Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·1·1.36·1.36.8

Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.36.8

AsS 1.36.8

शिरोनेत्ररोगेषु लालाट्यामुपनास्यामपाङ्ग्यां वा कर्णरोगेषु परितः कर्णौ। नासारोगेषु नासाग्रे। प्रतिश्याये तु नासाललाटस्थाः। मुखरोगेषु जिह्वौष्ठहनुतालुगाः। जत्रूर्ध्वग्रन्थिषु ग्रीवाकर्णशङ्खमूर्धगाः। अपस्मारे हनुसन्धिमध्यगाः। उन्मादेतूरोऽपाङ्गललाटगाः। विद्रधौ पार्श्वशूले च पार्श्वकक्षास्तनान्तरस्थाः। चतुर्थके स्कन्धाधोगतामन्यतरपार्श्वाश्रयाम्। तृतीयकेऽंसयोरन्तरे त्रिकसन्धिमध्यगताम्। प्रवाहिकायां शूलिन्यां श्रोण्याः समन्तात् द्व्यङ्गुले। निर्वृत्तोपदंशशुक्रव्यापत्सु मेढ्रे। गलगण्डः ऊर्मूलसंश्रिताम्। गृद्ध्रस्यां जानुसन्धेरुपर्यधो वा चतुरङ्गुले। अपच्यामिन्द्रबस्तेरधस्तात् द्व्यङ्गुले। क्रोष्टुकणीर्षे सक्थिवातरुजासु च गुल्फस्योपरिष्टाच्चतुरङ्गुले। श्लीपदेषु यथास्वं वक्ष्यते। दाहहर्षचिप्पवातशोणितवातकण्टकविदारिकापाददारीप्रभृतिषु पादरोगेषु क्षिप्रमर्मण उपरिष्टात् द्व्यङ्गुले। एतेनेतरसक्थिबाहू व्याख्यातौ। विशेषतस्तु वामभागाभ्यन्तरतो बाहुमध्ये प्लीहोदरे। एवमेव दक्षिणे बाहौ यकृदाख्ये। तथा कासश्वासयोरप्यादिशन्ति। गृध्रस्यामिव विश्वाच्याम्। बाहुशोषापबाहुकयोरप्येके। अदृश्यमानासु त्वेतास्वतिवृद्धस्य व्याधेरन्यव्याध्युक्तानामपि यथासन्नं व्यधः॥

śironetrarogeṣu lālāṭyāmupanāsyāmapāṅgyāṃ vā karṇarogeṣu paritaḥ karṇau| nāsārogeṣu nāsāgre| pratiśyāye tu nāsālalāṭasthāḥ| mukharogeṣu jihvauṣṭhahanutālugāḥ| jatrūrdhvagranthiṣu grīvākarṇaśaṅkhamūrdhagāḥ| apasmāre hanusandhimadhyagāḥ| unmādetūro'pāṅgalalāṭagāḥ| vidradhau pārśvaśūle ca pārśvakakṣāstanāntarasthāḥ| caturthake skandhādhogatāmanyatarapārśvāśrayām| tṛtīyake'ṃsayorantare trikasandhimadhyagatām| pravāhikāyāṃ śūlinyāṃ śroṇyāḥ samantāt dvyaṅgule| nirvṛttopadaṃśaśukravyāpatsu meḍhre| galagaṇḍaḥ ūrmūlasaṃśritām| gṛddhrasyāṃ jānusandheruparyadho vā caturaṅgule| apacyāmindrabasteradhastāt dvyaṅgule| kroṣṭukaṇīrṣe sakthivātarujāsu ca gulphasyopariṣṭāccaturaṅgule| ślīpadeṣu yathāsvaṃ vakṣyate| dāhaharṣacippavātaśoṇitavātakaṇṭakavidārikāpādadārīprabhṛtiṣu pādarogeṣu kṣipramarmaṇa upariṣṭāt dvyaṅgule| etenetarasakthibāhū vyākhyātau| viśeṣatastu vāmabhāgābhyantarato bāhumadhye plīhodare| evameva dakṣiṇe bāhau yakṛdākhye| tathā kāsaśvāsayorapyādiśanti| gṛdhrasyāmiva viśvācyām| bāhuśoṣāpabāhukayorapyeke| adṛśyamānāsu tvetāsvativṛddhasya vyādheranyavyādhyuktānāmapi yathāsannaṃ vyadhaḥ||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/AsS/1.36.8

Cite as: Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.36.8, in HREEM (hreem.cc/library/AsS/1.36.8), after Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Reference = sthāna.adhyāya.unit, the units as the page labels them (sthāna 1 sūtra, 2 śārīra, 3 nidāna, 4 cikitsita, 5 kalpa, 6 uttara). 1 unit whose number repeats one already read was left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text