तत्र संक्लेशेतरपक्षाश्रयेण समुदयमार्गसत्ये कारणम्, दुःखनिरोधसत्ये च फलमित्यर्थद्वारेण निर्दिष्टे समुदयमार्गदुःखनिरोधसत्येषु यथासंख्यमष्टाद्याकारा बोद्धव्याः ॥ तत्र विराग-असमुत्थान-शान्त-अराग-अद्वेष-अमोह-निःक्लेश-निःसत्त्वाकारा एव यथाक्रमं यो हेतुः छन्दो रागो नन्दी च, यः समुदयः रागो द्वेषो मोहश्च, यः प्रभवः परिकल्पः, यश्च प्रत्ययः सत्त्वाभिनिवेश इति एतेषां प्रतिपक्षभूतत्वेन त्रयस्त्रय एक एक इत्यष्टावाकाराः समुदयसत्ये भवन्ति । अप्रमाण-अन्तद्वयाननुगम-असम्भिन्न-अपरामृष्ट-अविकल्प-अप्रमेय-असङ्गाकारा-यथाक्रमं यः सर्वसत्त्वावकाशदो मार्गः यथा व सर्वसत्त्वावकाशदः, यो न्यायो यथा च न्यायः, या प्रतिपत्तिर्यथा च प्रतिपत्तिः, यच्च निर्याणमिति तत्स्वभावा द्वौ द्वौ द्वावेक इति सप्ताकारा मार्गसत्ये भवन्ति । अनित्य-दुःख-शून्य-अनात्माकाराः पञ्चमालक्षणाकारस्वभावा इत्येवं पञ्चाकारा दुःखसत्ये भवन्ति । अध्यात्मबहिर्धोभयवस्तूनां निरोधेनाध्यात्मबहिर्धोभयशून्यताकारास्त्रयः निरोधाकारस्वभावाः, शून्यतायां भाजनलोके परमार्थे संस्कृते ऽसंस्कृते शाश्वतोच्छेदान्ते ऽनवराग्रसंसारे अधिगतधर्मानवकारे अभिनिवेशस्य प्रज्ञप्त्यात्मकस्य निरोधेन यथाक्रमं शून्यता-महत्-परमार्थ-संस्कृत-असंस्कृत-अत्यन्त-अनवराग्र-अनवकारशून्यताकारा अष्टौ शान्ताकारस्वभावाः, प्रणीताकारः परपरिकल्पितकारकनिरोधेन प्रकृतिशून्यताकारः, विषयभ्रान्त्यात्मिकानां प्रज्ञप्तिलक्षणकालभ्रान्तीनां च निरोधेन सर्वधर्मस्वलक्षणानुपलम्भशून्यताकारास्त्रयो निःसरणाकारस्वभावाः, स्वभावनिरोधेन अभावस्वभावशून्यताकार एकः निःसरणाकारात्मक इत्येवं षोडशाकारा निरोधसत्ये भवन्ति । समुदायेन षट्त्रिंशदिति मार्गज्ञताकाराः । तदनन्तरं सर्वाकारज्ञताकारा इत्याह- स्मृत्युपस्थानमारभ्य बुद्धत्वाकारपश्चिमाः । शिष्याणां बोधिसत्त्वानां बुद्धानां च यथाक्रमम्
tatra saṃkleśetarapakṣāśrayeṇa samudayamārgasatye kāraṇam, duḥkhanirodhasatye ca phalamityarthadvāreṇa nirdiṣṭe samudayamārgaduḥkhanirodhasatyeṣu yathāsaṃkhyamaṣṭādyākārā boddhavyāḥ // tatra virāga-asamutthāna-śānta-arāga-adveṣa-amoha-niḥkleśa-niḥsattvākārā eva yathākramaṃ yo hetuḥ chando rāgo nandī ca, yaḥ samudayaḥ rāgo dveṣo mohaśca, yaḥ prabhavaḥ parikalpaḥ, yaśca pratyayaḥ sattvābhiniveśa iti eteṣāṃ pratipakṣabhūtatvena trayastraya eka eka ityaṣṭāvākārāḥ samudayasatye bhavanti / apramāṇa-antadvayānanugama-asambhinna-aparāmṛṣṭa-avikalpa-aprameya-asaṅgākārā-yathākramaṃ yaḥ sarvasattvāvakāśado mārgaḥ yathā va sarvasattvāvakāśadaḥ, yo nyāyo yathā ca nyāyaḥ, yā pratipattiryathā ca pratipattiḥ, yacca niryāṇamiti tatsvabhāvā dvau dvau dvāveka iti saptākārā mārgasatye bhavanti / anitya-duḥkha-śūnya-anātmākārāḥ pañcamālakṣaṇākārasvabhāvā ityevaṃ pañcākārā duḥkhasatye bhavanti / adhyātmabahirdhobhayavastūnāṃ nirodhenādhyātmabahirdhobhayaśūnyatākārāstrayaḥ nirodhākārasvabhāvāḥ, śūnyatāyāṃ bhājanaloke paramārthe saṃskṛte 'saṃskṛte śāśvatocchedānte 'navarāgrasaṃsāre adhigatadharmānavakāre abhiniveśasya prajñaptyātmakasya nirodhena yathākramaṃ śūnyatā-mahat-paramārtha-saṃskṛta-asaṃskṛta-atyanta-anavarāgra-anavakāraśūnyatākārā aṣṭau śāntākārasvabhāvāḥ, praṇītākāraḥ paraparikalpitakārakanirodhena prakṛtiśūnyatākāraḥ, viṣayabhrāntyātmikānāṃ prajñaptilakṣaṇakālabhrāntīnāṃ ca nirodhena sarvadharmasvalakṣaṇānupalambhaśūnyatākārāstrayo niḥsaraṇākārasvabhāvāḥ, svabhāvanirodhena abhāvasvabhāvaśūnyatākāra ekaḥ niḥsaraṇākārātmaka ityevaṃ ṣoḍaśākārā nirodhasatye bhavanti / samudāyena ṣaṭtriṃśaditi mārgajñatākārāḥ / tadanantaraṃ sarvākārajñatākārā ityāha- smṛtyupasthānamārabhya buddhatvākārapaścimāḥ / śiṣyāṇāṃ bodhisattvānāṃ buddhānāṃ ca yathākramam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.