स्त्रीव्यवायनिवृत्तस्य सहसा भजतोथवा। दोषाध्युषितसङ्कीर्णमलिनाणुरजःपथाम्॥
strīvyavāyanivṛttasya sahasā bhajatothavā| doṣādhyuṣitasaṅkīrṇamalināṇurajaḥpathām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·6·6.38
Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 6.38
अन्ययोनिमनिच्छन्तीमगम्यां नवसूतिकाम्। तृषितं स्पृशतस्तोयं रतान्तेष्वपि नैव वा॥
anyayonimanicchantīmagamyāṃ navasūtikām| tṛṣitaṃ spṛśatastoyaṃ ratānteṣvapi naiva vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विवर्धयिषया तीक्ष्णान् प्रलेपादीन् प्रयच्छतः। मुष्टिदन्तनखोत्पीडाविषवच्छूकपातनैः॥
vivardhayiṣayā tīkṣṇān pralepādīn prayacchataḥ| muṣṭidantanakhotpīḍāviṣavacchūkapātanaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेगनिग्रहदीर्घातिखरशष्पविघट्टनैः। दोषा दुष्टा गता गुह्यं त्रयोविंशतिमामयान्॥
veganigrahadīrghātikharaśaṣpavighaṭṭanaiḥ| doṣā duṣṭā gatā guhyaṃ trayoviṃśatimāmayān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जनयन्त्युपदंशादीन् उपदंशोऽत्र पञ्चधा। पृथग्दोषैः सरुधिरैः समस्तैश्च अत्र मारुतात्। मेढ्रशोफो रुजश्चित्राः स्तम्भस्त्वक्परिपोटनम्॥
janayantyupadaṃśādīn upadaṃśo'tra pañcadhā| pṛthagdoṣaiḥ sarudhiraiḥ samastaiśca atra mārutāt| meḍhraśopho rujaścitrāḥ stambhastvakparipoṭanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्वोदुम्बरसङ्काशं पित्तेन श्वयथुर्ज्वरः॥
pakvodumbarasaṅkāśaṃ pittena śvayathurjvaraḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्लेष्मणा कठिनः स्निग्धः कण्डूमाञ्छीतलो गुरुः॥
śleṣmaṇā kaṭhinaḥ snigdhaḥ kaṇḍūmāñchītalo guruḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोणितेनासितस्फोटसम्भवोस्रस्रुतिर्ज्वरः॥
śoṇitenāsitasphoṭasambhavosrasrutirjvaraḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीव्रारुगाशुपचनं दरणं कृमिसम्भवः॥
tīvrārugāśupacanaṃ daraṇaṃ kṛmisambhavaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याप्यो रक्तोद्भवस्तेषां मृत्यवे सन्निपातजः॥
yāpyo raktodbhavasteṣāṃ mṛtyave sannipātajaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जायन्ते कुपितैर्दोषैर्गुह्यासृक्पिशिताश्रयैः। अन्तर्बहिर्वा मेढ्रस्य कण्डूला मांसकीलकाः॥
jāyante kupitairdoṣairguhyāsṛkpiśitāśrayaiḥ| antarbahirvā meḍhrasya kaṇḍūlā māṃsakīlakāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिच्छिलास्रस्रवा योनौ तद्वच्च छत्रसन्निभाः। तेर्शांस्युपेक्षया घ्नन्ति मेढ्रपुंस्त्वभगातर्वम्॥
picchilāsrasravā yonau tadvacca chatrasannibhāḥ| terśāṃsyupekṣayā ghnanti meḍhrapuṃstvabhagātarvam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुह्यस्य बहिरन्तर्वा पिटकाः कफरक्तजाः। सर्षपामानसंस्थाना घनाः सर्षपिकाः स्मृताः॥
guhyasya bahirantarvā piṭakāḥ kapharaktajāḥ| sarṣapāmānasaṃsthānā ghanāḥ sarṣapikāḥ smṛtāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिटका बहवो दीर्घा दीर्यन्ते मध्यतश्च याः। सोऽवमन्थः कफासृग्भ्यां वेदनारोमहर्षवान्॥
piṭakā bahavo dīrghā dīryante madhyataśca yāḥ| so'vamanthaḥ kaphāsṛgbhyāṃ vedanāromaharṣavān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुम्भीका रक्तपित्तोत्था जाम्बवास्थिनिभाशुजा॥
kumbhīkā raktapittotthā jāmbavāsthinibhāśujā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलजीं मेहवद्विद्यात् उत्तमां रक्तपित्तजाम्। पिटकां माषमुद्गाभाम् पिटका पिटकाचिता। कर्णिका पुष्करस्येव ज्ञेया पुष्करिकेति सा॥
alajīṃ mehavadvidyāt uttamāṃ raktapittajām| piṭakāṃ māṣamudgābhām piṭakā piṭakācitā| karṇikā puṣkarasyeva jñeyā puṣkariketi sā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाणिभ्यां भृशसंव्यूढे संव्यूढपिटका भवेत्॥
pāṇibhyāṃ bhṛśasaṃvyūḍhe saṃvyūḍhapiṭakā bhavet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदितं मृदितं वस्तु संरब्धं वातकोपतः॥
mṛditaṃ mṛditaṃ vastu saṃrabdhaṃ vātakopataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषमा कठिना भुग्ना वायुनाष्ठीलिका स्मृता॥
viṣamā kaṭhinā bhugnā vāyunāṣṭhīlikā smṛtā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमर्दनादिदुष्टेन वायुना चर्म मेढ्रजम्। निवर्तते सरुग्दाहं क्वचित् पाकं च गच्छति॥
vimardanādiduṣṭena vāyunā carma meḍhrajam| nivartate sarugdāhaṃ kvacit pākaṃ ca gacchati||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिण्डितं कुथितं चर्म तत्प्रलम्बमधोमणेः। निवृत्तसंज्ञं सकफं कण्डूकाठिन्यवत्तु तत्॥
piṇḍitaṃ kuthitaṃ carma tatpralambamadhomaṇeḥ| nivṛttasaṃjñaṃ sakaphaṃ kaṇḍūkāṭhinyavattu tat||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुरूढं स्फुटितं चर्म निर्दिष्टमवपाटिका॥
durūḍhaṃ sphuṭitaṃ carma nirdiṣṭamavapāṭikā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातेन दूषितं चर्म मणौ सक्तं रुणद्धि चेत्। स्रोतो मूत्रं ततोभ्येति मन्दधारमेवदनम्। मणेर्विकासरोधश्च स निरुद्धमणिर्गदः॥
vātena dūṣitaṃ carma maṇau saktaṃ ruṇaddhi cet| sroto mūtraṃ tatobhyeti mandadhāramevadanam| maṇervikāsarodhaśca sa niruddhamaṇirgadaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लिङ्गं शूकैरिवाकीर्णं ग्रथिताख्यं कफोद्भवम्॥
liṅgaṃ śūkairivākīrṇaṃ grathitākhyaṃ kaphodbhavam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूकदूषितरक्तोत्था स्पर्शहानिस्तदाह्वया॥
śūkadūṣitaraktotthā sparśahānistadāhvayā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छिद्रैरणुमुखैर्यत्तु मेहनं सर्वतश्चितम्। वातशोणितकोपेन तं विद्याच्छतपोनकम्॥
chidrairaṇumukhairyattu mehanaṃ sarvataścitam| vātaśoṇitakopena taṃ vidyācchataponakam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्तासृग्भ्यां त्वचः पाकस्त्वक्पाको ज्वरदाहवान्॥
pittāsṛgbhyāṃ tvacaḥ pākastvakpāko jvaradāhavān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मांस्पाकः सर्वजः सर्ववेदनो मांसशातनः॥
māṃspākaḥ sarvajaḥ sarvavedano māṃsaśātanaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरागैरसितैः स्फोटैर्वेदनाभिश्च पीडितम्। मेहनं वेदना चोग्रा तं विद्यादसृगर्बुदम्॥
sarāgairasitaiḥ sphoṭairvedanābhiśca pīḍitam| mehanaṃ vedanā cogrā taṃ vidyādasṛgarbudam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मांसार्बुदं प्रागुदितं विद्रधिश्च त्रिदोषजः॥
māṃsārbudaṃ prāguditaṃ vidradhiśca tridoṣajaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णानि भूत्वा मांसानि विशीर्यन्ते समन्ततः। पक्वानि सन्निपातेन तान् विद्यात्तिलकालकान्॥
kṛṣṇāni bhūtvā māṃsāni viśīryante samantataḥ| pakvāni sannipātena tān vidyāttilakālakān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मांसोत्थमर्बुदं पाकं विद्रधिं तिलकालकान्। चतुरो वर्जयेदोषां शेषान् शीघ्रमुपाचरेत्॥
māṃsotthamarbudaṃ pākaṃ vidradhiṃ tilakālakān| caturo varjayedoṣāṃ śeṣān śīghramupācaret||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विंशतिर्व्यापदो योनेर्जायन्ते दुष्टभोजनात्। विषमस्थाङ्गशयनभृशमैथुनसेवनैः। दुष्टार्तवादपद्रव्यैर्बीजदोषेण दैवतः॥
viṃśatirvyāpado yonerjāyante duṣṭabhojanāt| viṣamasthāṅgaśayanabhṛśamaithunasevanaiḥ| duṣṭārtavādapadravyairbījadoṣeṇa daivataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योनौ क्रुद्धोऽनिलः कुर्याद्रुक्तोदायामसुप्तताः। पिपीलिकासृप्तिमिव स्तम्भं कर्कशतां स्वनम्॥
yonau kruddho'nilaḥ kuryādruktodāyāmasuptatāḥ| pipīlikāsṛptimiva stambhaṃ karkaśatāṃ svanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फेनिलारुणकृष्णाल्पतनुरूक्षार्तवस्रुतिम्। भ्रंशं वङ्क्षणपार्श्वादौ व्यथां गुल्मं क्रमेण च। तांस्तांश्च स्वान् गदान् व्यापद्वातिकी नाम सा स्मृता॥
phenilāruṇakṛṣṇālpatanurūkṣārtavasrutim| bhraṃśaṃ vaṅkṣaṇapārśvādau vyathāṃ gulmaṃ krameṇa ca| tāṃstāṃśca svān gadān vyāpadvātikī nāma sā smṛtā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैवातिचरणा शोफसंयुक्तातिव्यवायतः॥
saivāticaraṇā śophasaṃyuktātivyavāyataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैथुनादतिबालायाः पृष्ठजङ्घोरुवङ्क्षणम्। रुजन् सन्दूषयेद्योनिं वायुः प्राक्चरणेति सः॥
maithunādatibālāyāḥ pṛṣṭhajaṅghoruvaṅkṣaṇam| rujan sandūṣayedyoniṃ vāyuḥ prākcaraṇeti saḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेगोदावर्तनाद्योनिं प्रपीडयति मारुतः। सा फेनिलं रजः कृच्छ्रादुदावृत्तं विमुञ्चति॥
vegodāvartanādyoniṃ prapīḍayati mārutaḥ| sā phenilaṃ rajaḥ kṛcchrādudāvṛttaṃ vimuñcati||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं व्यापदुदावृत्ता जातघ्नी तु यदानिलः। जातं जातं सुतं हन्ति रौक्ष्याद्दुष्टार्तवोद्भवम्॥
iyaṃ vyāpadudāvṛttā jātaghnī tu yadānilaḥ| jātaṃ jātaṃ sutaṃ hanti raukṣyādduṣṭārtavodbhavam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्याशिताया विषमं स्थितायाः सुरते मरुत्। अन्नेनोत्पीडितो योनेः स्थितः स्रोतसि वक्रयेत्। सास्थिमांसं मुखं तीव्ररुजमन्तर्मुखीति सा॥
atyāśitāyā viṣamaṃ sthitāyāḥ surate marut| annenotpīḍito yoneḥ sthitaḥ srotasi vakrayet| sāsthimāṃsaṃ mukhaṃ tīvrarujamantarmukhīti sā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातलाहारसेविन्यां जनन्यां कुपितोनिलः। स्त्रिया योनिमणुद्वारां कुर्यात् सूचिमुखीति सा॥
vātalāhārasevinyāṃ jananyāṃ kupitonilaḥ| striyā yonimaṇudvārāṃ kuryāt sūcimukhīti sā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेगरोधादृतौ वायुर्दुष्टो विण्मूत्रसङ्ग्रहम्। करोति योनिशोषं च शुष्काख्या सातिवेदना॥
vegarodhādṛtau vāyurduṣṭo viṇmūtrasaṅgraham| karoti yoniśoṣaṃ ca śuṣkākhyā sātivedanā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षडहात् सप्तरात्राद्वा शुक्रं गर्भाशयान्मरुत्। वमेत् सरुङ्नीरुजो वा यस्यां सा वामिनी मता॥
ṣaḍahāt saptarātrādvā śukraṃ garbhāśayānmarut| vamet saruṅnīrujo vā yasyāṃ sā vāminī matā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योनौ वातोपतप्तायां स्त्रीगर्भे बीजदोषतः। नृद्वेषिण्यस्तनी च स्यात् षण्डसंज्ञानुपत्रमा॥
yonau vātopataptāyāṃ strīgarbhe bījadoṣataḥ| nṛdveṣiṇyastanī ca syāt ṣaṇḍasaṃjñānupatramā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुष्टो विष्टभ्य योन्यास्यं गर्भकोष्ठं च मारुतः। कुरुते विवृतां स्रस्तां वातिकीमिव दुःखिताम्। उत्सन्नमांसां तामाहुर्महायोनिं महारुजम्॥
duṣṭo viṣṭabhya yonyāsyaṃ garbhakoṣṭhaṃ ca mārutaḥ| kurute vivṛtāṃ srastāṃ vātikīmiva duḥkhitām| utsannamāṃsāṃ tāmāhurmahāyoniṃ mahārujam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथास्वैर्दूषणैर्दुष्टं पित्तं योनिसमाश्रितम्। करोति दाहपाकोषापूतिगन्धज्वरान्विताम्। भृशोष्णभूरिकुणपनीलपीतासितार्तवाम्॥
yathāsvairdūṣaṇairduṣṭaṃ pittaṃ yonisamāśritam| karoti dāhapākoṣāpūtigandhajvarānvitām| bhṛśoṣṇabhūrikuṇapanīlapītāsitārtavām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा व्यापत् पैत्तिकी रक्तयोन्याख्यासृगतिस्रुतेः॥
sā vyāpat paittikī raktayonyākhyāsṛgatisruteḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफोभिष्यन्दिभिः क्रुद्धः कुर्याद्योनिमवेदनाम्। शतिलां कण्डुलां पाण्डु पिच्छिलां तद्विधस्रुतिम्। सा व्यापच्छ्लैष्मिकी #
kaphobhiṣyandibhiḥ kruddhaḥ kuryādyonimavedanām| śatilāṃ kaṇḍulāṃ pāṇḍu picchilāṃ tadvidhasrutim| sā vyāpacchlaiṣmikī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातपित्ताभ्यां क्षीयते रजः। सदाहकार्श्यवैवर्ण्यं यस्यां सा लोहितक्षया॥
vātapittābhyāṃ kṣīyate rajaḥ| sadāhakārśyavaivarṇyaṃ yasyāṃ sā lohitakṣayā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्तलाया नृसंवासे क्षवथूद्गारधारणात्। पित्तयुक्तेन मरुता योनिर्भवति दूषिता॥
pittalāyā nṛsaṃvāse kṣavathūdgāradhāraṇāt| pittayuktena marutā yonirbhavati dūṣitā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूना स्पर्शासहा सर्पिर्नीलपीतास्रवाहिनी। बस्तिकुक्षिगुरुत्वातिसारारोचककारिणी। श्रेणिवङ्क्षणरुक्तोदज्वरकृत्सा परिप्लुता॥
śūnā sparśāsahā sarpirnīlapītāsravāhinī| bastikukṣigurutvātisārārocakakāriṇī| śreṇivaṅkṣaṇaruktodajvarakṛtsā pariplutā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातश्लेष्मामयव्याप्ता श्वेतपिच्छिलवाहिनी॥
vātaśleṣmāmayavyāptā śvetapicchilavāhinī||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपप्लुता स्मृता योनिः विप्लताख्या त्वधावनात्। सञ्जातजन्तुः कण्डूला कण्ड्वा चातिरतिप्रिया॥
upaplutā smṛtā yoniḥ viplatākhyā tvadhāvanāt| sañjātajantuḥ kaṇḍūlā kaṇḍvā cātiratipriyā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकालवाहनाद्वायुः श्लेष्मरक्तविमूर्च्छितः। कर्णिकां जनयेद्योनौ रजोमार्गनिरोधिनीम्॥
akālavāhanādvāyuḥ śleṣmaraktavimūrcchitaḥ| karṇikāṃ janayedyonau rajomārganirodhinīm||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा कर्णिनी त्रिभिर्दोषैर्योनिगर्भाशयाश्रितैः। यथास्वोपद्रवकरैर्व्यापत् सा सान्निपातिकी॥
sā karṇinī tribhirdoṣairyonigarbhāśayāśritaiḥ| yathāsvopadravakarairvyāpat sā sānnipātikī||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति योनिगदा नारी यैः शुक्रं न प्रतीच्छति। ततो गर्भं न नृह्णणाति रोगांश्चाप्नोति दारुणान्। असृग्दरार्शोगुल्मादीनाबाधांश्चानिलादिभिः॥
iti yonigadā nārī yaiḥ śukraṃ na pratīcchati| tato garbhaṃ na nṛhṇaṇāti rogāṃścāpnoti dāruṇān| asṛgdarārśogulmādīnābādhāṃścānilādibhiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.