अथातोऽतीसारग्रहणीदोषनिदानं व्याख्यास्यामः। इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः॥
athāto'tīsāragrahaṇīdoṣanidānaṃ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·3·3.8
Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 3.8
अतीसारः स सुतरां जायतेऽत्यम्बुपानतः॥
atīsāraḥ sa sutarāṃ jāyate'tyambupānataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृशशुष्कामिषासात्म्यतिलपिष्टविरूढकः। मद्यरूक्षातिमात्रान्नैरर्शोभिः स्नेहविभ्रमात्॥
kṛśaśuṣkāmiṣāsātmyatilapiṣṭavirūḍhakaḥ| madyarūkṣātimātrānnairarśobhiḥ snehavibhramāt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृमिभ्यो वेगरोधाच्च तद्विधैः कुपितोऽनिलः। विस्रंसयत्यधोब्धातुं हत्वा तेनैव चानलम्॥
kṛmibhyo vegarodhācca tadvidhaiḥ kupito'nilaḥ| visraṃsayatyadhobdhātuṃ hatvā tenaiva cānalam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यापद्यानुशकृत् कोष्ठं पुरीषं द्रवतां नयन्। प्रकल्पतेऽतिसाराय लक्षणं तस्य भाविनः॥
vyāpadyānuśakṛt koṣṭhaṃ purīṣaṃ dravatāṃ nayan| prakalpate'tisārāya lakṣaṇaṃ tasya bhāvinaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तोदो हृद्गुदकोष्ठेषु गात्रसादो मलग्रहः। आध्यानमविपाकश्च तत्र वातेन विज्जलम्॥
todo hṛdgudakoṣṭheṣu gātrasādo malagrahaḥ| ādhyānamavipākaśca tatra vātena vijjalam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पाल्पं शब्दशूलाढ्यं विबद्धमुपवेश्यते। रूक्षं सफेनमच्छं च ग्रथितं वा मुहुर्मुहुः॥
alpālpaṃ śabdaśūlāḍhyaṃ vibaddhamupaveśyate| rūkṣaṃ saphenamacchaṃ ca grathitaṃ vā muhurmuhuḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा दग्धगुडाभासं सपिच्छापरिकर्तिकम्। शुष्कास्यो भ्रष्टपायुश्च हृष्टरोमा विनिष्टनन्॥
tathā dagdhaguḍābhāsaṃ sapicchāparikartikam| śuṣkāsyo bhraṣṭapāyuśca hṛṣṭaromā viniṣṭanan||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्तेन पीतमसितं हारिद्रं शाद्वलप्रभम्। सरक्तमतिदुर्गन्धं तृण्मूर्च्छास्वेददाहवान्॥
pittena pītamasitaṃ hāridraṃ śādvalaprabham| saraktamatidurgandhaṃ tṛṇmūrcchāsvedadāhavān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सशूलः पायुसन्तापपाकवान् श्लेष्मणा घनम्। पिच्छिलं तन्तुमच्छ्वेतं स्निग्धमामं कफान्वितम्॥
saśūlaḥ pāyusantāpapākavān śleṣmaṇā ghanam| picchilaṃ tantumacchvetaṃ snigdhamāmaṃ kaphānvitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभीक्ष्णं गुरु दुर्गन्धं विबद्धमनुबद्धरुक्। निद्रालुरलसोऽन्नद्विडल्पाल्पं सप्रवाहिकम्॥
abhīkṣṇaṃ guru durgandhaṃ vibaddhamanubaddharuk| nidrāluralaso'nnadviḍalpālpaṃ sapravāhikam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरोमहर्षः सोत्क्लेशो गुरुबस्तिगुदोदरः। कृतेऽप्यकृतसंज्ञश्च सर्वात्मा सर्वलक्षणः॥
saromaharṣaḥ sotkleśo gurubastigudodaraḥ| kṛte'pyakṛtasaṃjñaśca sarvātmā sarvalakṣaṇaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भयेन क्षोभिते चित्ते सपित्तो द्रावयेच्छकृत्। वायुस्ततोऽतिसार्येत क्षिप्रमुष्णं द्रवं प्लवम्॥
bhayena kṣobhite citte sapitto drāvayecchakṛt| vāyustato'tisāryeta kṣipramuṣṇaṃ dravaṃ plavam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातपित्तसमं लिङ्गैराहुस्तद्वच्च शोकतः। अतीसारः समासेन द्वेधा सामो निरामकः॥
vātapittasamaṃ liṅgairāhustadvacca śokataḥ| atīsāraḥ samāsena dvedhā sāmo nirāmakaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सासृङ्निरस्रस्तत्राद्ये गौरवादप्सु मज्जति। शकृद्दुर्गन्धमाटोपविष्टम्भार्तिप्रसेकिनः॥
sāsṛṅnirasrastatrādye gauravādapsu majjati| śakṛddurgandhamāṭopaviṣṭambhārtiprasekinaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपरीतो निरामस्तु कफात् पक्वोऽपि मज्जति॥
viparīto nirāmastu kaphāt pakvo'pi majjati||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीसारेषु यो नातियत्नवान् ग्रहणीगदः। तस्य स्यादग्निविध्वंसकरैरन्यस्य सेवितैः॥
atīsāreṣu yo nātiyatnavān grahaṇīgadaḥ| tasya syādagnividhvaṃsakarairanyasya sevitaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामं शकृनिरामं वा जीर्णे येनातिसार्यते। सोऽतिसारोऽतिसरणादाशुकारी स्वभावतः॥
sāmaṃ śakṛnirāmaṃ vā jīrṇe yenātisāryate| so'tisāro'tisaraṇādāśukārī svabhāvataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामं सान्नमजीर्णेऽन्ने जीर्णे पक्वं तु नैव वा। अकस्माद्वा मुहुर्बद्धमकस्माच्छिथिलं मुहुः॥
sāmaṃ sānnamajīrṇe'nne jīrṇe pakvaṃ tu naiva vā| akasmādvā muhurbaddhamakasmācchithilaṃ muhuḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिरकृद्ग्रहणीदोषः सञ्चयाच्चोपवेशयेत्॥
cirakṛdgrahaṇīdoṣaḥ sañcayāccopaveśayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चतुर्धा पृथग्दोषैः सन्निपाताच्च जायते। प्राग्रूपं तस्य सदनं चिरात् पचनमम्लकः॥
sa caturdhā pṛthagdoṣaiḥ sannipātācca jāyate| prāgrūpaṃ tasya sadanaṃ cirāt pacanamamlakaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसेको वक्त्रवैरस्यमरुचिस्तृट् क्लमो भ्रमः। आनद्धोदरता छर्दिःकर्णक्ष्वेडान्त्रकूजनम्॥
praseko vaktravairasyamarucistṛṭ klamo bhramaḥ| ānaddhodaratā chardiḥkarṇakṣveḍāntrakūjanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामान्यलक्षणं कार्श्यं धूमकस्तमको ज्वरः। मूर्छा शिरोरुग्विष्टम्भः श्वयथुः करपादयोः॥
sāmānyalakṣaṇaṃ kārśyaṃ dhūmakastamako jvaraḥ| mūrchā śirorugviṣṭambhaḥ śvayathuḥ karapādayoḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रानिलात्तालुशोषस्तिमिरं कर्णयोः स्वनः। पार्श्वोरुवङ्क्षणग्रीवारुजाभीक्ष्णं विषूचिका॥ अस8.25। रसेषु गृद्धिः सर्वेषु क्षुत्तृष्णा परिकर्तिका। जीर्णे जीर्यति चाध्मानं भुक्ते स्वास्थ्यं समश्नुते॥
tatrānilāttāluśoṣastimiraṃ karṇayoḥ svanaḥ| pārśvoruvaṅkṣaṇagrīvārujābhīkṣṇaṃ viṣūcikā|| asa8.25| raseṣu gṛddhiḥ sarveṣu kṣuttṛṣṇā parikartikā| jīrṇe jīryati cādhmānaṃ bhukte svāsthyaṃ samaśnute||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातहृद्रोगगुल्मार्शः प्लीहपाण्डुत्वशाङ्कितः। चिराद्दुःखं द्रवं शुष्कः तन्वामं शब्दफेनवत्॥
vātahṛdrogagulmārśaḥ plīhapāṇḍutvaśāṅkitaḥ| cirādduḥkhaṃ dravaṃ śuṣkaḥ tanvāmaṃ śabdaphenavat||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनःपुनः सृजेद्वर्चः पायुरुक्श्वासकासवान्। पित्तेन नीलं पीताभं पीताभः सृजति द्रवम्॥
punaḥpunaḥ sṛjedvarcaḥ pāyurukśvāsakāsavān| pittena nīlaṃ pītābhaṃ pītābhaḥ sṛjati dravam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूत्यम्लोद्गारहृत्कण्ठदाहारुचितृडर्दितः। श्लेष्मणा पच्यते दुःखमन्नं छर्दिररोचकः॥
pūtyamlodgārahṛtkaṇṭhadāhārucitṛḍarditaḥ| śleṣmaṇā pacyate duḥkhamannaṃ chardirarocakaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्योपदेहनिष्ठीवकासहृल्लासपीनसाः। हृदयं मन्यते स्त्यानमुदरं स्तिमितं गुरु॥
āsyopadehaniṣṭhīvakāsahṛllāsapīnasāḥ| hṛdayaṃ manyate styānamudaraṃ stimitaṃ guru||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्गारो दुष्टमधुरः सदनं स्त्रीष्वहर्षणम्। भिन्नामश्लेष्मसंसृष्टगुरुवर्चःप्रवर्तनम्॥
udgāro duṣṭamadhuraḥ sadanaṃ strīṣvaharṣaṇam| bhinnāmaśleṣmasaṃsṛṣṭaguruvarcaḥpravartanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकृशस्यापि दौर्बल्यं सर्वजे सर्वसङ्करः॥
akṛśasyāpi daurbalyaṃ sarvaje sarvasaṅkaraḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिराविभागे ये चोक्ता विषमाद्यास्त्रयोऽग्नयः। तेऽपि स्युर्ग्रहणीदोषाः समस्तु स्वास्थ्यकारणम्॥
sirāvibhāge ye coktā viṣamādyāstrayo'gnayaḥ| te'pi syurgrahaṇīdoṣāḥ samastu svāsthyakāraṇam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातव्याध्यश्मरीकुष्ठमेहोदरभगन्दराः। अर्शासि ग्रहणीत्यष्टौ महारोगाः सुदुस्तराः॥
vātavyādhyaśmarīkuṣṭhamehodarabhagandarāḥ| arśāsi grahaṇītyaṣṭau mahārogāḥ sudustarāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.