अथातः पाण्डुशोफविसर्पनिदानं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः। इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः॥
athātaḥ pāṇḍuśophavisarpanidānaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·3·3.13
Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 3.13
पित्तप्रधानाः कुपिता यथोक्तैः कोपनैर्मलाः। तत्रानिलेन बलिना क्षिप्तं पित्तं हृदि स्थितम्॥
pittapradhānāḥ kupitā yathoktaiḥ kopanairmalāḥ| tatrānilena balinā kṣiptaṃ pittaṃ hṛdi sthitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धमनीलेन सम्प्राप्य व्याप्नुवत्सकलां तनुम्। श्लेष्मत्वग्रक्तमांसानि प्रदूष्यान्तरमाश्रितम्॥
dhamanīlena samprāpya vyāpnuvatsakalāṃ tanum| śleṣmatvagraktamāṃsāni pradūṣyāntaramāśritam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वङ्मांसयोस्तत् कुरुते त्वचि वर्णान्पृथग्विधान्। पाण्डुहारिद्रहरितान् पाण्डुत्वं तेषु चाधिकम्॥
tvaṅmāṃsayostat kurute tvaci varṇānpṛthagvidhān| pāṇḍuhāridraharitān pāṇḍutvaṃ teṣu cādhikam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतोऽतः पाण्डुरित्युक्तः स रोगः तेन गौरवम्। धातूनां स्याच्च शैथिल्यमोजसश्च गुणक्षयः॥
yato'taḥ pāṇḍurityuktaḥ sa rogaḥ tena gauravam| dhātūnāṃ syācca śaithilyamojasaśca guṇakṣayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोऽल्परक्तमेदस्को निःसारः स्याच्छ्लथेन्द्रियः। मृद्यमानैरिवाङ्गैर्ना द्रवता हृदयेन च॥
tato'lparaktamedasko niḥsāraḥ syācchlathendriyaḥ| mṛdyamānairivāṅgairnā dravatā hṛdayena ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूनाक्षिकूटवदनः कोपनः ष्ठीवनोल्पवाक्। अन्नद्विट्शिशिरद्वेषी शीर्णरोमा हतानलः॥
śūnākṣikūṭavadanaḥ kopanaḥ ṣṭhīvanolpavāk| annadviṭśiśiradveṣī śīrṇaromā hatānalaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्नसक्थी ज्वरी श्वासी कर्णक्ष्वेडी श्रमी भ्रमी। स पञ्चधा पृथग्दोषैः समस्तैर्मृत्तिकादनात्॥
sannasakthī jvarī śvāsī karṇakṣveḍī śramī bhramī| sa pañcadhā pṛthagdoṣaiḥ samastairmṛttikādanāt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राग्रूपमस्य हृदयस्पन्दनं रूक्षता त्वचि। अरुचिः पीतमूत्रत्वं स्वेदाभावोऽल्पवाह्निता॥
prāgrūpamasya hṛdayaspandanaṃ rūkṣatā tvaci| aruciḥ pītamūtratvaṃ svedābhāvo'lpavāhnitā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सादः श्रमोऽनिलात्तत्र गात्ररुक्तोदकम्पनम्। कृष्णरूक्षारुणसिरानखविण्मूत्रनेत्रता॥
sādaḥ śramo'nilāttatra gātraruktodakampanam| kṛṣṇarūkṣāruṇasirānakhaviṇmūtranetratā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोफानाहास्यवैरस्यविट्शोषाः पार्श्वमूर्धरुक्। पित्ताद्धरितपीताभसिरादित्वं ज्वरस्तमः॥
śophānāhāsyavairasyaviṭśoṣāḥ pārśvamūrdharuk| pittāddharitapītābhasirāditvaṃ jvarastamaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृट्स्वेदमूर्च्छा शीतेच्छा दौर्गन्ध्यं कटुवक्त्रता। वर्चोभेदोऽम्लको दाहः कफाच्छुक्लसिरादिता॥
tṛṭsvedamūrcchā śītecchā daurgandhyaṃ kaṭuvaktratā| varcobhedo'mlako dāhaḥ kaphācchuklasirāditā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्द्रा लवणवक्त्रत्वं रोमहर्षः स्वरक्षयः। कासश्छर्दिश्च निचयान्मिश्रलिङ्गोऽतिदुस्सहः॥
tandrā lavaṇavaktratvaṃ romaharṣaḥ svarakṣayaḥ| kāsaśchardiśca nicayānmiśraliṅgo'tidussahaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत् कषायानिलं पित्तमूषरा मधुरा कफम्। दूषयित्वा रसादींश्च रौक्ष्याद्भुक्तं विरूक्ष्य च॥
mṛt kaṣāyānilaṃ pittamūṣarā madhurā kapham| dūṣayitvā rasādīṃśca raukṣyādbhuktaṃ virūkṣya ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्रोतांस्यपक्वैवापूर्य कुर्याद्रुध्वा च पूर्ववत्। पाण्डुरोगं ततः शूननाभिपादास्यमेहनः॥
srotāṃsyapakvaivāpūrya kuryādrudhvā ca pūrvavat| pāṇḍurogaṃ tataḥ śūnanābhipādāsyamehanaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरीषं कृमिवन्मुञ्चेद्भिन्नं सासृक्कफं नरः। यः पाण्डुरोगी सेवेत पित्तलं तस्य कामलाम्॥
purīṣaṃ kṛmivanmuñcedbhinnaṃ sāsṛkkaphaṃ naraḥ| yaḥ pāṇḍurogī seveta pittalaṃ tasya kāmalām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोष्ठशाखाश्रयं पित्तं दग्ध्वासृङ्मांसमावहेत्। हारिद्रनेत्रमूत्रत्वङ्नखवक्त्रशकृत्तया॥
koṣṭhaśākhāśrayaṃ pittaṃ dagdhvāsṛṅmāṃsamāvahet| hāridranetramūtratvaṅnakhavaktraśakṛttayā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाहाविपाकतृष्णावान् भेकाभो दुर्बलेन्द्रियः। भवेत् पित्तोल्बणस्यासौ पाण्डुरोगादृतेऽपि च॥
dāhāvipākatṛṣṇāvān bhekābho durbalendriyaḥ| bhavet pittolbaṇasyāsau pāṇḍurogādṛte'pi ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपेक्षया च शोफाढ्या सा कृछ्रा कुम्भकामला। हरितश्यावपीतत्वं पाण्डुरोगे यदा भवेत्॥
upekṣayā ca śophāḍhyā sā kṛchrā kumbhakāmalā| haritaśyāvapītatvaṃ pāṇḍuroge yadā bhavet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातपित्ताद्भ्रमस्तृष्णा स्त्रीष्वहर्षो मृदुज्वरः। तन्द्राबलानलभ्रंशो लोढरं तं हलीमकम्॥
vātapittādbhramastṛṣṇā strīṣvaharṣo mṛdujvaraḥ| tandrābalānalabhraṃśo loḍharaṃ taṃ halīmakam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलसं चेति शंसन्ति तेषां पूर्वमुपद्रवाः। शोफप्रधानाः कथिताः स एवातो निगद्यते॥
alasaṃ ceti śaṃsanti teṣāṃ pūrvamupadravāḥ| śophapradhānāḥ kathitāḥ sa evāto nigadyate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्तरक्तकफान् वायुर्दुष्टो दुष्टान् बहिःसिराः। नीत्वा रुद्धगतिस्तैर्हि कुर्यात् त्वङ्मांससंश्रयम्॥
pittaraktakaphān vāyurduṣṭo duṣṭān bahiḥsirāḥ| nītvā ruddhagatistairhi kuryāt tvaṅmāṃsasaṃśrayam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्सेधं संहतं शोफं तमाहुर्निचयादतः। सर्वम् हेतुविशेषैस्तु रूपभेदान्नवात्मकम्॥
utsedhaṃ saṃhataṃ śophaṃ tamāhurnicayādataḥ| sarvam hetuviśeṣaistu rūpabhedānnavātmakam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोषैः पृथग्द्वयैः सर्वैरभिघाताद्विषादपि। द्विधा वा निजमागन्तुं सर्वाङ्गैकाङ्गजं च तम्॥
doṣaiḥ pṛthagdvayaiḥ sarvairabhighātādviṣādapi| dvidhā vā nijamāgantuṃ sarvāṅgaikāṅgajaṃ ca tam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथून्नतग्रथितताविशेषैश्च त्रिधा विदुः। सामान्यहेतुः शोफानां दोषजानां विशेषतः॥
pṛthūnnatagrathitatāviśeṣaiśca tridhā viduḥ| sāmānyahetuḥ śophānāṃ doṣajānāṃ viśeṣataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याधिकर्मोपवासादिक्षीणस्य भजतो द्रुतम्। अतिमात्रमथान्यस्य गुर्वम्लस्निग्धशीतलम्। लवणक्षारतीक्ष्णोष्णशाकाम्बुस्वप्नजागरम्॥
vyādhikarmopavāsādikṣīṇasya bhajato drutam| atimātramathānyasya gurvamlasnigdhaśītalam| lavaṇakṣāratīkṣṇoṣṇaśākāmbusvapnajāgaram||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृद्ग्राम्यमांसवल्लूरमजीर्णश्रममैथुनम्। पदातेर्मार्गगमनं यानेन क्षोभिणापि वा॥
mṛdgrāmyamāṃsavallūramajīrṇaśramamaithunam| padātermārgagamanaṃ yānena kṣobhiṇāpi vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वासकासातिसारार्शोजठरप्रदरज्वराः। विषूच्यलसकच्छर्दिगर्भवीसर्पपाण्डवः॥
śvāsakāsātisārārśojaṭharapradarajvarāḥ| viṣūcyalasakacchardigarbhavīsarpapāṇḍavaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ये च मिथ्योपक्रान्तास्तैर्दोषा वक्षसि स्थिताः। ऊर्ध्वं शोफमधो बस्तौ मध्ये कुर्वन्ति मध्यगाः॥
anye ca mithyopakrāntāstairdoṣā vakṣasi sthitāḥ| ūrdhvaṃ śophamadho bastau madhye kurvanti madhyagāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाङ्गाः सर्वगतं प्रत्यङ्गेषु तदाश्रयाः। तत्पूर्वरूपं दवथुः सिरायामोऽङ्गगौरवम्॥
sarvāṅgāḥ sarvagataṃ pratyaṅgeṣu tadāśrayāḥ| tatpūrvarūpaṃ davathuḥ sirāyāmo'ṅgagauravam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाताच्छोफश्चलो रूक्षः खररोमारुणासितः। सङ्कोचस्पन्दहर्षार्तितोदभेदप्रसुप्तिमान्॥
vātācchophaścalo rūkṣaḥ khararomāruṇāsitaḥ| saṅkocaspandaharṣārtitodabhedaprasuptimān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्रोत्थानशमः शीघ्रमुन्नमेत् पीडितस्तनुः। स्निग्धोष्णमर्दनैः शाम्येद्रात्रावल्पो दिवा महान्॥
kṣiprotthānaśamaḥ śīghramunnamet pīḍitastanuḥ| snigdhoṣṇamardanaiḥ śāmyedrātrāvalpo divā mahān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वक्च सर्षपलिप्तेव तस्मिंश्चिमिचिमायते। पीतरक्तासिताभासः पित्तादाताम्ररोमकृत्॥
tvakca sarṣapalipteva tasmiṃścimicimāyate| pītaraktāsitābhāsaḥ pittādātāmraromakṛt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीघ्रानुसारप्रशमो मध्ये प्राग्जायते तनोः। सतृड्दाहज्वरस्वेददवक्लेदमदभ्रमः॥
śīghrānusārapraśamo madhye prāgjāyate tanoḥ| satṛḍdāhajvarasvedadavakledamadabhramaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीताभिलाषी विड्भेदी गन्धी स्पर्शासहो मृदुः। कण्डूमान् पाण्डुरोमत्वक्कठिनः शीतलो गुरुः॥
śītābhilāṣī viḍbhedī gandhī sparśāsaho mṛduḥ| kaṇḍūmān pāṇḍuromatvakkaṭhinaḥ śītalo guruḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्निग्धः श्लक्ष्णः स्थिर स्त्यानो निद्राच्छर्द्यग्निसादकृत्। आक्रान्तो नोन्नमेत् कृच्छ्रशमजन्मा निशाबलः॥
snigdhaḥ ślakṣṇaḥ sthira styāno nidrācchardyagnisādakṛt| ākrānto nonnamet kṛcchraśamajanmā niśābalaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्रवेन्नासृक् चिरात् पिच्छां कुशशस्त्रादिविक्षतः। स्पर्शोष्णकाङ्क्षी च कफाद्यथास्वं द्वन्द्वजास्त्रयः॥
sravennāsṛk cirāt picchāṃ kuśaśastrādivikṣataḥ| sparśoṣṇakāṅkṣī ca kaphādyathāsvaṃ dvandvajāstrayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सङ्कराद्धेतुलिङ्गानां निचयान्निचयात्मकः। अभिघातेन शस्त्रादिच्छेदभेदक्षतादिभिः॥
saṅkarāddhetuliṅgānāṃ nicayānnicayātmakaḥ| abhighātena śastrādicchedabhedakṣatādibhiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिमानिलोदध्यनिलैर्भल्लातकपिकच्छुजैः। रसैश्शूकैश्चसंस्पर्शाच्छ्रवयथुः स्याद्विसर्पवान्॥
himānilodadhyanilairbhallātakapikacchujaiḥ| rasaiśśūkaiścasaṃsparśācchravayathuḥ syādvisarpavān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृशोष्मा लोहिताभासः प्रायशः पित्तलक्षणः॥
bhṛśoṣmā lohitābhāsaḥ prāyaśaḥ pittalakṣaṇaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषजः सविषप्राणिपरिसर्पणमूत्रणात्। दंष्ट्रादन्तनखापातादविषप्राणिनामपि॥
viṣajaḥ saviṣaprāṇiparisarpaṇamūtraṇāt| daṃṣṭrādantanakhāpātādaviṣaprāṇināmapi||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विण्मूत्रशुक्रोपहतमलवद्वस्त्रसङ्करात्। विषवृक्षानिलस्पर्शाद्गरयोगावचूर्णनात्॥
viṇmūtraśukropahatamalavadvastrasaṅkarāt| viṣavṛkṣānilasparśādgarayogāvacūrṇanāt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदुश्चलोऽवलम्बी च शीघ्रदाहरुजाकरः। नवोऽनुपद्रवः शोफः साध्योऽसाध्यः पुरेरितः॥
mṛduścalo'valambī ca śīghradāharujākaraḥ| navo'nupadravaḥ śophaḥ sādhyo'sādhyaḥ pureritaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्याद्विसर्पोऽभिघातान्तैर्दोषैर्दूष्यैश्च शोफवत्। त्र्यधिष्ठानं च तं प्राहुर्बाह्यान्तरुभयाश्रयात्॥
syādvisarpo'bhighātāntairdoṣairdūṣyaiśca śophavat| tryadhiṣṭhānaṃ ca taṃ prāhurbāhyāntarubhayāśrayāt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथोत्तरं च दुःसाध्यास्तत्र दोषा यथायथम्। प्रकोपणैः प्रकुपिता विशेषेण विदाहिभिः॥
yathottaraṃ ca duḥsādhyāstatra doṣā yathāyatham| prakopaṇaiḥ prakupitā viśeṣeṇa vidāhibhiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहे शीघ्रं विसर्पन्ति तेऽन्तरन्तःस्थिता बहिः। बहिःस्था द्वितये द्विस्थाः विद्यात्तत्रान्तराश्रयम्॥
dehe śīghraṃ visarpanti te'ntarantaḥsthitā bahiḥ| bahiḥsthā dvitaye dvisthāḥ vidyāttatrāntarāśrayam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्मोपतापात्सम्मोहादयनानां विघट्टनात्। तृष्णातियोगाद्वेगानां विषमं च प्रवर्तनात्॥
marmopatāpātsammohādayanānāṃ vighaṭṭanāt| tṛṣṇātiyogādvegānāṃ viṣamaṃ ca pravartanāt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशु चाग्निबलभ्रंशादतो बाह्यं विपर्ययात्। तत्र वातात् परीसर्पो वातज्वरसमव्यथः॥
āśu cāgnibalabhraṃśādato bāhyaṃ viparyayāt| tatra vātāt parīsarpo vātajvarasamavyathaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोफस्फुरणनिस्तोदभेदायामार्तिहर्षवान्। पित्ताद्द्रुतगतिः पित्तज्वरलिङ्गोऽतिलोहितः॥
śophasphuraṇanistodabhedāyāmārtiharṣavān| pittāddrutagatiḥ pittajvaraliṅgo'tilohitaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफात्कण्डूयुतः स्निग्धः कफज्वरसमानरुक्। स्वदोषलिङ्गैश्चीयन्ते सर्वे स्फोटैरुपेक्षिताः॥
kaphātkaṇḍūyutaḥ snigdhaḥ kaphajvarasamānaruk| svadoṣaliṅgaiścīyante sarve sphoṭairupekṣitāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते पक्वभिन्नाः स्वं स्वं च बिभ्रति व्रणलक्षणम्। वातपित्ताज्ज्वरच्छर्दिमूर्छातीसारतृड्भ्रमैः॥
te pakvabhinnāḥ svaṃ svaṃ ca bibhrati vraṇalakṣaṇam| vātapittājjvaracchardimūrchātīsāratṛḍbhramaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्तिभेदाग्निसदनतमकारोचकैर्युतः। करोति सर्वमङ्गं च दीप्ताङ्गारावकीर्णवत्॥
astibhedāgnisadanatamakārocakairyutaḥ| karoti sarvamaṅgaṃ ca dīptāṅgārāvakīrṇavat||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यं यं देशं विसर्पश्च विसर्पति भवेत्स सः। शान्ताङ्गारासितो नीलो रक्तो वाशु च चीयते॥
yaṃ yaṃ deśaṃ visarpaśca visarpati bhavetsa saḥ| śāntāṅgārāsito nīlo rakto vāśu ca cīyate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निदग्ध इव स्फोटैः शीघ्रगत्वाद्द्रुतञ्च सः। मर्मानुसारी वीसर्पः स्याद्वातोऽतिबलस्ततः॥
agnidagdha iva sphoṭaiḥ śīghragatvāddrutañca saḥ| marmānusārī vīsarpaḥ syādvāto'tibalastataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यथेताङ्गं हरेत्संज्ञां निद्रां च श्वासमीरयेत्। हिध्मां च स गतोऽवस्थामीदृशीं लभते न ना॥
vyathetāṅgaṃ haretsaṃjñāṃ nidrāṃ ca śvāsamīrayet| hidhmāṃ ca sa gato'vasthāmīdṛśīṃ labhate na nā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचिच्छर्मारतिग्रस्तो भूमिशय्यासनादिषु। चेष्टमानस्ततः क्लिष्टो मनोदेहश्रमोद्भवाम्॥
kvaciccharmāratigrasto bhūmiśayyāsanādiṣu| ceṣṭamānastataḥ kliṣṭo manodehaśramodbhavām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुष्प्रबोधोऽश्नुते निद्रां सोऽग्निवीसर्प उच्यते॥
duṣprabodho'śnute nidrāṃ so'gnivīsarpa ucyate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफेन रुद्धः पवनो भित्वा तं बहुधा कफम्। रक्तं वा वृद्धरक्तस्य त्वक्सिरास्नावमांसगम्॥
kaphena ruddhaḥ pavano bhitvā taṃ bahudhā kapham| raktaṃ vā vṛddharaktasya tvaksirāsnāvamāṃsagam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूषयित्वा च दीर्घाणुवृत्तस्थूलखरात्मनाम्। ग्रन्थीनां कुरुते मालां रक्तानां तीव्ररुग्ज्वराम्॥
dūṣayitvā ca dīrghāṇuvṛttasthūlakharātmanām| granthīnāṃ kurute mālāṃ raktānāṃ tīvrarugjvarām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वासकासातिसारास्यशोषहिध्मावमिभ्रमैः। मोहवैवर्ण्यमूर्च्छाङ्गभङ्गाग्निसदनैर्युताम्॥
śvāsakāsātisārāsyaśoṣahidhmāvamibhramaiḥ| mohavaivarṇyamūrcchāṅgabhaṅgāgnisadanairyutām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्ययं ग्रन्थिवीसर्पः कफमारुतकोपजः॥
ityayaṃ granthivīsarpaḥ kaphamārutakopajaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफपित्तात् ज्वरः स्तम्भो तन्द्रानिद्राशिरोरुजः। अङ्गावसादविक्षेपप्रलापारोचकभ्रमाः॥
kaphapittāt jvaraḥ stambho tandrānidrāśirorujaḥ| aṅgāvasādavikṣepapralāpārocakabhramāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्छाग्निहानिर्भेदोऽस्थ्नां पिपासेन्द्रियगौरवम्। आमोपवेशनं लेपः स्रोतसां स च सर्पति॥
mūrchāgnihānirbhedo'sthnāṃ pipāsendriyagauravam| āmopaveśanaṃ lepaḥ srotasāṃ sa ca sarpati||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायेणामाशये गृह्णन्नेकदेशञ्च नातिरुक्। पिटकैरवकीर्णोऽतिपीतलोहितपाण्डुरैः॥
prāyeṇāmāśaye gṛhṇannekadeśañca nātiruk| piṭakairavakīrṇo'tipītalohitapāṇḍuraiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेचकाभोऽसितःस्निग्धो मलिनःशोफवान् गुरुः। गम्भीरपाकः प्राज्योष्मा स्पृष्टः क्लिन्नोऽवदीर्याते॥
mecakābho'sitaḥsnigdho malinaḥśophavān guruḥ| gambhīrapākaḥ prājyoṣmā spṛṣṭaḥ klinno'vadīryāte||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पङ्कवच्छीर्णमांसश्च स्पष्टस्नायुसिरागणः। शवगन्धी च वीसर्पः कर्दमाख्यमुशन्ति तम्॥
paṅkavacchīrṇamāṃsaśca spaṣṭasnāyusirāgaṇaḥ| śavagandhī ca vīsarpaḥ kardamākhyamuśanti tam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वजो लक्षणैः सर्वैः सर्वधात्वभिदर्पणः। बाह्यहेतोः क्षतात् क्रुद्धः सरक्तं पित्तमीरयन्॥
sarvajo lakṣaṇaiḥ sarvaiḥ sarvadhātvabhidarpaṇaḥ| bāhyahetoḥ kṣatāt kruddhaḥ saraktaṃ pittamīrayan||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विसर्पं मारुतः कुर्यात् कुलत्थसदृशैश्चितम्। स्फोटैः शोफज्वररुजादाहाढ्यं श्यावलोहितम्॥
visarpaṃ mārutaḥ kuryāt kulatthasadṛśaiścitam| sphoṭaiḥ śophajvararujādāhāḍhyaṃ śyāvalohitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असाध्यौ क्षतसर्वोत्थौ सर्वे चाक्रान्तमर्मकाः॥
asādhyau kṣatasarvotthau sarve cākrāntamarmakāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीर्णस्नायुसिरामांसाः प्रक्लिन्नाः शवगन्धयः॥
śīrṇasnāyusirāmāṃsāḥ praklinnāḥ śavagandhayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.