Library·Āpastambadharmasūtra·1·1.6

Āpastambadharmasūtra 1.6

मध्व् आमं मार्गं मांसं भूमिर् मूलफलानि रक्षा गव्यूतिर् निवेशनं युग्यघासश् च-उग्रतः [प्रतिगृह्याणि ।

madhv āmaṃ mārgaṃ māṃsaṃ bhūmir mūla.phalāni rakṣā gavyūtir niveśanaṃ yugya.ghāsaś ca-ugrataḥ [pratigṛhyāṇi /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतान्य् अपि न-अनन्तेवास्य्।[आहृतानि-इति हारीतः ।

etāny api na-anantevāsy.[āhṛtāni-iti hārītaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमं वा [गृह्णीरन् ।

āmaṃ vā [gṛhṇīran /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[कृतअन्नस्य वा विरसस्य ।

[kṛta.annasya vā vi.rasasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सुभिक्षाः [स्युः ।

na su.bhikṣāḥ [syuḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयम् अप्य् [अवृत्तौ सुवर्णं [दत्त्वा पशुं वा [भुञ्जीत ।

svayam apy [avṛttau suvarṇaṃ [dattvā paśuṃ vā [bhuñjīta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न-अत्यन्तम् [अन्ववस्येत् ।

na-atyantam [anvavasyet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृत्तिं [प्राप्य [विरमेत् ।

vṛttiṃ [prāpya [viramet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयाणां वर्णानां क्षत्रियप्रभृतीनां [समावृत्तेन न [भोक्तव्यम् ।

trayāṇāṃ varṇānāṃ kṣatriya.prabhṛtīnāṃ [samāvṛttena na [bhoktavyam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृत्या ब्राह्मणस्य [भोक्तव्यं# कारणाद्# [अभोज्यम् । ( क् भोक्रव्यम् अकारणाद् )

prakṛtyā brāhmaṇasya [bhoktavyaṃ# kāraṇād# [abhojyam / ( K bhokravyam akāraṇād )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र-अप्रायश्चित्तं कर्म-[आसेवते प्रायश्चित्तवति ।

yatra-aprāyaścittaṃ karma-[āsevate prāyaścittavati /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[चरितनिर्वेषस्य [भोक्तव्यम् ।

[carita.nirveṣasya [bhoktavyam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्ववर्णानां स्वधर्मे [वर्तमानानां [भोक्तव्यं शूद्रवर्जम् इत्य् एके ।

sarva.varṇānāṃ svadharme [vartamānānāṃ [bhoktavyaṃ śūdra.varjam ity eke /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य-अपि [धर्मौपनतस्य ।

tasya-api [dharma.upanatasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णम् [दत्वा पशुं वा [भुञ्जीत न-अत्यन्तम् [अन्ववस्येद् वृत्तिं [प्राप्य [विरमेत् ।

suvarṇam [datvā paśuṃ vā [bhuñjīta na-atyantam [anvavasyed vṛttiṃ [prāpya [viramet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सङ्घअन्नम् [अभोज्यम् ।

saṅgha.annam [abhojyam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[परिक्रुष्टं च ।

[parikruṣṭaṃ ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषां च शिल्पआजीवानाम् ।

sarveṣāṃ ca śilpa.ājīvānām /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये च शस्त्रम् [आजीवन्ति ।

ye ca śastram [ājīvanti /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये च-आधिम् ।

ye ca-ādhim /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिषक् ।

bhiṣak /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वार्धुषिकः ।

vārdhuṣikaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[दीक्षितो ऽअक्रीतराजकः ।

[dīkṣito 'akrīta.rājakaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नीषोमीयसंस्थायाम् एव ।

agnīṣomīya.saṃsthāyām eva /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[हुतायां वा# वपायां [दीक्षितस्य [भोक्तव्यम् । ( क् ओम्। वा )

[hutāyāṃ vā# vapāyāṃ [dīkṣitasya [bhoktavyam / ( K om. vā )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञअर्थे वा [निर्दिष्टे शेषाद् [भुञ्जीरन्न् इति हि ब्राह्मणम् ।

yajña.arthe vā [nirdiṣṭe śeṣād [bhuñjīrann iti hi brāhmaṇam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्लीबः ।

klībaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञां प्रैषकरः ।

rājñāṃ praiṣa.karaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहविर्याजी ।

ahaviryājī /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चारी ।

cārī /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविधिना च [प्रव्रजितः ।

avidhinā ca [pravrajitaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश् च-अग्नीन् [अपास्यति ।

yaś ca-agnīn [apāsyati /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश् च सर्वान् [वर्जयते सर्वान्नी च श्रोत्रियो निराकृतिर् वृषलीपतिः ।

yaś ca sarvān [varjayate sarvānnī ca śrotriyo nirākṛtir vṛṣalī.patiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[मत्त [उन्मत्तो [बद्धो ऽअणिकः [प्रत्युपविष्टो यश् च [प्रत्युपवेशयते तावन्तं कालम् ।

[matta [unmatto [baddho 'aṇikaḥ [pratyupaviṣṭo yaś ca [pratyupaveśayate tāvantaṃ kālam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क [अश्यअन्नः# । ( क् आश्य।- )

ka [aśya.annaḥ# / ( K āśya.- )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

य [ईप्सेद् इति कण्वः ।

ya [īpsed iti kaṇvaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्य इति कौत्सः ।

puṇya iti kautsaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः कश् चिद् [दद्याद् इति वार्ष्यायणिः ।

yaḥ kaś cid [dadyād iti vārṣyāyaṇiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि ह# रजः स्थावरं पुरुषे [भोक्तव्यम् अथ चेत्-चलं दानेन निर्दोषो [भवति । ( क् हि )

yadi ha# rajaḥ sthāvaraṃ puruṣe [bhoktavyam atha cet-calaṃ dānena nirdoṣo [bhavati / ( K hi )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[शुद्धा भिक्षा [भोक्तव्या-एककुणिकौ काण्वकुत्सौ तथा पुष्करसादिः ।

[śuddhā bhikṣā [bhoktavyā-eka.kuṇikau kāṇva.kutsau tathā puṣkarasādiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वतोपेतं वार्ष्यायणीयम् । (सर्वत उपेतम्) दोउब्ले सन्धि?

sarvatopetaṃ vārṣyāyaṇīyam / (sarvata upetam) double sandhi?

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यस्य-[ईप्सतो [भोक्तव्यम् ।

puṇyasya-[īpsato [bhoktavyam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यस्य-अप्य् [अनीप्सतो न [भोक्तव्यम् ।

puṇyasya-apy [anīpsato na [bhoktavyam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतः कुतश् च-[अभ्युद्यतं [भोक्तव्यम् ।

yataḥ kutaś ca-[abhyudyataṃ [bhoktavyam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न-अननियोगपूर्वम् इति हारीतः ।

na-ananiyoga.pūrvam iti hārītaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पुराणे श्लोकाव् [उदाहरन्ति । ऽ(श्) [उद्यताम् [आहृतां भिक्षां पुरस्ताद् [अप्रवेदिताम् । [भोज्यां [मेने प्रजापतिर् अपि [दुष्कृतकारिणः ॥ (श्) न तस्य पितरो ऽअश्नन्ति दश वर्षाणि पञ्च च । न च [हव्यं [वहत्य् अग्निर् यस् ताम् अभ्य् [अधिमन्यत इति ॥

atha purāṇe ślokāv [udāharanti / `(ś) [udyatām [āhṛtāṃ bhikṣāṃ purastād [apraveditām / [bhojyāṃ [mene prajāpatir api [duṣkṛta.kāriṇaḥ // (ś) na tasya pitaro 'aśnanti daśa varṣāṇi pañca ca / na ca [havyaṃ [vahaty agnir yas tām abhy [adhimanyata iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(श्) चिकित्सकस्य मृगयोः शल्य।[कृन्तस्य पाशिनः । कुलटायाः षण्ढकस्य# च तेषाम् अन्नम् [अनाद्यम् ॥ ( क् षण्डकस्य )

(ś) cikitsakasya mṛgayoḥ śalya.[kṛntasya pāśinaḥ / kulaṭāyāḥ ṣaṇḍhakasya# ca teṣām annam [anādyam // ( K ṣaṇḍakasya )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ-अप्य् [उदाहरन्ति । (श्) अन्नादे भ्रूणहा [मार्ष्टि अनेना [अभिशंसति । स्तेनः [प्रमुक्तो राजनि [याचन्न् अनृतसंकर इति ॥

atha-apy [udāharanti / (ś) annāde bhrūṇahā [mārṣṭi anenā [abhiśaṃsati / stenaḥ [pramukto rājani [yācann anṛta.saṃkara iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.