Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·1·1.27·1.27.14

Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.27.14

AsS 1.27.14

ततः पीतवानूरुन्यस्तभुजो वमनानुगतमानसोग्नितप्तैः पाणिभिरुपतप्यमानो मुहूर्तमनुपालयेत्। स यदा जानीयात् स्वेदप्रादुर्भावेन दोषं प्रविलयमापद्यमानं, रोमहर्षेण च स्थानेभ्यः प्रविचलितं, कुक्ष्याध्मानेन च कुक्षिमनुसृतं च क्रमात् हृदयोपमर्दहृल्लासास्यसंस्रवणैश्चोर्ध्वमभिमुखीभूतम्। अथ समुपस्थितानेकप्रतिग्राहः पार्श्वललाटोपग्रहणे नाभिप्रपीडने पृष्ठप्रतिलोमोन्मर्दने च प्रवृत्ताव्यपत्रपणीयपुरुषो विवृतोष्ठतालुकण्ठो नातिमहता व्यायामेन वेगानुदीरयन् नाप्रवृत्तान् न प्रवर्त्तयन् प्रवृत्तांश्चानुप्रवर्तयन् सुपरिलिखितनखाभ्यामङ्गुलीभ्यामुत्पलकुमुदैरण्डनालैर्वा कण्ठमभिमृशन् वमेत्। नात्युन्नतो नात्ववनतो न पार्श्वापवृत्तो वा। तत्रात्युन्नतस्य पृष्ठहृदयपीडा भवति। अत्यवनतस्य शिरःकोष्ठपीडा। पार्श्वापवृत्तस्य पार्श्वकोष्ठहृदयोर्ध्वजत्रुपीडेति॥

tataḥ pītavānūrunyastabhujo vamanānugatamānasognitaptaiḥ pāṇibhirupatapyamāno muhūrtamanupālayet| sa yadā jānīyāt svedaprādurbhāvena doṣaṃ pravilayamāpadyamānaṃ, romaharṣeṇa ca sthānebhyaḥ pravicalitaṃ, kukṣyādhmānena ca kukṣimanusṛtaṃ ca kramāt hṛdayopamardahṛllāsāsyasaṃsravaṇaiścordhvamabhimukhībhūtam| atha samupasthitānekapratigrāhaḥ pārśvalalāṭopagrahaṇe nābhiprapīḍane pṛṣṭhapratilomonmardane ca pravṛttāvyapatrapaṇīyapuruṣo vivṛtoṣṭhatālukaṇṭho nātimahatā vyāyāmena vegānudīrayan nāpravṛttān na pravarttayan pravṛttāṃścānupravartayan suparilikhitanakhābhyāmaṅgulībhyāmutpalakumudairaṇḍanālairvā kaṇṭhamabhimṛśan vamet| nātyunnato nātvavanato na pārśvāpavṛtto vā| tatrātyunnatasya pṛṣṭhahṛdayapīḍā bhavati| atyavanatasya śiraḥkoṣṭhapīḍā| pārśvāpavṛttasya pārśvakoṣṭhahṛdayordhvajatrupīḍeti||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/AsS/1.27.14

Cite as: Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.27.14, in HREEM (hreem.cc/library/AsS/1.27.14), after Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Reference = sthāna.adhyāya.unit, the units as the page labels them (sthāna 1 sūtra, 2 śārīra, 3 nidāna, 4 cikitsita, 5 kalpa, 6 uttara). 1 unit whose number repeats one already read was left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text