अथातः सद्योव्रणप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः। इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः॥
athātaḥ sadyovraṇapratiṣedhaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·6·6.31
अथातः सद्योव्रणप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः। इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः॥
athātaḥ sadyovraṇapratiṣedhaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगन्तोर्व्रणस्य प्रागुपदिष्टः सम्भवः। तत्र तत्र यथायथं प्रतीकारश्च। विविधाभिघातजनितैस्तु सुबह्वाकृतिभिरपि सद्योव्रणैरधिष्ठितमङ्गं समासात् त्रिविधं भवति छिन्नं विद्धं पिच्चितं च। त्रिविधमपि चैतत्त्वगादिक्षणनात् क्षतमित्युच्यते॥
āgantorvraṇasya prāgupadiṣṭaḥ sambhavaḥ| tatra tatra yathāyathaṃ pratīkāraśca| vividhābhighātajanitaistu subahvākṛtibhirapi sadyovraṇairadhiṣṭhitamaṅgaṃ samāsāt trividhaṃ bhavati chinnaṃ viddhaṃ piccitaṃ ca| trividhamapi caitattvagādikṣaṇanāt kṣatamityucyate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र छिन्नं पञ्चधा भिद्यते। तद्यथा त्वक्छेदे घृष्टम्। किञ्चिन्मांसस्याप्यवकृत्तम्। तस्यैवावगाढस्य विशेषेण विशालमायतं च विच्छिन्नम्। किञ्चिच्छेषेष्वस्थिस्नाय्वादिषु विलम्बितम्। अशेषाङ्गछेदे पातितम्॥
tatra chinnaṃ pañcadhā bhidyate| tadyathā tvakchede ghṛṣṭam| kiñcinmāṃsasyāpyavakṛttam| tasyaivāvagāḍhasya viśeṣeṇa viśālamāyataṃ ca vicchinnam| kiñciccheṣeṣvasthisnāyvādiṣu vilambitam| aśeṣāṅgachede pātitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्धं त्वष्टविधम्। तत्र मांसमनुप्राप्ते शल्येऽनुविद्धम्। द्वितीये पार्श्वे त्वचमुन्नाम्योत्तुण्डितम्। किञ्चिन्निस्सृतेऽतिविद्धम्। सर्वथा निस्सृते निर्विद्धम्। एतदेव चतुर्विधं कोष्ठे पृथुमुखैर्वा प्रहरणैः कुन्तादिभिर्विद्धमनुभिन्नं भिन्नोत्तुण्डितमतिभिन्नं निर्भिन्नमिति च संज्ञां लभते॥
viddhaṃ tvaṣṭavidham| tatra māṃsamanuprāpte śalye'nuviddham| dvitīye pārśve tvacamunnāmyottuṇḍitam| kiñcinnissṛte'tividdham| sarvathā nissṛte nirviddham| etadeva caturvidhaṃ koṣṭhe pṛthumukhairvā praharaṇaiḥ kuntādibhirviddhamanubhinnaṃ bhinnottuṇḍitamatibhinnaṃ nirbhinnamiti ca saṃjñāṃ labhate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् पुनः प्रहारेण पीडनेन वा गात्रमस्थियुक्तमसृङ्मज्जप्लुतं पृथुतामापद्यते तत् पिच्चितम्। तत् द्विविधम्। सव्रणमव्रणं च। तत्र सव्रणमुक्तम्। अव्रणं पुनर्भङ्गेषूपदेक्ष्यते। भवति चात्र॥
yat punaḥ prahāreṇa pīḍanena vā gātramasthiyuktamasṛṅmajjaplutaṃ pṛthutāmāpadyate tat piccitam| tat dvividham| savraṇamavraṇaṃ ca| tatra savraṇamuktam| avraṇaṃ punarbhaṅgeṣūpadekṣyate| bhavati cātra||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यः सद्योव्रणं सिञ्चेद्यष्टीमधुकसर्पिषा। तीव्रव्यथं कवोष्णेन बलातैलेन वा पुनः॥
sadyaḥ sadyovraṇaṃ siñcedyaṣṭīmadhukasarpiṣā| tīvravyathaṃ kavoṣṇena balātailena vā punaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षतोष्माणो निग्रहार्थं तत्कालविसृतस्य च। कषायशीतमधुरस्निग्धा लेपादयो हिताः॥
kṣatoṣmāṇo nigrahārthaṃ tatkālavisṛtasya ca| kaṣāyaśītamadhurasnigdhā lepādayo hitāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्योव्रणेष्वायतेषु सन्धानार्थं विशेषतः। मधुसर्पिःप्रयुञ्जीत पित्तघ्नीश्च हिमाः क्रियाः॥
sadyovraṇeṣvāyateṣu sandhānārthaṃ viśeṣataḥ| madhusarpiḥprayuñjīta pittaghnīśca himāḥ kriyāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससंरम्भेषु कर्तव्यमूर्ध्वं चाधश्च शोधनम्। उपवासो हितं भक्तं प्रततं रक्तमोक्षणम्॥
sasaṃrambheṣu kartavyamūrdhvaṃ cādhaśca śodhanam| upavāso hitaṃ bhaktaṃ pratataṃ raktamokṣaṇam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृष्टपिच्चितयोरेष सुतरामिष्यते विधिः। तयोर्ह्यल्पं स्रवत्यस्रं पाकस्तेनाशु जायते॥
ghṛṣṭapiccitayoreṣa sutarāmiṣyate vidhiḥ| tayorhyalpaṃ sravatyasraṃ pākastenāśu jāyate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यर्थमस्रं स्रवति प्रायशोऽन्यत्र विक्षते। ततो रक्तक्षयाद्ग्वायौ कुपितेऽतिरुजाकरे॥
atyarthamasraṃ sravati prāyaśo'nyatra vikṣate| tato raktakṣayādgvāyau kupite'tirujākare||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नेहपानपरीषेकस्वेदलेपोपनाहनम्। स्नेहबस्तिं च कुर्वीत वातघ्नौषधसाधितम्॥
snehapānaparīṣekasvedalepopanāhanam| snehabastiṃ ca kurvīta vātaghnauṣadhasādhitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति साप्ताहिकः प्रोक्तः सद्योव्रणहितो विधिः। सप्ताहात् गतवेगे तु पूर्वोक्तं विधिमाच्रेत्॥
iti sāptāhikaḥ proktaḥ sadyovraṇahito vidhiḥ| saptāhāt gatavege tu pūrvoktaṃ vidhimācret||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षालनाभ्यङ्गलेपेषु तस्मिन् दुष्टे प्रयोजयेत्। आरग्द्वधादिकं वर्गं सुरसादिं च शोधनम्॥
kṣālanābhyaṅgalepeṣu tasmin duṣṭe prayojayet| āragdvadhādikaṃ vargaṃ surasādiṃ ca śodhanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्कस्त्रिवृत्तिलैरण्डपत्रैर्योज्यः ससैन्धवैः। वातिके पैत्तिके कुम्भयष्ट्याह्वरजनीतिलैः। श्लैष्मिके तिलतेजोह्वानिकुम्भस्वर्जिकाग्निकैः॥
kalkastrivṛttilairaṇḍapatrairyojyaḥ sasaindhavaiḥ| vātike paittike kumbhayaṣṭyāhvarajanītilaiḥ| ślaiṣmike tilatejohvānikumbhasvarjikāgnikaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष दुष्टव्रणविधिः कुष्ठमेहव्रणेष्वपि॥
eṣa duṣṭavraṇavidhiḥ kuṣṭhamehavraṇeṣvapi||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायः सामान्यकर्मेदं वक्ष्यते तु पृथक् पृथक्॥
prāyaḥ sāmānyakarmedaṃ vakṣyate tu pṛthak pṛthak||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृष्टे रुजं निगृह्याशु वर्णे चूर्णानि निक्षिपेत्। कल्कादीन्यवकृत्ते तु विच्छिन्नप्रविलम्बिनोः। सीवनं विधिनोक्तेन बन्धनं चानुपीडनम्॥
ghṛṣṭe rujaṃ nigṛhyāśu varṇe cūrṇāni nikṣipet| kalkādīnyavakṛtte tu vicchinnapravilambinoḥ| sīvanaṃ vidhinoktena bandhanaṃ cānupīḍanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असाध्यं स्फुटितं नेत्रमुदीर्णं लम्बते तु यत्। सन्निवेश्य यथास्थानमव्याविद्धसिरं भिषक्॥
asādhyaṃ sphuṭitaṃ netramudīrṇaṃ lambate tu yat| sanniveśya yathāsthānamavyāviddhasiraṃ bhiṣak||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीडयेत् पाणिना पद्मपत्रव्यवहितेन तत्। ततोऽस्य सेचने नस्ये तर्पणे च हितं हविः॥
pīḍayet pāṇinā padmapatravyavahitena tat| tato'sya secane nasye tarpaṇe ca hitaṃ haviḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपक्वमाजं यष्ट्याह्वजीवकर्षभकोत्पलैः। सपयस्कैः परं तद्धि सर्वनेत्राभिघातजित्॥
vipakvamājaṃ yaṣṭyāhvajīvakarṣabhakotpalaiḥ| sapayaskaiḥ paraṃ taddhi sarvanetrābhighātajit||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गलपीडावसन्नेक्ष्णि वमनोऽत्कासनक्षवाः। प्राणायामोऽथवा कार्यः क्रिया च क्षतनेत्रवत्॥
galapīḍāvasannekṣṇi vamano'tkāsanakṣavāḥ| prāṇāyāmo'thavā kāryaḥ kriyā ca kṣatanetravat||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णे स्थानातुच्युते स्यूते स्रोतस्तैलेन पूरयेत्॥
karṇe sthānātucyute syūte srotastailena pūrayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृकाटिकायां छिन्नायां निर्गच्छत्यपि मारुते। समं निवेश्य बध्नीयात् स्यूत्व शीघ्रं निरन्तरम्॥
kṛkāṭikāyāṃ chinnāyāṃ nirgacchatyapi mārute| samaṃ niveśya badhnīyāt syūtva śīghraṃ nirantaram||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आजेन सर्पिषा चात्र परिषेकः प्रशस्यते। उत्तानोन्नानि भुञ्जीत शयीत च सुयन्त्रितः॥
ājena sarpiṣā cātra pariṣekaḥ praśasyate| uttānonnāni bhuñjīta śayīta ca suyantritaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घातं शाखासु तिर्यक्स्थं गात्रे सम्यङ्निवेशिते। स्यूत्वा वेल्लितबन्धेन बध्नीयात् घनवाससा। चर्मणा गोष्फणाबन्धः कार्यश्चासङ्गते व्रणे॥
ghātaṃ śākhāsu tiryaksthaṃ gātre samyaṅniveśite| syūtvā vellitabandhena badhnīyāt ghanavāsasā| carmaṇā goṣphaṇābandhaḥ kāryaścāsaṅgate vraṇe||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादौ विलम्बिमुष्कस्य प्रोक्ष्य नेत्रे च वारिणा। प्रवेश्य वृषणौ सीव्येत् सीवन्या तुन्नसंज्ञया॥
pādau vilambimuṣkasya prokṣya netre ca vāriṇā| praveśya vṛṣaṇau sīvyet sīvanyā tunnasaṃjñayā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्यश्च गोष्फणाबन्धः कट्यामावेश्य पट्टकम्। स्नेहसेकं न कुर्वीत तेन क्लिद्यति हि व्रणः॥
kāryaśca goṣphaṇābandhaḥ kaṭyāmāveśya paṭṭakam| snehasekaṃ na kurvīta tena klidyati hi vraṇaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालानुसार्यगुर्वेलाजातीचन्दनपर्पटैः। शिलादार्व्यमृतातुत्थैः सिद्धं तैलं च रोपणम्॥
kālānusāryagurvelājātīcandanaparpaṭaiḥ| śilādārvyamṛtātutthaiḥ siddhaṃ tailaṃ ca ropaṇam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छिन्नां निश्शेषतः शाखां दग्ध्वा तेइलेन युक्तितः। बध्नीयात् कोशबन्धेन ततो व्रणवदाचरेत्॥
chinnāṃ niśśeṣataḥ śākhāṃ dagdhvā teilena yuktitaḥ| badhnīyāt kośabandhena tato vraṇavadācaret||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्यः शल्याहृते विद्धे क्रमो भङ्गात्तु पिच्चिते॥
kāryaḥ śalyāhṛte viddhe kramo bhaṅgāttu piccite||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरसोऽपहृते शल्ये बालवर्तिं प्रवेशयेत्। मस्तुलुङ्गस्रुतेः क्रुद्धो हन्यादेनं चलोऽन्यथा। व्रणे रोहति चैकेइकं शनैरपनयेत् कचम्॥
śiraso'pahṛte śalye bālavartiṃ praveśayet| mastuluṅgasruteḥ kruddho hanyādenaṃ calo'nyathā| vraṇe rohati caikeikaṃ śanairapanayet kacam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मस्तुलुङ्गस्त्रुतौ खादेन्मस्तिष्कानन्यजीवजान्। शल्ये हृतेङ्गादन्यस्मात् स्नेहवर्तिं निधापयेत्॥
mastuluṅgastrutau khādenmastiṣkānanyajīvajān| śalye hṛteṅgādanyasmāt snehavartiṃ nidhāpayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूरावगाढाः सूक्ष्मास्या ये व्रणाः स्रुतशोणिताः। सेचयेच्चक्रतैलेन सूक्ष्मनेत्रार्पितेन तान्॥
dūrāvagāḍhāḥ sūkṣmāsyā ye vraṇāḥ srutaśoṇitāḥ| secayeccakratailena sūkṣmanetrārpitena tān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिन्ने कोष्ठेऽसृजा पूर्णे मूर्च्छा हृत्पार्श्ववेदनाः। ज्वरो दाहस्तृडाध्मानं भक्तस्यानभिनन्दनम्॥
bhinne koṣṭhe'sṛjā pūrṇe mūrcchā hṛtpārśvavedanāḥ| jvaro dāhastṛḍādhmānaṃ bhaktasyānabhinandanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सङ्गो विण्मूत्रमरुतां श्वासः स्वेदोक्षिरक्तता। लोहगन्धित्वमास्येऽस्य स्यात् गात्रे च विगन्धिता॥
saṅgo viṇmūtramarutāṃ śvāsaḥ svedokṣiraktatā| lohagandhitvamāsye'sya syāt gātre ca vigandhitā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमाशयस्थे रुधिरे रुधिरं छर्दयत्यपि। आध्मानेनातिमात्रेण शूलेन च विशस्यते॥
āmāśayasthe rudhire rudhiraṃ chardayatyapi| ādhmānenātimātreṇa śūlena ca viśasyate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्वाशयस्थे रुधिरे सशूलं गौरवं भवेत्। नाभेरधस्ताच्छीतत्वं खेभ्यो रक्तस्य चागमः॥
pakvāśayasthe rudhire saśūlaṃ gauravaṃ bhavet| nābheradhastācchītatvaṃ khebhyo raktasya cāgamaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिन्नोप्याशयः सूक्ष्मैः स्रोतोभिरभिपूर्यते। असृजा स्यन्दमानेन पार्श्वैर्मूत्रेण बस्तिवत्॥
abhinnopyāśayaḥ sūkṣmaiḥ srotobhirabhipūryate| asṛjā syandamānena pārśvairmūtreṇa bastivat||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रान्तर्लोहितं शीतपादोच्छ्वासकराननम्। रक्ताक्षं पण्डुवदनमानद्धं च विवर्जयेत्॥
tatrāntarlohitaṃ śītapādocchvāsakarānanam| raktākṣaṃ paṇḍuvadanamānaddhaṃ ca vivarjayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमाशयस्थे वमनं हितं पक्वाशयाश्रिते। विरेचनं निरूहश्च निःस्नेहोष्णैर्विशोधनैः॥
āmāśayasthe vamanaṃ hitaṃ pakvāśayāśrite| virecanaṃ nirūhaśca niḥsnehoṣṇairviśodhanaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यवकोलकुलत्थानां रसैः स्नेहविवर्जितैः। भुञ्जीतान्नंयवागूं वा पिबेत् सैन्धवसंयुताम्॥
yavakolakulatthānāṃ rasaiḥ snehavivarjitaiḥ| bhuñjītānnaṃyavāgūṃ vā pibet saindhavasaṃyutām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिनिस्सृतरक्तस्तु भिन्नकोष्ठः पिबेदसृक्॥
atinissṛtaraktastu bhinnakoṣṭhaḥ pibedasṛk||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लिष्टच्छिन्नान्त्रभेदेन कोष्ठभेदो द्विधा स्मृतः। मूर्च्छादयोऽल्पाः प्रथमे द्वितीयेत्वतिबाधकाः। क्लिष्टान्त्रः संशये देही छिन्नान्त्रो नैव जीवति॥
kliṣṭacchinnāntrabhedena koṣṭhabhedo dvidhā smṛtaḥ| mūrcchādayo'lpāḥ prathame dvitīyetvatibādhakāḥ| kliṣṭāntraḥ saṃśaye dehī chinnāntro naiva jīvati||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथास्वं मार्गमापन्ना यस्य विण्मूत्रमारुताः। व्युपद्रवः सभिन्नेऽपि कोष्ठे जीवत्यसंशयम्॥
yathāsvaṃ mārgamāpannā yasya viṇmūtramārutāḥ| vyupadravaḥ sabhinne'pi koṣṭhe jīvatyasaṃśayam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिन्नमान्त्रं निष्क्रान्तं प्रवेश्यं नत्वतोन्यथा। उलुङ्गिलशिरोग्रस्तं तदप्येके वदन्ति तु॥
abhinnamāntraṃ niṣkrāntaṃ praveśyaṃ natvatonyathā| uluṅgilaśirograstaṃ tadapyeke vadanti tu||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रक्षाल्य पयसा दिग्धं तृण शोणित पांसुभिः। प्रवेशयेत् क्लृप्तनखो घृतेनाक्तं शनैः शनैः। क्षीरेणार्द्रीकृतं शुष्कं भूरिसर्पिः परिप्लुतम्॥
prakṣālya payasā digdhaṃ tṛṇa śoṇita pāṃsubhiḥ| praveśayet klṛptanakho ghṛtenāktaṃ śanaiḥ śanaiḥ| kṣīreṇārdrīkṛtaṃ śuṣkaṃ bhūrisarpiḥ pariplutam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गुल्या प्रमृशेत् कण्ठं जलेनोद्वेजयेच्च तम्। तथान्त्राणि विशन्त्यन्तस्तत्कालं पीडयेत च॥
aṅgulyā pramṛśet kaṇṭhaṃ jalenodvejayecca tam| tathāntrāṇi viśantyantastatkālaṃ pīḍayeta ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रणसौक्ष्म्यात् बहुत्वाद्वा कोष्ठमान्त्रमनाविशत्। तत्प्रमाणेन जठरं पाटयित्वा प्रवेशयेत्।
vraṇasaukṣmyāt bahutvādvā koṣṭhamāntramanāviśat| tatpramāṇena jaṭharaṃ pāṭayitvā praveśayet|
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथास्थानस्थिते सम्यगान्त्रे सीव्येदनु व्रणम्। स्थानादपेतमादत्ते जीवितं गुपितं च तत्॥
yathāsthānasthite samyagāntre sīvyedanu vraṇam| sthānādapetamādatte jīvitaṃ gupitaṃ ca tat||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेष्टयित्वानुपट्टेन घृतेन परिषेचयेत्। पाययेत ततः कोष्णं चित्रातैलयुतं पयः। मृदुक्रियार्थं शकृतो वायोश्चाधः प्रवृत्तये॥
veṣṭayitvānupaṭṭena ghṛtena pariṣecayet| pāyayeta tataḥ koṣṇaṃ citrātailayutaṃ payaḥ| mṛdukriyārthaṃ śakṛto vāyoścādhaḥ pravṛttaye||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वगश्वकर्णककुभबदरीसल्लकीधवात्। तत्कल्कसाधितं तैलं प्रधानं व्रणरोपणम्॥
tvagaśvakarṇakakubhabadarīsallakīdhavāt| tatkalkasādhitaṃ tailaṃ pradhānaṃ vraṇaropaṇam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुवर्तेत वर्षं च यथोक्तां व्रणयन्त्रणाम्॥
anuvarteta varṣaṃ ca yathoktāṃ vraṇayantraṇām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदरान्मेदसो वर्तिं निर्गतां भस्मना मृदा। अवकीर्य कषायैर्वा श्लक्ष्णैर्मूले ततः समम्॥
udarānmedaso vartiṃ nirgatāṃ bhasmanā mṛdā| avakīrya kaṣāyairvā ślakṣṇairmūle tataḥ samam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृढं च बध्वा सूत्रेण वर्द्धयेत् कुशलो भिषक्। तीक्ष्णेनाग्निप्रतप्तेन शस्त्रेण सकृदेव तु॥
dṛḍhaṃ ca badhvā sūtreṇa varddhayet kuśalo bhiṣak| tīkṣṇenāgniprataptena śastreṇa sakṛdeva tu||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्यादत्यथा रुगाटोपो मृत्युर्वा छिद्यमानया॥
syādatyathā rugāṭopo mṛtyurvā chidyamānayā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सक्षौद्रे च व्रणे बद्धे सुजीर्णेन्ने घृतं पिबेत्। क्षीरं वा शर्कराचित्रालाक्षागोक्षुरकैः शृतम्। रुग्दाहजित् सयष्ट्याह्वैः परं पूर्वोदितो विधिः॥
sakṣaudre ca vraṇe baddhe sujīrṇenne ghṛtaṃ pibet| kṣīraṃ vā śarkarācitrālākṣāgokṣurakaiḥ śṛtam| rugdāhajit sayaṣṭyāhvaiḥ paraṃ pūrvodito vidhiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेदोग्रन्थ्युदितं चात्र तैलमभ्यञ्जने हितम्॥
medogranthyuditaṃ cātra tailamabhyañjane hitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तालीसं पद्मकं मांसी हरेण्वगरुचन्दनम्। हरिद्रे पद्मबीजानि सोशीरं मधुकं च तैः। पक्वं सद्योव्रणेषूक्तं तैलं रोपणमुत्तमम्॥
tālīsaṃ padmakaṃ māṃsī hareṇvagarucandanam| haridre padmabījāni sośīraṃ madhukaṃ ca taiḥ| pakvaṃ sadyovraṇeṣūktaṃ tailaṃ ropaṇamuttamam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूढप्रहाराभिहते पतिते विषमोच्चकैः। कार्यं वातास्रजित्तृप्तिमर्दनाभ्यङ्गसेचनम्॥
mūḍhaprahārābhihate patite viṣamoccakaiḥ| kāryaṃ vātāsrajittṛptimardanābhyaṅgasecanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्लिष्टदेहं मथितं क्षीणं मर्महतं हतम्। वासयेत्तैलपूर्णायां द्रोण्यां मांसरसाशिनम्॥
viśliṣṭadehaṃ mathitaṃ kṣīṇaṃ marmahataṃ hatam| vāsayettailapūrṇāyāṃ droṇyāṃ māṃsarasāśinam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रहर्तृयत्नायुधघातगात्रैः सद्योव्रणाः काममनन्तरूपाः। तथापि न त्रित्वमतिक्रमन्ते चयादिभेदैरिव मारुताद्याः॥
prahartṛyatnāyudhaghātagātraiḥ sadyovraṇāḥ kāmamanantarūpāḥ| tathāpi na tritvamatikramante cayādibhedairiva mārutādyāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.