Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·3·3.11·3.11.35

Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 3.11.35

AsS 3.11.35

अथ यो ज्वरातिसारादिभिर्वमनादिभिर्वा कर्मभिः कर्शितो वातलान्याहारयत्याहाराभिलाषी वा शीतमुदकं पिबत्यन्नपानानन्तरं वा लङ्घनप्लवनव्यवाययानयानादीन् देहविक्षोभिणः सेवतेऽनुदीर्णां वा छिर्दिमुदीरयत्युदीर्णान् वा वातादीन् निश्वासोच्छ्वासौ वा निगृह्णात्यस्नेहपूर्वं वा वमनविरेचने करोति तथा शोधित एव वातिविदाहिनोऽभिष्यन्दिनो वा निषेवते तस्य यथास्वं वातप्रधानाः कुपिता दोषाः पृथक् संसृष्टाः समस्ताः सरक्ता वा महास्रोतोऽनुप्रविश्यावृत्योर्ध्वमधश्च मार्गमवश्यं शूलमुपजनयन्तो गुल्ममभिनिर्वर्तयन्ति। यतश्च तस्मिन् शूलविद्ध इव व्यथते तीव्रवेदनार्दितः कृच्छ्रोच्छ्वासस्तस्माच्छूलमित्युच्यते॥

atha yo jvarātisārādibhirvamanādibhirvā karmabhiḥ karśito vātalānyāhārayatyāhārābhilāṣī vā śītamudakaṃ pibatyannapānānantaraṃ vā laṅghanaplavanavyavāyayānayānādīn dehavikṣobhiṇaḥ sevate'nudīrṇāṃ vā chirdimudīrayatyudīrṇān vā vātādīn niśvāsocchvāsau vā nigṛhṇātyasnehapūrvaṃ vā vamanavirecane karoti tathā śodhita eva vātividāhino'bhiṣyandino vā niṣevate tasya yathāsvaṃ vātapradhānāḥ kupitā doṣāḥ pṛthak saṃsṛṣṭāḥ samastāḥ saraktā vā mahāsroto'nupraviśyāvṛtyordhvamadhaśca mārgamavaśyaṃ śūlamupajanayanto gulmamabhinirvartayanti| yataśca tasmin śūlaviddha iva vyathate tīvravedanārditaḥ kṛcchrocchvāsastasmācchūlamityucyate||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/AsS/3.11.35

Cite as: Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 3.11.35, in HREEM (hreem.cc/library/AsS/3.11.35), after Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Reference = sthāna.adhyāya.unit, the units as the page labels them (sthāna 1 sūtra, 2 śārīra, 3 nidāna, 4 cikitsita, 5 kalpa, 6 uttara). 1 unit whose number repeats one already read was left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text