अथातो मुखरोगविज्ञानीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः। इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः॥
athāto mukharogavijñānīyaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·6·6.25
अथातो मुखरोगविज्ञानीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः। इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः॥
athāto mukharogavijñānīyaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मात्स्यमहिषवाराहपिशितामकमूलकम्। माषसूपदधिक्षीरशुक्तेक्षुरसफाणितम्॥
mātsyamahiṣavārāhapiśitāmakamūlakam| māṣasūpadadhikṣīraśuktekṣurasaphāṇitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवाक्शय्यां च भजतो द्विषतो दन्तधावनम्। धूमच्छर्दनगण्डूषानुचितं च सिराव्यधम्। क्रुद्धाः श्लेष्मोल्बणा दोषाः कुर्वन्त्यन्तर्मुखं गदान्॥
avākśayyāṃ ca bhajato dviṣato dantadhāvanam| dhūmacchardanagaṇḍūṣānucitaṃ ca sirāvyadham| kruddhāḥ śleṣmolbaṇā doṣāḥ kurvantyantarmukhaṃ gadān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र खण्डौष्ठ इत्युक्तो वातेनौष्ठो द्विधाकृतः॥
tatra khaṇḍauṣṭha ityukto vātenauṣṭho dvidhākṛtaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ओष्ठकोपे तु पवनात् स्तब्धावोष्ठौ महारुजौ। दाल्येते परिपाट्येते परुषासितकर्कशौ॥
oṣṭhakope tu pavanāt stabdhāvoṣṭhau mahārujau| dālyete paripāṭyete paruṣāsitakarkaśau||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्तात्तीक्ष्णासहौ पीतौ सर्षपाकृतिभिश्चितौ। पिटकाभिर्बहुक्लेदावाशुपाकौ #
pittāttīkṣṇāsahau pītau sarṣapākṛtibhiścitau| piṭakābhirbahukledāvāśupākau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफात् पुनः। शीतासहौ गुरू शूनौ सवर्णपिटकाचितौ॥
kaphāt punaḥ| śītāsahau gurū śūnau savarṇapiṭakācitau||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्निपातादनेकाभौ दुर्गन्धास्रावपिच्छिलौ। अकस्मान्म्लानसंशूनरुजौ विषमपाकिनौ॥
sannipātādanekābhau durgandhāsrāvapicchilau| akasmānmlānasaṃśūnarujau viṣamapākinau||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तोपसृष्टौ रुधिरं स्रवतः शोणितप्रभौ। खर्जूरसदृशं चात्र क्षीणे रक्तेर्बुदं भवेत्॥
raktopasṛṣṭau rudhiraṃ sravataḥ śoṇitaprabhau| kharjūrasadṛśaṃ cātra kṣīṇe rakterbudaṃ bhavet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मांसपिण्डोपमौ मांसात् स्यातां मूर्च्छत्कृमी क्रमात्॥
māṃsapiṇḍopamau māṃsāt syātāṃ mūrcchatkṛmī kramāt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैलाभश्वयथुक्लेदौ सकण्ड्वौ मेदसा मृदू॥
tailābhaśvayathukledau sakaṇḍvau medasā mṛdū||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षतजाववदीर्येते पाट्येते चासकृत् पुनः। ग्रथितौ च पुनः स्यातां कण्डूलौ दशनच्छदौ॥
kṣatajāvavadīryete pāṭyete cāsakṛt punaḥ| grathitau ca punaḥ syātāṃ kaṇḍūlau daśanacchadau||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलबुद्बुदवद्वातकफादोष्ठे जलार्बुदम्॥
jalabudbudavadvātakaphādoṣṭhe jalārbudam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गण्डालजी स्थिरः शोफो गण्डे दाहरुजान्वितः॥
gaṇḍālajī sthiraḥ śopho gaṇḍe dāharujānvitaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातादुष्णासहादन्ताः शीतस्पर्शाधिकव्यथाः। दाल्यन्त इव शूलेन शीताख्यो दालनश्च सः॥
vātāduṣṇāsahādantāḥ śītasparśādhikavyathāḥ| dālyanta iva śūlena śītākhyo dālanaśca saḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दन्तहर्षे प्रवाताम्लशीतभक्षाक्षमा द्विजाः। भवन्त्यम्लाशनेनैव सरुजश्चलिता इव॥
dantaharṣe pravātāmlaśītabhakṣākṣamā dvijāḥ| bhavantyamlāśanenaiva sarujaścalitā iva||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दन्तभेदे द्विजास्तोदभेदरुक्स्फुटनान्विताः। चालश्वलद्भिर्दशनैर्भक्षणादधिकव्यथैः॥
dantabhede dvijāstodabhedaruksphuṭanānvitāḥ| cālaśvaladbhirdaśanairbhakṣaṇādadhikavyathaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करालस्तु करालानां दशनानां समुद्भवः॥
karālastu karālānāṃ daśanānāṃ samudbhavaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दन्तोधिकोधिदन्ताख्यः स चोक्तः खलवर्द्धनः। जायमानेऽतिरुग्दन्ते जाते तत्र तु शाम्यति॥
dantodhikodhidantākhyaḥ sa coktaḥ khalavarddhanaḥ| jāyamāne'tirugdante jāte tatra tu śāmyati||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधावनान्मलो दन्ते कफो वा वातशोषितः। पूतिगन्धिः स्थिरीभूतः शर्करा #
adhāvanānmalo dante kapho vā vātaśoṣitaḥ| pūtigandhiḥ sthirībhūtaḥ śarkarā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साप्युपेक्षिता। शातयत्यणुशो दन्तकपालानि कपालिका॥
sāpyupekṣitā| śātayatyaṇuśo dantakapālāni kapālikā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यावः श्यावत्वमायातो रक्तपित्तानिलैर्द्विजः।
śyāvaḥ śyāvatvamāyāto raktapittānilairdvijaḥ|
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समूलं दन्तमाश्रित्य दोषैरुल्बणमारुतैः। शोषिते मज्ज्ञि सुषिरे दन्तेन्नमलपूरिते॥
samūlaṃ dantamāśritya doṣairulbaṇamārutaiḥ| śoṣite majjñi suṣire dantennamalapūrite||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूतित्वात् कृमयः सूक्ष्मा जायन्ते जायते ततः। अहेतुतीव्रार्तिशमः ससंरम्भोसितश्चलः। प्रलूनः पूयरक्तस्रुत् स चोक्तः कृमिदन्तकः॥
pūtitvāt kṛmayaḥ sūkṣmā jāyante jāyate tataḥ| ahetutīvrārtiśamaḥ sasaṃrambhositaścalaḥ| pralūnaḥ pūyaraktasrut sa coktaḥ kṛmidantakaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्लेष्मरक्तेन पूतीनि वहन्त्यस्रमहेतुकम्। शीर्यन्ते दन्तमांसानि मृदुक्लिन्नासितानि च। शीतादोसौ #
śleṣmaraktena pūtīni vahantyasramahetukam| śīryante dantamāṃsāni mṛduklinnāsitāni ca| śītādosau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपकुशः पाकः पित्तासृगुद्भवः। दन्तमांसानि दह्यन्ते रक्तान्युत्सेधवन्त्यतः॥
upakuśaḥ pākaḥ pittāsṛgudbhavaḥ| dantamāṃsāni dahyante raktānyutsedhavantyataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कण्डूमन्ति स्रवन्त्यस्रमाध्मायन्तेसृजिस्थिते। चला मन्दरुजो दन्ताः पूतिवक्त्रं च जायते॥
kaṇḍūmanti sravantyasramādhmāyantesṛjisthite| calā mandarujo dantāḥ pūtivaktraṃ ca jāyate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दन्तयोस्त्रिषु वा शोफो बदरस्थिनिभो घनः। कफास्रात्तीव्ररुक् शीघ्रं पच्यते दन्तपुप्पुटः॥
dantayostriṣu vā śopho badarasthinibho ghanaḥ| kaphāsrāttīvraruk śīghraṃ pacyate dantapuppuṭaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दन्तमांसे मलैः सास्रैर्बाह्यान्तः श्वयथुर्गुरुः। सरुग्दाहः स्रवेत् भिन्नः पूयास्रं दन्तविद्रधिः॥
dantamāṃse malaiḥ sāsrairbāhyāntaḥ śvayathurguruḥ| sarugdāhaḥ sravet bhinnaḥ pūyāsraṃ dantavidradhiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वयथुर्दन्तमूलेषु रुजावान्रक्तपित्तजः। लालास्रावी स सुषिरो दन्तमांसप्रशातनः॥
śvayathurdantamūleṣu rujāvānraktapittajaḥ| lālāsrāvī sa suṣiro dantamāṃsapraśātanaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सन्निपातज्वरवान् सपूयरुधिरस्रुतिः। महासुषिर इत्युक्तो विशीर्णद्विजबन्धनः॥
sa sannipātajvaravān sapūyarudhirasrutiḥ| mahāsuṣira ityukto viśīrṇadvijabandhanaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दन्तान्ते कीलवच्छोफो हनुकर्णरुजाकरः। प्रतिहन्त्यभ्यवहृतिं श्लेष्मणा सोधिमांसकः॥
dantānte kīlavacchopho hanukarṇarujākaraḥ| pratihantyabhyavahṛtiṃ śleṣmaṇā sodhimāṃsakaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृष्टेषु दन्तमांसेषु संरम्भो जायते महान्। यस्मिंश्चलन्ति दन्ताश्च स विदर्भोभिघातजः॥
ghṛṣṭeṣu dantamāṃseṣu saṃrambho jāyate mahān| yasmiṃścalanti dantāśca sa vidarbhobhighātajaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दन्तमांसाश्रितान्रोगान् यः साध्यानप्युपेक्षते। अन्तस्तस्यास्रवन् दोषः सूक्ष्मां सञ्जनयेद्गतिम्। पूयं मुहुः सा स्रवति त्वङ्मांसास्थिप्रभेदिनी॥
dantamāṃsāśritānrogān yaḥ sādhyānapyupekṣate| antastasyāsravan doṣaḥ sūkṣmāṃ sañjanayedgatim| pūyaṃ muhuḥ sā sravati tvaṅmāṃsāsthiprabhedinī||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताः पुनः पञ्च विज्ञेया लक्षणैः स्वैर्यथोदितैः॥
tāḥ punaḥ pañca vijñeyā lakṣaṇaiḥ svairyathoditaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाकपत्रखरास्रस्ता स्फुटिता वातदूषिता। जिह्वा पित्तात् सदाहोषा रक्तैर्मांसाङ्कुरैश्चिता। शाल्मलीकण्टकाभैस्तु कफेन बहला गुरुः॥
śākapatrakharāsrastā sphuṭitā vātadūṣitā| jihvā pittāt sadāhoṣā raktairmāṃsāṅkuraiścitā| śālmalīkaṇṭakābhaistu kaphena bahalā guruḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफपित्तादधः शोफो जिह्वास्तम्भकृदुन्नतः। मत्स्यगन्धिर्भवेत् पक्वः सोलसो मांसशातनः॥
kaphapittādadhaḥ śopho jihvāstambhakṛdunnataḥ| matsyagandhirbhavet pakvaḥ solaso māṃsaśātanaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रबन्धनेऽधो जिह्वायाः शोफो जिह्वाग्रसन्निभः। साङ्कुरः कफपित्तास्रैर्लालोषास्तम्भवान् खरः। अधिजिह्वः सरुक्कण्डूवाक्याहारविघातकृत्॥
prabandhane'dho jihvāyāḥ śopho jihvāgrasannibhaḥ| sāṅkuraḥ kaphapittāsrairlāloṣāstambhavān kharaḥ| adhijihvaḥ sarukkaṇḍūvākyāhāravighātakṛt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तादृगेवोपजिह्वस्तु जिह्वाया उपरि स्थितः॥
tādṛgevopajihvastu jihvāyā upari sthitaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तालुमांसेनिलाद्दुष्टे पिटकाः सरुजाः खराः। बह्व्यो घनास्रावयुतास्तास्तालुपिटकाः स्मृताः॥
tālumāṃsenilādduṣṭe piṭakāḥ sarujāḥ kharāḥ| bahvyo ghanāsrāvayutāstāstālupiṭakāḥ smṛtāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तालुमूले कफात्सास्रान्मत्स्यबस्तिनिभो मृदुः। प्रलम्बः पिच्छिलः शोफो नासयाहारमीरयन्। कण्ठोपरोधतृट्कासवमिकृत् गलशुण्डिका॥
tālumūle kaphātsāsrānmatsyabastinibho mṛduḥ| pralambaḥ picchilaḥ śopho nāsayāhāramīrayan| kaṇṭhoparodhatṛṭkāsavamikṛt galaśuṇḍikā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तालुमध्ये निरुङ्मांसं संहतं तालुसंहतिः॥
tālumadhye niruṅmāṃsaṃ saṃhataṃ tālusaṃhatiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्माकृतिस्तालुमध्ये रक्ताच्छ्वयथुरर्बुदम्॥
padmākṛtistālumadhye raktācchvayathurarbudam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कच्छपः कच्छपाकारश्चिरवृद्धिः कफादरुक्॥
kacchapaḥ kacchapākāraściravṛddhiḥ kaphādaruk||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोलाभः श्लेष्ममेदोभ्यां पुप्पुटो नीरुजः स्थिरः॥
kolābhaḥ śleṣmamedobhyāṃ puppuṭo nīrujaḥ sthiraḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्तेन पाकः पाकाख्यः पूयास्रावी महारुजः॥
pittena pākaḥ pākākhyaḥ pūyāsrāvī mahārujaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातपित्तज्वरायासैस्तालुशोषस्तदाह्वयः॥
vātapittajvarāyāsaistāluśoṣastadāhvayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जिह्वाप्रबन्धजाः कण्ठे दारुणा मार्गरोधिनः। मांसाङ्कुराः शीघ्रचया रोहिणी शीघ्रकारिणी॥
jihvāprabandhajāḥ kaṇṭhe dāruṇā mārgarodhinaḥ| māṃsāṅkurāḥ śīghracayā rohiṇī śīghrakāriṇī||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कण्ठास्यशोषकृद्वातात् सा हनुश्रोत्ररुक्करी। पित्ताज्ज्वरोषातृण्मोहकण्ठधूमायनान्विता॥
kaṇṭhāsyaśoṣakṛdvātāt sā hanuśrotrarukkarī| pittājjvaroṣātṛṇmohakaṇṭhadhūmāyanānvitā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्रजा क्षिप्रपाकातिरागिणी स्पर्शनासहा। कफेन पिच्छिला पाण्डुरसृजा स्फोटकाचिता॥
kṣiprajā kṣiprapākātirāgiṇī sparśanāsahā| kaphena picchilā pāṇḍurasṛjā sphoṭakācitā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तप्ताङ्गारनिभा कर्णरुक्वरी पित्तजाकृतिः। गम्भीरपाका निचयात् सर्वलिङ्गसमन्विता॥
taptāṅgāranibhā karṇarukvarī pittajākṛtiḥ| gambhīrapākā nicayāt sarvaliṅgasamanvitā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोषैः कफोल्बणैः शोफः कोलवत् ग्रथितोन्नतः। शूककण्टकवत् कण्ठे शालूको मार्गरोधनः॥
doṣaiḥ kapholbaṇaiḥ śophaḥ kolavat grathitonnataḥ| śūkakaṇṭakavat kaṇṭhe śālūko mārgarodhanaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृन्दो वृत्तोन्नतो दाहज्वरकृत् गलपार्श्वगः॥
vṛndo vṛttonnato dāhajvarakṛt galapārśvagaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हनुसन्ध्याश्रितः कण्ठे कार्पासीफलसन्निभः। पिच्छिलो मन्दरुक्शोफः कठिनस्तुण्डिकेरिका॥
hanusandhyāśritaḥ kaṇṭhe kārpāsīphalasannibhaḥ| picchilo mandarukśophaḥ kaṭhinastuṇḍikerikā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाह्यान्तःश्ववथुर्घोरो गलमार्गार्गलोपमः। गलौघो मूर्द्धगुरुतातन्द्रालालाज्वरप्रदः॥
bāhyāntaḥśvavathurghoro galamārgārgalopamaḥ| galaugho mūrddhagurutātandrālālājvarapradaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वलयं नातिरुक्शोफस्तद्वदेवायतोन्नतः॥
valayaṃ nātirukśophastadvadevāyatonnataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मांसकीलो गले दोषैरेकोनेकोथवाल्परुक्। कृच्छ्रोछ्वासोभ्यवहृतिः पृथुमूलो गिलायुकः॥
māṃsakīlo gale doṣairekonekothavālparuk| kṛcchrochvāsobhyavahṛtiḥ pṛthumūlo gilāyukaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूरिमांसाकुङ्रवृता तीव्रतृङ्ज्वरमूर्द्धरुक्। शतघ्नी निचिता वर्तिः शतघ्नीवातिरुक्करी॥
bhūrimāṃsākuṅravṛtā tīvratṛṅjvaramūrddharuk| śataghnī nicitā vartiḥ śataghnīvātirukkarī||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याप्तसर्वगलः शीघ्रजन्मपाको महारुजः। पूतिपूयनिभास्नावी श्वयथुर्गलविद्रधिः॥
vyāptasarvagalaḥ śīghrajanmapāko mahārujaḥ| pūtipūyanibhāsnāvī śvayathurgalavidradhiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जिह्वावसाने कण्ठादावपाकं श्वयथुं मलाः। जनयन्ति स्थिरं रक्तं नीरुजं तद्गलार्बुदम्॥
jihvāvasāne kaṇṭhādāvapākaṃ śvayathuṃ malāḥ| janayanti sthiraṃ raktaṃ nīrujaṃ tadgalārbudam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पवनश्लेष्ममेदोभिर्गलगण्डो भवेत् बहिः। वर्द्धमानः स कालेन मुष्कवल्लम्बते निरुक्॥
pavanaśleṣmamedobhirgalagaṇḍo bhavet bahiḥ| varddhamānaḥ sa kālena muṣkavallambate niruk||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णारुणो वा तोदाढ्यः स वातात् कृष्णराजिमान्। वृद्धस्तालुगले शोषं कुर्याच्च विरसास्यताम्॥
kṛṣṇāruṇo vā todāḍhyaḥ sa vātāt kṛṣṇarājimān| vṛddhastālugale śoṣaṃ kuryācca virasāsyatām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थिरः सवर्णः कण्डूमान् शीतस्पर्शो गुरुः कफात्। वृद्धस्तालुगले लेपं कुर्याच्च मधुरास्यताम्॥
sthiraḥ savarṇaḥ kaṇḍūmān śītasparśo guruḥ kaphāt| vṛddhastālugale lepaṃ kuryācca madhurāsyatām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेदसा श्लेष्मवद्धानिवृध्योः सोनुविधीयते। देहं वृद्धस्य कुरुते गले शब्दं स्वरेऽल्पता॥
medasā śleṣmavaddhānivṛdhyoḥ sonuvidhīyate| dehaṃ vṛddhasya kurute gale śabdaṃ svare'lpatā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्लेष्मरुद्धानिलगतिः शुष्ककण्ठो हतस्वरः। ताम्यन् प्रसक्तं श्वसिति येन स स्वरहानिलात्॥
śleṣmaruddhānilagatiḥ śuṣkakaṇṭho hatasvaraḥ| tāmyan prasaktaṃ śvasiti yena sa svarahānilāt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करोति वदनस्यान्तर्व्रणान् सर्वसरोऽनिलः। सञ्चारिणोऽरुणान्रूक्षानो ष्ठौ ताम्रौ चलत्वचौ॥
karoti vadanasyāntarvraṇān sarvasaro'nilaḥ| sañcāriṇo'ruṇānrūkṣāno ṣṭhau tāmrau calatvacau||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जिह्वा शीतासहा गुर्वी स्फुटिता कण्टकाचिता। विवृणोति च कृच्छ्रेण मुखं पाको मुखस्य सः॥
jihvā śītāsahā gurvī sphuṭitā kaṇṭakācitā| vivṛṇoti ca kṛcchreṇa mukhaṃ pāko mukhasya saḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधः प्रतिहतो वायुरर्शोगुल्मकफादिभिः। यात्यूर्ध्वं वक्त्रदौर्गन्ध्यं कुर्वन्नूर्ध्वगुदस्तु सः॥
adhaḥ pratihato vāyurarśogulmakaphādibhiḥ| yātyūrdhvaṃ vaktradaurgandhyaṃ kurvannūrdhvagudastu saḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखस्य पित्तजे पाके दाहोषे तिक्तवक्त्रता। क्षारोक्षितक्षतसमा व्रणास्तद्वच्च रक्तजे॥
mukhasya pittaje pāke dāhoṣe tiktavaktratā| kṣārokṣitakṣatasamā vraṇāstadvacca raktaje||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वफजे मधुरास्यत्वं कण्डूमत्पिच्छिला व्रणाः॥
kvaphaje madhurāsyatvaṃ kaṇḍūmatpicchilā vraṇāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तः कपोलमाश्रित्य श्यावपाण्डु कफोर्बुदम्। कुर्यात्तत् घट्टितं छिन्नं मृदितं च विवर्धते॥
antaḥ kapolamāśritya śyāvapāṇḍu kaphorbudam| kuryāttat ghaṭṭitaṃ chinnaṃ mṛditaṃ ca vivardhate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखपाको भवेत् सास्रैः सर्वैः सर्वाकृतिर्मलैः॥
mukhapāko bhavet sāsraiḥ sarvaiḥ sarvākṛtirmalaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूत्यास्यता च तैरेव दन्तकाष्ठादिविद्विषः॥
pūtyāsyatā ca taireva dantakāṣṭhādividviṣaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
औष्ठे गण्डे द्विजे मूले जिह्वायां तालुके गले। वक्त्रे सर्वत्र चेत्युक्ता पञ्चसप्ततिरामयाः॥
auṣṭhe gaṇḍe dvije mūle jihvāyāṃ tāluke gale| vaktre sarvatra cetyuktā pañcasaptatirāmayāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादशैको दश च त्रयोदश तथा च षट्। अष्टावष्टादशाष्टौ च क्रमात् तेष्वनुपक्रमाः॥
ekādaśaiko daśa ca trayodaśa tathā ca ṣaṭ| aṣṭāvaṣṭādaśāṣṭau ca kramāt teṣvanupakramāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करालो मांसरक्तोष्ठावर्बुदानि जलाद्विना। कच्छपस्तालुपिटका गलौघः सुषिरो महान्॥
karālo māṃsaraktoṣṭhāvarbudāni jalādvinā| kacchapastālupiṭakā galaughaḥ suṣiro mahān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वरघ्नोर्ध्वगुदश्यावशतघ्नीवलयालसाः। नाड्योष्ठकोपौ निचयाद्रक्तात् सर्वैश्च रोहिणी॥
svaraghnordhvagudaśyāvaśataghnīvalayālasāḥ| nāḍyoṣṭhakopau nicayādraktāt sarvaiśca rohiṇī||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशने स्वरभ्रंशी कृच्छ्रोच्छवासोऽतिवत्सरः। याप्यस्तु हर्षो भेदश्च शेषान् शस्त्रौषधैर्जयेत्॥
daśane svarabhraṃśī kṛcchrocchavāso'tivatsaraḥ| yāpyastu harṣo bhedaśca śeṣān śastrauṣadhairjayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.