Āyurvedamahodadhau annapānavidhi 16

॥ इत्य् आयुर्वेदमहोदधौ सुषेणकृते घृतवर्गः ॥ ॥ इदानीं तैलगुणाः ॥ । उष्णं विपाके कटुकं सतिक्तं कफापहं वातनिवारणं च । क्रिमीन् निहन्याद् बलभुक्तकारि तैलं क्रिमिश्लेष्ममरुत्प्रणाशि

// ity āyurvedamahodadhau suṣeṇakṛte ghṛtavargaḥ // // idānīṃ tailaguṇāḥ // / uṣṇaṃ vipāke kaṭukaṃ satiktaṃ kaphāpahaṃ vātanivāraṇaṃ ca / krimīn nihanyād balabhuktakāri tailaṃ krimiśleṣmamarutpraṇāśi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलकृत्कफवातजं च [जन्तु] खर्जू व्रणकण्डूतिहरं च [कान्ति] दायि

balakṛtkaphavātajaṃ ca [jantu] kharjū vraṇakaṇḍūtiharaṃ ca [kānti] dāyi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्डूहरं कान्तिविवर्धनं च अर्शो [वर्चो] विवृद्धि व्रणरोपणं च । तिलस्य जातं खलु यच् च तैलं बालेषु वृद्धेष्व् अपि तैल [पथ्य]म् एतत्

kaṇḍūharaṃ kāntivivardhanaṃ ca arśo [varco] vivṛddhi vraṇaropaṇaṃ ca / tilasya jātaṃ khalu yac ca tailaṃ bāleṣu vṛddheṣv api taila [pathya]m etat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न पित्तरोगे न च शोणितोत्थे पथ्यं महावातविकारसंधौ । तिलोद्भवं तैलम् उदआहरन्ति वाताश्रितान् हन्ति समस्तदोषान्

na pittaroge na ca śoṇitotthe pathyaṃ mahāvātavikārasaṃdhau / tilodbhavaṃ tailam udaāharanti vātāśritān hanti samastadoṣān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कट्ठम्लर्वीर्यं बहुपित्तकारि विण्मूत्रसङ्गं कुरुते ऽतिदीप्तिम् । पामादिदोषापहरं च तैलं अभ्यञ्जनं सर्षपसंभवं च

kaṭṭhamlarvīryaṃ bahupittakāri viṇmūtrasaṅgaṃ kurute 'tidīptim / pāmādidoṣāpaharaṃ ca tailaṃ abhyañjanaṃ sarṣapasaṃbhavaṃ ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटूष्णं सार्षपं तैलं कफशुक्रानिलापहम् । तीक्ष्णोष्णं पिच्छलं विस्रं रक्तैर् अण्डोद्भवं त्व् अति च्फ़्। अष्टाङ्गहृदय ५।५८च्द्

kaṭūṣṇaṃ sārṣapaṃ tailaṃ kaphaśukrānilāpaham / tīkṣṇoṣṇaṃ picchalaṃ visraṃ raktair aṇḍodbhavaṃ tv ati cf. Aṣṭāṅgahṛdaya 5.58cd

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमवातगजेन्द्राणां शरीरवनचारिणाम् । एक एवाग्राणी [र्जे] हेता एरण्डस्नेहकेसरी

āmavātagajendrāṇāṃ śarīravanacāriṇām / eka evāgrāṇī [rje] hetā eraṇḍasnehakesarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कौसुम्भतैलं क्रिमिनाशनं च तेजोबलं नेत्रविनाशनं च । खर्जूश् च केशश् च करोति कोष्ठे [कण्डूं च करोति दृष्टेः] त्रिदोषलं वापि समीरणघ्नम्

kausumbhatailaṃ krimināśanaṃ ca tejobalaṃ netravināśanaṃ ca / kharjūś ca keśaś ca karoti koṣṭhe [kaṇḍūṃ ca karoti dṛṣṭeḥ] tridoṣalaṃ vāpi samīraṇaghnam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लेपात् करंजतैलस्य दृष्टिरोगविनाशनम् । कुष्ठे च पापभिन्ननां सर्ववातविकारनुत्

lepāt karaṃjatailasya dṛṣṭirogavināśanam / kuṣṭhe ca pāpabhinnanāṃ sarvavātavikāranut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आक्षं स्वादु हिमं केश्यं गुरु पित्तानिलापहम् । नाप्यु (त्यु)ष्णं निम्बजं तैलं क्रिमिकुष्ठरुजापहम्

ākṣaṃ svādu himaṃ keśyaṃ guru pittānilāpaham / nāpyu (tyu)ṣṇaṃ nimbajaṃ tailaṃ krimikuṣṭharujāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षौमं स्नेहम् अचाक्षुष्यं पित्तकृद् वातनाशनम् । आक्षजं कफपित्तघ्नं केश्यं दृक्श्रोत्रतर्पणम्

kṣaumaṃ sneham acākṣuṣyaṃ pittakṛd vātanāśanam / ākṣajaṃ kaphapittaghnaṃ keśyaṃ dṛkśrotratarpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.