Library·Āpastambadharmasūtra·1·1.11

Āpastambadharmasūtra 1.11

विद्यया [स्नाति-इत्य् एके ।

vidyayā [snāti-ity eke /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा व्रतेन-अष्टाचत्वारिंशत् परीमाणेन ।

tathā vratena-aṣṭācatvāriṃśat parīmāṇena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याव्रतेन च-इत्य् एके ।

vidyā.vratena ca-ity eke /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषु सर्वेषु स्नातकवद्वृत्तिः ।

teṣu sarveṣu snātakavad.vṛttiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाधिविशेषात्-श्रुतिविशेषात्-च पूजायां फलविशेषः ।

samādhi.viśeṣāt-śruti.viśeṣāt-ca pūjāyāṃ phala.viśeṣaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ स्नातकव्रतानि ।

atha snātaka.vratāni /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वेण ग्रामान् निष्क्रमणप्रवेशनानि [शीलयेद् उत्तरेण वा ।

pūrveṇa grāmān niṣkramaṇa.praveśanāni [śīlayed uttareṇa vā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संध्योश् च बहिर्ग्रामाद् आसनं वाग्यतश् च ।

saṃdhyoś ca bahir.grāmād āsanaṃ vāg.yataś ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रतिषेधे श्रुतिलक्षणं बलीयः ।

vipratiṣedhe śruti.lakṣaṇaṃ balīyaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वान् रागान् वाससि [वर्जयेत् ।

sarvān rāgān vāsasi [varjayet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णं च स्वाभाविकम् ।

kṛṣṇaṃ ca svābhāvikam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनूद्भासि वासो [वसीत ।

anūdbhāsi vāso [vasīta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रतिकृष्टं च शक्तिविषये ।

apratikṛṣṭaṃ ca śakti.viṣaye /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवा च शिरसः प्रावरणं [वर्जयेन् मूत्रपुरीषयोः कर्म [परिहाप्य ।

divā ca śirasaḥ prāvaraṇaṃ [varjayen mūtra.purīṣayoḥ karma [parihāpya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरस् तु [प्रावृत्य मूत्रपुरीषे [कुर्याद् भूम्यां किंचिद् [अन्तर्धाय ।

śiras tu [prāvṛtya mūtra.purīṣe [kuryād bhūmyāṃ kiṃcid [antardhāya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छायायाम् मूत्रपुरीषयोः कर्म [वर्जयेत् ।

chāyāyām mūtra.purīṣayoḥ karma [varjayet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वां तु छायाम् [अवमेहेत् ।

svāṃ tu chāyām [avamehet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सौपानह्-मूत्रपुरीषे [कुर्यात् [कृष्टे पथ्य् अप्सु च । ( = क्१८+१९+२०+२१ )

na sa.upānah-mūtra.purīṣe [kuryāt [kṛṣṭe pathy apsu ca / ( = K18+19+20+21 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा ष्ठेवनमैथुनयोः कर्म-अप्सु [वर्जयेत् । ( = क् २२ )

tathā ṣṭhevana.maithunayoḥ karma-apsu [varjayet / ( = K 22 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निम् आदित्यम् अपो ब्राह्मणं गा देवताश् च-अभिमुखो मूत्रपुरीषयोः कर्म [वर्जयेत् । ( = क् २३ )

agnim ādityam apo brāhmaṇaṃ gā devatāś ca-abhimukho mūtra.purīṣayoḥ karma [varjayet / ( = K 23 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्मानं लोष्ठम् आर्द्राअन् ओषधिवनस्पतीन् ऊर्ध्वान् [आच्छिद्य मूत्रपुरीषयोः शुन्धने [वर्जयेत् । ( = क् २४ )

aśmānaṃ loṣṭham ārdrāan oṣadhi.vanaspatīn ūrdhvān [ācchidya mūtra.purīṣayoḥ śundhane [varjayet / ( = K 24 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निम्#१ अपो ब्राह्मणं गा देवता#२ द्वारं#२ प्रतीवातम् च शक्तिविषये न-[अभिप्रसारयीत । ( = क् २५, क् १:इन्सेर्त्स् आदित्यम्, २:देवताद्वारं )

agnim#1 apo brāhmaṇaṃ gā devatā#2 dvāraṃ#2 pratīvātam ca śakti.viṣaye na-[abhiprasārayīta / ( = K 25, K 1:inserts ādityam, 2:devatādvāraṃ )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ-अप्य् [उदाहरन्ति ।

atha-apy [udāharanti /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(श्) प्राङ्मुखो ऽअन्नानि [भुञ्जीत# [उच्चरेद् दक्षिणामुखः । उदङ्मुखः मूत्रं [कुर्यात् प्रत्यक्पादावनेजनम् इति ॥ ( क् भुञ्जीत्तोचरेद् )

(ś) prāṅ.mukho 'annāni [bhuñjīta# [uccared dakṣiṇā.mukhaḥ / udaṅ.mukhaḥ mūtraṃ [kuryāt pratyak.pādāvanejanam iti // ( K bhuñjīttocared )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्तमिते च बहिर् ग्रामाद् आराद् आवसथाद् वा मूत्रपुरीषयोः कर्म [वर्जयेत् ।

astam.ite ca bahir grāmād ārād āvasathād vā mūtra.purīṣayoḥ karma [varjayet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवताअभिधानं च-अप्रयतः ।

devatā.abhidhānaṃ ca-aprayataḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरुषम् च-उभयोर् देवतानां राज्ञश् च ।

puruṣam ca-ubhayor devatānāṃ rājñaś ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणस्य गोर् इति पदौपस्पर्शनं [वर्जयेत् ।

brāhmaṇasya gor iti pada.upasparśanaṃ [varjayet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तेन च-अकारणात् ।

hastena ca-akāraṇāt /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोर् दक्षिणानां कुमार्याश् च परीवादान् [वर्जयेत् ।

gor dakṣiṇānāṃ kumāryāś ca parīvādān [varjayet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तृहतीं# च गां न-[आचक्षीत । ( क् स्पृहतीं )

stṛhatīṃ# ca gāṃ na-[ācakṣīta / ( K spṛhatīṃ )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[संसृष्टां च वत्सेन-अनिमित्ते ।

[saṃsṛṣṭāṃ ca vatsena-animitte /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न-अधेनुम् अधेनुर् इति [ब्रूयात् ।धेनुभव्या-इत्य् एव [ब्रूयात् ।

na-adhenum adhenur iti [brūyāt /dhenu.bhavyā-ity eva [brūyāt /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न भद्रम् भद्रम् इति [ब्रूयात् । पुण्यं प्रशास्तम् इत्य् एव [ब्रूयात् । ( = क् १३+१४ )

na bhadram bhadram iti [brūyāt / puṇyaṃ praśāstam ity eva [brūyāt / ( = K 13+14 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वत्सतन्तीं च न-उपरि [गच्छेत् । ( = क् १५ )

vatsa.tantīṃ ca na-upari [gacchet / ( = K 15 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्लेङ्खाव् अन्तरेण च न-[अतीयात् । ( = क् १६ )

pleṅkhāv antareṇa ca na-[atīyāt / ( = K 16 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न-असौ मे सपत्न इति [ब्रूयात् । यद्य् असौ मे सपत्न इति ब्रूयाद् [द्विषन्तं भ्रातृव्यं [जनयेत् । ( क् = १७ )

na-asau me sapatna iti [brūyāt / yady asau me sapatna iti brūyād [dviṣantaṃ bhrātṛvyaṃ [janayet / ( K = 17 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न-इन्द्रधनुर् इति परस्मै [प्रब्रूयात् । ( = क् १८ )

na-indra.dhanur iti parasmai [prabrūyāt / ( = K 18 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न [पततः [संचक्षीतः# ।( = क् १९, संचक्षीत )

na [patataḥ [saṃcakṣītaḥ# /( = K 19, saṃcakṣīta )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[उद्यन्तम् अस्तं यन्तं# च-आदित्यं दर्शने [वर्जयेत् । ( = क् २०, यस् तं )

[udyantam astaṃ yantaṃ# ca-ādityaṃ darśane [varjayet / ( = K 20, yas taṃ )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवा-आदित्यः सत्त्वानि#१ [गोपायति नक्तं चन्द्रमास्#२ तस्माद् अमावास्यायां निशायां [स्वाधीय आत्मनो गुप्तिम् [इच्छेत् [प्रायत्य ब्रह्मचर्यकाले चर्यया च । ( = क् २१, १:सत्वानि, २:इन्सेर्त्स् । )

divā-ādityaḥ sattvāni#1 [gopāyati naktaṃ candramās#2 tasmād amāvāsyāyāṃ niśāyāṃ [svādhīya ātmano guptim [icchet [prāyatya brahmacaryakāle caryayā ca / ( = K 21, 1:satvāni, 2:inserts / )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सह ह्य् एतां रात्रिं सूर्याचन्द्रमसौ [वसतः । ( = क् २२ )

saha hy etāṃ rātriṃ sūryā.candramasau [vasataḥ / ( = K 22 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कुसृत्या ग्रामं [प्रविशेत् । यदि [प्रविशेन् नमो रुद्राय वास्तोष्पतय इत्य् एताम् ऋचं [जपेद् अन्यां वा रौद्रीम् ॥ ( = क् २३ )

na kusṛtyā grāmaṃ [praviśet / yadi [praviśen namo rudrāya vāstoṣpataya ity etām ṛcaṃ [japed anyāṃ vā raudrīm // ( = K 23 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न-अब्राह्मणाय-उच्छिष्टं [प्रयच्छेत् । यदि [प्रयच्छेद् दन्तान् स्कुप्त्वा तस्मिन्न् [अवधाय [प्रयच्छेत् ॥ ( = क् २५+२६ )

na-abrāhmaṇāya-ucchiṣṭaṃ [prayacchet / yadi [prayacched dantān skuptvā tasminn [avadhāya [prayacchet // ( = K 25+26 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रोधादींश् च भूतदाहीयान् दोषान् [वर्जयेत् ॥ ( = क् २७ )

krodhādīṃś ca bhūta.dāhīyān doṣān [varjayet // ( = K 27 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवचनयुक्तो वर्षाशरदं मैथुनं [वर्जयेत् ।

pravacana.yukto varṣā.śaradaṃ maithunaṃ [varjayet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[मिथुनीभूय च न तया सह सर्वां रात्रिं [शयीत ।

[mithunī.bhūya ca na tayā saha sarvāṃ rātriṃ [śayīta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[शयानश् च-अध्यापनं [वर्जयेत् ।

[śayānaś ca-adhyāpanaṃ [varjayet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च तस्यां शय्यायाम् [अध्यापयेद् यस्यां [शयीत ।

na ca tasyāṃ śayyāyām [adhyāpayed yasyāṃ [śayīta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनाविःस्रगनुलेपणः [स्यात् ।

anāviḥsrag.anulepaṇaḥ [syāt /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदा निशायां दारं प्रत्य् [अलंकुर्वीत ।

sadā niśāyāṃ dāraṃ praty [alaṃkurvīta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सशिरा वमज्जनम् अप्सु [वर्जयेत् ।

saśirā vamajjanam apsu [varjayet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[अस्तमिते च स्नानम् ।

[astamite ca snānam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पालाशम् आसनं पादुके दन्तप्रक्षालनम् इति च [वर्जयेत् ।

pālāśam āsanaṃ pāduke danta.prakṣālanam iti ca [varjayet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तुतिं च गुरोः समक्षं यथा [सुस्नातम् इति ।

stutiṃ ca guroḥ samakṣaṃ yathā [su.snātam iti /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ निशाया जागरणम् ।

ā niśāyā jāgaraṇam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनध्यायो निशायाम् अन्यत्र धर्मौपदेशात्-शिष्येभ्यः ।

anadhyāyo niśāyām anyatra dharma.upadeśāt-śiṣyebhyaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनसा वा स्वयम् ।

manasā vā svayam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वम् अर्धरात्राद् अध्यापनम् ।।

ūrdhvam ardha.rātrād adhyāpanam /.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न-अपररात्रम् [उत्थाय-अनध्याय इति [संविशेत् ।

na-apara.rātram [utthāya-anadhyāya iti [saṃviśet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामम् अपश् [शयीत ।

kāmam apaś [śayīta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनसा वा-[अधीयीत ।

manasā vā-[adhīyīta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुद्रान् [क्षुद्राचरितांश् च देशान् न [सेवेत ।

kṣudrān [kṣudrā.caritāṃś ca deśān na [seveta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सभाः समाजांश् च ।

sabhāḥ samājāṃś ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाजं चेद् [गच्छेत् [प्रदक्षिणीकृत्य-[अपेयात् ।

samājaṃ ced [gacchet [pradakṣiṇī.kṛtya-[apeyāt /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नगरप्रवेशनानि च [वर्जयेत् ।

nagara.praveśanāni ca [varjayet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रश्नं च न [विब्रूयात् ।

praśnaṃ ca na [vibrūyāt /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ-अप्य् [उदाहरन्ति ।

atha-apy [udāharanti /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(श्) मूलं तूलं [वृहति दुर्विवक्तुः प्रजां पशून् आयतनं [हिनस्ति । धर्मप्रह्राद न कुमालनाय [रुदन् ह मृत्युर् [व्युवाच प्रश्नम् इति ॥

(ś) mūlaṃ tūlaṃ [vṛhati durvivaktuḥ prajāṃ paśūn āyatanaṃ [hinasti / dharma.prahrāda na kumālanāya [rudan ha mṛtyur [vyuvāca praśnam iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गार्दभं यानम् आरोहणे विषम् आरोहणअवरोहणानि च [वर्जयेत् ।

gārdabhaṃ yānam ārohaṇe viṣam ārohaṇa.avarohaṇāni ca [varjayet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाहुभ्यां च नदीतरम्# । ( क् नदीतरणम् )

bāhubhyāṃ ca nadītaram# / ( K nadītaraṇam )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नावां# च सांशयिकीम् । ( क् नावं )

nāvāṃ# ca sāṃśayikīm / ( K nāvaṃ )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृणच्छेदनलोष्टविमर्दना#।ष्ठेवनानि च-अकारणात् । ( क् विमर्दन )

tṛṇa.cchedana.loṣṭa.vimardanā#.ṣṭhevanāni ca-akāraṇāt / ( K vimardana )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यच् च-अन्यत् [परिचक्षते यच् च-अन्यत् [परिचक्षते ॥

yac ca-anyat [paricakṣate yac ca-anyat [paricakṣate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.