अथातः कर्णरोगविज्ञानीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः। इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः॥
athātaḥ karṇarogavijñānīyaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·6·6.21
Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 6.21
प्रतिश्यायजलक्रीडाकर्णकण्डूयनैर्मरुत्। मिथ्यायोगेन शब्दस्य कुपितोन्यैश्च कोपनैः॥
pratiśyāyajalakrīḍākarṇakaṇḍūyanairmarut| mithyāyogena śabdasya kupitonyaiśca kopanaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्य श्रोत्रसिराः कुर्याच्छूलं स्रोतसि वेगवत्। अर्धावभेदकं स्तम्भं शिशिरानभिनन्दनम्॥
prāpya śrotrasirāḥ kuryācchūlaṃ srotasi vegavat| ardhāvabhedakaṃ stambhaṃ śiśirānabhinandanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिराच्च पाकः पक्वं तु लसीकामल्पशः स्रवेत्। श्रोत्रं शून्यमकस्माच्च स्यात् सञ्चारविचारवत्॥
cirācca pākaḥ pakvaṃ tu lasīkāmalpaśaḥ sravet| śrotraṃ śūnyamakasmācca syāt sañcāravicāravat||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूलं पित्तात् सदाहोषा शीतेच्छाश्वथथुज्वरम्। आशुपाकं प्रपक्वं च सपीतलसिकास्रुति। सा लसीकास्पृशोद्यद्यत्तत्पाकमुपैति च॥
śūlaṃ pittāt sadāhoṣā śītecchāśvathathujvaram| āśupākaṃ prapakvaṃ ca sapītalasikāsruti| sā lasīkāspṛśodyadyattatpākamupaiti ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफाच्छिरोहनुग्रीवागौरवं मन्दता रुजः। कण्डूःश्वयथुरुष्णेच्छा पाकाच्छ्वेतघनस्रुतिः॥
kaphācchirohanugrīvāgauravaṃ mandatā rujaḥ| kaṇḍūḥśvayathuruṣṇecchā pākācchvetaghanasrutiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करोति श्रवणे शूलमभिघातादिदूषितम्। रक्तं पित्तसमानार्ति किञ्चिद्वाधिकलक्षणम्॥
karoti śravaṇe śūlamabhighātādidūṣitam| raktaṃ pittasamānārti kiñcidvādhikalakṣaṇam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूलं समुदितैर्दोषैः सशोफज्वरतीव्ररुक्। पर्यायादुष्णशीतेच्छं जायते श्रुतिजाड्यवत्। पक्वं सितासितारक्तघनपूयप्रवाहि च॥
śūlaṃ samuditairdoṣaiḥ saśophajvaratīvraruk| paryāyāduṣṇaśītecchaṃ jāyate śrutijāḍyavat| pakvaṃ sitāsitāraktaghanapūyapravāhi ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शब्दवाहिसिरासंस्थे शृणोति पवने मुहुः। नादानकस्माद्विविधान् कर्णनादं वदन्ति तम्॥
śabdavāhisirāsaṃsthe śṛṇoti pavane muhuḥ| nādānakasmādvividhān karṇanādaṃ vadanti tam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्लेष्मणानुगतो वायुर्नादो वा समुपेक्षितः। उच्चैः कृच्छ्राच्छ्रुतिं कुर्यात् बधिरत्वं क्रमेण च॥
śleṣmaṇānugato vāyurnādo vā samupekṣitaḥ| uccaiḥ kṛcchrācchrutiṃ kuryāt badhiratvaṃ krameṇa ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वोतन शोषितः श्लेष्मा स्रोतो लिम्पेत्ततो भवेत्। रुग् गौरवं पिधानं च स प्रतीनाहसंज्ञितः॥
votana śoṣitaḥ śleṣmā sroto limpettato bhavet| rug gauravaṃ pidhānaṃ ca sa pratīnāhasaṃjñitaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कण्डूशोफौ कफाच्छ्रुत्रे स्थिरौ तत्संज्ञया स्मृतौ॥
kaṇḍūśophau kaphācchrutre sthirau tatsaṃjñayā smṛtau||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफो विदग्धः पित्तेन सरुजं नीरुजं तथा। घनपूतिबहुक्लेदं कुरुते पूतिकर्णकम्॥
kapho vidagdhaḥ pittena sarujaṃ nīrujaṃ tathā| ghanapūtibahukledaṃ kurute pūtikarṇakam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातादिदूषितं श्रोत्रं मांसासृक्लेदजा रुजम्। खादन्तो जन्तवः कुर्युस्तीव्रां स कृमिकर्णकः॥
vātādidūṣitaṃ śrotraṃ māṃsāsṛkledajā rujam| khādanto jantavaḥ kuryustīvrāṃ sa kṛmikarṇakaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रोत्रकण्डूयनाज्जाते क्षते स्यात् पूर्वलक्षणः। विद्रधिः पूर्ववच्चान्यः शोफोर्शोर्बुदमीरितम्॥
śrotrakaṇḍūyanājjāte kṣate syāt pūrvalakṣaṇaḥ| vidradhiḥ pūrvavaccānyaḥ śophorśorbudamīritam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषु रुक्पूतिकर्णत्वं बधिरत्वं क्रमेण च॥
teṣu rukpūtikarṇatvaṃ badhiratvaṃ krameṇa ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भेऽनिलात् सङ्कुचिता शष्कुली कूचिकर्णकः॥
garbhe'nilāt saṅkucitā śaṣkulī kūcikarṇakaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एको नीरुगनेको वा गर्भे मांसाङ्कुरः स्थिरः। पिप्पलीपिप्पलीमानः सन्निपाताद्विदारिका॥
eko nīruganeko vā garbhe māṃsāṅkuraḥ sthiraḥ| pippalīpippalīmānaḥ sannipātādvidārikā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वणः सरुजः स्तब्धः श्वयघुः स उपेक्षितः॥
sarvaṇaḥ sarujaḥ stabdhaḥ śvayaghuḥ sa upekṣitaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटुतैलनिभं पक्वः स्रवेत् कृच्छ्रेण रोहति। सङ्कोचयति रूढा च सा ध्रुवं कर्णशष्कुलीम्॥
kaṭutailanibhaṃ pakvaḥ sravet kṛcchreṇa rohati| saṅkocayati rūḍhā ca sā dhruvaṃ karṇaśaṣkulīm||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिरास्थः कुरुते वायुः पालीशोषं तदाह्वयम्॥
sirāsthaḥ kurute vāyuḥ pālīśoṣaṃ tadāhvayam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृशा दृढा च तन्त्रीवत् पाली वातेन तन्त्रिका॥
kṛśā dṛḍhā ca tantrīvat pālī vātena tantrikā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुकुमारे चिरोत्सर्गात् सहसैव प्रवर्धिते। कर्णे शोफः सरुक्पाल्यामरुणः परिपोटवान्॥
sukumāre cirotsargāt sahasaiva pravardhite| karṇe śophaḥ sarukpālyāmaruṇaḥ paripoṭavān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिपोटश्चपवनात् उत्पातः पित्तशोणितात्॥
paripoṭaścapavanāt utpātaḥ pittaśoṇitāt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुर्वाभरणभाराद्यैः श्यावो रुग्दाहपाकवान्। श्वयथुः स्फोटपिटकारागोषाक्लेदसंयुतः॥
gurvābharaṇabhārādyaiḥ śyāvo rugdāhapākavān| śvayathuḥ sphoṭapiṭakārāgoṣākledasaṃyutaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाल्यां शोफोनिलकफात् सर्वतो निर्व्यथः स्थिरः। स्तब्धः सवर्णः कण्डूमानुन्मन्थो गल्लिरश्च सः॥
pālyāṃ śophonilakaphāt sarvato nirvyathaḥ sthiraḥ| stabdhaḥ savarṇaḥ kaṇḍūmānunmantho galliraśca saḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्विद्धे वर्धिते कर्णे सकण्डूदाहपाकरुक्। श्वयथुः सन्निपातोत्थः स नाम्रा दुःखवर्धनः॥
durviddhe vardhite karṇe sakaṇḍūdāhapākaruk| śvayathuḥ sannipātotthaḥ sa nāmrā duḥkhavardhanaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफासृक्कृमिजाः सूक्ष्माः सकण्डूक्लेदवेदनाः। लिह्याख्याः पिटकास्ता हि लिह्युः पालीमुपेक्षिताः॥
kaphāsṛkkṛmijāḥ sūkṣmāḥ sakaṇḍūkledavedanāḥ| lihyākhyāḥ piṭakāstā hi lihyuḥ pālīmupekṣitāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पली सर्वजं शूलं विदारी कूचिकर्णकः। एषामसाध्या याप्यैका तन्त्रिकान्यांस्तु साधयेत्॥
pippalī sarvajaṃ śūlaṃ vidārī kūcikarṇakaḥ| eṣāmasādhyā yāpyaikā tantrikānyāṃstu sādhayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चविंशतिरित्युक्ताः कर्णरोगा विभागतः॥ कर्णरोगप्रतिषेधः
pañcaviṃśatirityuktāḥ karṇarogā vibhāgataḥ|| karṇarogapratiṣedhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.