Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·1·1.29·1.29.10

Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.29.10

AsS 1.29.10

अनस्यार्हास्तु भुक्तभक्तस्नेहमद्यगरतोयपीतपातुकामशिरः स्नातस्नातुकामसिरादिव्यधस्रुतरक्तमूत्रितोच्चारिताभिहतकृतवमनविरेकबस्तिकर्मगर्भिणीसूतिकानवप्रतिश्यायश्वासकासिनोऽनार्तवदुर्दिनेष्वपि। तत्र भुक्तभक्तस्य नस्येरितो दोष ऊर्ध्वस्रोतांस्यावृत्य छर्दिश्वासकासप्रतिश्यायान् जनयेत्। स्नेहादिपीतपातुकामानामक्षिनासास्यस्यन्दोपहतितिमिरशिरोरोगान्। शिरःस्नातस्य शिरोऽक्षिकर्णशूलकण्ठरोगपीनसहनुमन्यास्तम्भार्दितशिरःकम्पान्। स्नातुकामस्य मूर्धस्तैमित्यजाड्यारुचिपीनसान्। स्रुतरक्तस्य क्षामतामरुचिमग्निसादं च। मूत्रितोच्चारितयोर्भृशतरं वेगधारणजान् विकारान्। अभिहतस्य तीव्रतरां रुजम्। कृतवमनादीनां श्वासकासस्वरेन्द्रियहानिशिरोगौरवकण्डूकृमिदोषान्। गर्भिण्या भक्तद्वेषज्वरमूर्च्छार्धावभेदकाः स्युरपत्यं च व्यङ्गं विकलेन्द्रियमुन्मादापस्मारयुक्तं वा। सूतिकायाः स्रुतरक्तोक्तान् दोषान्। नवप्रतिश्यायस्य स्रोतोरोधाद्दुष्टप्रतिश्यायकेशशातकृमिकण्डूविचर्चिकाः। श्वासकासिनोर्व्याधिवृद्धिः। अकाले दुर्दिने सहसैव शैत्याच्छिरोरुग्वेपथुस्तैमित्यतालुनेत्रकण्डूपाकमन्यास्तम्भकण्ठरोगप्रतिश्यायारूषिकाः॥

anasyārhāstu bhuktabhaktasnehamadyagaratoyapītapātukāmaśiraḥ snātasnātukāmasirādivyadhasrutaraktamūtritoccāritābhihatakṛtavamanavirekabastikarmagarbhiṇīsūtikānavapratiśyāyaśvāsakāsino'nārtavadurdineṣvapi| tatra bhuktabhaktasya nasyerito doṣa ūrdhvasrotāṃsyāvṛtya chardiśvāsakāsapratiśyāyān janayet| snehādipītapātukāmānāmakṣināsāsyasyandopahatitimiraśirorogān| śiraḥsnātasya śiro'kṣikarṇaśūlakaṇṭharogapīnasahanumanyāstambhārditaśiraḥkampān| snātukāmasya mūrdhastaimityajāḍyārucipīnasān| srutaraktasya kṣāmatāmarucimagnisādaṃ ca| mūtritoccāritayorbhṛśataraṃ vegadhāraṇajān vikārān| abhihatasya tīvratarāṃ rujam| kṛtavamanādīnāṃ śvāsakāsasvarendriyahāniśirogauravakaṇḍūkṛmidoṣān| garbhiṇyā bhaktadveṣajvaramūrcchārdhāvabhedakāḥ syurapatyaṃ ca vyaṅgaṃ vikalendriyamunmādāpasmārayuktaṃ vā| sūtikāyāḥ srutaraktoktān doṣān| navapratiśyāyasya srotorodhādduṣṭapratiśyāyakeśaśātakṛmikaṇḍūvicarcikāḥ| śvāsakāsinorvyādhivṛddhiḥ| akāle durdine sahasaiva śaityācchirorugvepathustaimityatālunetrakaṇḍūpākamanyāstambhakaṇṭharogapratiśyāyārūṣikāḥ||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/AsS/1.29.10

Cite as: Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.29.10, in HREEM (hreem.cc/library/AsS/1.29.10), after Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Reference = sthāna.adhyāya.unit, the units as the page labels them (sthāna 1 sūtra, 2 śārīra, 3 nidāna, 4 cikitsita, 5 kalpa, 6 uttara). 1 unit whose number repeats one already read was left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text