Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·1·1.29·1.29.18

Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.29.18

AsS 1.29.18

प्रतिमर्शस्तु क्षामक्षततृष्णामुखशोषवृद्धबालभीरुसुकुमारेष्वप्यकालवर्षदुर्दिनेष्वपि च योज्यः। न तु दुष्टप्रतिश्यायबहुदोषक्रिमिणशिरोमद्यपीतदुर्बलश्रोत्रेषु। एषां ह्युदीर्णदोषत्वात् तावता दोषोत्क्लेशो भवति। तस्य पञ्चदश कालास्तेषां च गुणाः। प्रातर्दत्ते भुक्तवतश्चान्ते स्रोतोविशुद्धिः शिरोलाघवं मनःप्रसादश्च भवति। विण्मूत्रशिरोभ्यङ्गाञ्जनकवलान्ते दृष्टिप्रसादः। दन्तधावनान्ते दन्तदृढता सौगन्ध्यं च। अध्वव्यायामव्यवायान्ते श्रमक्लमस्वेदस्तम्भनाशः। दिवास्वप्नान्ते निद्राशेषगौरवप्रणाशो मनःप्रसादश्च। अतिहसितान्तेऽनिलप्रशमः। छर्दितान्ते स्रोतोलीनश्लेष्मव्यपोहः। दिनान्ते स्रोतोविशुद्धिः सुखनिद्राप्रबोधश्च भवति। भवति चात्र॥

pratimarśastu kṣāmakṣatatṛṣṇāmukhaśoṣavṛddhabālabhīrusukumāreṣvapyakālavarṣadurdineṣvapi ca yojyaḥ| na tu duṣṭapratiśyāyabahudoṣakrimiṇaśiromadyapītadurbalaśrotreṣu| eṣāṃ hyudīrṇadoṣatvāt tāvatā doṣotkleśo bhavati| tasya pañcadaśa kālāsteṣāṃ ca guṇāḥ| prātardatte bhuktavataścānte srotoviśuddhiḥ śirolāghavaṃ manaḥprasādaśca bhavati| viṇmūtraśirobhyaṅgāñjanakavalānte dṛṣṭiprasādaḥ| dantadhāvanānte dantadṛḍhatā saugandhyaṃ ca| adhvavyāyāmavyavāyānte śramaklamasvedastambhanāśaḥ| divāsvapnānte nidrāśeṣagauravapraṇāśo manaḥprasādaśca| atihasitānte'nilapraśamaḥ| charditānte srotolīnaśleṣmavyapohaḥ| dinānte srotoviśuddhiḥ sukhanidrāprabodhaśca bhavati| bhavati cātra||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/AsS/1.29.18

Cite as: Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.29.18, in HREEM (hreem.cc/library/AsS/1.29.18), after Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Reference = sthāna.adhyāya.unit, the units as the page labels them (sthāna 1 sūtra, 2 śārīra, 3 nidāna, 4 cikitsita, 5 kalpa, 6 uttara). 1 unit whose number repeats one already read was left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text