pītāruṇaprabhān ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृङ्गारिमदिरान् देशाञ् शुष्कां मलजलां महीम् । शुष्कगुल्मद्रुमलता दह्यमानं महद् वनम् ॥
śṛṅgārimadirān deśāñ śuṣkāṃ malajalāṃ mahīm | śuṣkagulmadrumalatā dahyamānaṃ mahad vanam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशुष्काणि च वस्त्राणि रुधिराङ्गांस् तथैव च । दहनादींश् च देवांश् च रक्तम् इन्दुं सुगन्धिकान् ॥
viśuṣkāṇi ca vastrāṇi rudhirāṅgāṃs tathaiva ca | dahanādīṃś ca devāṃś ca raktam induṃ sugandhikān ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलाशानि च पुष्पाणि कर्णिकारवनानि च । दिग्दाहविद्युच्छुल्काश् च दीप्यमानं च पावकम् ॥
palāśāni ca puṣpāṇi karṇikāravanāni ca | digdāhavidyucchulkāś ca dīpyamānaṃ ca pāvakam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूयिष्ठं भूषिताश् चापि पिबन्ति सुबहूदकम् । सरित्सरवनान्तेषु कूपप्रस्रवणेषु च ॥
bhūyiṣṭhaṃ bhūṣitāś cāpi pibanti subahūdakam | saritsaravanānteṣu kūpaprasravaṇeṣu ca ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उष्णार्ताः शीतकामास् तु निमज्जन्ति पिबन्ति च । कलहं चैव कुर्वन्ति दुःखान्य् अनुभवन्ति च ॥
uṣṇārtāḥ śītakāmās tu nimajjanti pibanti ca | kalahaṃ caiva kurvanti duḥkhāny anubhavanti ca ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीभिश् चैव विमान्यन्ते क्षयन्ते क्लामयन्ति च । इत्य् एवं पैत्तिका ज्ञेयाः प्रकृतिस्वप्नलक्षणे ॥
strībhiś caiva vimānyante kṣayante klāmayanti ca | ity evaṃ paittikā jñeyāḥ prakṛtisvapnalakṣaṇe ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकृतिस्वप्नभावैश् च श्लेष्मिकाण्य् अपि मे शृणु । स्निग्धकेशनखश्मश्रुततत्वग्रोम[भाषिणः] ॥
prakṛtisvapnabhāvaiś ca śleṣmikāṇy api me śṛṇu | snigdhakeśanakhaśmaśrutatatvagroma[bhāṣiṇaḥ] ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महोदरभोजोरस्कदीर्घकेशनख[द्विजाञ्] । वैडूर्योपलबद्धे तु संनिभैर् नियमैः शुभैः ॥
mahodarabhojoraskadīrghakeśanakha[dvijāñ] | vaiḍūryopalabaddhe tu saṃnibhair niyamaiḥ śubhaiḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थिरोपचितसर्वाङ्गा भवन्ति सुखभागिनः । शिरोदरकटिस्कन्धपक्षयोर् विमलेक्षणाः ॥
sthiropacitasarvāṅgā bhavanti sukhabhāginaḥ | śirodarakaṭiskandhapakṣayor vimalekṣaṇāḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियाः प्रियम्वदाः शूराः कृतज्ञा दृढभक्तयः । चिराद् गृह्णन्ति सुचिरं गृहीतं धारयन्ति च ॥
priyāḥ priyamvadāḥ śūrāḥ kṛtajñā dṛḍhabhaktayaḥ | cirād gṛhṇanti suciraṃ gṛhītaṃ dhārayanti ca ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न क्रुध्यन्ति चिरात् क्रुद्धाः संभवन्त्य् अन्तकोपमाः । पूजाभिर् विपुलां भूमिम् आवहन्ति कुलस्य च ॥
na krudhyanti cirāt kruddhāḥ saṃbhavanty antakopamāḥ | pūjābhir vipulāṃ bhūmim āvahanti kulasya ca ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ख्यापयन्ति च सर्वत्र गुणैश् च विपुलैर् यशः । मांशोष्णतातिमधुरपयोहाराथ सुप्रजाः ॥
khyāpayanti ca sarvatra guṇaiś ca vipulair yaśaḥ | māṃśoṣṇatātimadhurapayohārātha suprajāḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चिराच् छुष्यते चैषां तोयमाल्यानुलेपनम् । निमीलितास्यनयना निःशब्दा निःप्रकम्पिनः ॥
na cirāc chuṣyate caiṣāṃ toyamālyānulepanam | nimīlitāsyanayanā niḥśabdā niḥprakampinaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वपन्त्य् एकेन पार्श्वेन चिरं सुखनिबोधनाः । नातिदुःखेन जीवन्ति वोत्पद्यन्ते सुखेन तु ॥
svapanty ekena pārśvena ciraṃ sukhanibodhanāḥ | nātiduḥkhena jīvanti votpadyante sukhena tu ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यामाः श्यामावदाताश् च श्रीमन्तो ऽदृढरोगिणः । अल्पाशिदीर्घकामास् तु भवन्त्य् अर्थसहिष्णवः ॥
śyāmāḥ śyāmāvadātāś ca śrīmanto 'dṛḍharogiṇaḥ | alpāśidīrghakāmās tu bhavanty arthasahiṣṇavaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुत्पिपासासहाश् चापि कफप्रकृतयो नराः । स्वप्नेषु चैव पश्यन्ति रम्यं चन्दनकाननम् ॥
kṣutpipāsāsahāś cāpi kaphaprakṛtayo narāḥ | svapneṣu caiva paśyanti ramyaṃ candanakānanam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विकुड्मलपलाशानि पौण्डरीकवनानि च । शुभाश् च शिशिरप्राया नद्यः शुभजलावहाः ॥
vikuḍmalapalāśāni pauṇḍarīkavanāni ca | śubhāś ca śiśiraprāyā nadyaḥ śubhajalāvahāḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुषारेणावृताश् चापि हिमवाघपटलानि च । मुक्तामणिसुवाशृङ्गा मृणालफलकानि च ॥
tuṣāreṇāvṛtāś cāpi himavāghapaṭalāni ca | muktāmaṇisuvāśṛṅgā mṛṇālaphalakāni ca ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वराहखड्गमहिषा मृगाश् च रथकुञ्जराः । स्पष्टतारं तु हंसाश् च व्योपोढन्ति नभस्तलम् ॥
varāhakhaḍgamahiṣā mṛgāś ca rathakuñjarāḥ | spaṣṭatāraṃ tu haṃsāś ca vyopoḍhanti nabhastalam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुन्दगोक्षीरगौराभिर् इन्दोः कीर्णगभस्तिषु । प्रोत्फुल्लकुमुदाकारा व्योम्नि सुधाम्बुसप्रभैः ॥
kundagokṣīragaurābhir indoḥ kīrṇagabhastiṣu | protphullakumudākārā vyomni sudhāmbusaprabhaiḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजहंसप्रतीकाशं शशाङ्कं चामलद्युतिम् । शुभ्राणि च विमानानि फलानि मधुराणि च ॥
rājahaṃsapratīkāśaṃ śaśāṅkaṃ cāmaladyutim | śubhrāṇi ca vimānāni phalāni madhurāṇi ca ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतपुष्पोपहाराणि महान्ति भवनानि च । ब्राह्मणान् यज्ञवादांश् च दधिक्षीरामृतानि च ॥
kṛtapuṣpopahārāṇi mahānti bhavanāni ca | brāhmaṇān yajñavādāṃś ca dadhikṣīrāmṛtāni ca ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रियश् च परमोदाक्ताः सुवेषाः स्वभ्यलंकृताः । मधुरश्वेतपीतानि प्रायशश् चिरम् एव तु ॥
striyaś ca paramodāktāḥ suveṣāḥ svabhyalaṃkṛtāḥ | madhuraśvetapītāni prāyaśaś ciram eva tu ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्नेषु चैवं पश्यन्ति कफप्रकृतयो नराः । प्रकृतिस्वप्नभावेषु वातिकान्य् अपि लक्षयेत् ॥
svapneṣu caivaṃ paśyanti kaphaprakṛtayo narāḥ | prakṛtisvapnabhāveṣu vātikāny api lakṣayet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चलाश् च चलविक्रान्ताः क्षिप्रम्क्षिप्रं प्रलापिनः । सुप्ताः प्रलापिनस् त्व् अन्ये कषायकटुकप्रियाः ॥
calāś ca calavikrāntāḥ kṣipramkṣipraṃ pralāpinaḥ | suptāḥ pralāpinas tv anye kaṣāyakaṭukapriyāḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वग्रोमनखदन्तोष्ठपाणिपादतलादिषु । रूक्षस्फुटितदुर्दर्शा दुर्बला दुःखभागिनः ॥
tvagromanakhadantoṣṭhapāṇipādatalādiṣu | rūkṣasphuṭitadurdarśā durbalā duḥkhabhāginaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कठिनोपचिताङ्गाश् च भ्रान्तचित्ताफुतेक्षणाः । लापिनो मृदवः क्रूरा विद्याद् अस्थिरबुद्धयः ॥
kaṭhinopacitāṅgāś ca bhrāntacittāphutekṣaṇāḥ | lāpino mṛdavaḥ krūrā vidyād asthirabuddhayaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्यगीतकथाशील जम्भिनो दुःखभागिनः । ह्रस्वलोमाः सुवपुषो दुर्बला धमनास् तथा ॥
nṛtyagītakathāśīla jambhino duḥkhabhāginaḥ | hrasvalomāḥ suvapuṣo durbalā dhamanās tathā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षामा भिन्नाः सदोषाश् च सततं वानवस्थिताः । हस्तनखत्वगोष्ठानां पादानां च विकारिणः ॥
kṣāmā bhinnāḥ sadoṣāś ca satataṃ vānavasthitāḥ | hastanakhatvagoṣṭhānāṃ pādānāṃ ca vikāriṇaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकस्मात् कोपनाश् चापि रोदना धमानास् तथा । परप्रकृतिशीलाश् च वल्गनास्फोटनप्रियाः ॥
akasmāt kopanāś cāpi rodanā dhamānās tathā | paraprakṛtiśīlāś ca valganāsphoṭanapriyāḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्बलाः शिशिराश् चापि वातप्रकृतयो नरः । स्वप्नेषु चैव पश्यन्ति वाताभ्रविमला दिशः ॥
durbalāḥ śiśirāś cāpi vātaprakṛtayo naraḥ | svapneṣu caiva paśyanti vātābhravimalā diśaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मारुतवेगतुङ्गानि भुवनानि वानानि च । श्यामताराग्रहगणं विध्वस्तार्केन्दुमण्डलम् ॥
mārutavegatuṅgāni bhuvanāni vānāni ca | śyāmatārāgrahagaṇaṃ vidhvastārkendumaṇḍalam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धाराचरद्भिर् विश्वाभैः संकुलं गगनं घनैः । भ्रमन्तः पक्षिसंघाश् च मृगाश् चोद्भ्रान्तयूथपाः ॥
dhārācaradbhir viśvābhaiḥ saṃkulaṃ gaganaṃ ghanaiḥ | bhramantaḥ pakṣisaṃghāś ca mṛgāś codbhrāntayūthapāḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्याश् चापु शम्बराश् च गिरिगह्वरकाननाः । भ्रमन्ति घ्नन्ति धावन्ति ऊर्ध्वेभ्यः प्रपतन्ति च ॥
anyāś cāpu śambarāś ca girigahvarakānanāḥ | bhramanti ghnanti dhāvanti ūrdhvebhyaḥ prapatanti ca ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्नेष्व् एतानि पश्यन्ति वातप्रकृतयो नराः । मिश्रस्वप्नस्वभावेषु संनिपातात्मकाः विदुः ॥
svapneṣv etāni paśyanti vātaprakṛtayo narāḥ | miśrasvapnasvabhāveṣu saṃnipātātmakāḥ viduḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतास् तिस्रः प्रकृतयः संसृष्टाश् च सर्वशः ॥
etās tisraḥ prakṛtayaḥ saṃsṛṣṭāś ca sarvaśaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्यक् करणविज्ञानं तथा स्वप्नाद् भवेत् फलम् । शुभं वापि अशुभं वापि निर्देष्टव्यम् अशेषतः ॥
samyak karaṇavijñānaṃ tathā svapnād bhavet phalam | śubhaṃ vāpi aśubhaṃ vāpi nirdeṣṭavyam aśeṣataḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येनयेनेन्द्रियार्थेन विद्धः स्वपिति मानवः । तस्यतस्येन्द्रियार्थस्य सुप्तः कर्माणि पश्यति ॥
yenayenendriyārthena viddhaḥ svapiti mānavaḥ | tasyatasyendriyārthasya suptaḥ karmāṇi paśyati ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकृत्याकृतसंकल्पसंभवा देवतास्व् अपि । स्वप्नमालां तु यः पश्येद् यां तु दृष्ट्वा न तु स्मरेत् ॥
prakṛtyākṛtasaṃkalpasaṃbhavā devatāsv api | svapnamālāṃ tu yaḥ paśyed yāṃ tu dṛṣṭvā na tu smaret ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैते फलं प्रयच्छन्ति गर्गस्य वचनं यथा । प्रकृत्यानूकजान् आहुर् एके शुभफलोदयान् ॥
naite phalaṃ prayacchanti gargasya vacanaṃ yathā | prakṛtyānūkajān āhur eke śubhaphalodayān ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारस्वतं यथानूकं संघातसंश्रयं शृणु । दृष्ट्वा भोगम् असुप्तव्यं ततः प्राप्य शुभं फलम् ॥
sārasvataṃ yathānūkaṃ saṃghātasaṃśrayaṃ śṛṇu | dṛṣṭvā bhogam asuptavyaṃ tataḥ prāpya śubhaṃ phalam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्नप्रकृतिभावं तु ज्ञात्वा तत्त्वं समादिशेत् ॥
svapnaprakṛtibhāvaṃ tu jñātvā tattvaṃ samādiśet ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.