भिक्षणे निमित्तम् आचार्यो विवाहो यज्ञो मातापित्रोर् बुभूर्षा-[अर्हतश् च नियमविलोपः ।
bhikṣaṇe nimittam ācāryo vivāho yajño mātā.pitror bubhūrṣā-[arhataś ca niyama.vilopaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Āpastambadharmasūtra·2·2.5
Āpastambadharmasūtra 2.5
तत्र गुणान् [समीक्ष्य यथाशक्ति [देयम् ।
tatra guṇān [samīkṣya yathā.śakti [deyam /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रियप्रीत्यर्थस्य तु भिक्षणम् अनिमित्तम् । न तद् [आद्रियेत ॥ ( = क् ३+४ )
indriya.prīty.arthasya tu bhikṣaṇam animittam / na tad [ādriyeta // ( = K 3+4 )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वकर्म ब्राह्मणस्य-अध्ययनम् अध्यापनम् यज्ञो याजनम् दानं प्रतिग्रहणम् दायाद् यं शिलोञ्छः# । ( = क् ५, सिलोञ्छः )
svakarma brāhmaṇasya-adhyayanam adhyāpanam yajño yājanam dānaṃ pratigrahaṇam dāyād yaṃ śiloñchaḥ# / ( = K 5, siloñchaḥ )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यत्-च-[अपरिगृहीतम् । ( = क् ६ )
anyat-ca-[aparigṛhītam / ( = K 6 )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतान्य् एव क्षत्रियस्य-अध्यापनयाजनप्रतिग्रहणानि-इति [परिहाप्य दण्डयुद्धअधिकानि । ( = क् ७ )
etāny eva kṣatriyasya-adhyāpana.yājana.pratigrahaṇāni-iti [parihāpya daṇḍa.yuddha.adhikāni / ( = K 7 )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षत्रियवद् वैश्यस्य दण्डयुद्धवर्जं कृषिगोरक्ष्यवाणिज्यअधिकम् । ( = क् ८ )
kṣatriyavad vaiśyasya daṇḍa.yuddha.varjaṃ kṛṣi.go.rakṣya.vāṇijya.adhikam / ( = K 8 )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न-[अननूचानम् ऋत्विजं [वृणीते न पणमानम्# । ( = ९, --।माणम् )
na-[ananūcānam ṛtvijaṃ [vṛṇīte na paṇamānam# / ( = 9, --.māṇam )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[अयाज्यो ऽअनधीयानः । ( = क् १० )
[ayājyo 'anadhīyānaḥ / ( = K 10 )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युद्धे तद् योगा यथाउपायम् [उपदिशन्ति तथा [प्रतिपत्तव्यम् । ( = क् ११ )
yuddhe tad yogā yathā.upāyam [upadiśanti tathā [pratipattavyam / ( = K 11 )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[न्यस्तआयुधप्रकीर्णकेशप्राञ्जलि।[पराङावृत्तानाम् आर्या वधं [परिचक्षते । ( = क् १२ )
[nyasta.āyudha.prakīrṇa.keśa.prāñjali.[parāṅ.āvṛttānām āryā vadhaṃ [paricakṣate / ( = K 12 )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शास्त्रैर् [अधिगतानाम् इन्द्रियदौर्बल्याद् [विप्रतिपन्नानां [शास्ता निर्वेषम् [उपदिशेद् यथाकर्म [यथाउक्तम् । ( = क् १३ )
śāstrair [adhigatānām indriya.daurbalyād [vipratipannānāṃ [śāstā nirveṣam [upadiśed yathā.karma [yathā.uktam / ( = K 13 )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य चेत्-शास्त्रम् [अतिप्रवर्तेरन् रजानं [गमयेत् । ( = क् १४ )
tasya cet-śāstram [atipravarteran rajānaṃ [gamayet / ( = K 14 )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा पुरोहितं धर्मअर्थकुशलम् । ( = क् १५ )
rājā purohitaṃ dharma.artha.kuśalam / ( = K 15 )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ब्राह्मणान् [नियुञ्ज्यात् । ( = क् १६ )
sa brāhmaṇān [niyuñjyāt / ( = K 16 )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलविशेषेण वधदास्यवर्जं नियमैर् [उपशोषयेत् ॥ ( = क् १७ )
bala.viśeṣeṇa vadha.dāsya.varjaṃ niyamair [upaśoṣayet // ( = K 17 )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतरेषां वर्णानाम् आ प्राणविप्रयोगात् [समवेक्ष्य तेषां कर्माणि राजा दण्डम् [प्रणयेत् ।
itareṣāṃ varṇānām ā prāṇa.viprayogāt [samavekṣya teṣāṃ karmāṇi rājā daṇḍam [praṇayet /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च संदेहे दण्डं [कुर्यात् ।
na ca saṃdehe daṇḍaṃ [kuryāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[सुविचितं [विचित्य-आ दैवप्रश्नेभ्यो राजा दण्डाय [प्रतिपद्येत ।
[su.vicitaṃ [vicitya-ā daiva.praśnebhyo rājā daṇḍāya [pratipadyeta /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंवृत्तो[ राजा-उभौ लोकाव् [अभिजयति ।
evaṃ.vṛtto[ rājā-ubhau lokāv [abhijayati /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञः पन्था ब्राह्मणेन-[असमेत्य ।
rājñaḥ panthā brāhmaṇena-[asametya /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समेत्य तु ब्राह्मणस्य-एव पन्थाः ।
sametya tu brāhmaṇasya-eva panthāḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यानस्य भारअभिनिहितस्य-अतुरस्य[ स्त्रिया इति सर्वैर् [दातव्यः ।
yānasya bhāra.abhinihitasya-aturasya[ striyā iti sarvair [dātavyaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्णज्यायसां च-इतरैर् वर्णैः ।
varṇa.jyāyasāṃ ca-itarair varṇaiḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[अशिष्टपतितमत्तौन्मत्तानाम् आत्मस्वस्तिअयनअर्थेन सर्वैर् एव [दातव्यः ।
[aśiṣṭa.patita.matta.unmattānām ātma.svasti.ayana.arthena sarvair eva [dātavyaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मचर्यया जघन्यो वर्णः पूर्वं पूर्वं वर्णम् [आपद्यते जाति।[परिवृत्तौ ।
dharma.caryayā jaghanyo varṇaḥ pūrvaṃ pūrvaṃ varṇam [āpadyate jāti.[parivṛttau /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधर्मचर्यया पूर्वो वर्णो जघन्यं जघन्यं वर्णम् [आपद्यते जातिपरिवृत्तौ ।
adharma.caryayā pūrvo varṇo jaghanyaṃ jaghanyaṃ varṇam [āpadyate jāti.parivṛttau /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मप्रजासंपन्ने[ दारे न-अन्यां [कुर्वीत ।
dharma.prajā.saṃpanne[ dāre na-anyāṃ [kurvīta /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यतरअभावे [कार्या प्राग् अग्न्याधेयात् ।
anyatara.abhāve [kāryā prāg agnyādheyāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आधाने हि [सती कर्मभिः [संबध्यते येषाम् एतद् अङ्गम् ।
ādhāne hi [satī karmabhiḥ [saṃbadhyate yeṣām etad aṅgam /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सगोत्राय दुहितरं न [प्रयच्छेत् ।
sagotrāya duhitaraṃ na [prayacchet /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातुश् च योनिसंबन्धेभ्यः ।
mātuś ca yoni.saṃbandhebhyaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मे विवाहे बन्धुशील#१।श्रुतअरोग्याणि [बुद्ध्वा प्रजासहत्व#२।कर्मभ्यः [प्रतिपादयेत्-शक्तिविषयेण-[अलंकृत्य । ( क् १:इन्सेर्त्स् लक्षणसम्पन्न, २:प्रजां सहत्व- )
brāhme vivāhe bandhu.śīla#1.śruta.arogyāṇi [buddhvā prajā.sahatva#2.karmabhyaḥ [pratipādayet-śakti.viṣayeṇa-[alaṃkṛtya / ( K 1:inserts lakṣaṇasampanna, 2:prajāṃ sahatva- )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्षे दुहितृमते मिथुनौ गावौ [देयौ ।
ārṣe duhitṛmate mithunau gāvau [deyau /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैवे यज्ञतन्त्र ऋत्विजे [प्रतिपादयेत् ।
daive yajña.tantra ṛtvije [pratipādayet /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिथः कामात् [सांवर्तेते स गान्धर्वः ॥
mithaḥ kāmāt [sāṃvartete sa gāndharvaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्तिविषयेण द्रव्याणि [दत्वा# [वहेरन्# स आसुरः । ( क् दत्वा-आवहेरन् )
śakti.viṣayeṇa dravyāṇi [datvā# [vaheran# sa āsuraḥ / ( K datvā-āvaheran )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुहितृमतः [प्रोथयित्वा# [वहेरन्# स राक्षसः । ( क् प्रोथयित्वाऽआवहेरन् )
duhitṛmataḥ [prothayitvā# [vaheran# sa rākṣasaḥ / ( K prothayitvā`āvaheran )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां त्रय आद्याः [प्रशस्ताः पूर्वः पूर्वः श्रेयान् ।
teṣāṃ traya ādyāḥ [praśastāḥ pūrvaḥ pūrvaḥ śreyān /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा# [युक्तो# विवाहस् तथा [युक्ता प्रजा [भवति । ( क् यथायुक्तो )
yathā# [yukto# vivāhas tathā [yuktā prajā [bhavati / ( K yathāyukto )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाणिसमूढं[ ब्राह्मणस्य न-अप्रोक्षितम् [अभितिष्ठेत् ।
pāṇi.samūḍhaṃ[ brāhmaṇasya na-aprokṣitam [abhitiṣṭhet /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[अनुज्ञाप्य वा-[अतिक्रामेत् ।
[anujñāpya vā-[atikrāmet /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निम् अपश् च न युगपद्-[धारयीत ।
agnim apaś ca na yugapad-[dhārayīta /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाअग्नीनां च संनिवापं# [वर्जयेत् । ( क् सन्निपातं )
nānā.agnīnāṃ ca saṃnivāpaṃ# [varjayet / ( K sannipātaṃ )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिमुखम् अग्निम् [आह्रियमाणम् न-अप्रतिष्ठितं भूमौ [प्रदक्षिणीकुर्यात् ।
pratimukham agnim [āhriyamāṇam na-apratiṣṭhitaṃ bhūmau [pradakṣiṇī.kuryāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्ठतश् च-आत्मनः पाणी न [संश्लेषयेत् ।
pṛṣṭhataś ca-ātmanaḥ pāṇī na [saṃśleṣayet /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[स्वपन्न् [अभिनिम्रुक्तो न-[आश्वान् वाग्यतो[ रात्रिम् [आसीत । श्वो। भूत उदकम् [उपस्पृश्य वाचं [विसृजेत् ।
[svapann [abhinimrukto na-[āśvān vāg.yato[ rātrim [āsīta / śvo. bhūta udakam [upaspṛśya vācaṃ [visṛjet /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[स्वपन्न् [अभ्युदितो न-[आश्वान् [वाग्यतो ऽअहस् [तिष्ठेत् ।
[svapann [abhyudito na-[āśvān [vāg.yato 'ahas [tiṣṭhet /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आ# [तमितोः# प्राणम् [आयच्छेद् इत्य् एके । ( क् आतमितोः )
ā# [tamitoḥ# prāṇam [āyacched ity eke / ( K ātamitoḥ )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्नं वा पापकं [दृष्ट्वा ।
svapnaṃ vā pāpakaṃ [dṛṣṭvā /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थं वा [सिषाधयिषन् ।
arthaṃ vā [siṣādhayiṣan /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नियमअतिक्रमे च-अन्यस्मिन् ।
niyama.atikrame ca-anyasmin /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोषफलसंशये न तत् [कर्तव्यम् ।
doṣa.phala.saṃśaye na tat [kartavyam /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् अध्यायअनध्याये ।
evam adhyāya.anadhyāye /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न संशये प्रत्यक्षवद् [ब्रूयात् ।
na saṃśaye pratyakṣavad [brūyāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[अभिनिम्रुक्तअभ्युदितकुनखिश्यावदाग्रदिधिषुदिधिषूपतिपर्याहितपरीष्टपरिवित्तपरिविन्नपरिविविदानेषु च-उत्तरौत्तरस्मिन्न् अशुचिकरनिर्वेषो गरीयान् गरीयान् ॥
[abhinimrukta.abhyudita.kunakhi.śyāvadāgradidhiṣu.didhiṣūpati.paryāhita.parīṣṭa.parivitta.parivinna.parivividāneṣu ca-uttara.uttarasminn aśuci.kara.nirveṣo garīyān garīyān //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्-च लिङ्गं [चरित्वा-[उद्धार्यम् इत्य् एके ॥
tat-ca liṅgaṃ [caritvā-[uddhāryam ity eke //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.