Abhinavagupta: Tantrasara 22

अथ समस्ता इयम् उपासा समुन्मिषत्तादृशदृढवासनारूढान् अधिकारिणः प्रति श्रीमत्कौलिकप्रक्रियया निरूप्यते तत्र उक्तं योगसंचारादौ आनन्दं ब्रह्म तद्देहे त्रिधौष्ट्यान्त्यव्यवस्थितम्

atha samastā iyam upāsā samunmiṣattādṛśadṛḍhavāsanārūḍhān adhikāriṇaḥ prati śrīmatkaulikaprakriyayā nirūpyate tatra uktaṃ yogasaṃcārādau ānandaṃ brahma taddehe tridhauṣṭyāntyavyavasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अब्रह्मचारिणस् तस्य त्यागाद् आनन्दवर्जिताः

abrahmacāriṇas tasya tyāgād ānandavarjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनन्दकृत्रिमाहारवर्जं चक्रस्य याजकाः

ānandakṛtrimāhāravarjaṃ cakrasya yājakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वये ऽपि नरके घोरे तस्माद् एनां स्थितिं भजेत्

dvaye 'pi narake ghore tasmād enāṃ sthitiṃ bhajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अनया स्थित्या कुलयागः स च षोढा बाह्ये शक्तौ स्वदेहे यामले प्राणे संविदि च इति

tad anayā sthityā kulayāgaḥ sa ca ṣoḍhā bāhye śaktau svadehe yāmale prāṇe saṃvidi ca iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र च उत्तर उत्तर उत्कृष्टः पूर्वः पूर्वस् तद्रुच्यर्थम्

tatra ca uttara uttara utkṛṣṭaḥ pūrvaḥ pūrvas tadrucyartham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धिकामस्य द्वितीयतुर्यपञ्चमाः सर्वथा निर्वर्त्याः षष्ठस् तु मुमुक्षोः मुख्यः तस्यापि द्वितीयाद्या नैमित्तिके यथासम्भवम् अनुष्ठेया एव विधिपूरणार्थं च

siddhikāmasya dvitīyaturyapañcamāḥ sarvathā nirvartyāḥ ṣaṣṭhas tu mumukṣoḥ mukhyaḥ tasyāpi dvitīyādyā naimittike yathāsambhavam anuṣṭheyā eva vidhipūraṇārthaṃ ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र बाह्यं स्थण्डिलम् आनन्दपूर्णं वीरपात्रम् अरुणः पटः पूर्वोक्तम् अपि वा लिङ्गादि

tatra bāhyaṃ sthaṇḍilam ānandapūrṇaṃ vīrapātram aruṇaḥ paṭaḥ pūrvoktam api vā liṅgādi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स्नानादिकर्तव्यानपेक्षयैव पूर्णानन्दविश्रान्त्यैव लब्धशुद्धिः प्रथमं प्राणसंविद्देहैकीभावं भावयित्वा संविदश् च परमशिवरूपत्वात् सप्तविंशतिवारं मन्त्रम् उच्चार्य मूर्धवक्त्रहृद्गुह्यमूर्तिषु अनुलोमविलोमाभ्यां विश्वाध्वपरिपूर्णता परमेश्वरे अपरत्वे परापरत्वे परत्वे ऽपि च

tatra snānādikartavyānapekṣayaiva pūrṇānandaviśrāntyaiva labdhaśuddhiḥ prathamaṃ prāṇasaṃviddehaikībhāvaṃ bhāvayitvā saṃvidaś ca paramaśivarūpatvāt saptaviṃśativāraṃ mantram uccārya mūrdhavaktrahṛdguhyamūrtiṣu anulomavilomābhyāṃ viśvādhvaparipūrṇatā parameśvare aparatve parāparatve paratve 'pi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाहि मायापुंप्रकृतिगुणधीप्रभृति धरान्तं सप्तविंशतितत्त्वानि कलादीनां तत्रैव अन्तर्भावात् विद्याशक्ताव् अपि परापरत्वे ब्रह्मपञ्चकस्य सद्यस्त्वाजातत्वभवोद्भवत्वादीनां धर्माणां सप्तविंशतिरूपत्वम् एव उक्तं श्रीमल्लकुलेशादिपादैः

tathāhi māyāpuṃprakṛtiguṇadhīprabhṛti dharāntaṃ saptaviṃśatitattvāni kalādīnāṃ tatraiva antarbhāvāt vidyāśaktāv api parāparatve brahmapañcakasya sadyastvājātatvabhavodbhavatvādīnāṃ dharmāṇāṃ saptaviṃśatirūpatvam eva uktaṃ śrīmallakuleśādipādaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परत्वे ऽपि पञ्चशक्तिः हि परमेश्वरः प्रतिशक्ति च पञ्चरूपता एवं पञ्चविंशतिः शक्तयः ताश् च अन्योन्यम् अनुद्भिन्नविभागा इत्य् एका शक्तिः सा चानुद्भिन्नविभागा इत्य् एवं सप्तविंशतिरूपया व्याप्त्या संविदग्नेः शिखां बुद्धिप्राणरूपां सकृदुच्चारमात्रेणैव बद्धां कुर्यात् येन परमशिव एव प्रतिबद्धा तन्त्रातिरिक्तं न किंचिद् अभिधावति तथाविधबुद्ध्यधिष्ठितकरणचक्रानुवेधेन पुरोवर्तिनो यागद्रव्यगृहदिगाधारादीन् अपि तन्मयीभूतान् कुर्यात् ततो ऽर्घपात्रम् अपि शिखाबन्धव्याप्त्यैव पूरयेत् पूजयेच् च तद्विप्रुड्भिः स्थण्डिलान्य् अपि तद्रसेन वामानामाङ्गुष्ठयोगात् देहचक्रेषु मन्त्रचक्रं पूजयेत् तर्पयेत् च ततः प्राणान्तः ततः स्थण्डिले त्रिशूलात्मकं शक्तित्रयान्तम् आसनं कल्पयेत् मायान्तं हि सार्णे औकारे च शक्तित्रयान्तम् आसनं कल्पयेत् मायान्तं हि सार्णे औकारे च शक्तित्रयान्तं तदुपरि याज्या विमर्शरूपा शक्तिः इत्य् एवं सकृद् उच्चारेणैव आधाराधेयन्यासं कृत्वा तत्रैव आधेयभूतायाम् अपि संविदि विश्वं पश्येत् तद् अपि च संविन्मयम् इत्य् एवं विश्वस्य संविदा तेन च तस्याः संपुटीभावो भवति संविद उदितं तत्रैव पर्यवसितं यतो विश्वं वेद्याच् च संवित् उदेति तत्रैव च विश्राम्यति इति एतावत्त्वं संवित्तत्त्वं संपुटीभावद्वयात् लभ्यते

paratve 'pi pañcaśaktiḥ hi parameśvaraḥ pratiśakti ca pañcarūpatā evaṃ pañcaviṃśatiḥ śaktayaḥ tāś ca anyonyam anudbhinnavibhāgā ity ekā śaktiḥ sā cānudbhinnavibhāgā ity evaṃ saptaviṃśatirūpayā vyāptyā saṃvidagneḥ śikhāṃ buddhiprāṇarūpāṃ sakṛduccāramātreṇaiva baddhāṃ kuryāt yena paramaśiva eva pratibaddhā tantrātiriktaṃ na kiṃcid abhidhāvati tathāvidhabuddhyadhiṣṭhitakaraṇacakrānuvedhena purovartino yāgadravyagṛhadigādhārādīn api tanmayībhūtān kuryāt tato 'rghapātram api śikhābandhavyāptyaiva pūrayet pūjayec ca tadvipruḍbhiḥ sthaṇḍilāny api tadrasena vāmānāmāṅguṣṭhayogāt dehacakreṣu mantracakraṃ pūjayet tarpayet ca tataḥ prāṇāntaḥ tataḥ sthaṇḍile triśūlātmakaṃ śaktitrayāntam āsanaṃ kalpayet māyāntaṃ hi sārṇe aukāre ca śaktitrayāntam āsanaṃ kalpayet māyāntaṃ hi sārṇe aukāre ca śaktitrayāntaṃ tadupari yājyā vimarśarūpā śaktiḥ ity evaṃ sakṛd uccāreṇaiva ādhārādheyanyāsaṃ kṛtvā tatraiva ādheyabhūtāyām api saṃvidi viśvaṃ paśyet tad api ca saṃvinmayam ity evaṃ viśvasya saṃvidā tena ca tasyāḥ saṃpuṭībhāvo bhavati saṃvida uditaṃ tatraiva paryavasitaṃ yato viśvaṃ vedyāc ca saṃvit udeti tatraiva ca viśrāmyati iti etāvattvaṃ saṃvittattvaṃ saṃpuṭībhāvadvayāt labhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् उक्तम् सृष्टिं तु संपुटीकृत्य इति

tad uktam sṛṣṭiṃ tu saṃpuṭīkṛtya iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो गन्धधूपासवकुसुमादीन् आत्मप्रह्वीभावान्तान् अर्पयित्वा स्वविश्रान्त्या जप्त्वा उपसंहृत्य जले निक्षिपेत्

tato gandhadhūpāsavakusumādīn ātmaprahvībhāvāntān arpayitvā svaviśrāntyā japtvā upasaṃhṛtya jale nikṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति बाह्ययागः

iti bāhyayāgaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ शक्तौ तत्र अन्योन्यं शक्तितालासावीराणाम् उभयेषाम् उभयात्मकत्वेन प्रोल्लासप्रारम्भसृष्ट्यन्तशिवशक्तिप्रबोधे परस्परं व्यापारात् परमेशनियत्या च शुद्धरूपतया तत्र प्राधान्यम् एतेन च विशिष्टचक्रस्यापि शक्तित्वं व्याख्यातम् तत्र शिखाबन्धव्याप्त्यैव पूजनं शक्तित्रयान्तम् आसनं कोणत्रये मध्ये विसर्गशक्तिः इति तु व्याप्तौ विशेषः

atha śaktau tatra anyonyaṃ śaktitālāsāvīrāṇām ubhayeṣām ubhayātmakatvena prollāsaprārambhasṛṣṭyantaśivaśaktiprabodhe parasparaṃ vyāpārāt parameśaniyatyā ca śuddharūpatayā tatra prādhānyam etena ca viśiṣṭacakrasyāpi śaktitvaṃ vyākhyātam tatra śikhābandhavyāptyaiva pūjanaṃ śaktitrayāntam āsanaṃ koṇatraye madhye visargaśaktiḥ iti tu vyāptau viśeṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स्वदेहे तत्रैव चक्रे ततो ब्रह्मरन्ध्राद्यनुचक्रेषु

evaṃ svadehe tatraiva cakre tato brahmarandhrādyanucakreṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यामले शक्तेर् लक्षणम् एतत् तद्वद् अभेदस् ततो ऽनपेक्ष्य वयः । जात्यादींश् चासङ्गात् लोकेतरयुगलजं हि तादात्म्यम्

atha yāmale śakter lakṣaṇam etat tadvad abhedas tato 'napekṣya vayaḥ / jātyādīṃś cāsaṅgāt loketarayugalajaṃ hi tādātmyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्यहेतुसहोत्थत्वात् त्रैधं साक्षाद् अथान्यथा । कॢप्तावतो मिथो ऽभ्यर्च्य तर्प्यानन्दान्तिकत्वतः

kāryahetusahotthatvāt traidhaṃ sākṣād athānyathā / kḷptāvato mitho 'bhyarcya tarpyānandāntikatvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रम् अर्चेत् तदौचित्याद् अनुचक्रं तथानुगम् । बहिः पुष्पादिनान्तश् च गन्धभुक्त्यासवादिभिः

cakram arcet tadaucityād anucakraṃ tathānugam / bahiḥ puṣpādināntaś ca gandhabhuktyāsavādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् आनन्दसंदोहिततच्चेष्टोच्छलत्स्थितिः । अनुचक्रगणश् चक्रतादात्म्याद् अभिलीयते

evam ānandasaṃdohitatacceṣṭocchalatsthitiḥ / anucakragaṇaś cakratādātmyād abhilīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निजनिजभोगाभोगप्रविकासमयस्वरूपपरिमर्शे । क्रमशो ऽनुचक्रदेव्यः संविच्चक्रं हि मध्यमं यान्ति

nijanijabhogābhogapravikāsamayasvarūpaparimarśe / kramaśo 'nucakradevyaḥ saṃviccakraṃ hi madhyamaṃ yānti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुचक्रदेवतात्मकमरीचिगणपूरणाधिगतवीर्यम् । तच्छक्तितद्वदात्मकम् अन्योन्यसमुन्मुखं भवति

anucakradevatātmakamarīcigaṇapūraṇādhigatavīryam / tacchaktitadvadātmakam anyonyasamunmukhaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्युगलमूर्ध्वधामप्रवेशसस्पन्दजातसंक्षोभम् । क्षुभ्नात्य् अनुचक्राण्य् अपि तानि तदा तन्मयानि न पृथक् तु

tadyugalamūrdhvadhāmapraveśasaspandajātasaṃkṣobham / kṣubhnāty anucakrāṇy api tāni tadā tanmayāni na pṛthak tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं यामलम् एतद् गलितभिदासंकथं यदैव तदा । क्रमतारतम्ययोगात् सैव हि संविद्विसर्गसंघट्टः

itthaṃ yāmalam etad galitabhidāsaṃkathaṃ yadaiva tadā / kramatāratamyayogāt saiva hi saṃvidvisargasaṃghaṭṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्ध्रुवधामानुत्तरम् उभयात्मकजगद् उदारम् आनन्दम् । नो शान्तं नाप्य् उदितं शान्तोदितसूतिकारणं परं कौलम्

taddhruvadhāmānuttaram ubhayātmakajagad udāram ānandam / no śāntaṃ nāpy uditaṃ śāntoditasūtikāraṇaṃ paraṃ kaulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनवच्छिन्नपदेप्सुस् तां संविदम् आत्मसात्कुर्यात् । शान्तोदितात्मकद्वयम् अथ युगपद् उदेति शक्तिशक्तिमतोः

anavacchinnapadepsus tāṃ saṃvidam ātmasātkuryāt / śāntoditātmakadvayam atha yugapad udeti śaktiśaktimatoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वात्मान्योन्यावेशात् शान्तान्यत्वे द्वयोर् द्वयात्मत्वात् । शक्तिस् तु तद्वद् उदितां सृष्टिं पुष्णाति नो तद्वान्

svātmānyonyāveśāt śāntānyatve dvayor dvayātmatvāt / śaktis tu tadvad uditāṃ sṛṣṭiṃ puṣṇāti no tadvān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां चार्यं कुलम् अथ तया नृषु प्रोक्तयोगसंघट्टान् । अथ सृष्टे द्वितये ऽस्मिन् शान्तोदितधाम्नि ये ऽनुसंदधते

tasyāṃ cāryaṃ kulam atha tayā nṛṣu proktayogasaṃghaṭṭān / atha sṛṣṭe dvitaye 'smin śāntoditadhāmni ye 'nusaṃdadhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राच्यां विसर्गसत्ताम् अनवच्छिदिते पदे रूढाः । उदितं च मिथो वक्त्रान् मुख्याद् वक्त्रे प्रगृह्यते च बहिः

prācyāṃ visargasattām anavacchidite pade rūḍhāḥ / uditaṃ ca mitho vaktrān mukhyād vaktre pragṛhyate ca bahiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृप्तं देवीचक्रं सिद्धिज्ञानापवर्गदं भवति । शान्ताभ्यासे शान्तं शिवम् एति यद् अत्र देवताचक्रम्

tṛptaṃ devīcakraṃ siddhijñānāpavargadaṃ bhavati / śāntābhyāse śāntaṃ śivam eti yad atra devatācakram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शून्यं निरानन्दमयं निर्वृतिनिजधामतो ऽर्घं च । रणरणकरसान् निजरसभरितबहिर्भावचर्वणरसेन

śūnyaṃ nirānandamayaṃ nirvṛtinijadhāmato 'rghaṃ ca / raṇaraṇakarasān nijarasabharitabahirbhāvacarvaṇarasena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आन्तरपूर्णसमुच्छलदनुचक्रं याति चक्रम् अथ तद् अपि । उच्छलति प्राग्वद् इति त्रिविधो ऽन्वर्थो विसर्गो ऽयम्

āntarapūrṇasamucchaladanucakraṃ yāti cakram atha tad api / ucchalati prāgvad iti trividho 'nvartho visargo 'yam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद् विसर्गधामनि परिमर्शनतस् त्रिधैव मनुवीर्यम् । तत्तत्संविद्गर्भे मन्त्रस् तत्तत्फलं सूते

etad visargadhāmani parimarśanatas tridhaiva manuvīryam / tattatsaṃvidgarbhe mantras tattatphalaṃ sūte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोणत्रयान्तराश्रितनित्योदितमङ्गलच्छदे कमले । नित्यावियुतं नालं षोडशदलकमलसन्मूलम्

koṇatrayāntarāśritanityoditamaṅgalacchade kamale / nityāviyutaṃ nālaṃ ṣoḍaśadalakamalasanmūlam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यस्थनालगुम्फितसरोजयुगघट्टनक्रमादग्नौ । मध्यस्थशशधरसुन्दरदिनकरकरौघसंघट्टात्

madhyasthanālagumphitasarojayugaghaṭṭanakramādagnau / madhyasthaśaśadharasundaradinakarakaraughasaṃghaṭṭāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिदलारुणवीर्यकलासङ्गान् मध्ये ऽङ्कुरसृष्टिः । इति शशधरवासरपतिचित्रगुषंघट्टमुद्रया झटिति

tridalāruṇavīryakalāsaṅgān madhye 'ṅkurasṛṣṭiḥ / iti śaśadharavāsarapaticitraguṣaṃghaṭṭamudrayā jhaṭiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सृष्ट्यादिक्रमम् अन्तः कुर्वंस् तुर्ये स्थितिं लभते । एतत् खेचरमुद्रावेशे ऽन्योन्यं स्वशक्तिशक्तिमतोः

sṛṣṭyādikramam antaḥ kurvaṃs turye sthitiṃ labhate / etat khecaramudrāveśe 'nyonyaṃ svaśaktiśaktimatoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पानोपभोगलीलाहासादिषु यो भवेद् विमर्शमयः । अव्यक्तध्वनिरावस्फोटश्रुतिनादनादान्तैः

pānopabhogalīlāhāsādiṣu yo bhaved vimarśamayaḥ / avyaktadhvanirāvasphoṭaśrutinādanādāntaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्युच्छिन्नानाहतपरमार्थैर् मन्त्रवीर्यं तत् । गमनागमविश्रान्तिषु कर्णे नयने द्विलक्ष्यसम्पर्के

avyucchinnānāhataparamārthair mantravīryaṃ tat / gamanāgamaviśrāntiṣu karṇe nayane dvilakṣyasamparke

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्सम्मीलनयोगे देहान्ताख्ये च यामले चक्रे । कुचमध्यहृदयदेशाद् ओष्ठान्ते कण्ठगं यद् अव्यक्तम्

tatsammīlanayoge dehāntākhye ca yāmale cakre / kucamadhyahṛdayadeśād oṣṭhānte kaṇṭhagaṃ yad avyaktam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् चक्रद्वयमध्यगम् आकर्ण्य क्षोभविगमसमये यत् । निर्वान्ति तत्र चैवं यो ऽष्टविधो नादभैरवः परमः

tac cakradvayamadhyagam ākarṇya kṣobhavigamasamaye yat / nirvānti tatra caivaṃ yo 'ṣṭavidho nādabhairavaḥ paramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्योतिर् ध्वनिश् च यस्मात् सा मान्त्री व्याप्तिर् उच्यते परमा । कर्मणि कर्मणि विदुषः स्याज् जीवतो मुक्तिः

jyotir dhvaniś ca yasmāt sā māntrī vyāptir ucyate paramā / karmaṇi karmaṇi viduṣaḥ syāj jīvato muktiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तज्ज्ञः शास्त्रे मुक्तः परकुलविज्ञानभाजनं गर्भः । शून्याशून्यालयं कुर्याद् एकदण्डे ऽनलानिलौ

tajjñaḥ śāstre muktaḥ parakulavijñānabhājanaṃ garbhaḥ / śūnyāśūnyālayaṃ kuryād ekadaṇḍe 'nalānilau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूलं समरसीकृत्य रसे रसम् इव स्थितम् । त्यक्ताशङ्को निराचारो नाहम् अस्मीति भावयन्

śūlaṃ samarasīkṛtya rase rasam iva sthitam / tyaktāśaṅko nirācāro nāham asmīti bhāvayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहस्था देवताः पश्यन् ह्लादोद्वेगादि चिद्धने । कर्णाक्षिमुखनासादिचक्रस्थं देवतागणम्

dehasthā devatāḥ paśyan hlādodvegādi ciddhane / karṇākṣimukhanāsādicakrasthaṃ devatāgaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रहीतारं सदा पश्यन् खेचर्या सिध्यति ध्रुवम्

grahītāraṃ sadā paśyan khecaryā sidhyati dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वभ्रे सुदूरे झटिति स्वदेहं संपातयन् वासम् असाहसेन । आकुञ्च्य हस्तद्वितयं प्रपश्यन् मुद्राम् इमां व्योमचरीं भजेत

śvabhre sudūre jhaṭiti svadehaṃ saṃpātayan vāsam asāhasena / ākuñcya hastadvitayaṃ prapaśyan mudrām imāṃ vyomacarīṃ bhajeta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एष यामलयागः

ity eṣa yāmalayāgaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्तव्याप्तिके प्राणे विश्वमये प्रोक्तसंविद्व्याप्त्या तर्पणान्नगन्धधूपादिसमर्पणेन उपोद्बलनं प्राणयागः

uktavyāptike prāṇe viśvamaye proktasaṃvidvyāptyā tarpaṇānnagandhadhūpādisamarpaṇena upodbalanaṃ prāṇayāgaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्रान्तिरूढिस् तु संविद्यागः प्राग् एव निरूपितः

viśrāntirūḍhis tu saṃvidyāgaḥ prāg eva nirūpitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् एतेभ्यो यागेभ्यो ऽन्यतमं कृत्वा यदि तथाविधनिर्विचिकित्सतापचित्रितहृदयः शिष्यो भवति तदा तस्मै तद्यागदर्शनपूर्वकं तिलाज्याहुतिपूर्वकनिरपेक्षम् एव पूर्वोक्तव्याप्त्या अनुसंधानक्रमेण अवलोकनया दीक्षां कुर्यात् परोक्षदीक्षादिके नैमित्तिकान्ते तु पूर्व एव विधिः

evam etebhyo yāgebhyo 'nyatamaṃ kṛtvā yadi tathāvidhanirvicikitsatāpacitritahṛdayaḥ śiṣyo bhavati tadā tasmai tadyāgadarśanapūrvakaṃ tilājyāhutipūrvakanirapekṣam eva pūrvoktavyāptyā anusaṃdhānakrameṇa avalokanayā dīkṣāṃ kuryāt parokṣadīkṣādike naimittikānte tu pūrva eva vidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केवलम् एतद् यागप्रधानतया इति

kevalam etad yāgapradhānatayā iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुशरीरे सप्तमः कुलयागः सर्वोत्तमः सो ऽपि प्राग् यागसाहित्येन सकृद् एव कृतः सर्वं पूरयति इति शिवम्

guruśarīre saptamaḥ kulayāgaḥ sarvottamaḥ so 'pi prāg yāgasāhityena sakṛd eva kṛtaḥ sarvaṃ pūrayati iti śivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.