Library·Abhinavagupta: Tantraloka·31

Abhinavagupta: Tantraloka 31

त्रिधा विभज्य क्रमशो द्वादशाङ्गुलमानतः । कण्ठं कपोलं शोभां तु उपशोभां तदन्ततः ॥ १२१

tridhā vibhajya kramaśo dvādaśāṅgulamānataḥ / kaṇṭhaṃ kapolaṃ śobhāṃ tu upaśobhāṃ tadantataḥ // 121

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राकारं चतुरश्रं तु सभूरेखासमन्वितम् । सितरक्तपीतकृष्णै रजोभिः कारयेत्ततः ॥ १२२

prākāraṃ caturaśraṃ tu sabhūrekhāsamanvitam / sitaraktapītakṛṣṇai rajobhiḥ kārayettataḥ // 122

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तै रजोभिर्मध्यं तु यथाशोभं तु पूरयेत् । अस्या व्याप्तौ पुरा चोक्तं तत्रैवानुसरेच्च तत् ॥ १२३

raktai rajobhirmadhyaṃ tu yathāśobhaṃ tu pūrayet / asyā vyāptau purā coktaṃ tatraivānusarecca tat // 123

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरात्रयविभागस्तु प्रवेशो निर्गमो भ्रमः । अनाहतपदव्याप्तिः कुण्डल्या उदयः परः ॥ १२४

arātrayavibhāgastu praveśo nirgamo bhramaḥ / anāhatapadavyāptiḥ kuṇḍalyā udayaḥ paraḥ // 124

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृदि स्थाने गता देव्यस्त्रिशूलस्य सुमध्यमे । नाभिस्थः शूलदण्डस्तु शूलमूलं हृदि स्थितम् ॥ १२५

hṛdi sthāne gatā devyastriśūlasya sumadhyame / nābhisthaḥ śūladaṇḍastu śūlamūlaṃ hṛdi sthitam // 125

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तिस्थानगतं प्रान्तं प्रान्ते चक्रत्रयं स्मरेत् । उत्क्षिप्योत्क्षिप्य कलया देहमध्यस्वरूपतः ॥ १२६

śaktisthānagataṃ prāntaṃ prānte cakratrayaṃ smaret / utkṣipyotkṣipya kalayā dehamadhyasvarūpataḥ // 126

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूलदण्डान्तमध्यस्थशूलमध्यान्तगोचरम् । प्रविशेन्मूलमध्यान्तं प्रान्तान्ते शक्तिवेश्मनि ॥ १२७

śūladaṇḍāntamadhyasthaśūlamadhyāntagocaram / praviśenmūlamadhyāntaṃ prāntānte śaktiveśmani // 127

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्पन्दकरणं कृत्वा एकदा स्पन्दवर्तनम् । मूलमानन्दमापीड्य शक्तित्रयपदं विशेत् ॥ १२८

aspandakaraṇaṃ kṛtvā ekadā spandavartanam / mūlamānandamāpīḍya śaktitrayapadaṃ viśet // 128

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र पूज्यं प्रयत्नेन जायन्ते सर्वसिद्धयः । समस्ताध्वसमायोगात् षोढाध्वव्याप्तिभावतः ॥ १२९

tatra pūjyaṃ prayatnena jāyante sarvasiddhayaḥ / samastādhvasamāyogāt ṣoḍhādhvavyāptibhāvataḥ // 129

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समस्तमन्त्रचक्राद्यैरेवमादिप्रयत्नतः । षट्त्रिंशत्तत्त्वरचितं त्रिशूलं परिभावयेत् ॥ १३०

samastamantracakrādyairevamādiprayatnataḥ / ṣaṭtriṃśattattvaracitaṃ triśūlaṃ paribhāvayet // 130

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषुवत्स्थेन विन्यासो मन्त्राणां मण्डलोत्तमे । कार्यो स्मिन् पूजिते यत्र सर्वेश्वरपदं भजेत् ॥ १३१

viṣuvatsthena vinyāso mantrāṇāṃ maṇḍalottame / kāryo smin pūjite yatra sarveśvarapadaṃ bhajet // 131

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्तिकेनाथ कर्तव्यं युक्तं तस्योच्यते विधिः । नाडिकाः स्थापयेत्पूर्वं मुहूर्तं परिमाणतः ॥ १३२

svastikenātha kartavyaṃ yuktaṃ tasyocyate vidhiḥ / nāḍikāḥ sthāpayetpūrvaṃ muhūrtaṃ parimāṇataḥ // 132

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्रवारुणदिक्स्थाश्च याम्यसौम्यगतास्तथा । एकोनत्रिंशद्वंशाः स्युरृजुतिर्यग्गतास्तथा ॥ १३३

śakravāruṇadiksthāśca yāmyasaumyagatāstathā / ekonatriṃśadvaṃśāḥ syurṛjutiryaggatāstathā // 133

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टौ मर्मशतान्येकचत्वारिंशच्च जायते । वंशैर्विषयसंख्यैश्च पद्मं युग्मेन्दुमण्डलम् ॥ १३४

aṣṭau marmaśatānyekacatvāriṃśacca jāyate / vaṃśairviṣayasaṃkhyaiśca padmaṃ yugmendumaṇḍalam // 134

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रससंख्यैर्भवेत्पीठं स्वस्तिकं सर्वकामदम् । वसुसंख्यैर्द्वारवीथावेवं भागपरिक्रमः ॥ १३५

rasasaṃkhyairbhavetpīṭhaṃ svastikaṃ sarvakāmadam / vasusaṃkhyairdvāravīthāvevaṃ bhāgaparikramaḥ // 135

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रन्ध्रविप्रशराग्नींश्च लुप्येद्बाह्यान्तरं क्रमात् । मर्माणि च चतुर्दिक्षु मध्याद्द्वारेषु सुन्दरि ॥ १३६

randhravipraśarāgnīṃśca lupyedbāhyāntaraṃ kramāt / marmāṇi ca caturdikṣu madhyāddvāreṣu sundari // 136

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वह्निभूतमुनिव्योमबाह्यगर्भे पुरीषु च । लोपयेच्चैव मर्माणि अन्तर्नाडिविवर्जितान् ॥ १३७

vahnibhūtamunivyomabāhyagarbhe purīṣu ca / lopayeccaiva marmāṇi antarnāḍivivarjitān // 137

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वारप्राकारकोणेषु नेत्रानलशरानृतून् । नाडयो ब्रह्मवंशस्य लोप्या नेत्राद्रसस्थिताः ॥ १३८

dvāraprākārakoṇeṣu netrānalaśarānṛtūn / nāḍayo brahmavaṃśasya lopyā netrādrasasthitāḥ // 138

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वह्नेर्नेत्रानलौ लोप्यौ वेदान्नेत्रयुगं रसात् । नेत्रं सौम्यगतं लोप्यं पूर्वाद्वेदानलौ रसात् ॥ १३९

vahnernetrānalau lopyau vedānnetrayugaṃ rasāt / netraṃ saumyagataṃ lopyaṃ pūrvādvedānalau rasāt // 139

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकस्था नाडिका हित्वा नेत्राद्वेदाग्नयः क्रमात् । शरैर्वह्निगतं चैव युगं नेत्राग्नयो रसात् ॥ १४०

lokasthā nāḍikā hitvā netrādvedāgnayaḥ kramāt / śarairvahnigataṃ caiva yugaṃ netrāgnayo rasāt // 140

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेत्रात् पूर्वगताच्चैव सुमेरुर्द्वारसंज्ञितः । स्वस्तिका च पुरी रम्या चतुर्दिक्षु स्थितावुभौ ॥ १४१

netrāt pūrvagatāccaiva sumerurdvārasaṃjñitaḥ / svastikā ca purī ramyā caturdikṣu sthitāvubhau // 141

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्मणां च शते द्वे च ऋषिभिर्गुणिता दिशः । नेत्रादिकांश्च संमार्ज्य मार्गमध्यात् सुशोभने ॥ १४२

marmaṇāṃ ca śate dve ca ṛṣibhirguṇitā diśaḥ / netrādikāṃśca saṃmārjya mārgamadhyāt suśobhane // 142

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषित्रयकृते मध्ये विषयैः कर्णिका भवेत् । नेत्रीकृतान्वसून् पत्रं नेत्रं सकृद्विभाजितम् ॥ १४३

ṛṣitrayakṛte madhye viṣayaiḥ karṇikā bhavet / netrīkṛtānvasūn patraṃ netraṃ sakṛdvibhājitam // 143

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वह्निं वसुगतं कृत्वा शशाङ्कस्थांश्च लोपयेत् । वह्नीषुऋषिमध्याच्च लोप्यं पीठेन्दुकावधि ॥ १४४

vahniṃ vasugataṃ kṛtvā śaśāṅkasthāṃśca lopayet / vahnīṣuṛṣimadhyācca lopyaṃ pīṭhendukāvadhi // 144

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मणो नेत्रविषयान्नेत्राद्वेदानलौ हरेत् । सागरे नेत्रकं लोप्यं नाडयः पूर्वदिग्गताः ॥ १४५

brahmaṇo netraviṣayānnetrādvedānalau haret / sāgare netrakaṃ lopyaṃ nāḍayaḥ pūrvadiggatāḥ // 145

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतनेत्रगतान्मूर्ध्ना नेत्राद्द्विवह्निदृक्त्रिकात् । सौम्यगात् पीठकोणेषु लोपयेत चतुर्ष्वपि ॥ १४६

bhūtanetragatānmūrdhnā netrāddvivahnidṛktrikāt / saumyagāt pīṭhakoṇeṣu lopayeta caturṣvapi // 146

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दलानि कार्याणि सितैः केसरं रक्तपीतलैः । कर्णिका कनकप्रख्या पल्लवान्ताश्च लोहिताः ॥ १४७

dalāni kāryāṇi sitaiḥ kesaraṃ raktapītalaiḥ / karṇikā kanakaprakhyā pallavāntāśca lohitāḥ // 147

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्योमरेखा तु सुसिता वर्तुलाब्जान्तनीलभाः । पीठं रेखात्रयोपेतं सितलोहितपीतलम् ॥ १४८

vyomarekhā tu susitā vartulābjāntanīlabhāḥ / pīṭhaṃ rekhātrayopetaṃ sitalohitapītalam // 148

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्तिकाश्च चतुर्वर्णा अग्नेरीशानगोचराः । वीथी विद्रुमसंकाशा स्वदिक्ष्वस्त्राणि बाह्यतः ॥ १४९

svastikāśca caturvarṇā agnerīśānagocarāḥ / vīthī vidrumasaṃkāśā svadikṣvastrāṇi bāhyataḥ // 149

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रनीलनिभं वज्रं शक्तिं पद्ममणिप्रभाम् । दण्डं हाटकसंकाशं वक्त्रं तस्यातिलोहितम् ॥ १५०

indranīlanibhaṃ vajraṃ śaktiṃ padmamaṇiprabhām / daṇḍaṃ hāṭakasaṃkāśaṃ vaktraṃ tasyātilohitam // 150

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलद्युतिसमं खड्गं पाशं वत्सकसप्रभम् । ध्वजं पुष्पफलोपेतं पञ्चरङ्गैश्च शोभितम् ॥ १५१

nīladyutisamaṃ khaḍgaṃ pāśaṃ vatsakasaprabham / dhvajaṃ puṣpaphalopetaṃ pañcaraṅgaiśca śobhitam // 151

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गदा हेमनिभात्युग्रा नानारत्नविभूषिता । शूलं नीलाम्बुजसमं ज्वलद्वह्न्युग्रशेखरम् ॥ १५२

gadā hemanibhātyugrā nānāratnavibhūṣitā / śūlaṃ nīlāmbujasamaṃ jvaladvahnyugraśekharam // 152

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्योपरि सितं पद्ममीषत्पीतारुणप्रभम् । चक्रं हेमनिभं दीप्तमरा वैडूर्यसंनिभाः ॥ १५३

tasyopari sitaṃ padmamīṣatpītāruṇaprabham / cakraṃ hemanibhaṃ dīptamarā vaiḍūryasaṃnibhāḥ // 153

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरामध्यं सुपीतं च बाह्यं ज्वालारुणं भवेत् । मन्दिरं देवदेवस्य सर्वकामफलप्रदम् ॥ १५४

arāmadhyaṃ supītaṃ ca bāhyaṃ jvālāruṇaṃ bhavet / mandiraṃ devadevasya sarvakāmaphalapradam // 154

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीसिद्धायां शूलविधिः प्राक् क्षेत्रे चतुरश्रिते । हस्तमात्रं त्रिधा सूर्यान्नवखण्डं यथा भवेत् ॥ १५५

śrīsiddhāyāṃ śūlavidhiḥ prāk kṣetre caturaśrite / hastamātraṃ tridhā sūryānnavakhaṇḍaṃ yathā bhavet // 155

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्ये शूलं च तत्रेत्थं मध्यभागं त्रिधा भजेत् । नवभिः कोष्ठकैर्युक्तं ततो यं विधिरुच्यते ॥ १५६

madhye śūlaṃ ca tatretthaṃ madhyabhāgaṃ tridhā bhajet / navabhiḥ koṣṭhakairyuktaṃ tato yaṃ vidhirucyate // 156

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यभागत्रयं त्यक्त्वा मध्ये भागद्वयस्य तु । अधस्ताद्भ्रामयेत्सूत्रं शशाङ्कशकलाकृति ॥ १५७

madhyabhāgatrayaṃ tyaktvā madhye bhāgadvayasya tu / adhastādbhrāmayetsūtraṃ śaśāṅkaśakalākṛti // 157

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उभयतो भ्रामयेत्तत्र यथाग्रे हाकृतिर्भवेत् । कोट्यां तत्र कृतं सूत्रं नयेद्रेखां तु पूर्विकाम् ॥ १५८

ubhayato bhrāmayettatra yathāgre hākṛtirbhavet / koṭyāṃ tatra kṛtaṃ sūtraṃ nayedrekhāṃ tu pūrvikām // 158

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरद्वारपूर्वेण त्यक्त्वाङ्गुलचतुष्टयम् । रेखां विनाशयेत्प्राज्ञो यथा शूलाकृतिर्भवेत् ॥ १५९

aparadvārapūrveṇa tyaktvāṅgulacatuṣṭayam / rekhāṃ vināśayetprājño yathā śūlākṛtirbhavet // 159

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूलाग्रे त्वर्धहस्तेन त्यक्त्वा पद्मानि कारयेत् । अधः शृङ्गत्रयं हस्तमध्ये पद्मं सकर्णिकम् ॥ १६०

śūlāgre tvardhahastena tyaktvā padmāni kārayet / adhaḥ śṛṅgatrayaṃ hastamadhye padmaṃ sakarṇikam // 160

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुखाग्रे धारयेत्सूत्रं त्रिभिर्हस्तैस्तु पातयेत् । मध्ये चोर्ध्वं ततः कुर्यादधस्तादङ्गुलद्वयम् ॥ १६१

mukhāgre dhārayetsūtraṃ tribhirhastaistu pātayet / madhye cordhvaṃ tataḥ kuryādadhastādaṅguladvayam // 161

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेखाद्वयं पातयेत यथा शूलं भवत्यपि । अधोभागादिभिश्चोर्ध्वं तत्र रेखा प्रपद्यते ॥ १६२

rekhādvayaṃ pātayeta yathā śūlaṃ bhavatyapi / adhobhāgādibhiścordhvaṃ tatra rekhā prapadyate // 162

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समीकृत्य ततः सूत्रे ऊर्ध्वे द्वे एवमेव तु । मध्यं पद्मं प्रतिष्ठाप्यं शूलाधस्ताद्यशस्विनि ॥ १६३

samīkṛtya tataḥ sūtre ūrdhve dve evameva tu / madhyaṃ padmaṃ pratiṣṭhāpyaṃ śūlādhastādyaśasvini // 163

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येष मण्डलविधिः कथितः संक्षेपयोगतो महागुरुभिः ।

ityeṣa maṇḍalavidhiḥ kathitaḥ saṃkṣepayogato mahāgurubhiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.