Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·1·1.27·1.27.3

Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.27.3

AsS 1.27.3

तत्रोष्णतीक्ष्णसूक्ष्मव्यवायिविकाषीण्यौषधानि स्ववीर्येण हृदयमुपेत्य सौक्ष्म्यात् व्यवायित्वाच्च धमनीरनुसृत्य स्नेहेन मृदूकृतेऽन्तश्शरीरे स्वेदोष्मणार्द्रदारुवद्विष्यण्णे स्थूलाणुस्रोतेभ्यः सकलमपि दोषसङ्घातमौष्ण्यात् पुनर्विष्यन्दयन्ति। तैक्ष्ण्याद्विकाषित्वाच्च विच्छिन्दयन्ति। स विष्यण्णविच्छिन्नो दोषसङ्घातः पारिप्लवः स्नेहाक्तभाजनस्थ इवोदकाञ्जलिरसज्जन्ननुप्नसरणभावादामाशयमनुगम्य उदानप्रणुन्नः अग्निवाय्वात्मकत्वात् ऊर्ध्वभागप्रभावाच्चौषधस्योर्ध्वं प्रवर्तते। स्लिलपृथिव्यात्मकत्वादधोभागप्रभावाच्च औषधस्याधः। उभयतश्चोभयगुणात्मकत्वादुभयभागप्रभावाच्च॥

tatroṣṇatīkṣṇasūkṣmavyavāyivikāṣīṇyauṣadhāni svavīryeṇa hṛdayamupetya saukṣmyāt vyavāyitvācca dhamanīranusṛtya snehena mṛdūkṛte'ntaśśarīre svedoṣmaṇārdradāruvadviṣyaṇṇe sthūlāṇusrotebhyaḥ sakalamapi doṣasaṅghātamauṣṇyāt punarviṣyandayanti| taikṣṇyādvikāṣitvācca vicchindayanti| sa viṣyaṇṇavicchinno doṣasaṅghātaḥ pāriplavaḥ snehāktabhājanastha ivodakāñjalirasajjannanupnasaraṇabhāvādāmāśayamanugamya udānapraṇunnaḥ agnivāyvātmakatvāt ūrdhvabhāgaprabhāvāccauṣadhasyordhvaṃ pravartate| slilapṛthivyātmakatvādadhobhāgaprabhāvācca auṣadhasyādhaḥ| ubhayataścobhayaguṇātmakatvādubhayabhāgaprabhāvācca||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/AsS/1.27.3

Cite as: Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.27.3, in HREEM (hreem.cc/library/AsS/1.27.3), after Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Reference = sthāna.adhyāya.unit, the units as the page labels them (sthāna 1 sūtra, 2 śārīra, 3 nidāna, 4 cikitsita, 5 kalpa, 6 uttara). 1 unit whose number repeats one already read was left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text