अथातः श्वासहिध्माचिकित्सितं व्याख्यास्यामः। इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः॥
athātaḥ śvāsahidhmācikitsitaṃ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·4·4.6
अथातः श्वासहिध्माचिकित्सितं व्याख्यास्यामः। इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः॥
athātaḥ śvāsahidhmācikitsitaṃ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वासहिध्मा यतस्तुल्यहेत्वाद्याः साधनं ततः। तुल्यमेव तदार्तं च पूर्वं स्वेदैरुपाचरेत्॥
śvāsahidhmā yatastulyahetvādyāḥ sādhanaṃ tataḥ| tulyameva tadārtaṃ ca pūrvaṃ svedairupācaret||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्निग्धैर्लवणतैलाक्तं स्रोतस्सु ग्रथितः कफः। तैर्लीनोऽपि विलीनोस्य कोष्ठं प्राप्तः सुनिर्हरः॥
snigdhairlavaṇatailāktaṃ srotassu grathitaḥ kaphaḥ| tairlīno'pi vilīnosya koṣṭhaṃ prāptaḥ sunirharaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवेत् खेषु मृदुत्वं च मारुते चानुलोमता। स्विन्नं च भोजयेदन्नं स्निग्धमानूपजै रसैः॥
bhavet kheṣu mṛdutvaṃ ca mārute cānulomatā| svinnaṃ ca bhojayedannaṃ snigdhamānūpajai rasaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दध्युत्तरेण वा दद्यात्ततोऽस्मै वमनं मृदु। विशेषात् कासवमथुहृद्ग्रहस्वरसादिने॥
dadhyuttareṇa vā dadyāttato'smai vamanaṃ mṛdu| viśeṣāt kāsavamathuhṛdgrahasvarasādine||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलीसैन्धवक्षौद्रयुक्तं वाताविरोधि यत्। निर्हृते सुखमाप्रोति सकफे दुष्टविग्रहे॥
pippalīsaindhavakṣaudrayuktaṃ vātāvirodhi yat| nirhṛte sukhamāproti sakaphe duṣṭavigrahe||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्रोतःसु च विशुद्धेषु चरत्यविहतोऽनिलः। ध्मानोदावर्ततमके मातुलुङ्गाम्लवेतसैः॥
srotaḥsu ca viśuddheṣu caratyavihato'nilaḥ| dhmānodāvartatamake mātuluṅgāmlavetasaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिङ्गुपीलुबिडयुक्तमन्नं स्यादनुलोमनम्। ससैधवं फलाम्लं वा कोष्णं दद्याद्विरेचनम्॥
hiṅgupīlubiḍayuktamannaṃ syādanulomanam| sasaidhavaṃ phalāmlaṃ vā koṣṇaṃ dadyādvirecanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते हि कफसंरुद्धगतिप्राणप्रकोपजाः। तस्मात्तन्मार्गशुध्यर्थमूर्ध्वाधः शोधनं हितम्॥
ete hi kaphasaṃruddhagatiprāṇaprakopajāḥ| tasmāttanmārgaśudhyarthamūrdhvādhaḥ śodhanaṃ hitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदीर्यते भृशतरं मार्गरोधाद्वहज्जलम्। यथा तथानिलस्तस्य मार्गमस्माद्विशोधयेत्॥
udīryate bhṛśataraṃ mārgarodhādvahajjalam| yathā tathānilastasya mārgamasmādviśodhayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशान्तौ कृतसंशुद्धेर्धूमैर्लीनं मलं हरेत्। हरिद्रापत्रमेरण्मूलं लाक्षां मनःशिलाम्॥
aśāntau kṛtasaṃśuddherdhūmairlīnaṃ malaṃ haret| haridrāpatrameraṇmūlaṃ lākṣāṃ manaḥśilām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदेवदार्वलं मांसीं पिष्ट्वा वर्तिं प्रकल्पयेत्। तां घृताक्तां पिबेद्धूमं यवान् वा घृतसंयुतान्॥
sadevadārvalaṃ māṃsīṃ piṣṭvā vartiṃ prakalpayet| tāṃ ghṛtāktāṃ pibeddhūmaṃ yavān vā ghṛtasaṃyutān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधूच्छिष्टं सर्जरसं घृतं वा गुरुवागुरु। चन्दनंवाजशृङ्गं वा बालान्वा स्नाव वा गवाम्॥
madhūcchiṣṭaṃ sarjarasaṃ ghṛtaṃ vā guruvāguru| candanaṃvājaśṛṅgaṃ vā bālānvā snāva vā gavām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋष्यगोधकुरङ्गैणचर्मशृङ्गखुराणि वा। गुग्गुलुं वा मनोह्वां वा सालनिर्यासमेव वा॥
ṛṣyagodhakuraṅgaiṇacarmaśṛṅgakhurāṇi vā| gugguluṃ vā manohvāṃ vā sālaniryāsameva vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सल्लकीं गुग्गुलुं लोहं पद्मकं च घृताप्लुतम्॥
sallakīṃ gugguluṃ lohaṃ padmakaṃ ca ghṛtāplutam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवश्यं स्वेदनीयानामस्वेद्यानामपि क्षणम्। स्वेदयेत् ससिताक्षीरसुखोष्णस्नेहसेचनैः॥
avaśyaṃ svedanīyānāmasvedyānāmapi kṣaṇam| svedayet sasitākṣīrasukhoṣṇasnehasecanaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्कारिकोपनाहैश्च स्वेदाध्यायोक्तभेषजैः। उरः कण्ठं च मृदुभिः सामे त्वामविधिं चरेत्॥
utkārikopanāhaiśca svedādhyāyoktabheṣajaiḥ| uraḥ kaṇṭhaṃ ca mṛdubhiḥ sāme tvāmavidhiṃ caret||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतियोगोद्धतं वातं दृष्ट्वा पवननाशनैः। स्निग्धै रसाद्यैर्नात्युष्णैरभ्यङ्गैश्च शमं नयेत्॥
atiyogoddhataṃ vātaṃ dṛṣṭvā pavananāśanaiḥ| snigdhai rasādyairnātyuṣṇairabhyaṅgaiśca śamaṃ nayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुत्क्लिष्टकफास्विन्नदुर्बलानां हि शोधनात्। वायुर्लब्धास्पदो मर्म संशोष्याशु हरेदसून्॥
anutkliṣṭakaphāsvinnadurbalānāṃ hi śodhanāt| vāyurlabdhāspado marma saṃśoṣyāśu haredasūn||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कषायलेहस्नेहाद्यैस्तेषां संशमयेदतः। क्षीणक्षतातिसारासृक्पित्तदाहानुबन्धजान्॥
kaṣāyalehasnehādyaisteṣāṃ saṃśamayedataḥ| kṣīṇakṣatātisārāsṛkpittadāhānubandhajān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुरस्निग्धशीताद्यैर्हिध्माश्वासानुपाचरेत्। कुलत्थदशमूलानां क्वाथे स्युर्जाङ्गला रसाः। यूषाश्च शिग्रुवार्ताककासघ्नवृषमूलकैः॥
madhurasnigdhaśītādyairhidhmāśvāsānupācaret| kulatthadaśamūlānāṃ kvāthe syurjāṅgalā rasāḥ| yūṣāśca śigruvārtākakāsaghnavṛṣamūlakaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पल्लवैर्निम्बकुलकबृहतीमातुलुङ्गजैः। व्याघ्रीदुरालभाशृङ्गीबिल्वमध्यत्रिकण्टकैः॥
pallavairnimbakulakabṛhatīmātuluṅgajaiḥ| vyāghrīdurālabhāśṛṅgībilvamadhyatrikaṇṭakaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामृताग्निकुलत्थैश्च यूषः स्यात् क्वथितैर्जलै। तद्वद्रास्नाबृहत्यादिबलामुद्गैः सचित्रकैः॥
sāmṛtāgnikulatthaiśca yūṣaḥ syāt kvathitairjalai| tadvadrāsnābṛhatyādibalāmudgaiḥ sacitrakaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पेया च चित्रकाजाजीशृङ्गीसौवर्चलैर्हिता। दशमूलेन वा कासश्वासहिध्मारुजापहा॥
peyā ca citrakājājīśṛṅgīsauvarcalairhitā| daśamūlena vā kāsaśvāsahidhmārujāpahā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशमूलशठीरास्नाभार्ङ्गीबिल्वर्धिपौष्करैः। कुलीरशृङ्गीचपलातामलक्यमृतौषधैः॥
daśamūlaśaṭhīrāsnābhārṅgībilvardhipauṣkaraiḥ| kulīraśṛṅgīcapalātāmalakyamṛtauṣadhaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिबेत् कषायं जीर्णेऽस्मिन् पेयां तैरेवसाधिताम्। शालिषष्टिकगोधूमयवमुद्गकुलत्थभुक्॥
pibet kaṣāyaṃ jīrṇe'smin peyāṃ tairevasādhitām| śāliṣaṣṭikagodhūmayavamudgakulatthabhuk||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कासहृद्ग्रहपार्श्वार्तिहिध्माश्वासप्रशान्तये। सक्तून्वार्काङ्कुरक्षीरभावितानां समाक्षिकान्। यवानां दशमूलादिनिःक्वाथलुलितान् पिबेत्॥
kāsahṛdgrahapārśvārtihidhmāśvāsapraśāntaye| saktūnvārkāṅkurakṣīrabhāvitānāṃ samākṣikān| yavānāṃ daśamūlādiniḥkvāthalulitān pibet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ने च योजयेत् क्षारहिङ्वाज्यबिडदाडिमान्। सपौष्करशठीव्योषमातुलुङ्गाम्लवेतसान्॥
anne ca yojayet kṣārahiṅvājyabiḍadāḍimān| sapauṣkaraśaṭhīvyoṣamātuluṅgāmlavetasān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशमूलस्य वा क्वाथमथवा देवदारुणः। पिबेद्वा वारुणीमण्डं हिध्माश्वासी पिपासितः॥
daśamūlasya vā kvāthamathavā devadāruṇaḥ| pibedvā vāruṇīmaṇḍaṃ hidhmāśvāsī pipāsitaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलीपिप्पलीमूलपथ्याजन्तुघ्नचित्रकैः। कल्कितैर्लेपिते रूढे निक्षिपेत् घृतभाजने॥
pippalīpippalīmūlapathyājantughnacitrakaiḥ| kalkitairlepite rūḍhe nikṣipet ghṛtabhājane||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तक्रं मासस्थितं तद्धि दीपनं श्वासकासजित्। पाठां मधुरसां दारु सरलं च निशि स्थितम्॥
takraṃ māsasthitaṃ taddhi dīpanaṃ śvāsakāsajit| pāṭhāṃ madhurasāṃ dāru saralaṃ ca niśi sthitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरामण्डेऽल्पलवणं पिबेत् प्रसृतसम्मितम्। शिरीषकुन्दकदलीकुसुमं पिप्पलीयुतम्॥
surāmaṇḍe'lpalavaṇaṃ pibet prasṛtasammitam| śirīṣakundakadalīkusumaṃ pippalīyutam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तण्डुलाम्बुप्लुतं हिध्माश्वासकासहरं परम्। आरनालेन पिष्ट्वा वा मातुलुङ्गरसान्वितान्॥
taṇḍulāmbuplutaṃ hidhmāśvāsakāsaharaṃ param| āranālena piṣṭvā vā mātuluṅgarasānvitān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिङ्गुसौवर्चलकणाकोलमुद्गान् जलेन वा। कोष्णेन भार्ङ्गीं शुण्ठीं च क्षारं वा मरिचान्वितम्॥
hiṅgusauvarcalakaṇākolamudgān jalena vā| koṣṇena bhārṅgīṃ śuṇṭhīṃ ca kṣāraṃ vā maricānvitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वक्वाथपिष्टां लुलितां बाष्पिकां पाययेत वा। स्वरसं सप्तपर्णस्य पुष्पाणां वा शिरीषतः॥
svakvāthapiṣṭāṃ lulitāṃ bāṣpikāṃ pāyayeta vā| svarasaṃ saptaparṇasya puṣpāṇāṃ vā śirīṣataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिध्वाश्वासे मधुकणायुक्तं पित्तकफानुगे। उत्कारिका तुगाकृष्णामधूलीगुडनागरैः॥
hidhvāśvāse madhukaṇāyuktaṃ pittakaphānuge| utkārikā tugākṛṣṇāmadhūlīguḍanāgaraiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्तानुबन्धे योक्तव्या पवने त्वनुबन्धिनि। श्वाविट्छशामिषकणाघृतशल्यकशोणितैः॥
pittānubandhe yoktavyā pavane tvanubandhini| śvāviṭchaśāmiṣakaṇāghṛtaśalyakaśoṇitaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्चलारसव्योषसर्पिर्भिः सहितं पयः। अनुशाल्योदनं पेयं वातपित्तेऽनुबन्धिनि॥
suvarcalārasavyoṣasarpirbhiḥ sahitaṃ payaḥ| anuśālyodanaṃ peyaṃ vātapitte'nubandhini||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्गुणाम्बुसिद्धं वा छागं सगुडनागरम्। पिप्पलीमूलमधुकगुडगोश्वशकृद्रसान्। हिध्माभिष्यन्दकासघ्नान् लिह्यान्मधुघृतान्वितान्॥
caturguṇāmbusiddhaṃ vā chāgaṃ saguḍanāgaram| pippalīmūlamadhukaguḍagośvaśakṛdrasān| hidhmābhiṣyandakāsaghnān lihyānmadhughṛtānvitān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोगजाश्ववराहोष्ट्रखरमेषाजविड्रसान्॥
gogajāśvavarāhoṣṭrakharameṣājaviḍrasān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समध्वैकैकशो लिह्याद्बहुश्लेष्माथवा पिबेत्। चतुष्पाच्चर्मरोमस्थिखुरशृङ्गोद्भवां मषीम्॥
samadhvaikaikaśo lihyādbahuśleṣmāthavā pibet| catuṣpāccarmaromasthikhuraśṛṅgodbhavāṃ maṣīm||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव वाजिगन्धाया लिह्याच्छ्वासी कफोल्बणः। क्षारं वा त्रिफलापाठाबृहतीफलमूलजम्॥
tathaiva vājigandhāyā lihyācchvāsī kapholbaṇaḥ| kṣāraṃ vā triphalāpāṭhābṛhatīphalamūlajam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्ताप्रवालवैडूर्यशङ्खसौगन्धिकाञ्जनम्। मसारगल्लस्फटिककाचैलालवणद्वयम्॥
muktāpravālavaiḍūryaśaṅkhasaugandhikāñjanam| masāragallasphaṭikakācailālavaṇadvayam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपामार्गफलं ताम्रमयो रूप्यं शणात् फलम्। ज्योतीरसेन तल्लिह्यादयो वैकं मधुद्रवम्॥
apāmārgaphalaṃ tāmramayo rūpyaṃ śaṇāt phalam| jyotīrasena tallihyādayo vaikaṃ madhudravam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शठीपौष्करधात्रीर्वा पौष्करं वा कणान्वितम्। गैरिकाञ्जनकृष्णा वा स्वरसं वा कपित्थजम्॥
śaṭhīpauṣkaradhātrīrvā pauṣkaraṃ vā kaṇānvitam| gairikāñjanakṛṣṇā vā svarasaṃ vā kapitthajam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसेन वा कपित्थस्य धात्रीसैन्धवपिप्पलीः। घृतक्षौद्रेण वा पथ्या विडङ्गोषणपिप्पलीः॥
rasena vā kapitthasya dhātrīsaindhavapippalīḥ| ghṛtakṣaudreṇa vā pathyā viḍaṅgoṣaṇapippalīḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लिह्याद्वा पिप्पलीद्राक्षापथ्याशृङ्गीदुरालभाः। घृतमाक्षिकतैलैर्वा त्र्यूषणं क्षारसंयुतम्। पिप्पलीक्षौद्रयुक्तौ वा रसौ धात्रीकपित्थयोः॥
lihyādvā pippalīdrākṣāpathyāśṛṅgīdurālabhāḥ| ghṛtamākṣikatailairvā tryūṣaṇaṃ kṣārasaṃyutam| pippalīkṣaudrayuktau vā rasau dhātrīkapitthayoḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सितोपलात्वामलकी द्राक्षा गोश्वशकृद्रसम्। कोललाजमधुद्राक्षापिप्पलीनागराणि वा॥
sitopalātvāmalakī drākṣā gośvaśakṛdrasam| kolalājamadhudrākṣāpippalīnāgarāṇi vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुडतैलनिशाद्राक्षाकणारास्नोषणानि वा। पिबेद्रसाम्बुमद्याद्यैर्लेहौषधरजांसि वा॥
guḍatailaniśādrākṣākaṇārāsnoṣaṇāni vā| pibedrasāmbumadyādyairlehauṣadharajāṃsi vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवन्तीमुस्तसुरसत्वगेलाद्वयपौष्करम्। चण्डातामलकीलोहभार्ङ्गीनागरवालकम्॥
jīvantīmustasurasatvagelādvayapauṣkaram| caṇḍātāmalakīlohabhārṅgīnāgaravālakam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्कटाख्याशठीकृष्णानागकेसरचोरकम्। उपयुक्तं यथाकामं चूर्णं द्विगुणशर्करम्॥
karkaṭākhyāśaṭhīkṛṣṇānāgakesaracorakam| upayuktaṃ yathākāmaṃ cūrṇaṃ dviguṇaśarkaram||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्श्वरुग्ज्वरकासघ्नं हिध्माश्वासहरं परम्। जीवन्ती चोरकः शृङ्गी पौष्करं सुरसः शठी॥
pārśvarugjvarakāsaghnaṃ hidhmāśvāsaharaṃ param| jīvantī corakaḥ śṛṅgī pauṣkaraṃ surasaḥ śaṭhī||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलीत्वग्बिडक्षारशुण्ठीहिङ्वम्लवेतसम्। एलातामलकीभार्ङ्गीवृक्षाम्लं चेति चूर्णितम्॥
pippalītvagbiḍakṣāraśuṇṭhīhiṅvamlavetasam| elātāmalakībhārṅgīvṛkṣāmlaṃ ceti cūrṇitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसेन मातुलुङ्गस्य मद्येन हविषाथवा। लीढं प्रयुक्तमन्ने वा केवलं चोपयोजितम्॥
rasena mātuluṅgasya madyena haviṣāthavā| līḍhaṃ prayuktamanne vā kevalaṃ copayojitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिध्माश्वासविबन्धार्शःकासहृत्पार्श्वशूलनुत्। शठीतामलकीभार्ङ्गीचण्डावालकपौष्करम्॥
hidhmāśvāsavibandhārśaḥkāsahṛtpārśvaśūlanut| śaṭhītāmalakībhārṅgīcaṇḍāvālakapauṣkaram||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शर्कराष्टगुणं चूर्णं हिध्माश्वासहरं परम्। तुल्यं गुडं नागरं च भक्षयेन्नावयेत वा॥
śarkarāṣṭaguṇaṃ cūrṇaṃ hidhmāśvāsaharaṃ param| tulyaṃ guḍaṃ nāgaraṃ ca bhakṣayennāvayeta vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लशुनस्य पलाण्डोर्वा मूलं गृञ्जनकस्य वा। चन्दनाद्वा रसं दद्यान्नारीक्षीरेण नावनम्॥
laśunasya palāṇḍorvā mūlaṃ gṛñjanakasya vā| candanādvā rasaṃ dadyānnārīkṣīreṇa nāvanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सशर्करां पिप्पली वा मधुकं वा मधुद्रवम्। स्तन्येन मक्षिकाविष्ठामलक्तकरसेन वा॥
saśarkarāṃ pippalī vā madhukaṃ vā madhudravam| stanyena makṣikāviṣṭhāmalaktakarasena vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससैन्धवं घृताच्छं वा सिद्धं स्तन्येन वा घृतम्। कल्कितैर्मधुरद्रव्यैस्तत् पिबेन्नावयेत वा॥
sasaindhavaṃ ghṛtācchaṃ vā siddhaṃ stanyena vā ghṛtam| kalkitairmadhuradravyaistat pibennāvayeta vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकृदुष्णं सकृच्छीतं व्यत्यासात् ससितं मधु। तद्वत् पयस्तहासिद्धमधोभागौषधैर्घृतम्॥
sakṛduṣṇaṃ sakṛcchītaṃ vyatyāsāt sasitaṃ madhu| tadvat payastahāsiddhamadhobhāgauṣadhairghṛtam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कणासौवर्चलक्षारवयस्थाहिड्गुचोरकैः। सकायस्थैर्घृतं मस्तु दशमूलरसे पचेत्॥
kaṇāsauvarcalakṣāravayasthāhiḍgucorakaiḥ| sakāyasthairghṛtaṃ mastu daśamūlarase pacet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् पिबेज्जीवनीयैर्वा लिह्यात् समधु साधितम्। तेजोवत्यभया कुष्ठं पिप्पली कटुरोहिणी॥
tat pibejjīvanīyairvā lihyāt samadhu sādhitam| tejovatyabhayā kuṣṭhaṃ pippalī kaṭurohiṇī||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूकीकं पौष्करं मूलं पलाशश्चित्रकः शठी। पटुद्वयं तामलकी जीवन्ती बैल्वपेशिका॥
pūkīkaṃ pauṣkaraṃ mūlaṃ palāśaścitrakaḥ śaṭhī| paṭudvayaṃ tāmalakī jīvantī bailvapeśikā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वचापत्रं च तालीसं कर्षांशैस्तैर्विंपाचयेत्। हिङ्गुपादैर्घृतप्रस्थं पीतमाशु निहन्ति तत्॥
vacāpatraṃ ca tālīsaṃ karṣāṃśaistairviṃpācayet| hiṅgupādairghṛtaprasthaṃ pītamāśu nihanti tat||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वासानिलार्शोग्रहणीहिध्माहृत्पार्श्ववेदनाः। सिद्धं वा पुरमञ्जिष्ठालाक्षासर्जरसैः पिबेत्॥
śvāsānilārśograhaṇīhidhmāhṛtpārśvavedanāḥ| siddhaṃ vā puramañjiṣṭhālākṣāsarjarasaiḥ pibet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सपद्मकमनोह्वालैर्घृतप्रस्थं पिचून्मितैः। वत्सकादिप्रतीवापं सिद्धं वा प्रथमे गणे॥
sapadmakamanohvālairghṛtaprasthaṃ picūnmitaiḥ| vatsakādipratīvāpaṃ siddhaṃ vā prathame gaṇe||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सपञ्चलवणं सर्पिः श्वासकासानपोहति। हिंस्राविडङ्गपूतीकत्रिकटुत्रिफलाग्निकैः॥
sapañcalavaṇaṃ sarpiḥ śvāsakāsānapohati| hiṃsrāviḍaṅgapūtīkatrikaṭutriphalāgnikaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोलमात्रैर्घृतप्रस्थं पाचयेत् सलिलाढके। क्षीरप्रस्थद्वयोपेतं तत् कासश्वासपीनसान्॥
kolamātrairghṛtaprasthaṃ pācayet salilāḍhake| kṣīraprasthadvayopetaṃ tat kāsaśvāsapīnasān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्शांस्यरोचकं गुल्मं क्षयं हिध्मां च नाशयेत्। सैन्धवार्धांशयुक्तं वा पुराणं पाययेद्घृतम्। धान्वन्तरं वृषघृतं दाधिकं त्र्यूषणादि वा॥
arśāṃsyarocakaṃ gulmaṃ kṣayaṃ hidhmāṃ ca nāśayet| saindhavārdhāṃśayuktaṃ vā purāṇaṃ pāyayedghṛtam| dhānvantaraṃ vṛṣaghṛtaṃ dādhikaṃ tryūṣaṇādi vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीताम्बुसेकः सहसा त्रासविक्षेपभीशुचः। हर्षेर्ष्योच्छ्वासरोधाश्च हितं कीटैश्च दंशनम्॥
śītāmbusekaḥ sahasā trāsavikṣepabhīśucaḥ| harṣerṣyocchvāsarodhāśca hitaṃ kīṭaiśca daṃśanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् किञ्चित् कफवातघ्नमुष्णं वातानुलोमनम्। तत् सेव्यं प्रायशो यच्च सुतरां मारुतापहम्॥
yat kiñcit kaphavātaghnamuṣṇaṃ vātānulomanam| tat sevyaṃ prāyaśo yacca sutarāṃ mārutāpaham||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातकृद्वा कफहरं कफकृद्वानिलापहम्। कार्यं नैकान्तिकं ताभ्यां प्रायः श्रेयोऽनिलापहम्॥
vātakṛdvā kaphaharaṃ kaphakṛdvānilāpaham| kāryaṃ naikāntikaṃ tābhyāṃ prāyaḥ śreyo'nilāpaham||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषां बृंहणे ह्यल्पः शक्यश्च प्रायशो भवेत्। नात्यर्थं शमनेऽपायो भृशोशक्यश्च कर्शने॥
sarveṣāṃ bṛṃhaṇe hyalpaḥ śakyaśca prāyaśo bhavet| nātyarthaṃ śamane'pāyo bhṛśośakyaśca karśane||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शमनैर्बृंहणैश्चातो भूयिष्ठं तानुपाचरेत्। कासश्वासक्षयच्छर्दिहिध्माश्चान्योन्यभेषजैः॥
śamanairbṛṃhaṇaiścāto bhūyiṣṭhaṃ tānupācaret| kāsaśvāsakṣayacchardihidhmāścānyonyabheṣajaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.