अथातो रक्तपित्तचिकित्सितं व्याख्यास्यामः। इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः॥
athāto raktapittacikitsitaṃ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·4·4.3
Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 4.3
ऊर्ध्वगं बलिनोऽवेगमेकदोषानुगं नवम्। रक्तपित्तं सुखे काले साधयेन्निरुपद्रवम्॥
ūrdhvagaṃ balino'vegamekadoṣānugaṃ navam| raktapittaṃ sukhe kāle sādhayennirupadravam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधोगं यापयेद्रक्तं यच्च दोषद्वयानुगम्। शान्तं शान्तं पुनः कुप्यन्मार्गान्मार्गान्तरञ्च यत्॥
adhogaṃ yāpayedraktaṃ yacca doṣadvayānugam| śāntaṃ śāntaṃ punaḥ kupyanmārgānmārgāntarañca yat||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिप्रवृत्तं मन्दाग्नोस्त्रिदोषं द्विपथं त्यजेत्। ज्ञात्वा निदानमयनं मलावनुबलौ बलम्॥
atipravṛttaṃ mandāgnostridoṣaṃ dvipathaṃ tyajet| jñātvā nidānamayanaṃ malāvanubalau balam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देशकालाद्यवस्थां च रक्तपित्ते प्रयोजयेत्। लङ्घनं बृंहणं चादौ शोधनं शमनं तथा॥
deśakālādyavasthāṃ ca raktapitte prayojayet| laṅghanaṃ bṛṃhaṇaṃ cādau śodhanaṃ śamanaṃ tathā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्तर्पणोत्थं बलिनो बहुदोषस्य साधयेत्। ऊर्ध्वभागं विरेकेण वमनेन त्वधोगतम्। शमनैर्बृंहणैश्चान्यल्लङ्घ्यबृंह्यानवेक्ष्य च॥
santarpaṇotthaṃ balino bahudoṣasya sādhayet| ūrdhvabhāgaṃ virekeṇa vamanena tvadhogatam| śamanairbṛṃhaṇaiścānyallaṅghyabṛṃhyānavekṣya ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वं प्रवृत्ते शमनौ रसौ तिक्तकषायकौ। उपवासश्च निःशुण्ठीषडङ्गोदकपायिनः॥
ūrdhvaṃ pravṛtte śamanau rasau tiktakaṣāyakau| upavāsaśca niḥśuṇṭhīṣaḍaṅgodakapāyinaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधोगे रक्तपित्ते तु बृंहणो मधुरो रसः। ऊर्ध्वगे तर्पणं योज्यं पेया पूर्वमधोगते॥
adhoge raktapitte tu bṛṃhaṇo madhuro rasaḥ| ūrdhvage tarpaṇaṃ yojyaṃ peyā pūrvamadhogate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्नतो बलिनोऽशुद्धं न धार्यं तद्धि रोगकृत्। धारयेदन्यथा शीघ्रमग्निवच्छीघ्रकारि तत्॥
aśnato balino'śuddhaṃ na dhāryaṃ taddhi rogakṛt| dhārayedanyathā śīghramagnivacchīghrakāri tat||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिवृतात्रिफलाधात्रीत्रायन्त्यारग्वधाभयाः। गवाक्षीक्षुरसक्षीरद्राक्षाक्षौद्रसितोत्कटाः। यथास्वं कल्पविहिता विरेकार्थं प्रयोजयेत्॥
trivṛtātriphalādhātrītrāyantyāragvadhābhayāḥ| gavākṣīkṣurasakṣīradrākṣākṣaudrasitotkaṭāḥ| yathāsvaṃ kalpavihitā virekārthaṃ prayojayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिवृच्छ्यामाकषायेण कल्केन च सशर्करम्। साधयेद्विधिवल्लेहं लिह्यात् पाणितलं ततः॥
trivṛcchyāmākaṣāyeṇa kalkena ca saśarkaram| sādhayedvidhivallehaṃ lihyāt pāṇitalaṃ tataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिफला त्रिवृता श्यामा पिप्पली शर्करा मधु। मोदकः सन्निपातोर्ध्वरक्तपित्तज्वरापहः॥
triphalā trivṛtā śyāmā pippalī śarkarā madhu| modakaḥ sannipātordhvaraktapittajvarāpahaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिवृत्समसिता तद्वत् पिप्पलीपादसंयुता। वमनं फलसंयुक्तं तर्पणं ससितामधु॥
trivṛtsamasitā tadvat pippalīpādasaṃyutā| vamanaṃ phalasaṃyuktaṃ tarpaṇaṃ sasitāmadhu||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससितं वा जलं क्षौद्रयुक्तं वा मधुकोदकम्। फलेन्द्रयवगाङ्गेयीमधुकं वा समाक्षिकम्॥
sasitaṃ vā jalaṃ kṣaudrayuktaṃ vā madhukodakam| phalendrayavagāṅgeyīmadhukaṃ vā samākṣikam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरं वा रसमिक्षोर्वा शुद्धस्यानन्तरो विधिः। यथास्वं मन्थपेयादिः प्रयोज्यो रक्षता बलम्॥
kṣīraṃ vā rasamikṣorvā śuddhasyānantaro vidhiḥ| yathāsvaṃ manthapeyādiḥ prayojyo rakṣatā balam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्थो ज्वरोक्तो द्राक्षादिः पित्तघ्नैर्वा फलः कृतः। मधुखर्जूरमृद्वीकापरूषकसिताम्भसा॥
mantho jvarokto drākṣādiḥ pittaghnairvā phalaḥ kṛtaḥ| madhukharjūramṛdvīkāparūṣakasitāmbhasā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्थो वा पञ्चसारेण सघृतैर्लाजसक्तुभिः। दाडिमामलकाम्लो वा मन्दाग्न्यम्लाभिलाषिणः॥
mantho vā pañcasāreṇa saghṛtairlājasaktubhiḥ| dāḍimāmalakāmlo vā mandāgnyamlābhilāṣiṇaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कमलोत्पलकिञ्जल्कपृश्निपर्णीप्रियङ्गुकाः। उशीरं शाबरं लोध्रं शृङ्गवेरं कुचन्दनम्॥
kamalotpalakiñjalkapṛśniparṇīpriyaṅgukāḥ| uśīraṃ śābaraṃ lodhraṃ śṛṅgaveraṃ kucandanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ह्रीबेरं धातकीपुस्पं बिल्वमध्यं दुरालभा। अर्धार्धैर्विहिताः पेया वक्ष्यन्ते पादयौगिकाः॥
hrīberaṃ dhātakīpuspaṃ bilvamadhyaṃ durālabhā| ardhārdhairvihitāḥ peyā vakṣyante pādayaugikāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूनिम्बसेव्यजलदाश्चन्दनाम्बुप्रियङ्गवः। शालिपर्ण्या युता मुद्गाः पृश्निपर्ण्या मसूरकाः॥
bhūnimbasevyajaladāścandanāmbupriyaṅgavaḥ| śāliparṇyā yutā mudgāḥ pṛśniparṇyā masūrakāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुवर्यो वातिबलया बलया वा हरेणवः। तत्कषाये हिताः पेया मांसपेयास्तथा रसाः॥
tuvaryo vātibalayā balayā vā hareṇavaḥ| tatkaṣāye hitāḥ peyā māṃsapeyāstathā rasāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनम्लाः किञ्चिदम्ला वा सघृतक्षौद्रशर्कराः। शूकशिम्बीभवं धान्यं शाकं मांसं च शस्यते॥
anamlāḥ kiñcidamlā vā saghṛtakṣaudraśarkarāḥ| śūkaśimbībhavaṃ dhānyaṃ śākaṃ māṃsaṃ ca śasyate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नस्वरूपविज्ञाने यदुक्तं लघु शीतलम्। पूर्वोक्तमम्बु पानीयं पञ्चमूलेन वा शृतम्॥
annasvarūpavijñāne yaduktaṃ laghu śītalam| pūrvoktamambu pānīyaṃ pañcamūlena vā śṛtam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लघुना शृतशीतं वा मध्वम्भो वा फलाम्बु वा। पद्मकाद्यञ्जनादिं च सारिवादिं च कल्पयेत्॥
laghunā śṛtaśītaṃ vā madhvambho vā phalāmbu vā| padmakādyañjanādiṃ ca sārivādiṃ ca kalpayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नपाने गणं तद्वद्दशकं दाहनाशनम्। कफानुगे यूषशाकं मारुतानुगते रसः॥
annapāne gaṇaṃ tadvaddaśakaṃ dāhanāśanam| kaphānuge yūṣaśākaṃ mārutānugate rasaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभीरोरङ्कुरैर्लावाः सहमुद्गाः पटोलजैः। मकुष्ठाधन्वयासोत्थैरस्रपित्ते परं मताः॥
abhīroraṅkurairlāvāḥ sahamudgāḥ paṭolajaiḥ| makuṣṭhādhanvayāsotthairasrapitte paraṃ matāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शशः सवास्तुकः शस्तो विबन्धे तित्तिरिः पुनः। उदुम्बरस्य निर्यूहे साधितो मारुतेऽधिके॥
śaśaḥ savāstukaḥ śasto vibandhe tittiriḥ punaḥ| udumbarasya niryūhe sādhito mārute'dhike||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्लक्षस्य बर्हिणस्तद्वन्न्यग्रोधस्य च कुक्कुटः। बिसोत्पलमृणालानां वर्तकक्रकरौ हितौ॥
plakṣasya barhiṇastadvannyagrodhasya ca kukkuṭaḥ| bisotpalamṛṇālānāṃ vartakakrakarau hitau||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्तिकाम्भोजनालानामश्वत्थस्य कपिञ्जलः। यत्किञ्चिद्रक्तपित्तस्य निदानं तच्च वर्जयेत्॥
vartikāmbhojanālānāmaśvatthasya kapiñjalaḥ| yatkiñcidraktapittasya nidānaṃ tacca varjayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासारसेन फलिनीमृल्लोध्राञ्जनमाक्षिकम्। पित्तासृक् शमयेत् पीतं निर्यासो वाटरूषकात्॥
vāsārasena phalinīmṛllodhrāñjanamākṣikam| pittāsṛk śamayet pītaṃ niryāso vāṭarūṣakāt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शर्करामधुसंयुक्तः केवलो वा शृतोऽपि वा। वृषः सद्यो जयत्यस्रं स ह्यस्य परमौषधम्॥
śarkarāmadhusaṃyuktaḥ kevalo vā śṛto'pi vā| vṛṣaḥ sadyo jayatyasraṃ sa hyasya paramauṣadham||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासारसेन भूनिम्बकटुकाशर्कराः पिबेत्। तेनैव वा क्षौद्रयुतं पद्मकेसरपद्मकम्॥
vāsārasena bhūnimbakaṭukāśarkarāḥ pibet| tenaiva vā kṣaudrayutaṃ padmakesarapadmakam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सलोध्रनागकुसुमशाड्वलोत्पलवास्तुकम्। लिह्याद्वा मधुसर्पिर्भ्यां गवाश्वशकृतो रसम्॥
salodhranāgakusumaśāḍvalotpalavāstukam| lihyādvā madhusarpirbhyāṃ gavāśvaśakṛto rasam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पथ्यारजन्यहिंस्रा वा पलाण्डुं तद्वदेव वा। फलिनीलोध्रखदिरशाल्मकोविदारजम्॥
pathyārajanyahiṃsrā vā palāṇḍuṃ tadvadeva vā| phalinīlodhrakhadiraśālmakovidārajam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरीषशेलुककुभीसिन्दुवारातिमुक्तजम्। पलाशयूथिकाशिग्रुमधूकासनजन्म च॥
śirīṣaśelukakubhīsinduvārātimuktajam| palāśayūthikāśigrumadhūkāsanajanma ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुना चूर्णितं पुष्पमेकत्र पृथगेव वा। पुष्पैरेभिर्विपक्वं च सक्षौद्रं माहिषं घृतम्॥
madhunā cūrṇitaṃ puṣpamekatra pṛthageva vā| puṣpairebhirvipakvaṃ ca sakṣaudraṃ māhiṣaṃ ghṛtam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लिह्यात् क्षौद्रेण पथ्यां वा किञ्जल्कं कमलस्य वा। लाजाः शृङ्गाटकं मुस्तं खर्जूरं कृष्णमृत्तिकाम्॥
lihyāt kṣaudreṇa pathyāṃ vā kiñjalkaṃ kamalasya vā| lājāḥ śṛṅgāṭakaṃ mustaṃ kharjūraṃ kṛṣṇamṛttikām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरिवृक्षाङ्कुरान् द्राक्षां तवक्षीरीं सितोपलाम्। गैरिकं मधुकं लोध्रं शङ्खं शम्बूकमञ्जनम्॥
kṣīrivṛkṣāṅkurān drākṣāṃ tavakṣīrīṃ sitopalām| gairikaṃ madhukaṃ lodhraṃ śaṅkhaṃ śambūkamañjanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तण्डूलीयकमूलं वा बीजं वा वास्तुकोद्भवम्। पटोलमालतीनिम्बचन्दनद्वयपद्मकम्॥
taṇḍūlīyakamūlaṃ vā bījaṃ vā vāstukodbhavam| paṭolamālatīnimbacandanadvayapadmakam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोध्रो वृषस्तण्डुलीयः कृष्णा मृन्मदयन्तिका। शतावरी गोपकन्याकाकोल्यौ मधुयष्टिका॥
lodhro vṛṣastaṇḍulīyaḥ kṛṣṇā mṛnmadayantikā| śatāvarī gopakanyākākolyau madhuyaṣṭikā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तपित्तहराः क्वाथास्त्रयः समधुशर्कराः। सक्षौद्रं ग्रथिते रक्ते लिह्यात् पारावताच्छकृत्॥
raktapittaharāḥ kvāthāstrayaḥ samadhuśarkarāḥ| sakṣaudraṃ grathite rakte lihyāt pārāvatācchakṛt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिनिस्रुतरक्तो वा क्षौद्रेण रुधिरं पिबेत्। जाङ्गलं भक्षयेद्वाजं मासं पित्तयुतं यकृत्॥
atinisrutarakto vā kṣaudreṇa rudhiraṃ pibet| jāṅgalaṃ bhakṣayedvājaṃ māsaṃ pittayutaṃ yakṛt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोध्रकालीयकोशीरफलिनीशङ्खगैरिकम्। पटोलपत्रं दुस्पर्शा समङ्गा सारिवालता॥
lodhrakālīyakośīraphalinīśaṅkhagairikam| paṭolapatraṃ dusparśā samaṅgā sārivālatā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वग्जम्बुवेतसाश्वत्थहयाह्वोदुम्बरार्जुनात्। किराततिक्तक्रमुकमुस्तकट्फलपद्मकम्॥
tvagjambuvetasāśvatthahayāhvodumbarārjunāt| kirātatiktakramukamustakaṭphalapadmakam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रपौण्डरीकद्द्रीबेरकमलोत्पलपर्पटम्। चन्दनेन पृथग्युक्तं समस्तं वा सशर्करम्॥
prapauṇḍarīkaddrīberakamalotpalaparpaṭam| candanena pṛthagyuktaṃ samastaṃ vā saśarkaram||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फाण्टीकृतं शृतं शीतं चूर्णं वा तण्डुलाम्भसा। पीतमाशु जयत्यस्रं तृड्दाहतमकानपि॥
phāṇṭīkṛtaṃ śṛtaṃ śītaṃ cūrṇaṃ vā taṇḍulāmbhasā| pītamāśu jayatyasraṃ tṛḍdāhatamakānapi||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्दनोशीरजलदलाजमुद्गकणायवैः। बलाजले पर्युषितैः कषायो रक्तपित्तहा॥
candanośīrajaladalājamudgakaṇāyavaiḥ| balājale paryuṣitaiḥ kaṣāyo raktapittahā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसादश्चन्दनाम्भोजसेव्यमृद्भृष्टलोष्टजः। सुशीतः ससिताक्षौद्रः शोणितातिप्रवृत्तिजित्॥
prasādaścandanāmbhojasevyamṛdbhṛṣṭaloṣṭajaḥ| suśītaḥ sasitākṣaudraḥ śoṇitātipravṛttijit||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वदच्छः सितालोध्रमधुकोशीरचन्दनात्। मृच्छ्यामासारिवामुस्ताधातकीयष्टिकान्वितात्॥
tadvadacchaḥ sitālodhramadhukośīracandanāt| mṛcchyāmāsārivāmustādhātakīyaṣṭikānvitāt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैडूर्यमुक्तामृच्छङ्खगैरिकामलकोदकम्। मधूदकं रसं चेक्षोः पिबेन् जयति शोणितम्॥
vaiḍūryamuktāmṛcchaṅkhagairikāmalakodakam| madhūdakaṃ rasaṃ cekṣoḥ piben jayati śoṇitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपोथ्य वा नवे कुम्भे प्लावयेदिक्षुगण्डिकाः। स्थितं तत् गुप्तमाकाशे रात्रिं प्रातः स्रुतं जलम्॥
āpothya vā nave kumbhe plāvayedikṣugaṇḍikāḥ| sthitaṃ tat guptamākāśe rātriṃ prātaḥ srutaṃ jalam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुमद्विकचाम्भोजकृतोत्तंसं च तद्गुणम्। त्रपुसीमूलकल्कं वा सक्षौद्रं तण्डुलाम्बुना॥
madhumadvikacāmbhojakṛtottaṃsaṃ ca tadguṇam| trapusīmūlakalkaṃ vā sakṣaudraṃ taṇḍulāmbunā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिबेत् करञ्जबीजं वा तेनक्षौद्रसितायुतम्। लोध्रचन्दनयष्ट्याह्वं तेन यष्ट्याह्वमेव वा॥
pibet karañjabījaṃ vā tenakṣaudrasitāyutam| lodhracandanayaṣṭyāhvaṃ tena yaṣṭyāhvameva vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीलोत्पलं सिता यष्टी मधुकं पद्मकेसरम्। छिन्नोद्भवा च शीतोऽयं कषायो रक्तपित्तजित्॥
nīlotpalaṃ sitā yaṣṭī madhukaṃ padmakesaram| chinnodbhavā ca śīto'yaṃ kaṣāyo raktapittajit||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये च पित्तज्वरे प्रोक्ताः कषायास्तांश्च योजयेत्। कषायैर्विविधैरेभिर्दोप्तेऽग्नौ विजिते कफे॥
ye ca pittajvare proktāḥ kaṣāyāstāṃśca yojayet| kaṣāyairvividhairebhirdopte'gnau vijite kaphe||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तपित्तं न चेच्छाम्येत्तत्र वातोल्बणे पयः। युञ्ज्याज्छागं शृतं तद्वत् गव्यं पञ्चगुणेऽम्भसि॥
raktapittaṃ na cecchāmyettatra vātolbaṇe payaḥ| yuñjyājchāgaṃ śṛtaṃ tadvat gavyaṃ pañcaguṇe'mbhasi||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चमूलेन लघुना शृतं वा ससितामधु। जीवकर्षभकद्राक्षाबलागोक्षुरनागरैः॥
pañcamūlena laghunā śṛtaṃ vā sasitāmadhu| jīvakarṣabhakadrākṣābalāgokṣuranāgaraiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथक् पृथक् शृतं शीतं सघृतं सितयाथवा। क्षीरेण वमनीपुष्पं मधुकं मधुशर्कराम्॥
pṛthak pṛthak śṛtaṃ śītaṃ saghṛtaṃ sitayāthavā| kṣīreṇa vamanīpuṣpaṃ madhukaṃ madhuśarkarām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोकण्टकाभीरुशृतं पर्णिनीभिस्तथा पयः। हन्त्याशु रक्तं सरुजं विशेषान्मूत्रमार्गगम्॥ अस3.60। विण्मार्गगे विशेषेण हितं मोचरसेन तु। वटप्ररोहैः शुङ्गैर्वा शुण्ठ्युदीच्योत्पलैरपि॥
gokaṇṭakābhīruśṛtaṃ parṇinībhistathā payaḥ| hantyāśu raktaṃ sarujaṃ viśeṣānmūtramārgagam|| asa3.60| viṇmārgage viśeṣeṇa hitaṃ mocarasena tu| vaṭaprarohaiḥ śuṅgairvā śuṇṭhyudīcyotpalairapi||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तातिसारदुर्नामचिकित्सां चात्र कल्पयेत्। पीत्वा कषायान् पयसा भुञ्जीत पयसैव तु। कषाययोगैरेभिर्वा विपक्वं पाययेत् घृतम्॥
raktātisāradurnāmacikitsāṃ cātra kalpayet| pītvā kaṣāyān payasā bhuñjīta payasaiva tu| kaṣāyayogairebhirvā vipakvaṃ pāyayet ghṛtam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समूलमस्तकं क्षुण्णं वृषमष्टगुणेऽम्भसि। पक्त्वाष्टांशावशेषेण घृतं तेन विपाचयेत्॥
samūlamastakaṃ kṣuṇṇaṃ vṛṣamaṣṭaguṇe'mbhasi| paktvāṣṭāṃśāvaśeṣeṇa ghṛtaṃ tena vipācayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्पुष्पगर्भं तच्छीतं सक्षौद्रं पित्तशोणितम्। पित्तगुल्मज्वरश्वासकासहृद्रोगकामलाः॥
tatpuṣpagarbhaṃ tacchītaṃ sakṣaudraṃ pittaśoṇitam| pittagulmajvaraśvāsakāsahṛdrogakāmalāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिमिरभ्रमवीसर्पस्वरसादांश्च नाशयेत्। पलाशवृन्तस्वरसे तद्गर्भं च घृतं पचेत्॥
timirabhramavīsarpasvarasādāṃśca nāśayet| palāśavṛntasvarase tadgarbhaṃ ca ghṛtaṃ pacet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सक्षौद्रं तच्च रक्तघ्नं तद्वद्वत्सकसाधितम्। लोध्रोत्पलसमङ्गाभिस्तथैव त्रायमाणया॥
sakṣaudraṃ tacca raktaghnaṃ tadvadvatsakasādhitam| lodhrotpalasamaṅgābhistathaiva trāyamāṇayā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लाजगोधूममधुकसिताचूर्णं पयोद्रवम्। घृतेनोत्करिकां कृत्वा खादेत् पित्तास्रवारिणीम्॥
lājagodhūmamadhukasitācūrṇaṃ payodravam| ghṛtenotkarikāṃ kṛtvā khādet pittāsravāriṇīm||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्ते सपिच्छे सकफे ग्राथिते कण्ठमार्गगे। लिह्यान्माक्षिकसर्पिर्भ्यां क्षारमुत्पलनालजम्॥
rakte sapicche sakaphe grāthite kaṇṭhamārgage| lihyānmākṣikasarpirbhyāṃ kṣāramutpalanālajam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृणालाम्भोजकिञ्जम्ल्कश्यामासनमधूकजम्। तद्वत् पृथक् पृथक् क्षारं घृतं क्षीरेण साधयेत्॥
mṛṇālāmbhojakiñjamlkaśyāmāsanamadhūkajam| tadvat pṛthak pṛthak kṣāraṃ ghṛtaṃ kṣīreṇa sādhayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिष्टैरभीरुकाकोलीमेदावृक्षाम्लदाडिमैः। फलपूरकमूलेन विदार्या मधुकेन च॥
piṣṭairabhīrukākolīmedāvṛkṣāmladāḍimaiḥ| phalapūrakamūlena vidāryā madhukena ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्विबन्धज्वरानाहशूलकासास्रपित्तजित्। पञ्चभिः पञ्चमूलैश्च सिद्धमाद्यैस्तदर्थकृत्॥
tadvibandhajvarānāhaśūlakāsāsrapittajit| pañcabhiḥ pañcamūlaiśca siddhamādyaistadarthakṛt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुदागमे विशेषेण शोणिते बस्तिरिष्यते। मधुकाञ्जनमाञ्जिष्ठामृणालोत्पलगैरिकैः॥
gudāgame viśeṣeṇa śoṇite bastiriṣyate| madhukāñjanamāñjiṣṭhāmṛṇālotpalagairikaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णलोध्रकालीयसमङ्गाम्बुजचन्दनैः। सौगन्धिकसिताशङ्खैः पिष्टैर्मधुघृतान्वितैः॥
suvarṇalodhrakālīyasamaṅgāmbujacandanaiḥ| saugandhikasitāśaṅkhaiḥ piṣṭairmadhughṛtānvitaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरेणास्थापयेदेनं स्नातं च शिशिराम्भसा। क्षीरेणैवाशयेच्छालीस्ततो मधुकसर्पिषा॥
kṣīreṇāsthāpayedenaṃ snātaṃ ca śiśirāmbhasā| kṣīreṇaivāśayecchālīstato madhukasarpiṣā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालेऽनुवासयेदेवमतिसारेऽपि दुस्तरे। जीर्णेऽसृक्प्रबले कुर्याद्विरेके चातियोगिनि॥
kāle'nuvāsayedevamatisāre'pi dustare| jīrṇe'sṛkprabale kuryādvireke cātiyogini||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदार्यादिगणेनेष्टं शृतं वास्थापने पयः। सक्षौद्रशर्करासर्पिः सर्पिश्चैवानुवासने॥
vidāryādigaṇeneṣṭaṃ śṛtaṃ vāsthāpane payaḥ| sakṣaudraśarkarāsarpiḥ sarpiścaivānuvāsane||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूत्राशयस्थं शमयेद्रक्तमुत्तरबस्तिभिः। ईदृशैरेव तद्वच्च प्रदरेऽपि विधिः स्मृतः॥
mūtrāśayasthaṃ śamayedraktamuttarabastibhiḥ| īdṛśaireva tadvacca pradare'pi vidhiḥ smṛtaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छेदभेदादिभिश्चातिप्रवृत्ते शुद्धशोणिते। विशेषात् प्रदरस्योक्तं योनिरोगेषु चैषधम्॥
chedabhedādibhiścātipravṛtte śuddhaśoṇite| viśeṣāt pradarasyoktaṃ yonirogeṣu caiṣadham||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घ्राणगे रुधिरे शुद्धे नावनं चानुषेचयेत्। कषाययोगान् पूर्वेक्तान् क्षीरेक्ष्वादिरसाप्लुतान्॥
ghrāṇage rudhire śuddhe nāvanaṃ cānuṣecayet| kaṣāyayogān pūrvektān kṣīrekṣvādirasāplutān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरादीन् ससितं तोयं केवलं वा हितं जलम्। रसो दाडिमपुष्पाणामाम्रास्थ्नः शाड्वलस्य च॥
kṣīrādīn sasitaṃ toyaṃ kevalaṃ vā hitaṃ jalam| raso dāḍimapuṣpāṇāmāmrāsthnaḥ śāḍvalasya ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पयेच्छीतवर्गं च प्रदेहाभ्यञ्जनादिषु। यच्च पित्तज्वरे प्रोक्तं बहिरन्तश्च भेषजम्। रक्तपित्ते हितं तच्च क्षतक्षीणे हितं च यत्॥
kalpayecchītavargaṃ ca pradehābhyañjanādiṣu| yacca pittajvare proktaṃ bahirantaśca bheṣajam| raktapitte hitaṃ tacca kṣatakṣīṇe hitaṃ ca yat||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.