अथातो द्विविधोपक्रमणीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः। इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः॥
athāto dvividhopakramaṇīyaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·1·1.24
Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.24
उपक्रम्यस्य हि द्वित्वाद् द्विधैवोपक्रमो मतः। एकस्सन्तर्पणस्तत्र द्वितीयश्चापतर्पणः। बृंहणो लङ्घनश्चेति तत्पर्यायावुदाहृतौ॥
upakramyasya hi dvitvād dvidhaivopakramo mataḥ| ekassantarpaṇastatra dvitīyaścāpatarpaṇaḥ| bṛṃhaṇo laṅghanaśceti tatparyāyāvudāhṛtau||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृंहणं यत् बृहत्वाय लङ्घनं लाघवाय यत्। देहस्यं भवतः प्रायो भौमापमितरच्च ते॥
bṛṃhaṇaṃ yat bṛhatvāya laṅghanaṃ lāghavāya yat| dehasyaṃ bhavataḥ prāyo bhaumāpamitaracca te||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नेहनं रूक्षणं कर्म स्वेदनं स्तम्भनञ्च यत्। भूतानां तदपि द्वैध्यात् द्वितयं नातिवर्तते॥
snehanaṃ rūkṣaṇaṃ karma svedanaṃ stambhanañca yat| bhūtānāṃ tadapi dvaidhyāt dvitayaṃ nātivartate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोधनं शमनञ्चेति द्विधा तत्रापि लङ्घनम्। यदीरयेत् बहिर्दोषान् पञ्चधा शोधनञ्च तत्॥
śodhanaṃ śamanañceti dvidhā tatrāpi laṅghanam| yadīrayet bahirdoṣān pañcadhā śodhanañca tat||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरूहो वमनं कायशिरोरेकोऽस्रविस्रुतिः। न शोधयति यद्दोषान् समान्नोदीरयत्यपि॥
nirūho vamanaṃ kāyaśiroreko'sravisrutiḥ| na śodhayati yaddoṣān samānnodīrayatyapi||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समीकरोति विषमान् शमनं तच्च सप्तधा। पाचनं दीपनं क्षुत्तृड्व्यायामातपमारुताः। बृंहणं शमनन्त्वेव वायोः पित्तानिलस्य च॥
samīkaroti viṣamān śamanaṃ tacca saptadhā| pācanaṃ dīpanaṃ kṣuttṛḍvyāyāmātapamārutāḥ| bṛṃhaṇaṃ śamanantveva vāyoḥ pittānilasya ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृंहयेद् व्याधिभैषज्यमद्यस्त्रीशोककर्शितान्। भाराध्वोरःक्षतक्षीणरूक्षदुर्बलवातलान्॥
bṛṃhayed vyādhibhaiṣajyamadyastrīśokakarśitān| bhārādhvoraḥkṣatakṣīṇarūkṣadurbalavātalān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भिणीसूतिकाबालवृद्धान् ग्रीष्मेऽपरानप्पि। मांसक्षीरसितासर्पिर्मधुरस्निग्धबस्तिभिः॥
garbhiṇīsūtikābālavṛddhān grīṣme'parānappi| māṃsakṣīrasitāsarpirmadhurasnigdhabastibhiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्नशय्यासुखाभ्यङ्गस्नाननिर्वृतिहर्षणैः। मेहामदोषातिस्निग्धज्वरोरुस्तम्भकुष्ठिनः। विसर्पविद्रधिप्लीहशिरःकण्ठाक्षिरोगिणः॥
svapnaśayyāsukhābhyaṅgasnānanirvṛtiharṣaṇaiḥ| mehāmadoṣātisnigdhajvarorustambhakuṣṭhinaḥ| visarpavidradhiplīhaśiraḥkaṇṭhākṣirogiṇaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थूलांश्च लङ्घयेन्नित्यं शिशिरे त्वपरानपि। तत्र संशोधनैः स्थौल्यबलपित्तकफाधिकान्। आमदोषज्वरच्छर्दिरतीसारहृदामयैः॥
sthūlāṃśca laṅghayennityaṃ śiśire tvaparānapi| tatra saṃśodhanaiḥ sthaulyabalapittakaphādhikān| āmadoṣajvaracchardiratīsārahṛdāmayaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विबन्धगौरवोद्गारहृल्लासादिभिरातुरान्। मध्यस्थौल्यादिकान् प्रायः पूर्वं पाचनदीपनैः॥
vibandhagauravodgārahṛllāsādibhirāturān| madhyasthaulyādikān prāyaḥ pūrvaṃ pācanadīpanaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एभिरेवमयैरार्तान् हीनस्थौल्यबलादिकान्। क्षुत्तृष्णानिग्रहैर्दोषैस्त्वार्तान्मध्यबलैर्दृढान्॥
ebhirevamayairārtān hīnasthaulyabalādikān| kṣuttṛṣṇānigrahairdoṣaistvārtānmadhyabalairdṛḍhān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समीरणातपायासैः किमुताल्पबलैर्नरान्। न बृंहयेल्लङ्घनीयान् बृंह्यांस्तु मृदु लङ्घयेत्। युक्त्या वा देशकालादिबलतस्तानुपाचरेत्॥
samīraṇātapāyāsaiḥ kimutālpabalairnarān| na bṛṃhayellaṅghanīyān bṛṃhyāṃstu mṛdu laṅghayet| yuktyā vā deśakālādibalatastānupācaret||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृंहिते स्यात् बलं पुष्टिस्तत्साध्यामयसंङ्क्षयः। विमलेन्द्रियता सर्गो मलानां लाघवं रुचिः॥
bṛṃhite syāt balaṃ puṣṭistatsādhyāmayasaṃṅkṣayaḥ| vimalendriyatā sargo malānāṃ lāghavaṃ ruciḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुत्तृट्सहोदयश्शुद्धहृदयोद्गारकण्ठता। व्याधिमार्दवमुत्साहस्तन्द्रानाशश्च लङ्घते॥
kṣuttṛṭsahodayaśśuddhahṛdayodgārakaṇṭhatā| vyādhimārdavamutsāhastandrānāśaśca laṅghate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनपेक्षितमात्रादिसेविते कुरुतस्तु ते। अतिस्थौल्यातिकार्श्यादीन् वक्ष्यन्ते ते च सौषधाः। रूपं तैरेव च ज्ञेयमतिबृंहितलङ्घते॥
anapekṣitamātrādisevite kurutastu te| atisthaulyātikārśyādīn vakṣyante te ca sauṣadhāḥ| rūpaṃ taireva ca jñeyamatibṛṃhitalaṅghate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र शोधनमुद्दिश्य स्थौल्याद्याः प्रगुदाहृताः। गुर्वादिवृद्धसंलीनश्लेष्ममिश्रोऽन्नजो रसः॥
tatra śodhanamuddiśya sthaulyādyāḥ pragudāhṛtāḥ| gurvādivṛddhasaṃlīnaśleṣmamiśro'nnajo rasaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आम एव श्लथीकुर्वन् धातून् स्ह्तौल्यमुपानयेत्। अतिस्थौल्यादतिक्षुत्तृट्प्रस्वेदश्वासनिद्रताः॥
āma eva ślathīkurvan dhātūn shtaulyamupānayet| atisthaulyādatikṣuttṛṭprasvedaśvāsanidratāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयासाक्षमता जाड्यमल्पायुर्बलवेगता। दौर्गन्ध्यं गद्गदत्वञ्च भवेन्मेदोतिपुष्टितः॥
āyāsākṣamatā jāḍyamalpāyurbalavegatā| daurgandhyaṃ gadgadatvañca bhavenmedotipuṣṭitaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्रोतस्तु मेदोरुद्धेषु वायुः कोष्ठे विशेषतः। चरन् प्रज्वलयत्यग्निं क्षुत्तृषौ स्तस्ततोऽधिकम्॥
srotastu medoruddheṣu vāyuḥ koṣṭhe viśeṣataḥ| caran prajvalayatyagniṃ kṣuttṛṣau stastato'dhikam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थूलं कोटरवद्वृद्धौ दहतोऽग्न्यनिलौ च तम्। स्वेदवाहिसिरामूलभावाद्विष्यन्दनादपि। मेदसः श्लेष्मयोगाच्च भवति स्वेदभूरिता॥
sthūlaṃ koṭaravadvṛddhau dahato'gnyanilau ca tam| svedavāhisirāmūlabhāvādviṣyandanādapi| medasaḥ śleṣmayogācca bhavati svedabhūritā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोष्ठ एव विपक्वेऽस्य संरुद्धस्रोतसो रसे। सर्वत्रालब्धवृत्तित्वात् प्रयो मेदः प्रचीयते॥
koṣṭha eva vipakve'sya saṃruddhasrotaso rase| sarvatrālabdhavṛttitvāt prayo medaḥ pracīyate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छेषोऽल्परसोऽल्पत्वान्नालं रक्तादिपुष्टये। तुल्येपि वाय्वादिचये प्राक्चितं चीयतेतराम्। मेदस्तेनासमस्तेन धातूनां विदधाति तत्॥
taccheṣo'lparaso'lpatvānnālaṃ raktādipuṣṭaye| tulyepi vāyvādicaye prākcitaṃ cīyatetarām| medastenāsamastena dhātūnāṃ vidadhāti tat||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वासादीनचिराच्चान्यान् ज्वरोदरभगन्दरान्। मेहोरुस्तम्भपिटकाविद्रधिप्रभृतीन् गदान्॥
śvāsādīnacirāccānyān jvarodarabhagandarān| mehorustambhapiṭakāvidradhiprabhṛtīn gadān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयथोपचयोत्साहश्चलस्फिगुदरस्तनः। अतिस्थूलः स्मृतो योज्यं तत्रान्नं मारुतापहम्॥
ayathopacayotsāhaścalasphigudarastanaḥ| atisthūlaḥ smṛto yojyaṃ tatrānnaṃ mārutāpaham||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्लेष्ममेदोहरं यच्च कुलत्था यवका यवाः। जूर्णश्यामाकमुद्गाद्याः पानेऽरिष्टं मधूदकम्॥
śleṣmamedoharaṃ yacca kulatthā yavakā yavāḥ| jūrṇaśyāmākamudgādyāḥ pāne'riṣṭaṃ madhūdakam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मस्तु तक्रं च तीक्ष्णोष्णं रूक्षं छेदि च भेषजम्। चिन्ताव्यवायव्यायामशोधनास्वपनं भजेत्॥
mastu takraṃ ca tīkṣṇoṣṇaṃ rūkṣaṃ chedi ca bheṣajam| cintāvyavāyavyāyāmaśodhanāsvapanaṃ bhajet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहापेक्षी तथा रूक्षं स्नानमुद्वर्तनादि च। मधुना त्रिफलां लिह्यात् गुडूचीमभयां घनम्। रसाञ्जनस्य महतः पञ्चमूलस्य गुग्गुलोः॥
dehāpekṣī tathā rūkṣaṃ snānamudvartanādi ca| madhunā triphalāṃ lihyāt guḍūcīmabhayāṃ ghanam| rasāñjanasya mahataḥ pañcamūlasya gugguloḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिलाह्वस्य प्रयोगश्च साग्निमन्थरसो हितः। विडङ्गं नागरं क्षारः काललोहरजो मधु॥
śilāhvasya prayogaśca sāgnimantharaso hitaḥ| viḍaṅgaṃ nāgaraṃ kṣāraḥ kālaloharajo madhu||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यवामलकचूर्णं च योगोऽतिस्थौल्यदोषजित्। मदनं त्रिफला मुस्ता सप्ताह्वारिष्टवत्सकम्॥
yavāmalakacūrṇaṃ ca yogo'tisthaulyadoṣajit| madanaṃ triphalā mustā saptāhvāriṣṭavatsakam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सपाठारग्वधं पीतमतिबृंहणरोगजित्। तद्वद्वत्सकशम्याकदेवदारुनिशाद्वयम्॥
sapāṭhāragvadhaṃ pītamatibṛṃhaṇarogajit| tadvadvatsakaśamyākadevadāruniśādvayam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुस्तपाठाखदिरत्रिफलानिम्बगोक्षुरम्। मदनादीनि चालेपः स्ननादिष्वपि योजयेत्॥
samustapāṭhākhadiratriphalānimbagokṣuram| madanādīni cālepaḥ snanādiṣvapi yojayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिङ्गुगोमेदकव्योषकुष्ठक्रौञ्चास्थिगोक्षुरम्। एलावृक्षकषड्ग्रन्थाखराश्वोपलभेदकम्॥
hiṅgugomedakavyoṣakuṣṭhakrauñcāsthigokṣuram| elāvṛkṣakaṣaḍgranthākharāśvopalabhedakam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तक्रेण दधिमण्डेन पीतं कोलरसेन वा। मूत्रकृछ्रं कृमीन् मेहं स्थूलतां च व्यपोहति॥
takreṇa dadhimaṇḍena pītaṃ kolarasena vā| mūtrakṛchraṃ kṛmīn mehaṃ sthūlatāṃ ca vyapohati||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृमिघ्नत्रिफलं तैलसक्तुत्र्यूषणदीप्यकैः। लोहोदकाप्लुतो मन्थः शस्तो बृंहणरोगिणाम्॥
kṛmighnatriphalaṃ tailasaktutryūṣaṇadīpyakaiḥ| lohodakāpluto manthaḥ śasto bṛṃhaṇarogiṇām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्योषकट्वीवराशिग्रुविडङ्गातिविषास्थिराः। हिङ्गुसौचर्चलाजाजीयवानीधान्यचित्रकाः॥
vyoṣakaṭvīvarāśigruviḍaṅgātiviṣāsthirāḥ| hiṅgusaucarcalājājīyavānīdhānyacitrakāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निशे बृहत्यौ हपुषा पाठा मूलं च केम्बुकात्। एषां चूर्णं मधु घृतं तैलं च सदृशांशकम्॥
niśe bṛhatyau hapuṣā pāṭhā mūlaṃ ca kembukāt| eṣāṃ cūrṇaṃ madhu ghṛtaṃ tailaṃ ca sadṛśāṃśakam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सक्तुभिः षोडशगुणैर्युक्तं पीतं निहन्ति तत्। अतिस्थौल्यादिकान् सर्वान् रोगानन्यांश्च तद्विधान्। हृद्रोगकामलाश्वित्रश्वासकासगलग्रहान्॥
saktubhiḥ ṣoḍaśaguṇairyuktaṃ pītaṃ nihanti tat| atisthaulyādikān sarvān rogānanyāṃśca tadvidhān| hṛdrogakāmalāśvitraśvāsakāsagalagrahān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्धिमेधास्मृतिकरं सन्नस्याग्नेश्च दीपनम्। योज्यं तथा यथाव्याधि स्वेदासृक्स्रावणान्यपि॥
buddhimedhāsmṛtikaraṃ sannasyāgneśca dīpanam| yojyaṃ tathā yathāvyādhi svedāsṛksrāvaṇānyapi||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिकार्श्यं भ्रमः कासस्तृष्णाधिक्यमरोचकः। स्नेहाग्निनिद्रादृक्श्रोत्रशुक्रौजःक्षुत्स्वरक्षयः॥
atikārśyaṃ bhramaḥ kāsastṛṣṇādhikyamarocakaḥ| snehāgninidrādṛkśrotraśukraujaḥkṣutsvarakṣayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बस्तिहृन्मूर्द्धजङ्घोरुत्रिकपार्श्वरुजा ज्वरः। प्रलापोर्ध्वानिलग्लानिः छर्द्दिः पर्वास्थिभेदनम्॥
bastihṛnmūrddhajaṅghorutrikapārśvarujā jvaraḥ| pralāpordhvānilaglāniḥ charddiḥ parvāsthibhedanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्चोमूत्रग्रहाद्याश्च जायन्तेऽतिविलङ्घनात्। अतिकार्श्येन नायासवर्षशीतोष्णतृट्क्षुधः॥
varcomūtragrahādyāśca jāyante'tivilaṅghanāt| atikārśyena nāyāsavarṣaśītoṣṇatṛṭkṣudhaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृप्तिव्याध्यौषधमनान् सहतेऽल्पबलत्वतः। श्वासकासक्षयप्लीहगुल्मार्शोवह्निमन्दताः॥
tṛptivyādhyauṣadhamanān sahate'lpabalatvataḥ| śvāsakāsakṣayaplīhagulmārśovahnimandatāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृशं प्रायश्च धावन्ति रक्तपित्तानिलामयाः। कार्श्यमेव वरं स्थौल्यान्न हि स्थूलस्य भेषजम्। बृंहणं लङ्घनं नालमतिमेदोऽग्निवातजित्॥
kṛśaṃ prāyaśca dhāvanti raktapittānilāmayāḥ| kārśyameva varaṃ sthaulyānna hi sthūlasya bheṣajam| bṛṃhaṇaṃ laṅghanaṃ nālamatimedo'gnivātajit||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुरस्निग्धसौहित्यैर्यत् सौख्येन च नश्यति। क्रशिमा स्थविमात्यन्तविपरीतनिषेवणैः॥
madhurasnigdhasauhityairyat saukhyena ca naśyati| kraśimā sthavimātyantaviparītaniṣevaṇaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुष्कस्फिगुदरग्रीवाः स्थूलपर्वा सिराततः। उच्यतेऽतिकृशस्तत्नप्रागुक्तो बृंहणो विधिः॥
śuṣkasphigudaragrīvāḥ sthūlaparvā sirātataḥ| ucyate'tikṛśastatnaprāgukto bṛṃhaṇo vidhiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वगन्धाविदार्याद्या वृष्याश्चौषधयो हिताः। अचिन्तया हर्षणेन ध्रुवं सन्तर्पणेन च॥
aśvagandhāvidāryādyā vṛṣyāścauṣadhayo hitāḥ| acintayā harṣaṇena dhruvaṃ santarpaṇena ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्नप्रसङ्गाच्च कृशो वराह इव पुष्यति। लङ्घनोत्थेषु रोगेषु शेषेष्वप्युपकल्पयेत्। यत्तदात्वे समर्थं स्याद्यच्चाभ्यासेन पुष्टये॥
svapnaprasaṅgācca kṛśo varāha iva puṣyati| laṅghanottheṣu rogeṣu śeṣeṣvapyupakalpayet| yattadātve samarthaṃ syādyaccābhyāsena puṣṭaye||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यः क्षीणो यतः सद्यो बृंहणेनोपचीयते। चिरं क्रमेण च क्षीणस्तदभ्यासेन तत्र च॥
sadyaḥ kṣīṇo yataḥ sadyo bṛṃhaṇenopacīyate| ciraṃ krameṇa ca kṣīṇastadabhyāsena tatra ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृंहणं देहमात्राग्निबलादीन् वीक्ष्य योजयेत्। न हि मांससमं किञ्चिदन्यद्देहबृहत्त्वकृत्। मांसादमांसं मांसेन सम्भृतत्वाद्विशेषतः॥
bṛṃhaṇaṃ dehamātrāgnibalādīn vīkṣya yojayet| na hi māṃsasamaṃ kiñcidanyaddehabṛhattvakṛt| māṃsādamāṃsaṃ māṃsena sambhṛtatvādviśeṣataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रव्यान्मांसरसांस्तस्माद्दकलावणिकान् लघून्। वेशवारीकृतैस्तद्वज्जाङ्गलैश्च कृताकृतान्। रसांस्तथा च क्षीरादीन् तर्पणांस्तर्पणान् पुनः॥
kravyānmāṃsarasāṃstasmāddakalāvaṇikān laghūn| veśavārīkṛtaistadvajjāṅgalaiśca kṛtākṛtān| rasāṃstathā ca kṣīrādīn tarpaṇāṃstarpaṇān punaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युञ्ज्यात् कृशानां ज्वरिणां कासिनां मूत्रकृच्छ्रिणाम्। तृष्यतामूध्ववातानां मूढमारुतवर्चसाम्॥
yuñjyāt kṛśānāṃ jvariṇāṃ kāsināṃ mūtrakṛcchriṇām| tṛṣyatāmūdhvavātānāṃ mūḍhamārutavarcasām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समैः कृष्णासितातैलक्षौद्राद्यैद्र्व्यंशतर्पणैः। मन्थस्तद्वत् सिताक्षौद्रमदिरासक्तुयोजितः॥
samaiḥ kṛṣṇāsitātailakṣaudrādyaidrvyaṃśatarpaṇaiḥ| manthastadvat sitākṣaudramadirāsaktuyojitaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फाणितं सक्तवः सर्पिर्दधिमण्डोऽम्लकाञ्जिकम्। तर्पणं मूत्रकृच्छ्रघ्नमुदावर्त्तहरं परम्॥
phāṇitaṃ saktavaḥ sarpirdadhimaṇḍo'mlakāñjikam| tarpaṇaṃ mūtrakṛcchraghnamudāvarttaharaṃ param||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्थः खर्जूरमृद्वीकावृक्षाम्लाम्लीकदाडिमैः। परूषकैः सामलकैः सद्यस्तृष्णादिरोगजित्॥
manthaḥ kharjūramṛdvīkāvṛkṣāmlāmlīkadāḍimaiḥ| parūṣakaiḥ sāmalakaiḥ sadyastṛṣṇādirogajit||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वादुरम्लो जलकृतः सस्नेहो रूक्ष एव वा। सद्यः सन्तर्पणो मन्थः स्थैर्यवर्णबलप्रदः॥
svāduramlo jalakṛtaḥ sasneho rūkṣa eva vā| sadyaḥ santarpaṇo manthaḥ sthairyavarṇabalapradaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरु चातर्पणं स्थूले विपरीतं हितं कृशे। यवगोधूममुभयोस्तद्योग्याहितकल्पनम्॥
guru cātarpaṇaṃ sthūle viparītaṃ hitaṃ kṛśe| yavagodhūmamubhayostadyogyāhitakalpanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्यौल्यकार्श्ये प्रकृत्यापि स्यातां तत्राप्ययं विधिः। सततं व्याधिततया सदा योज्यो विभज्य च॥
syaulyakārśye prakṛtyāpi syātāṃ tatrāpyayaṃ vidhiḥ| satataṃ vyādhitatayā sadā yojyo vibhajya ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मात्रादियुक्ते सेवेत यस्तु लङ्घनबृंहणे। समधात्वग्निदेहोऽसौ समसंहननो भवेत्॥
mātrādiyukte seveta yastu laṅghanabṛṃhaṇe| samadhātvagnideho'sau samasaṃhanano bhavet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृढेन्द्रियबलत्वाच्च न द्वन्द्वैरभिभूयते। दोषगत्यातिरिच्यन्ते ग्राहिभेद्यादिभेदतः। उपक्रमा न तु द्वित्वाद्भिन्ना अपि गदा इव॥
dṛḍhendriyabalatvācca na dvandvairabhibhūyate| doṣagatyātiricyante grāhibhedyādibhedataḥ| upakramā na tu dvitvādbhinnā api gadā iva||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.