Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.6

शार्करः सुरभिः त्वादुर्हृद्यो नातिमदो मघुः। सृष्टमूत्रशकृद्वातो गौडस्तर्पणदीपनः॥

śārkaraḥ surabhiḥ tvādurhṛdyo nātimado maghuḥ| sṛṣṭamūtraśakṛdvāto gauḍastarpaṇadīpanaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातपित्तकरः शीधुः स्नेहश्लेष्मविकारहा। मेदःशोफोदरार्शोघ्नस्तत्र पक्वरसो वरः॥

vātapittakaraḥ śīdhuḥ snehaśleṣmavikārahā| medaḥśophodarārśoghnastatra pakvaraso varaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

च्छेदि मध्वासवस्तीक्ष्णो मेहपीनसकासजित्। सुरासवस्तीक्ष्णमदः स्वादुस्तीक्ष्णोऽनिलापहः॥

cchedi madhvāsavastīkṣṇo mehapīnasakāsajit| surāsavastīkṣṇamadaḥ svādustīkṣṇo'nilāpahaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मैरेयो मधुरो हृष्यः सरः सन्तर्पणो गुरुः। धातक्यभिषुतो जीर्णो रूक्षो रोचनदीपनः॥

maireyo madhuro hṛṣyaḥ saraḥ santarpaṇo guruḥ| dhātakyabhiṣuto jīrṇo rūkṣo rocanadīpanaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्राक्षासवो मधुसमः परमं स तु दीपनः। मार्द्वीकसदृशः प्रोक्तो मृद्वीकेक्षुरसासवः॥

drākṣāsavo madhusamaḥ paramaṃ sa tu dīpanaḥ| mārdvīkasadṛśaḥ prokto mṛdvīkekṣurasāsavaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समासादासवो हृद्यो वातलः सौषधानुगः। द्राक्षेक्षुमाक्षिकं शालिरुत्तमा व्रीहिपञ्चमाः॥

samāsādāsavo hṛdyo vātalaḥ sauṣadhānugaḥ| drākṣekṣumākṣikaṃ śāliruttamā vrīhipañcamāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मद्याकरा यत्तेभ्योऽन्यत्तन्मद्यप्रतिरूपकम्। गुणैर्यथोद्बणैर्विद्यान्मद्यमाकरसङ्करात्॥

madyākarā yattebhyo'nyattanmadyapratirūpakam| guṇairyathodbaṇairvidyānmadyamākarasaṅkarāt||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तपित्तकफोत्क्लेदि शुक्तं वातानुलोमनम्। विदाहि भृशतीक्ष्णोक्ष्णं हृद्यं रुचिकरं सरम्॥

raktapittakaphotkledi śuktaṃ vātānulomanam| vidāhi bhṛśatīkṣṇokṣṇaṃ hṛdyaṃ rucikaraṃ saram||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीपनं शिशिरस्पर्शं पाण्डुदृक्कृमिनाशनम्। गुडेक्षुमद्यमार्द्वीकशुक्तं लघु यथोत्तरम्॥

dīpanaṃ śiśirasparśaṃ pāṇḍudṛkkṛmināśanam| guḍekṣumadyamārdvīkaśuktaṃ laghu yathottaram||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्दमूलफलाद्यांश्च तद्वद्विद्यात्तदासुतान्। शाण्डाकी चाऽसुतं चान्यत् कालाम्लं रोचनं लघु॥

kandamūlaphalādyāṃśca tadvadvidyāttadāsutān| śāṇḍākī cā'sutaṃ cānyat kālāmlaṃ rocanaṃ laghu||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धान्याम्लं भेदि तीक्ष्णोष्णं पित्तकृत् स्पर्शशीतलम्। श्रमक्लमहरं रुच्यं दीपनं बस्तिशूलनुत्॥

dhānyāmlaṃ bhedi tīkṣṇoṣṇaṃ pittakṛt sparśaśītalam| śramaklamaharaṃ rucyaṃ dīpanaṃ bastiśūlanut||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शस्तमास्थापने हृद्यं लघु वातकफापहम्। एभिरेव गुणैर्युक्ते सौवीरकतुषोदके॥

śastamāsthāpane hṛdyaṃ laghu vātakaphāpaham| ebhireva guṇairyukte sauvīrakatuṣodake||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रिमिहृद्रोगगुल्मार्शःपाण्डुरोगनिबर्हणे। ते क्रमाद्वितुषैर्विद्यात्सतुषैश्च यवैः कृते॥ इति मद्यवर्गः।

krimihṛdrogagulmārśaḥpāṇḍuroganibarhaṇe| te kramādvituṣairvidyātsatuṣaiśca yavaiḥ kṛte|| iti madyavargaḥ|

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूत्रं गोजाविमहिषीगजाश्वोष्ट्रखरोद्भवम्। पित्तलं रूक्षतीक्ष्णोष्णं लवणानुरसं कटु॥

mūtraṃ gojāvimahiṣīgajāśvoṣṭrakharodbhavam| pittalaṃ rūkṣatīkṣṇoṣṇaṃ lavaṇānurasaṃ kaṭu||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रिमिशोफोदरानाहशूलपाण्डुकफानिलान्। गुल्मारुचिविषश्वित्रकुष्ठार्शांसि जयेल्लघु॥

krimiśophodarānāhaśūlapāṇḍukaphānilān| gulmāruciviṣaśvitrakuṣṭhārśāṃsi jayellaghu||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरेकास्थापनालेपस्वेदादिषु च पूजितम्। दीपनं पाचनं भेदि तेषु गोमूत्रमुत्तमम्॥

virekāsthāpanālepasvedādiṣu ca pūjitam| dīpanaṃ pācanaṃ bhedi teṣu gomūtramuttamam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वासकासहरं च्छागं पूरणात् कर्णशूलजित्। दद्यात् क्षारे किलासे च गजवाजिसमुद्भवम्॥

śvāsakāsaharaṃ cchāgaṃ pūraṇāt karṇaśūlajit| dadyāt kṣāre kilāse ca gajavājisamudbhavam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हन्त्युन्मादमपस्मारं क्रिमीन्मेहञ्च रासभम्। कषायतिक्तमेतेषां हिध्माश्वासहरं शकृत्॥

hantyunmādamapasmāraṃ krimīnmehañca rāsabham| kaṣāyatiktameteṣāṃ hidhmāśvāsaharaṃ śakṛt||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्गमोजःक्षयहरं वैष्किरं वातरोगनुत्। प्रसहानामपस्मारमुन्मादञ्च नियच्छति॥

mārgamojaḥkṣayaharaṃ vaiṣkiraṃ vātaroganut| prasahānāmapasmāramunmādañca niyacchati||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महामृगसमुद्भूतं कुष्ठहृज्जलचारिणाम्। नेत्ररोगहरं पित्तं प्रवृद्धं च नियच्छति॥

mahāmṛgasamudbhūtaṃ kuṣṭhahṛjjalacāriṇām| netrarogaharaṃ pittaṃ pravṛddhaṃ ca niyacchati||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्तं तिक्तं विषहरं रोचना कफवातजित्। तिक्ता पाप्माहरामूत्रं मानुषं तु विषापहम्॥

pittaṃ tiktaṃ viṣaharaṃ rocanā kaphavātajit| tiktā pāpmāharāmūtraṃ mānuṣaṃ tu viṣāpaham||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तोयक्षीरेक्षुतैलानां वर्गैर्मद्यस्य च क्रमात्। इति द्रवैकदेशोऽयं यथास्थूलमुदाहृतः॥

toyakṣīrekṣutailānāṃ vargairmadyasya ca kramāt| iti dravaikadeśo'yaṃ yathāsthūlamudāhṛtaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.