प्रथमे ज्वालावर्त्योर्मीलनक्षणे द्वितीयक्षणमन्तरेण स्वकारणपरम्पराक्रमायातसमानकालसंहतोत्पत्त्यविशिष्टत्वात् कार्यकारणलक्षणदाह्यदाहकाभावः । तथैव द्वितीयक्षणे ऽपि विशिष्टज्वालावर्त्योरूत्पत्तिक्षणे प्रथमक्षणमन्तरेण नित्यसत्त्वादिप्रसङ्गतया संवृत्युत्पादाभावात् कार्यकारणलक्षणदाह्यदाहकाभावः । यद्येवं तथापि यदा इदम्प्रत्ययतात्मकप्रतीत्यसमुत्पादधर्मतया अविचारैकरम्यत्वेन हेतुफलसम्बन्धबलाद् संहतविशिष्टोत्पन्नं प्रथमक्षणं समपेक्ष्य तदाहितसामर्थ्यातिशय एव विशिष्टो द्वितीयक्षणः स्यात्, तदा निर्हेतुकविनाशे ऽपि कारणकार्ययोः यथाक्रमं तुल्यकालनिरन्वयविनाशोदयाद् दाह्यदाहकभावः । तस्मात् प्रथमक्षणे द्वितीयार्चिरनपेक्ष्य वर्ती न दह्यते, द्वितीयक्षणेनापि प्रथमार्चिरनपेक्ष्य वर्ती न दह्यत इति दीपदृष्टान्तन्यायेन पूर्वापरीभूतक्षणयोरेकविषयोपयोगज्ञापनपरेण पूर्वक्षणवत् बोधिनिष्पादककतिपयपदार्थप्रतिभासि प्रथमविज्ञानं प्रतीत्य तत्प्रतिभासाभ्यधिक विशिष्टार्थप्रतिभासिपश्चिमविज्ञानोदयाद् बोधिप्राप्तिर्युज्यते । यथोक्तेनैव च दृष्टान्तेन अष्टप्रकारा गम्भीरधर्मता प्रतिसर्तव्या इति भावनामार्गस्थबोधिसत्त्वानामवैवर्तिकलक्षणकथनाय यस्मिन् विषये अष्टविधगाम्भीर्यं तत्कथयन्नाह - उत्पादे च निरोधे च तथतायां गभीरता । ज्ञेये ज्ञाने च चर्यायामद्वयोपायकौशले
prathame jvālāvartyormīlanakṣaṇe dvitīyakṣaṇamantareṇa svakāraṇaparamparākramāyātasamānakālasaṃhatotpattyaviśiṣṭatvāt kāryakāraṇalakṣaṇadāhyadāhakābhāvaḥ / tathaiva dvitīyakṣaṇe 'pi viśiṣṭajvālāvartyorūtpattikṣaṇe prathamakṣaṇamantareṇa nityasattvādiprasaṅgatayā saṃvṛtyutpādābhāvāt kāryakāraṇalakṣaṇadāhyadāhakābhāvaḥ / yadyevaṃ tathāpi yadā idampratyayatātmakapratītyasamutpādadharmatayā avicāraikaramyatvena hetuphalasambandhabalād saṃhataviśiṣṭotpannaṃ prathamakṣaṇaṃ samapekṣya tadāhitasāmarthyātiśaya eva viśiṣṭo dvitīyakṣaṇaḥ syāt, tadā nirhetukavināśe 'pi kāraṇakāryayoḥ yathākramaṃ tulyakālaniranvayavināśodayād dāhyadāhakabhāvaḥ / tasmāt prathamakṣaṇe dvitīyārciranapekṣya vartī na dahyate, dvitīyakṣaṇenāpi prathamārciranapekṣya vartī na dahyata iti dīpadṛṣṭāntanyāyena pūrvāparībhūtakṣaṇayorekaviṣayopayogajñāpanapareṇa pūrvakṣaṇavat bodhiniṣpādakakatipayapadārthapratibhāsi prathamavijñānaṃ pratītya tatpratibhāsābhyadhika viśiṣṭārthapratibhāsipaścimavijñānodayād bodhiprāptiryujyate / yathoktenaiva ca dṛṣṭāntena aṣṭaprakārā gambhīradharmatā pratisartavyā iti bhāvanāmārgasthabodhisattvānāmavaivartikalakṣaṇakathanāya yasmin viṣaye aṣṭavidhagāmbhīryaṃ tatkathayannāha - utpāde ca nirodhe ca tathatāyāṃ gabhīratā / jñeye jñāne ca caryāyāmadvayopāyakauśale
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.