Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·6·6.25

Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 6.25

अथातो मुखरोगविज्ञानीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः। इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः॥

athāto mukharogavijñānīyaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मात्स्यमहिषवाराहपिशितामकमूलकम्। माषसूपदधिक्षीरशुक्तेक्षुरसफाणितम्॥

mātsyamahiṣavārāhapiśitāmakamūlakam| māṣasūpadadhikṣīraśuktekṣurasaphāṇitam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवाक्शय्यां च भजतो द्विषतो दन्तधावनम्। धूमच्छर्दनगण्डूषानुचितं च सिराव्यधम्। क्रुद्धाः श्लेष्मोल्बणा दोषाः कुर्वन्त्यन्तर्मुखं गदान्॥

avākśayyāṃ ca bhajato dviṣato dantadhāvanam| dhūmacchardanagaṇḍūṣānucitaṃ ca sirāvyadham| kruddhāḥ śleṣmolbaṇā doṣāḥ kurvantyantarmukhaṃ gadān||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र खण्डौष्ठ इत्युक्तो वातेनौष्ठो द्विधाकृतः॥

tatra khaṇḍauṣṭha ityukto vātenauṣṭho dvidhākṛtaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ओष्ठकोपे तु पवनात् स्तब्धावोष्ठौ महारुजौ। दाल्येते परिपाट्येते परुषासितकर्कशौ॥

oṣṭhakope tu pavanāt stabdhāvoṣṭhau mahārujau| dālyete paripāṭyete paruṣāsitakarkaśau||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्तात्तीक्ष्णासहौ पीतौ सर्षपाकृतिभिश्चितौ। पिटकाभिर्बहुक्लेदावाशुपाकौ #

pittāttīkṣṇāsahau pītau sarṣapākṛtibhiścitau| piṭakābhirbahukledāvāśupākau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कफात् पुनः। शीतासहौ गुरू शूनौ सवर्णपिटकाचितौ॥

kaphāt punaḥ| śītāsahau gurū śūnau savarṇapiṭakācitau||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्निपातादनेकाभौ दुर्गन्धास्रावपिच्छिलौ। अकस्मान्म्लानसंशूनरुजौ विषमपाकिनौ॥

sannipātādanekābhau durgandhāsrāvapicchilau| akasmānmlānasaṃśūnarujau viṣamapākinau||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तोपसृष्टौ रुधिरं स्रवतः शोणितप्रभौ। खर्जूरसदृशं चात्र क्षीणे रक्तेर्बुदं भवेत्॥

raktopasṛṣṭau rudhiraṃ sravataḥ śoṇitaprabhau| kharjūrasadṛśaṃ cātra kṣīṇe rakterbudaṃ bhavet||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांसपिण्डोपमौ मांसात् स्यातां मूर्च्छत्कृमी क्रमात्॥

māṃsapiṇḍopamau māṃsāt syātāṃ mūrcchatkṛmī kramāt||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैलाभश्वयथुक्लेदौ सकण्ड्वौ मेदसा मृदू॥

tailābhaśvayathukledau sakaṇḍvau medasā mṛdū||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षतजाववदीर्येते पाट्येते चासकृत् पुनः। ग्रथितौ च पुनः स्यातां कण्डूलौ दशनच्छदौ॥

kṣatajāvavadīryete pāṭyete cāsakṛt punaḥ| grathitau ca punaḥ syātāṃ kaṇḍūlau daśanacchadau||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलबुद्बुदवद्वातकफादोष्ठे जलार्बुदम्॥

jalabudbudavadvātakaphādoṣṭhe jalārbudam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गण्डालजी स्थिरः शोफो गण्डे दाहरुजान्वितः॥

gaṇḍālajī sthiraḥ śopho gaṇḍe dāharujānvitaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातादुष्णासहादन्ताः शीतस्पर्शाधिकव्यथाः। दाल्यन्त इव शूलेन शीताख्यो दालनश्च सः॥

vātāduṣṇāsahādantāḥ śītasparśādhikavyathāḥ| dālyanta iva śūlena śītākhyo dālanaśca saḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तहर्षे प्रवाताम्लशीतभक्षाक्षमा द्विजाः। भवन्त्यम्लाशनेनैव सरुजश्चलिता इव॥

dantaharṣe pravātāmlaśītabhakṣākṣamā dvijāḥ| bhavantyamlāśanenaiva sarujaścalitā iva||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तभेदे द्विजास्तोदभेदरुक्स्फुटनान्विताः। चालश्वलद्भिर्दशनैर्भक्षणादधिकव्यथैः॥

dantabhede dvijāstodabhedaruksphuṭanānvitāḥ| cālaśvaladbhirdaśanairbhakṣaṇādadhikavyathaiḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करालस्तु करालानां दशनानां समुद्भवः॥

karālastu karālānāṃ daśanānāṃ samudbhavaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तोधिकोधिदन्ताख्यः स चोक्तः खलवर्द्धनः। जायमानेऽतिरुग्दन्ते जाते तत्र तु शाम्यति॥

dantodhikodhidantākhyaḥ sa coktaḥ khalavarddhanaḥ| jāyamāne'tirugdante jāte tatra tu śāmyati||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधावनान्मलो दन्ते कफो वा वातशोषितः। पूतिगन्धिः स्थिरीभूतः शर्करा #

adhāvanānmalo dante kapho vā vātaśoṣitaḥ| pūtigandhiḥ sthirībhūtaḥ śarkarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साप्युपेक्षिता। शातयत्यणुशो दन्तकपालानि कपालिका॥

sāpyupekṣitā| śātayatyaṇuśo dantakapālāni kapālikā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्यावः श्यावत्वमायातो रक्तपित्तानिलैर्द्विजः।

śyāvaḥ śyāvatvamāyāto raktapittānilairdvijaḥ|

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समूलं दन्तमाश्रित्य दोषैरुल्बणमारुतैः। शोषिते मज्ज्ञि सुषिरे दन्तेन्नमलपूरिते॥

samūlaṃ dantamāśritya doṣairulbaṇamārutaiḥ| śoṣite majjñi suṣire dantennamalapūrite||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूतित्वात् कृमयः सूक्ष्मा जायन्ते जायते ततः। अहेतुतीव्रार्तिशमः ससंरम्भोसितश्चलः। प्रलूनः पूयरक्तस्रुत् स चोक्तः कृमिदन्तकः॥

pūtitvāt kṛmayaḥ sūkṣmā jāyante jāyate tataḥ| ahetutīvrārtiśamaḥ sasaṃrambhositaścalaḥ| pralūnaḥ pūyaraktasrut sa coktaḥ kṛmidantakaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लेष्मरक्तेन पूतीनि वहन्त्यस्रमहेतुकम्। शीर्यन्ते दन्तमांसानि मृदुक्लिन्नासितानि च। शीतादोसौ #

śleṣmaraktena pūtīni vahantyasramahetukam| śīryante dantamāṃsāni mṛduklinnāsitāni ca| śītādosau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपकुशः पाकः पित्तासृगुद्भवः। दन्तमांसानि दह्यन्ते रक्तान्युत्सेधवन्त्यतः॥

upakuśaḥ pākaḥ pittāsṛgudbhavaḥ| dantamāṃsāni dahyante raktānyutsedhavantyataḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्डूमन्ति स्रवन्त्यस्रमाध्मायन्तेसृजिस्थिते। चला मन्दरुजो दन्ताः पूतिवक्त्रं च जायते॥

kaṇḍūmanti sravantyasramādhmāyantesṛjisthite| calā mandarujo dantāḥ pūtivaktraṃ ca jāyate||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तयोस्त्रिषु वा शोफो बदरस्थिनिभो घनः। कफास्रात्तीव्ररुक् शीघ्रं पच्यते दन्तपुप्पुटः॥

dantayostriṣu vā śopho badarasthinibho ghanaḥ| kaphāsrāttīvraruk śīghraṃ pacyate dantapuppuṭaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तमांसे मलैः सास्रैर्बाह्यान्तः श्वयथुर्गुरुः। सरुग्दाहः स्रवेत् भिन्नः पूयास्रं दन्तविद्रधिः॥

dantamāṃse malaiḥ sāsrairbāhyāntaḥ śvayathurguruḥ| sarugdāhaḥ sravet bhinnaḥ pūyāsraṃ dantavidradhiḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वयथुर्दन्तमूलेषु रुजावान्रक्तपित्तजः। लालास्रावी स सुषिरो दन्तमांसप्रशातनः॥

śvayathurdantamūleṣu rujāvānraktapittajaḥ| lālāsrāvī sa suṣiro dantamāṃsapraśātanaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स सन्निपातज्वरवान् सपूयरुधिरस्रुतिः। महासुषिर इत्युक्तो विशीर्णद्विजबन्धनः॥

sa sannipātajvaravān sapūyarudhirasrutiḥ| mahāsuṣira ityukto viśīrṇadvijabandhanaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तान्ते कीलवच्छोफो हनुकर्णरुजाकरः। प्रतिहन्त्यभ्यवहृतिं श्लेष्मणा सोधिमांसकः॥

dantānte kīlavacchopho hanukarṇarujākaraḥ| pratihantyabhyavahṛtiṃ śleṣmaṇā sodhimāṃsakaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृष्टेषु दन्तमांसेषु संरम्भो जायते महान्। यस्मिंश्चलन्ति दन्ताश्च स विदर्भोभिघातजः॥

ghṛṣṭeṣu dantamāṃseṣu saṃrambho jāyate mahān| yasmiṃścalanti dantāśca sa vidarbhobhighātajaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तमांसाश्रितान्रोगान् यः साध्यानप्युपेक्षते। अन्तस्तस्यास्रवन् दोषः सूक्ष्मां सञ्जनयेद्गतिम्। पूयं मुहुः सा स्रवति त्वङ्मांसास्थिप्रभेदिनी॥

dantamāṃsāśritānrogān yaḥ sādhyānapyupekṣate| antastasyāsravan doṣaḥ sūkṣmāṃ sañjanayedgatim| pūyaṃ muhuḥ sā sravati tvaṅmāṃsāsthiprabhedinī||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताः पुनः पञ्च विज्ञेया लक्षणैः स्वैर्यथोदितैः॥

tāḥ punaḥ pañca vijñeyā lakṣaṇaiḥ svairyathoditaiḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शाकपत्रखरास्रस्ता स्फुटिता वातदूषिता। जिह्वा पित्तात् सदाहोषा रक्तैर्मांसाङ्कुरैश्चिता। शाल्मलीकण्टकाभैस्तु कफेन बहला गुरुः॥

śākapatrakharāsrastā sphuṭitā vātadūṣitā| jihvā pittāt sadāhoṣā raktairmāṃsāṅkuraiścitā| śālmalīkaṇṭakābhaistu kaphena bahalā guruḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कफपित्तादधः शोफो जिह्वास्तम्भकृदुन्नतः। मत्स्यगन्धिर्भवेत् पक्वः सोलसो मांसशातनः॥

kaphapittādadhaḥ śopho jihvāstambhakṛdunnataḥ| matsyagandhirbhavet pakvaḥ solaso māṃsaśātanaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रबन्धनेऽधो जिह्वायाः शोफो जिह्वाग्रसन्निभः। साङ्कुरः कफपित्तास्रैर्लालोषास्तम्भवान् खरः। अधिजिह्वः सरुक्कण्डूवाक्याहारविघातकृत्॥

prabandhane'dho jihvāyāḥ śopho jihvāgrasannibhaḥ| sāṅkuraḥ kaphapittāsrairlāloṣāstambhavān kharaḥ| adhijihvaḥ sarukkaṇḍūvākyāhāravighātakṛt||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तादृगेवोपजिह्वस्तु जिह्वाया उपरि स्थितः॥

tādṛgevopajihvastu jihvāyā upari sthitaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालुमांसेनिलाद्दुष्टे पिटकाः सरुजाः खराः। बह्व्यो घनास्रावयुतास्तास्तालुपिटकाः स्मृताः॥

tālumāṃsenilādduṣṭe piṭakāḥ sarujāḥ kharāḥ| bahvyo ghanāsrāvayutāstāstālupiṭakāḥ smṛtāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालुमूले कफात्सास्रान्मत्स्यबस्तिनिभो मृदुः। प्रलम्बः पिच्छिलः शोफो नासयाहारमीरयन्। कण्ठोपरोधतृट्कासवमिकृत् गलशुण्डिका॥

tālumūle kaphātsāsrānmatsyabastinibho mṛduḥ| pralambaḥ picchilaḥ śopho nāsayāhāramīrayan| kaṇṭhoparodhatṛṭkāsavamikṛt galaśuṇḍikā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालुमध्ये निरुङ्मांसं संहतं तालुसंहतिः॥

tālumadhye niruṅmāṃsaṃ saṃhataṃ tālusaṃhatiḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्माकृतिस्तालुमध्ये रक्ताच्छ्वयथुरर्बुदम्॥

padmākṛtistālumadhye raktācchvayathurarbudam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कच्छपः कच्छपाकारश्चिरवृद्धिः कफादरुक्॥

kacchapaḥ kacchapākāraściravṛddhiḥ kaphādaruk||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोलाभः श्लेष्ममेदोभ्यां पुप्पुटो नीरुजः स्थिरः॥

kolābhaḥ śleṣmamedobhyāṃ puppuṭo nīrujaḥ sthiraḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्तेन पाकः पाकाख्यः पूयास्रावी महारुजः॥

pittena pākaḥ pākākhyaḥ pūyāsrāvī mahārujaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातपित्तज्वरायासैस्तालुशोषस्तदाह्वयः॥

vātapittajvarāyāsaistāluśoṣastadāhvayaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जिह्वाप्रबन्धजाः कण्ठे दारुणा मार्गरोधिनः। मांसाङ्कुराः शीघ्रचया रोहिणी शीघ्रकारिणी॥

jihvāprabandhajāḥ kaṇṭhe dāruṇā mārgarodhinaḥ| māṃsāṅkurāḥ śīghracayā rohiṇī śīghrakāriṇī||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्ठास्यशोषकृद्वातात् सा हनुश्रोत्ररुक्करी। पित्ताज्ज्वरोषातृण्मोहकण्ठधूमायनान्विता॥

kaṇṭhāsyaśoṣakṛdvātāt sā hanuśrotrarukkarī| pittājjvaroṣātṛṇmohakaṇṭhadhūmāyanānvitā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिप्रजा क्षिप्रपाकातिरागिणी स्पर्शनासहा। कफेन पिच्छिला पाण्डुरसृजा स्फोटकाचिता॥

kṣiprajā kṣiprapākātirāgiṇī sparśanāsahā| kaphena picchilā pāṇḍurasṛjā sphoṭakācitā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तप्ताङ्गारनिभा कर्णरुक्वरी पित्तजाकृतिः। गम्भीरपाका निचयात् सर्वलिङ्गसमन्विता॥

taptāṅgāranibhā karṇarukvarī pittajākṛtiḥ| gambhīrapākā nicayāt sarvaliṅgasamanvitā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोषैः कफोल्बणैः शोफः कोलवत् ग्रथितोन्नतः। शूककण्टकवत् कण्ठे शालूको मार्गरोधनः॥

doṣaiḥ kapholbaṇaiḥ śophaḥ kolavat grathitonnataḥ| śūkakaṇṭakavat kaṇṭhe śālūko mārgarodhanaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृन्दो वृत्तोन्नतो दाहज्वरकृत् गलपार्श्वगः॥

vṛndo vṛttonnato dāhajvarakṛt galapārśvagaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हनुसन्ध्याश्रितः कण्ठे कार्पासीफलसन्निभः। पिच्छिलो मन्दरुक्शोफः कठिनस्तुण्डिकेरिका॥

hanusandhyāśritaḥ kaṇṭhe kārpāsīphalasannibhaḥ| picchilo mandarukśophaḥ kaṭhinastuṇḍikerikā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाह्यान्तःश्ववथुर्घोरो गलमार्गार्गलोपमः। गलौघो मूर्द्धगुरुतातन्द्रालालाज्वरप्रदः॥

bāhyāntaḥśvavathurghoro galamārgārgalopamaḥ| galaugho mūrddhagurutātandrālālājvarapradaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वलयं नातिरुक्शोफस्तद्वदेवायतोन्नतः॥

valayaṃ nātirukśophastadvadevāyatonnataḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांसकीलो गले दोषैरेकोनेकोथवाल्परुक्। कृच्छ्रोछ्वासोभ्यवहृतिः पृथुमूलो गिलायुकः॥

māṃsakīlo gale doṣairekonekothavālparuk| kṛcchrochvāsobhyavahṛtiḥ pṛthumūlo gilāyukaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूरिमांसाकुङ्रवृता तीव्रतृङ्ज्वरमूर्द्धरुक्। शतघ्नी निचिता वर्तिः शतघ्नीवातिरुक्करी॥

bhūrimāṃsākuṅravṛtā tīvratṛṅjvaramūrddharuk| śataghnī nicitā vartiḥ śataghnīvātirukkarī||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याप्तसर्वगलः शीघ्रजन्मपाको महारुजः। पूतिपूयनिभास्नावी श्वयथुर्गलविद्रधिः॥

vyāptasarvagalaḥ śīghrajanmapāko mahārujaḥ| pūtipūyanibhāsnāvī śvayathurgalavidradhiḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जिह्वावसाने कण्ठादावपाकं श्वयथुं मलाः। जनयन्ति स्थिरं रक्तं नीरुजं तद्गलार्बुदम्॥

jihvāvasāne kaṇṭhādāvapākaṃ śvayathuṃ malāḥ| janayanti sthiraṃ raktaṃ nīrujaṃ tadgalārbudam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पवनश्लेष्ममेदोभिर्गलगण्डो भवेत् बहिः। वर्द्धमानः स कालेन मुष्कवल्लम्बते निरुक्॥

pavanaśleṣmamedobhirgalagaṇḍo bhavet bahiḥ| varddhamānaḥ sa kālena muṣkavallambate niruk||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णारुणो वा तोदाढ्यः स वातात् कृष्णराजिमान्। वृद्धस्तालुगले शोषं कुर्याच्च विरसास्यताम्॥

kṛṣṇāruṇo vā todāḍhyaḥ sa vātāt kṛṣṇarājimān| vṛddhastālugale śoṣaṃ kuryācca virasāsyatām||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थिरः सवर्णः कण्डूमान् शीतस्पर्शो गुरुः कफात्। वृद्धस्तालुगले लेपं कुर्याच्च मधुरास्यताम्॥

sthiraḥ savarṇaḥ kaṇḍūmān śītasparśo guruḥ kaphāt| vṛddhastālugale lepaṃ kuryācca madhurāsyatām||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेदसा श्लेष्मवद्धानिवृध्योः सोनुविधीयते। देहं वृद्धस्य कुरुते गले शब्दं स्वरेऽल्पता॥

medasā śleṣmavaddhānivṛdhyoḥ sonuvidhīyate| dehaṃ vṛddhasya kurute gale śabdaṃ svare'lpatā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लेष्मरुद्धानिलगतिः शुष्ककण्ठो हतस्वरः। ताम्यन् प्रसक्तं श्वसिति येन स स्वरहानिलात्॥

śleṣmaruddhānilagatiḥ śuṣkakaṇṭho hatasvaraḥ| tāmyan prasaktaṃ śvasiti yena sa svarahānilāt||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करोति वदनस्यान्तर्व्रणान् सर्वसरोऽनिलः। सञ्चारिणोऽरुणान्रूक्षानो ष्ठौ ताम्रौ चलत्वचौ॥

karoti vadanasyāntarvraṇān sarvasaro'nilaḥ| sañcāriṇo'ruṇānrūkṣāno ṣṭhau tāmrau calatvacau||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जिह्वा शीतासहा गुर्वी स्फुटिता कण्टकाचिता। विवृणोति च कृच्छ्रेण मुखं पाको मुखस्य सः॥

jihvā śītāsahā gurvī sphuṭitā kaṇṭakācitā| vivṛṇoti ca kṛcchreṇa mukhaṃ pāko mukhasya saḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधः प्रतिहतो वायुरर्शोगुल्मकफादिभिः। यात्यूर्ध्वं वक्त्रदौर्गन्ध्यं कुर्वन्नूर्ध्वगुदस्तु सः॥

adhaḥ pratihato vāyurarśogulmakaphādibhiḥ| yātyūrdhvaṃ vaktradaurgandhyaṃ kurvannūrdhvagudastu saḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुखस्य पित्तजे पाके दाहोषे तिक्तवक्त्रता। क्षारोक्षितक्षतसमा व्रणास्तद्वच्च रक्तजे॥

mukhasya pittaje pāke dāhoṣe tiktavaktratā| kṣārokṣitakṣatasamā vraṇāstadvacca raktaje||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वफजे मधुरास्यत्वं कण्डूमत्पिच्छिला व्रणाः॥

kvaphaje madhurāsyatvaṃ kaṇḍūmatpicchilā vraṇāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तः कपोलमाश्रित्य श्यावपाण्डु कफोर्बुदम्। कुर्यात्तत् घट्टितं छिन्नं मृदितं च विवर्धते॥

antaḥ kapolamāśritya śyāvapāṇḍu kaphorbudam| kuryāttat ghaṭṭitaṃ chinnaṃ mṛditaṃ ca vivardhate||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुखपाको भवेत् सास्रैः सर्वैः सर्वाकृतिर्मलैः॥

mukhapāko bhavet sāsraiḥ sarvaiḥ sarvākṛtirmalaiḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूत्यास्यता च तैरेव दन्तकाष्ठादिविद्विषः॥

pūtyāsyatā ca taireva dantakāṣṭhādividviṣaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

औष्ठे गण्डे द्विजे मूले जिह्वायां तालुके गले। वक्त्रे सर्वत्र चेत्युक्ता पञ्चसप्ततिरामयाः॥

auṣṭhe gaṇḍe dvije mūle jihvāyāṃ tāluke gale| vaktre sarvatra cetyuktā pañcasaptatirāmayāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशैको दश च त्रयोदश तथा च षट्। अष्टावष्टादशाष्टौ च क्रमात् तेष्वनुपक्रमाः॥

ekādaśaiko daśa ca trayodaśa tathā ca ṣaṭ| aṣṭāvaṣṭādaśāṣṭau ca kramāt teṣvanupakramāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करालो मांसरक्तोष्ठावर्बुदानि जलाद्विना। कच्छपस्तालुपिटका गलौघः सुषिरो महान्॥

karālo māṃsaraktoṣṭhāvarbudāni jalādvinā| kacchapastālupiṭakā galaughaḥ suṣiro mahān||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वरघ्नोर्ध्वगुदश्यावशतघ्नीवलयालसाः। नाड्योष्ठकोपौ निचयाद्रक्तात् सर्वैश्च रोहिणी॥

svaraghnordhvagudaśyāvaśataghnīvalayālasāḥ| nāḍyoṣṭhakopau nicayādraktāt sarvaiśca rohiṇī||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशने स्वरभ्रंशी कृच्छ्रोच्छवासोऽतिवत्सरः। याप्यस्तु हर्षो भेदश्च शेषान् शस्त्रौषधैर्जयेत्॥

daśane svarabhraṃśī kṛcchrocchavāso'tivatsaraḥ| yāpyastu harṣo bhedaśca śeṣān śastrauṣadhairjayet||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.