Library·Āpastambadharmasūtra·2·2.7

Āpastambadharmasūtra 2.7

सह देवमनुष्या अस्मिंल् लोके पुरा [बभूवुः । अथ देवाः कर्मभिर् दिवं [जग्मुर् [अहीयन्त मनुष्याः । तेषां ये तथा कर्माण्य् [आरभन्ते सह देवैर् ब्रह्मणा च-अमुष्मिंल् लोके [भवन्ति । अथ-एतन् मनुः श्राद्धशब्दं कर्म [प्रोवाच ।

saha deva.manuṣyā asmiṃl loke purā [babhūvuḥ / atha devāḥ karmabhir divaṃ [jagmur [ahīyanta manuṣyāḥ / teṣāṃ ye tathā karmāṇy [ārabhante saha devair brahmaṇā ca-amuṣmiṃl loke [bhavanti / atha-etan manuḥ śrāddha.śabdaṃ karma [provāca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजानिःश्रेयसा च । ( १+२ = क् १ )

prajā.niḥśreyasā ca / ( 1+2 = K 1 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र पितरो देवता ब्राह्मणास् त्व् आहवनीयअर्थे* । ( = क् २ ) [*एद्। आहनीयार्थे]

tatra pitaro devatā brāhmaṇās tv āhavanīya.arthe* / ( = K 2 ) [*ed. āhanīyārthe]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मासि मासि [कार्यम् । ( = क् ३ )

māsi māsi [kāryam / ( = K 3 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरपक्षस्य-अपरअह्नः श्रेयान् । ( = क् ४ )

apara.pakṣasya-apara.ahnaḥ śreyān / ( = K 4 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा-अपरपक्षस्य जघन्यान्य् अहानि । ( = क् ५ )

tathā-apara.pakṣasya jaghanyāny ahāni / ( = K 5 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेष्व् एव-अपरपक्षस्य-अहस्सु [क्रियमाणे पितृऋन् [प्रीणाति । कर्तुस् तु कालअभिनियमात् फलविशेषः ॥ ( = क् ६ )

sarveṣv eva-apara.pakṣasya-ahassu [kriyamāṇe pitṛṛn [prīṇāti / kartus tu kāla.abhiniyamāt phala.viśeṣaḥ // ( = K 6 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमे ऽअहनि [क्रियमाणे स्त्रीप्रायम् अपत्ये [जायते । ( = क् ७ )

prathame 'ahani [kriyamāṇe strī.prāyam apatye [jāyate / ( = K 7 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीये ऽअस्तेनाः । ( = क् ८ )

dvitīye 'astenāḥ / ( = K 8 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीये ब्रह्मवर्चसिनः । ( = क् ९ )

tṛtīye brahma.varcasinaḥ / ( = K 9 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्थे क्षुद्रपशुमान् । ( = क् १० )

caturthe kṣudra.paśumān / ( = K 10 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमे पुमांसः । बहुअपत्यो न च-अनपत्यः [प्रमीयते । ( = क् ११ )

pañcame pumāṃsaḥ / bahu.apatyo na ca-anapatyaḥ [pramīyate / ( = K 11 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षष्ठे ऽअध्वशीलो ऽअक्षशीलश् च । ( = क् १२ )

ṣaṣṭhe 'adhvaśīlo 'akṣaśīlaś ca / ( = K 12 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तमे कर्षे राद्धिः । ( = क् १३ )

saptame karṣe rāddhiḥ / ( = K 13 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टमे पुष्टिः । ( = क् १४ )

aṣṭame puṣṭiḥ / ( = K 14 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवम एकखुराः । ( = क् १५ )

navama ekakhurāḥ / ( = K 15 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशमे व्यवहारे राद्धिः । ( = क् १६ )

daśame vyavahāre rāddhiḥ / ( = K 16 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशे कृष्णअयसं त्रपुसीसम् । ( = क् १७ )

ekādaśe kṛṣṇa.ayasaṃ trapu.sīsam / ( = K 17 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादशे पशुमान् । ( = क् १८ )

dvādaśe paśumān / ( = K 18 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयोदशे बहुपुत्रो बहुमित्रो [दर्शनीयअपत्यः ।# युवमारिणस् तु [भवन्ति । ( = क् १९, ओम्। । )

trayodaśe bahu.putro bahu.mitro [darśanīya.apatyaḥ /# yuva.māriṇas tu [bhavanti / ( = K 19, om. / )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्दश आयुधे राद्धिः । ( = क् २० )

caturdaśa āyudhe rāddhiḥ / ( = K 20 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चदशे पुष्टिः । ( = क् २१ )

pañcadaśe puṣṭiḥ / ( = K 21 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र द्रव्याणि तिलमाषा व्रीहियवा आपो मूलफलानि । ( = क् २२ )

tatra dravyāṇi tilamāṣā vrīhi.yavā āpo mūla.phalāni / ( = K 22 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेहवति त्व् एव-अन्ने तीव्रतरा पितृऋणां प्रीतिर् द्राघीयांसं च कालम् । ( = क् २३ )

snehavati tv eva-anne tīvratarā pitṛṛṇāṃ prītir drāghīyāṃsaṃ ca kālam / ( = K 23 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा धर्मआहृतेन[ द्रव्येण तीर्थे [प्रतिपन्नेन । ( = क् २४ )

tathā dharma.āhṛtena[ dravyeṇa tīrthe [pratipannena / ( = K 24 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवत्सरं गव्येन प्रीतिः । ( = क् २५ )

saṃvatsaraṃ gavyena prītiḥ / ( = K 25 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयांसम् अतो माहिषेण । ( = क् २६ )

bhūyāṃsam ato māhiṣeṇa / ( = K 26 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेन ग्राम्यअरण्यानां पशूनां मांसं मेध्यं [व्याख्यातम् ॥ ( = क् २७ )

etena grāmya.araṇyānāṃ paśūnāṃ māṃsaṃ medhyaṃ [vyākhyātam // ( = K 27 )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खड्गौपस्तरणे खड्गमांसेन-आनन्त्यं कालम् ।

khaḍga.upastaraṇe khaḍga.māṃsena-ānantyaṃ kālam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा शतबलेर् मत्स्यस्य मांसेन ।

tathā śatabaler matsyasya māṃsena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वार्ध्राणसस्य# च । ( क् वार्घ्राणसस्य )

vārdhrāṇasasya# ca / ( K vārghrāṇasasya )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[प्रयतः [प्रसन्नमनाः सृष्टो [भोजयेद् ब्राह्मणान् ब्रह्मविदो योनिगोत्रमन्त्रअन्तेवासीअसंबन्धान् ।

[prayataḥ [prasanna.manāḥ sṛṣṭo [bhojayed brāhmaṇān brahmavido yoni.gotra.mantra.antevāsī.asaṃbandhān /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणहान्यां तु परेषां [समुदेतः सोदर्यो ऽअपि [भोजयितव्यः ।

guṇa.hānyāṃ tu pareṣāṃ [samudetaḥ sodaryo 'api [bhojayitavyaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेन-अन्तेवासिनो [व्याख्याताः ।

etena-antevāsino [vyākhyātāḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(श्)? इह-एव [संभुञ्जती# दक्षिणा कुलात् कुलं [विनश्यति-इति । ( क् सम्भुञ्जति-इति )

(ś)? iha-eva [saṃbhuñjatī# dakṣiṇā kulāt kulaṃ [vinaśyati-iti / ( K sambhuñjati-iti )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुल्यगुणेषु वयोवृद्धः श्रेयान् द्रव्यकृशश् च-ईप्सन् ।

tulya.guṇeṣu vayo.vṛddhaḥ śreyān dravya.kṛśaś ca-īpsan /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वेद्युर् निवेदनम् ।

pūrvedyur nivedanam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरेद्युर् द्वितीयम् ।

apare.dyur dvitīyam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीयम् आमन्त्रणम् ।

tṛtīyam āmantraṇam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिःप्रायम् एके श्राद्धम् [उपदिशन्ति ।

triḥ.prāyam eke śrāddham [upadiśanti /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा प्रथमम् एवं द्वितीयं तृतीयं च ।

yathā prathamam evaṃ dvitīyaṃ tṛtīyaṃ ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषु वृत्तेषु सर्वतः

sarveṣu vṛtteṣu sarvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदीच्यवृत्तिस् त्व् आसनगतानां हस्तेषु-उदपात्रआनयनम् ।

udīcya.vṛttis tv āsana.gatānāṃ hasteṣu-udapātra.ānayanam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[उद्ध्रियताम् अग्नौ च [क्रियताम् इत्य् [आमन्त्रयते ।

[uddhriyatām agnau ca [kriyatām ity [āmantrayate /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामम् [उद्ध्रियतां कामम् अग्नौ [क्रियताम् इत्य् [अत्तिसृष्ट [उद्धरेत्-जुहुयात्-च ।

kāmam [uddhriyatāṃ kāmam agnau [kriyatām ity [attisṛṣṭa [uddharet-juhuyāt-ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वभिर् अपपात्रैश् च श्राद्धस्य दर्शनं [परिचक्षते ।

śvabhir apapātraiś ca śrāddhasya darśanaṃ [paricakṣate /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वित्रः शिपिविष्टः परतल्पगाम्य् आयुधीयपुत्रः [शूद्रौत्पन्नो ब्राह्मण्याम् इत्य् एते श्राद्धे [भुञ्जानाः पङ्क्तिदूषणा [भवन्ति ।

śvitraḥ śipi.viṣṭaḥ para.talpa.gāmy āyudhīya.putraḥ [śūdra.utpanno brāhmaṇyām ity ete śrāddhe [bhuñjānāḥ paṅkti.dūṣaṇā [bhavanti /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिमधुस् त्रिसुपर्णस् त्रिणाचिकेतश् चतुर्मेधः पञ्चाग्निर् ज्येष्ठसामगो# वेदअध्याय्य् अनूचानपुत्रः श्रोत्रिय इत्य् एते श्राद्धे [भुञ्जानाः पङ्क्तिपावना [भवन्ति । ( क् ज्येष्ठसामिको )

trimadhus trisuparṇas triṇāciketaś caturmedhaḥ pañcāgnir jyeṣṭha.sāmago# veda.adhyāyy anūcānaputraḥ śrotriya ity ete śrāddhe [bhuñjānāḥ paṅkti.pāvanā [bhavanti / ( K jyeṣṭha.sāmiko )

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च नक्तं श्राद्धं [कुर्वीत ।

na ca naktaṃ śrāddhaṃ [kurvīta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[आरब्धे च-अभोजनम् आ समापनात् ।

[ārabdhe ca-abhojanam ā samāpanāt /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यत्र राहुदर्शनात् ॥

anyatra rāhu.darśanāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.