Library·Āpastambadharmasūtra·2·2.6

Āpastambadharmasūtra 2.6

सवर्णापूर्वशास्त्रविहितायां यथर्तु [गच्छतः पुत्रास् तेषां कर्मभिः संबन्धः ।

savarṇāpūrva.śāstra.vihitāyāṃ yatha.rtu [gacchataḥ putrās teṣāṃ karmabhiḥ saṃbandhaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दायेन#-अव्यतिक्रमश् च-उभयोः । ( क् दायेन च )

dāyena#-avyatikramaś ca-ubhayoḥ / ( K dāyena ca )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्ववत्याम् [असंस्कृतायां वर्णअन्तरे च मैथुने दोषः ।

pūrvavatyām [asaṃskṛtāyāṃ varṇa.antare ca maithune doṣaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र-अपि दोषवान् पुत्र एव ।

tatra-api doṣavān putra eva /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पादयितुः पुत्र इति हि ब्राह्मणम् ।

utpādayituḥ putra iti hi brāhmaṇam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ-अप्य् [उदाहरन्ति ।(श्) इदानीम् एव-अहं जनक स्त्रीणाम् [ईर्ष्यामि नो पुरा । यदा यमस्य सादने जनयितुः पुत्रम् [अब्रुवन् ॥ (श्) रेतोधाः पुत्रं [नयति [परेत्य यमसादने । तस्माद् भार्यां [रक्षन्ति [बिभ्यन्तः पररेतसः ॥ (श्) [अप्रमत्ता [रक्षथ तन्तुम् एतं मा वः क्षेत्रे परबीजानि [वाप्सुः । जनयितुः पुत्रो [भवति सांपराये मोघं [वेत्ता [कुरुते तन्तुम् एतम् इति ॥

atha-apy [udāharanti /(ś) idānīm eva-ahaṃ janaka strīṇām [īrṣyāmi no purā / yadā yamasya sādane janayituḥ putram [abruvan // (ś) reto.dhāḥ putraṃ [nayati [paretya yama.sādane / tasmād bhāryāṃ [rakṣanti [bibhyantaḥ para.retasaḥ // (ś) [apramattā [rakṣatha tantum etaṃ mā vaḥ kṣetre parabījāni [vāpsuḥ / janayituḥ putro [bhavati sāṃparāye moghaṃ [vettā [kurute tantum etam iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[दृष्टो धर्मव्यतिक्रमः साहसं च पूर्वेषाम् ।

[dṛṣṭo dharma.vyatikramaḥ sāhasaṃ ca pūrveṣām /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां तेजोविशेषेण प्रत्यवायो न [विद्यते ।

teṣāṃ tejo.viśeṣeṇa pratyavāyo na [vidyate /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् [अन्वीक्ष्य [प्रयुञ्जानः [सीदत्य् अवरः ।

tad [anvīkṣya [prayuñjānaḥ [sīdaty avaraḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानं क्रयधर्मश् च-अपत्यस्य न [विद्यते ।

dānaṃ kraya.dharmaś ca-apatyasya na [vidyate /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवाहे दुहितृमते दानं [काम्यं धर्मार्थं [श्रूयते तस्माद् दुहितृमते ऽअधिरथं शतं [देयं तन् मिथुया [कुर्याद् इति । तस्यां क्रयशब्दः संस्तुतिमात्रम् ।# धर्माद्-हि संबन्धः ।

vivāhe duhitṛmate dānaṃ [kāmyaṃ dharmārthaṃ [śrūyate tasmād duhitṛmate 'adhirathaṃ śataṃ [deyaṃ tan mithuyā [kuryād iti / tasyāṃ kraya.śabdaḥ saṃstuti.mātram /# dharmād-hi saṃbandhaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकधनेन ज्येष्ठं [तोषयित्वा । ( क् ओम्। । )

eka.dhanena jyeṣṭhaṃ [toṣayitvā / ( K om. / )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[जीवन् पुत्रेभ्यो दायं [विभजेत् समं क्लीबम् [उन्मत्तं# [पतितं च [परिहाप्य । ( क् उन्मत्त )

[jīvan putrebhyo dāyaṃ [vibhajet samaṃ klībam [unmattaṃ# [patitaṃ ca [parihāpya / ( K unmatta )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रअभावे यः [प्रत्यासन्नः सपिण्डः ।

putra.abhāve yaḥ [pratyāsannaḥ sapiṇḍaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदभाव आचार्य आचार्यअभावे ऽअन्तेवासी [हृत्वा तदर्थेषु धर्मकृत्येषु वा-[उपयोजयेत् ।

tad.abhāva ācārya ācārya.abhāve 'antevāsī [hṛtvā tad.artheṣu dharma.kṛtyeṣu vā-[upayojayet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुहिता वा।

duhitā vā/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वअभावे राजा दायं [हरेत# । ( क् हरेत् )

sarva.abhāve rājā dāyaṃ [hareta# / ( K haret )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्येष्ठो दायाद इत्य् एके ।

jyeṣṭho dāyāda ity eke /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशविशेषे सुवर्णम् कृष्णा गावः कृष्णं भौमं ज्येष्ठस्य ।

deśa.viśeṣe suvarṇam kṛṣṇā gāvaḥ kṛṣṇaṃ bhaumaṃ jyeṣṭhasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथः पितुः परीभाण्डं# च गृहे । ( क् परिभाण्डं )

rathaḥ pituḥ parībhāṇḍaṃ# ca gṛhe / ( K paribhāṇḍaṃ )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलंकारो भार्याया# ज्ञातिधनं च-इत्य् एके । ( क् भार्यायाः )

alaṃkāro bhāryāyā# jñāti.dhanaṃ ca-ity eke / ( K bhāryāyāḥ )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्-शास्त्रैर् [विप्रतिषिद्धम् ।

tat-śāstrair [vipratiṣiddham /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनुः पुत्रेभ्यो दायं [व्यभजद् इत्य् अविशेषेण [श्रूयते ।

manuḥ putrebhyo dāyaṃ [vyabhajad ity aviśeṣeṇa [śrūyate /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ-अपि तस्मात्-ज्येष्ठं पुत्रं धनेन [निरवसाययन्ति-इत्य् एकवत्-[श्रूयते ।

atha-api tasmāt-jyeṣṭhaṃ putraṃ dhanena [niravasāyayanti-ity ekavat-[śrūyate /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ-अपि नित्यअनुवादम् अविधिम् [आहुर् न्यायविदो यथा तस्माद् अजावयः पशूनां सह#१ [चरन्ति#१-इति#२ तस्मात् स्नातकस्य मुखं [रेभायति#३-इव#४ तस्माद् बस्तश् च श्रोत्रियश् च स्त्रीकामतमाव् इति । ( क् १:सहचरन्ति-, २:इन्सेर्त्स् ।, ३:रेफायति-, ४:इन्सेर्त्स् । )

atha-api nitya.anuvādam avidhim [āhur nyāyavido yathā tasmād ajāvayaḥ paśūnāṃ saha#1 [caranti#1-iti#2 tasmāt snātakasya mukhaṃ [rebhāyati#3-iva#4 tasmād bastaś ca śrotriyaś ca strī.kāmatamāv iti / ( K 1:sahacaranti-, 2:inserts /, 3:rephāyati-, 4:inserts / )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे हि धर्मयुक्ता[ भागिनः ।

sarve hi dharma.yuktā[ bhāginaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस् त्व् अधर्मेण द्रव्याणि [प्रतिपादयति ज्येष्ठो ऽअपि तम् अभागं [कुर्वीत ।

yas tv adharmeṇa dravyāṇi [pratipādayati jyeṣṭho 'api tam abhāgaṃ [kurvīta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायाअपत्योर् न विभागो [विद्यते ।

jāyāa.patyor na vibhāgo [vidyate /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाणिग्रहणाद्-हि सहत्वं कर्मसु ।

pāṇigrahaṇād-hi sahatvaṃ karmasu /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा पुण्यफलेषु ।

tathā puṇya.phaleṣu /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रव्यपरिग्रहेषु च ।

dravya.parigraheṣu ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न हि भर्तुर् विप्रवासे नैमित्तिके दाने स्तेयम् [उपदिशन्ति ॥

na hi bhartur vipravāse naimittike dāne steyam [upadiśanti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेन देशकुलधर्मा [व्याख्याताः ।

etena deśa.kula.dharmā [vyākhyātāḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातुश् च योनिसंबन्धेभ्यः पितुश् च-आ सप्तमात् पुरुषाद्# यावता वा संबन्धो [ज्ञायते तेषां [प्रेतेषु-उदकौपस्पर्शनं गर्भान् [परिहाप्य-अपरिसंवत्सरान् । ( क् ओम्। पुरुषाद् )

mātuś ca yoni.saṃbandhebhyaḥ pituś ca-ā saptamāt puruṣād# yāvatā vā saṃbandho [jñāyate teṣāṃ [preteṣu-udaka.upasparśanaṃ garbhān [parihāpya-aparisaṃvatsarān / ( K om. puruṣād )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातापितराव् एव तेषु ।

mātā.pitarāv eva teṣu /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हर्तारश् च ।

hartāraś ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भार्यायां परमगुरुसंस्थायां च-अकालम्# अभोजनम्# । ( क् च-अकालभोजनम् )

bhāryāyāṃ parama.guru.saṃsthāyāṃ ca-akālam# abhojanam# / ( K ca-akālabhojanam )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आतुरव्यञ्जनानि [कुर्वीरन् ।

ātura.vyañjanāni [kurvīran /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्प्रत्ययम् उदकम् [उत्सिच्य-अप्रतीक्षा ग्रामम् [एत्य यत् स्त्रिय [आहुस् तत् [कुर्वन्ति ।

tat.pratyayam udakam [utsicya-apratīkṣā grāmam [etya yat striya [āhus tat [kurvanti /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतरेषु च-एतद् एव-एके [उपदिशन्ति ।

itareṣu ca-etad eva-eke [upadiśanti /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुचीन् मन्त्रवतः सर्वकृत्येषु [भोजयेत् ।

śucīn mantravataḥ sarva.kṛtyeṣu [bhojayet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशतः कालतः शौचतः सम्यक् प्रतिग्रहीतृत इति दानानि [प्रतिपादयति ।

deśataḥ kālataḥ śaucataḥ samyak pratigrahītṛta iti dānāni [pratipādayati /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य-अग्नौ न [क्रियते यस्य च-अग्रं न [दीयते न तद् [भोक्तव्यम् ।

yasya-agnau na [kriyate yasya ca-agraṃ na [dīyate na tad [bhoktavyam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न क्षारलवणहोमो [विद्यते ।

na kṣāra.lavaṇa.homo [vidyate /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा-अवरान् न [संसृष्टस्य च ।

tathā-avarān na [saṃsṛṣṭasya ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[अहविष्यस्य होम उदीचीनम् उष्णं भस्म-[अपोह्य तस्मिञ् [जुह्यात् तद्-[हुतम् अहुतं च-अग्नौ [भवति ।

[ahaviṣyasya homa udīcīnam uṣṇaṃ bhasma-[apohya tasmiñ [juhyāt tad-[hutam ahutaṃ ca-agnau [bhavati /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न स्त्री [जुहुयात् ।

na strī [juhuyāt /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न-[अनुपेतः ।

na-[anupetaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ-अन्नप्राशनाद् गर्भा न-[अप्रयता [भवन्ति ।

ā-anna.prāśanād garbhā na-[aprayatā [bhavanti /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ परिसंवत्सराद् इत्य् एके ।

ā parisaṃvatsarād ity eke /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावता या दिशो न [प्रजानीयुः ।

yāvatā yā diśo na [prajānīyuḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ-उपनयनाद् इत्य् अपरम् ।

ā-upanayanād ity aparam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र ह्य् अधिकारः शास्त्रैर् [भवति ।

atra hy adhikāraḥ śāstrair [bhavati /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा निष्ठा ।

sā niṣṭhā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मृतिश् च ।

smṛtiś ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.