ऋषभश् च-अत्र-अधिकः सर्वत्र प्रायश्चित्तअर्थः ।
ṛṣabhaś ca-atra-adhikaḥ sarvatra prāyaścitta.arthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Āpastambadharmasūtra·1·1.9
Āpastambadharmasūtra 1.9
स्त्रीषु च-एतेषाम् एवम् ।
strīṣu ca-eteṣām evam /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य निर्वेषः ।
tasya nirveṣaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरण्ये कुटिं [कृत्वा [वाग्यतः शवशिरध्वजो ऽअर्धशाणीपक्षम् अधोनाभ्युपरिजानु आच्छाद्य ।
araṇye kuṭiṃ [kṛtvā [vāg.yataḥ śavaśira.dhvajo 'ardhaśāṇī.pakṣam adhonābhy.uparijānu ācchādya /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पन्था अन्तरा वर्त्मनी ।
tasya panthā antarā vartmanī /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[दृष्ट्वा च-अन्यम् [उत्क्रामेत् ।
[dṛṣṭvā ca-anyam [utkrāmet /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खण्डेन लोहितकेन शरावेण ग्रामे [प्रतिष्ठेत ।
khaṇḍena lohitakena śarāveṇa grāme [pratiṣṭheta /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को ऽअभिशस्ताय भिक्षाम् इति सप्तअगाराणि# [चरेत् । ( क् --।अगारं अन्द् --।अगाराणि इन् वरिअन्त् )
ko 'abhiśastāya bhikṣām iti sapta.agārāṇi# [caret / ( K --.agāraṃ and --.agārāṇi in variant )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा वृत्तिः ।
sā vṛttiḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[अलब्धा#-उपवासः ।
[alabdhā#-upavāsaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गाश् च [रक्षेत् ।
gāś ca [rakṣet /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तासां निष्क्रमणप्रवेशने द्वितीयो ग्रामे ऽअर्थः ।
tāsāṃ niṣkramaṇa.praveśane dvitīyo grāme 'arthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादश वर्षाणि [चरित्वा सिद्धः सद्भिः संप्रयोगः ।
dvādaśa varṣāṇi [caritvā siddhaḥ sadbhiḥ saṃprayogaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आजिपथे वा कुटिम् [कृत्वा ब्राह्मणगव्य।[उपजिगीषंआणो [वसेत् त्रिः प्रतिराद्धो ऽअपजित्य वा [मुक्तः ।
āji.pathe vā kuṭim [kṛtvā brāhmaṇa.gavya.[upajigīṣaṃāṇo [vaset triḥ pratirāddho 'apajitya vā [muktaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्वमेधिकं वा-अवभृथम् [अवेत्य [मुच्यते ।
āśvamedhikaṃ vā-avabhṛtham [avetya [mucyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मअर्थ।[संनिपाते ऽअर्थग्राहिण एतद् एव ।
dharma.artha.[saṃnipāte 'artha.grāhiṇa etad eva /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुं [हत्वा श्रोत्रियं वा [कर्मसमाप्तम् एतेन-एव विधिना-उत्तमाद् उच्छ्वासाच् [चरेत् ।
guruṃ [hatvā śrotriyaṃ vā [karma.samāptam etena-eva vidhinā-uttamād ucchvāsāc [caret /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न-अस्य-अस्मिंल् लोके प्रत्यापत्तिर् [विद्यते कल्मषं तु [निर्हण्यते ।
na-asya-asmiṃl loke pratyāpattir [vidyate kalmaṣaṃ tu [nirhaṇyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुतल्पगामी सवृषणं शिश्नं [परिवास्य-अञ्जलाव् [आधाय दक्षिणां दिशम् अनावृत्तिं [व्रजेत् ।
gurutalpa.gāmī sa.vṛṣaṇaṃ śiśnaṃ [parivāsya-añjalāv [ādhāya dakṣiṇāṃ diśam anāvṛttiṃ [vrajet /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[ज्वलितां वा सूर्मिं [परिष्वज्य [समाप्नुयात् ।
[jvalitāṃ vā sūrmiṃ [pariṣvajya [samāpnuyāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुराआपो ऽअग्निस्पर्शा सुरां [पिबेत् ।
surā.āpo 'agni.sparśā surāṃ [pibet /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तेनः प्रकीर्णकेशो ऽअंसे मुसलम् [आदाय# राजानं [गत्वा कर्म-[आचक्षीत । तेन-एनं हन्याद् वधे मोक्षः । ( क् आधाय )
stenaḥ prakīrṇa.keśo 'aṃse musalam [ādāya# rājānaṃ [gatvā karma-[ācakṣīta / tena-enaṃ hanyād vadhe mokṣaḥ / ( K ādhāya )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[अनुज्ञाते ऽअनुज्ञातारम् एनः ।# ( क् अद्द्स् अपृशति )
[anujñāte 'anujñātāram enaḥ /# ( K adds apṛśati )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निं वा [प्रविशेत् तीक्ष्णं वा तप [आयच्छेत् । ( = क् ६, ७ )
agniṃ vā [praviśet tīkṣṇaṃ vā tapa [āyacchet / ( = K 6, 7 )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[भक्तअपचयेन वा-आत्मानं [समाप्नुयात् । ( = क् ८ )
[bhakta.apacayena vā-ātmānaṃ [samāpnuyāt / ( = K 8 )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृच्छ्रसंवत्सरं वा [चरेत् । ( = क् ९ )
kṛcchra.saṃvatsaraṃ vā [caret / ( = k 9 )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमं वर्णं [परिहाप्य प्रथमं वर्णं [हत्वा संग्रामं [गत्वा-[अवतिष्ठेत । तत्र-एनं [हन्युः । ( = क् १२ )
prathamaṃ varṇaṃ [parihāpya prathamaṃ varṇaṃ [hatvā saṃgrāmaṃ [gatvā-[avatiṣṭheta / tatra-enaṃ [hanyuḥ / ( = K 12 )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि वा लोमानि त्वचं मांसम् इति [हावयित्वा-अग्निं [प्रविशेत् । ( = क् १३ )
api vā lomāni tvacaṃ māṃsam iti [hāvayitvā-agniṃ [praviśet / ( = K 13 )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायसप्रचलाकबर्हिणचक्रवाकहंसभासमण्डूकनकुलडेरिकअश्वहिंसायां शूद्रवत् प्रायश्चित्तम् ॥ ( = क् १४ )
vāyasa.pracalāka.barhiṇa.cakravāka.haṃsa.bhāsa.maṇḍūka.nakulaḍerika.aśvahiṃsāyāṃ śūdravat prāyaścittam // ( = K 14 )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धेन्वनडुहोश् च-अकारणात् ।
dhenv.anaḍuhoś ca-akāraṇāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धुर्यवाह।[प्रवृत्तौ च-इतरेषां प्राणिनाम् ।
dhurya.vāha.[pravṛttau ca-itareṣāṃ prāṇinām /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[अनाक्रोश्यम् आक्रुश्य-अनृतं वा-[उक्त्वा त्रिरात्रम् अक्षीरअक्षारअलवणभोजनं ।
[anākrośyam ākruśya-anṛtaṃ vā-[uktvā trirātram akṣīra.akṣāra.alavaṇa.bhojanaṃ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूद्रस्य सप्तरात्रम् अभोजनम् ।
śūdrasya sapta.rātram abhojanam /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीणां च-एवम् ।
strīṇāṃ ca-evam /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येष्व् आभिशस्त्यं तेषाम् एकाङ्गं [छित्त्वा-अप्राणहिंसायाम् ।
yeṣv ābhiśastyaṃ teṣām ekāṅgaṃ [chittvā-aprāṇa.hiṃsāyām /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनार्यवपैशुन[प्रतिषिद्धाअचारेष्व् [अभक्ष्यअभोज्यअपेयप्राशने शूद्रायां च रेतः [सिक्त्वा-अयोनौ च दोषवच् च कर्मअभिसंधिपूर्वं [कृत्वा-अनभिसंधिपूर्वं वा-अब्लिङ्गाभिर् अप [उपस्पृशेद् वारुणीभिर् वा-अन्यैर् वा पवित्रैर्# यथा कर्मअभ्यासः । ( क् पवित्रमन्त्रैर् )
anāryavapaiśuna[pratiṣiddhāacāreṣv [abhakṣya.abhojya.apeyaprāśane śūdrāyāṃ ca retaḥ [siktvā-ayonau ca doṣavac ca karma.abhisaṃdhi.pūrvaṃ [kṛtvā-anabhisaṃdhi.pūrvaṃ vā-ab.liṅgābhir apa [upaspṛśed vāruṇībhir vā-anyair vā pavitrair# yathā karma.abhyāsaḥ / ( K pavitra.mantrair )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्दभेन-[अवकीर्णी निरृतिं पाकयज्ञेन [यजेत ।
gardabhena-[avakīrṇī nirṛtiṃ pāka.yajñena [yajeta /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य शूद्रः [प्राश्नीयात् ।
tasya śūdraḥ [prāśnīyāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[मिथ्याअधीतप्रायश्चित्तम् ।
[mithyāadhītaprāyaścittam /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवत्सरम् आचार्यहिते [वर्तमानो वाचं [यच्छेत् स्वाध्याय एव-[उत्सृजमानो वाचम् आचार्य आचार्यदारे भिक्षाचर्ये च ।
saṃvatsaram ācārya.hite [vartamāno vācaṃ [yacchet svādhyāya eva-[utsṛjamāno vācam ācārya ācārya.dāre bhikṣā.carye ca /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् अन्येष्व् अपि दोषवत् स्वपतनीयेषु-उत्तराणि यानि [वक्ष्यामः ।
evam anyeṣv api doṣavat sva.patanīyeṣu-uttarāṇi yāni [vakṣyāmaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काममन्युभ्यां वा [जुहुयात् कामो ऽअकार्षीन् मन्युर् [अकार्षीद् इति [जपेद् वा ।
kāma.manyubhyāṃ vā [juhuyāt kāmo 'akārṣīn manyur [akārṣīd iti [japed vā /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्वणि वा तिलभक्ष [उपोष्य वा श्वोभूत उदकम् [उपस्पृश्य सावित्रीं प्राणायामशः सहस्रकृत्व [आवर्तयेद् अप्राणायामशो वा ॥
parvaṇi vā tila.bhakṣa [upoṣya vā śvo.bhūta udakam [upaspṛśya sāvitrīṃ prāṇāyāmaśaḥ sahasra.kṛtva [āvartayed aprāṇāyāmaśo vā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रावण्यां#१ पौर्णमास्यां तिलभक्स [उपोष्य वा श्वोभूते#२ महानदम् उदकम् [उपस्पृश्य सावित्र्या समित्सहस्रम् [आदध्याज् [जपेद् वा । ( क् १:इन्सेर्त्स् वा अफ़्तेर् श्रावण्यां, २:श्वो भूते )
śrāvaṇyāṃ#1 paurṇamāsyāṃ tilabhaksa [upoṣya vā śvobhūte#2 mahā.nadam udakam [upaspṛśya sāvitryā samit.sahasram [ādadhyāj [japed vā / ( K 1:inserts vā after śrāvaṇyāṃ, 2:śvo bhūte )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इष्टियज्ञक्रतून् वा पवित्रअर्थान् [आहरेत् ।
iṣṭi.yajña.kratūn vā pavitra.arthān [āharet /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[अभोज्यं [भुक्त्वा नैष्पुरीष्यम् ।
[abhojyaṃ [bhuktvā naiṣpurīṣyam /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सप्तरात्रेण-[अवाप्यते ।
tat sapta.rātreṇa-[avāpyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमन्तशिशिरयोर् वा-उभयोः संध्योर्# उदकम् [उपस्पृशेत् । ( क् संध्योर् वा )
hemanta.śiśirayor vā-ubhayoḥ saṃdhyor# udakam [upaspṛśet / ( K saṃdhyor vā )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृच्छ्रद्वादशरात्रं वा [चरेत् ।
kṛcchra.dvādaśa.rātraṃ vā [caret /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्र्यहम् अनक्तआश्य् अदिवाआशी ततस् त्र्यहं त्र्यहम् [अयाचितव्रतस् त्र्यहं न-अश्नाति किंचन-इति कृच्छ्रद्वादशरात्रस्य विधिः ।
tryaham anakta.āśy adivā.āśī tatas tryahaṃ tryaham [ayācita.vratas tryahaṃ na-aśnāti kiṃcana-iti kṛcchra.dvādaśa.rātrasya vidhiḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतम् एव-[अभ्यसेत्# संवत्सरं स कृच्छ्रसंवत्सरः ।
etam eva-[abhyaset# saṃvatsaraṃ sa kṛcchra.saṃvatsaraḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ-अपरम्#१ । बहून्य् अप्य् [अपतनीयानि [कृत्वा त्रिभिर् अनश्नत्#२ पारायणैः [कृतप्रायश्चित्तो [भवति । ( क् १:-अपरं बहून्य् ॥।, २:अनश्नन् )
atha-aparam#1 / bahūny apy [apatanīyāni [kṛtvā tribhir anaśnat#2 pārāyaṇaiḥ [kṛta.prāyaścitto [bhavati / ( K 1:-aparaṃ bahūny ..., 2:anaśnan )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
(श्) अनार्यां शयने [बिभ्रेद्# [ददद् वृद्धिं कषायपः । अब्राह्मण इव [वन्दित्वा तृणेष्व् [आसीत पृष्ठतप् ॥ ( क् बिभ्तद् )
(ś) anāryāṃ śayane [bibhred# [dadad vṛddhiṃ kaṣāyapaḥ / abrāhmaṇa iva [vanditvā tṛṇeṣv [āsīta pṛṣṭhatap // ( K bibhtad )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
(श्) यद् एकरात्रेण करोति पापं कृष्णं वर्णं ब्राह्मणः सेवमानः । चतुर्थकाल उदकअभ्यवायी त्रिभिर् वर्षैस् तद् [अपहन्ति पापम् ॥
(ś) yad eka.rātreṇa karoti pāpaṃ kṛṣṇaṃ varṇaṃ brāhmaṇaḥ sevamānaḥ / caturtha.kāla udaka.abhyavāyī tribhir varṣais tad [apahanti pāpam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.