Āyurvedamahodadhau annapānavidhi 37

तण्डुलपीढ ॥ ॥ इत्य् आयुर्वेदमहोदधौ सुषेणकृते कृतान्नवर्गः ॥ ॥ अथ फलानां गुणाः कथ्यन्ते ॥ तत्रादौ दाडिमस्य गुणाः ॥ त्रिदोषशमनं पथ्यं वृष्यं मधुरशीतलम् । छर्द्यरोचकतृष्णाघ्नं शोफपित्तज्वरापहम्

taṇḍulapīḍha // // ity āyurvedamahodadhau suṣeṇakṛte kṛtānnavargaḥ // // atha phalānāṃ guṇāḥ kathyante // tatrādau dāḍimasya guṇāḥ // tridoṣaśamanaṃ pathyaṃ vṛṣyaṃ madhuraśītalam / chardyarocakatṛṣṇāghnaṃ śophapittajvarāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाहशिक्तस्त (पित्तप्र)शमनं सर्वरोगविनाशनम् । बलवर्णकरं हृद्यं सुपक्वं दाडिनीफलम्

dāhaśiktasta (pittapra)śamanaṃ sarvarogavināśanam / balavarṇakaraṃ hṛdyaṃ supakvaṃ dāḍinīphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यम्लं मधुरं कषायगुणभृद्विद्वद्भिर् उक्तं रसे वीर्ये संशमनं समीरणहरं पित्तापहं दीपनम् । किंचित् संग्रहणं कफस्य हरणं प्रायो ऽपि पाके पुनः प्रख्यातं रसवीर्यपाकविभवैर् एवं गुणं दाडिमम्

atyamlaṃ madhuraṃ kaṣāyaguṇabhṛdvidvadbhir uktaṃ rase vīrye saṃśamanaṃ samīraṇaharaṃ pittāpahaṃ dīpanam / kiṃcit saṃgrahaṇaṃ kaphasya haraṇaṃ prāyo 'pi pāke punaḥ prakhyātaṃ rasavīryapākavibhavair evaṃ guṇaṃ dāḍimam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाडिमं द्विविधम् ईडितभार्यैर् अम्लम् एकम् अपरं मदुरं च । तत्र वातकफहारि किलाम्लं तापहारि मधुरं लघु पथ्यम्

dāḍimaṃ dvividham īḍitabhāryair amlam ekam aparaṃ maduraṃ ca / tatra vātakaphahāri kilāmlaṃ tāpahāri madhuraṃ laghu pathyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाडिमं मधुरम् अम्लकषायं कासवातकफपित्तविनाशि । ग्राहि दीपनकरं च लघूष्णं शीतलं भ्रमहर रुचिदायि

dāḍimaṃ madhuram amlakaṣāyaṃ kāsavātakaphapittavināśi / grāhi dīpanakaraṃ ca laghūṣṇaṃ śītalaṃ bhramahara rucidāyi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति दाडिमम् ॥ अथ द्राक्षागुणाः ॥ चक्षुष्या रक्तपित्तं शमयति मधुरा शीतवीर्या विपाके स्वादुः स्निग्धा कषाया गुरुरति च तृषाशोषदोषापहन्त्री । द्राक्षा क्षीणरु (क्ष)तानाम् अपहरति वमीश्वासकासज्वरार्तीस् तिक्तास्यत्वं मदं च प्रवरतरफलेषूत्तमा संप्रदिष्टा ॥ ६ ॥। सुपक्वा ॥ द्राक्षा सैव नु धातुवृद्धिजननी संतर्पणी दोषहत् तृष्णार्तिच्यवनी समीरशमनी छर्द्यामयध्वंसिनी । पाके ऽअम्ला सुरसा रसे च मधुरा (शीता) शान्ता च वीर्येण सा सा पक्वा विहिता ज्वरे च कफजे विण्मूत्रसंशोधनी

iti dāḍimam // atha drākṣāguṇāḥ // cakṣuṣyā raktapittaṃ śamayati madhurā śītavīryā vipāke svāduḥ snigdhā kaṣāyā gururati ca tṛṣāśoṣadoṣāpahantrī / drākṣā kṣīṇaru (kṣa)tānām apaharati vamīśvāsakāsajvarārtīs tiktāsyatvaṃ madaṃ ca pravarataraphaleṣūttamā saṃpradiṣṭā // 6 /// supakvā // drākṣā saiva nu dhātuvṛddhijananī saṃtarpaṇī doṣahat tṛṣṇārticyavanī samīraśamanī chardyāmayadhvaṃsinī / pāke 'amlā surasā rase ca madhurā (śītā) śāntā ca vīryeṇa sā sā pakvā vihitā jvare ca kaphaje viṇmūtrasaṃśodhanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीता पितास्त(स्र) दोषं शमयति मधुरा स्वादुपाकादि (ति) रुच्या चक्षुष्या श्वासकासश्रमवमित्र (श)मनी शोषतृष्णाज्वरघ्नी ॥ दाहाध्मानश्रमादीन् अपनयति परा तर्पणी पक्वशुष्का द्राक्षा सुक्षीणवीर्यान् अपि मदनकरा कोला (कलाकेलि) दक्षान् विधत्ते

śītā pitāsta(sra) doṣaṃ śamayati madhurā svādupākādi (ti) rucyā cakṣuṣyā śvāsakāsaśramavamitra (śa)manī śoṣatṛṣṇājvaraghnī // dāhādhmānaśramādīn apanayati parā tarpaṇī pakvaśuṣkā drākṣā sukṣīṇavīryān api madanakarā kolā (kalākeli) dakṣān vidhatte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.