Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·1·1.19·1.19.10

Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.19.10

AsS 1.19.10

तद्यथा शुक्रक्षये क्षीरसर्पिषोरुपयोगो मधुरस्निग्धशीतानामपरेषां च द्रव्याणाम्। कर्मापि यद्यस्य धातोः समानक्रियतया वृद्धिकरं तस्य तस्य वृद्धिमभिलषता तत्तदासेव्यम्। तथैव चतुल्यक्रियतया ह्रासकरं तदर्थिनेति। अपि च। विशेषतो रक्तवृद्धिजान् रक्तनिर्हरणप्रसादनकायविरेचनेन। मांसवृद्धिजान् संशोधनशस्त्रक्षाराग्निकर्मभिः। मेदोजान् स्थौल्यकार्श्यक्रियाक्रमेण। रसक्षयजान् मांसरसमद्यक्षीरैः। अस्थिक्षयजान् बस्तिभिस्तिक्तोपहितैः क्षीरबस्तिभिश्च। शकृद्वृद्धिजानतीसारविधानेन। शकृत्क्षयजान्यवमाषकुल्माषाजमेषमध्यादिभिः। मूत्रवृद्धिक्षयजान् मेहकृछ्रचिकित्सया। स्वेदक्षयजानभ्यङ्गव्यायाममद्यस्वप्ननिवातशरणस्वेदैरिति। भवति चात्र॥

tadyathā śukrakṣaye kṣīrasarpiṣorupayogo madhurasnigdhaśītānāmapareṣāṃ ca dravyāṇām| karmāpi yadyasya dhātoḥ samānakriyatayā vṛddhikaraṃ tasya tasya vṛddhimabhilaṣatā tattadāsevyam| tathaiva catulyakriyatayā hrāsakaraṃ tadarthineti| api ca| viśeṣato raktavṛddhijān raktanirharaṇaprasādanakāyavirecanena| māṃsavṛddhijān saṃśodhanaśastrakṣārāgnikarmabhiḥ| medojān sthaulyakārśyakriyākrameṇa| rasakṣayajān māṃsarasamadyakṣīraiḥ| asthikṣayajān bastibhistiktopahitaiḥ kṣīrabastibhiśca| śakṛdvṛddhijānatīsāravidhānena| śakṛtkṣayajānyavamāṣakulmāṣājameṣamadhyādibhiḥ| mūtravṛddhikṣayajān mehakṛchracikitsayā| svedakṣayajānabhyaṅgavyāyāmamadyasvapnanivātaśaraṇasvedairiti| bhavati cātra||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/AsS/1.19.10

Cite as: Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.19.10, in HREEM (hreem.cc/library/AsS/1.19.10), after Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Reference = sthāna.adhyāya.unit, the units as the page labels them (sthāna 1 sūtra, 2 śārīra, 3 nidāna, 4 cikitsita, 5 kalpa, 6 uttara). 1 unit whose number repeats one already read was left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text