अथातः कीटविषप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यास्यामः। इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः॥
athātaḥ kīṭaviṣapratiṣedhaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·6·6.43
Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 6.43
सर्पाणामेव विण्मूत्रशुक्राण्डशवकोथजाः। दोषैर्व्यस्तैः समस्तैश्च युक्ताः कीटाश्चतुर्विधाः॥
sarpāṇāmeva viṇmūtraśukrāṇḍaśavakothajāḥ| doṣairvyastaiḥ samastaiśca yuktāḥ kīṭāścaturvidhāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुम्भीनसस्तुण्डिकेरी शृङ्गी शतकुलीरकः। उच्चिटिङ्गोग्निनामा च चिच्चिटाङ्गो मयूरकः। अहिजोरभ्रकाबर्तशारिकामुखवैदलाः॥
kumbhīnasastuṇḍikerī śṛṅgī śatakulīrakaḥ| ucciṭiṅgognināmā ca cicciṭāṅgo mayūrakaḥ| ahijorabhrakābartaśārikāmukhavaidalāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरावकुर्दौ परुषश्चित्रशीर्षो हि जारकः। अष्टादशेति वायव्याः कीटा वातप्रकोपनाः॥
śarāvakurdau paruṣaścitraśīrṣo hi jārakaḥ| aṣṭādaśeti vāyavyāḥ kīṭā vātaprakopanāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौण्डिन्यकः कणभको वरटी पत्रवृश्चिकः। विनासिका ब्राह्मणिका विन्दुलो भ्रमरस्तथा॥
kauṇḍinyakaḥ kaṇabhako varaṭī patravṛścikaḥ| vināsikā brāhmaṇikā vindulo bhramarastathā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाह्यकी पिच्चिटः कुम्भी वर्चःकीटोरिमेदकः। दुन्दुभिः पद्मकीटश्च मकरः शतपादकः॥
bāhyakī picciṭaḥ kumbhī varcaḥkīṭorimedakaḥ| dundubhiḥ padmakīṭaśca makaraḥ śatapādakaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चालः पाकमत्स्यश्च सूक्ष्मतुण्डोथ गर्दभिः। क्लीतः कृमिशरारी च यश्चाप्युत्क्लेशकः स्मृतः। चतुर्विंशतिराग्रेयाः कीटाः पित्तविकारदाः॥
pañcālaḥ pākamatsyaśca sūkṣmatuṇḍotha gardabhiḥ| klītaḥ kṛmiśarārī ca yaścāpyutkleśakaḥ smṛtaḥ| caturviṃśatirāgreyāḥ kīṭāḥ pittavikāradāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वम्भरः पञ्चशुष्कः पञ्चकृष्णोथ कोकिलः। स्थैर्यकः प्रचलाकश्च वटभः किटिभो जटी॥
viśvambharaḥ pañcaśuṣkaḥ pañcakṛṣṇotha kokilaḥ| sthairyakaḥ pracalākaśca vaṭabhaḥ kiṭibho jaṭī||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूचीमुखः कृष्णगोधा दभ्रः काषायवासिकः। त्रयोदशैते निर्दिष्टाः सौम्याः श्लेष्मप्रकोपणाः॥
sūcīmukhaḥ kṛṣṇagodhā dabhraḥ kāṣāyavāsikaḥ| trayodaśaite nirdiṣṭāḥ saumyāḥ śleṣmaprakopaṇāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुङ्गनासश्चिपिलकस्तालको वाहकस्तथा। कोष्ठागारी कृमिकरो यश्च मण्डलपुच्छकः॥
tuṅganāsaścipilakastālako vāhakastathā| koṣṭhāgārī kṛmikaro yaśca maṇḍalapucchakaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुण्डनाभः सर्षपको मद्गुलिः शम्बुकस्तथा। अग्निकीटश्च सङ्कीर्णा द्वादश प्राणनाशनाः॥
tuṇḍanābhaḥ sarṣapako madguliḥ śambukastathā| agnikīṭaśca saṅkīrṇā dvādaśa prāṇanāśanāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दष्टस्यकीटैर्वायव्यैर्दंशस्तोदरुजोल्बणः। आग्नेयैरल्पसंस्रावो दाहरागविसर्पवान्। पक्कपीलुफलप्रख्यः खर्जूरसदृशोथ वा॥
daṣṭasyakīṭairvāyavyairdaṃśastodarujolbaṇaḥ| āgneyairalpasaṃsrāvo dāharāgavisarpavān| pakkapīluphalaprakhyaḥ kharjūrasadṛśotha vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफाधिकैर्मन्दरुजः पक्कोदुम्बरसन्निभः। स्रावाढ्यःसर्वलिङ्गस्तुदंशः स्यात्सान्निपातिकैः॥
kaphādhikairmandarujaḥ pakkodumbarasannibhaḥ| srāvāḍhyaḥsarvaliṅgastudaṃśaḥ syātsānnipātikaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेगाश्च सर्पवच्छोफो वर्द्धिष्णुर्विस्ररक्तता। शिरोक्षिगौरवं मूर्च्छा भ्रमः श्वासोतिवेदना॥
vegāśca sarpavacchopho varddhiṣṇurvisraraktatā| śirokṣigauravaṃ mūrcchā bhramaḥ śvāsotivedanā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषां कर्णिका शोफो ज्वरः कण्डूररोचकः॥
sarveṣāṃ karṇikā śopho jvaraḥ kaṇḍūrarocakaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातिकः पक्षवातेन स्पर्शाद्दशति पैत्तिकः। मुखेन श्लैष्मिकः कीटः सर्वथा सान्निपातिकः॥
vātikaḥ pakṣavātena sparśāddaśati paittikaḥ| mukhena ślaiṣmikaḥ kīṭaḥ sarvathā sānnipātikaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दष्टस्य कणभैः शोफो विसर्पो वमथुर्ज्वरः। दंशश्च कर्णिकाकारः श्यावरक्तो विशीर्यते॥
daṣṭasya kaṇabhaiḥ śopho visarpo vamathurjvaraḥ| daṃśaśca karṇikākāraḥ śyāvarakto viśīryate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिकण्टकैस्तु दष्टस्य नानावर्णोथ वा सितः। दंशो भवेच्छ्वयथुमान् मोहो भेदश्च वर्चसः॥
trikaṇṭakaistu daṣṭasya nānāvarṇotha vā sitaḥ| daṃśo bhavecchvayathumān moho bhedaśca varcasaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृकलासेर्द्धचन्द्राभः स्राववात् भृशलोहितः। दंशो रक्तैश्चितः स्फोटैः सशूलैर्दम्भवोद्भवः॥
kṛkalāserddhacandrābhaḥ srāvavāt bhṛśalohitaḥ| daṃśo raktaiścitaḥ sphoṭaiḥ saśūlairdambhavodbhavaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदंष्ट्रार्पितः पीतः कण्डूमान् दार्दुरः सरुक्। दंशो दष्टः सतृण्निद्रो मूर्च्छावान् हरितं वमेत्॥
ekadaṃṣṭrārpitaḥ pītaḥ kaṇḍūmān dārduraḥ saruk| daṃśo daṣṭaḥ satṛṇnidro mūrcchāvān haritaṃ vamet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मात्स्यो दंशः सरुग्दाहः प्रागेवोक्तो जलौकसाम्। विश्वम्भरकृतो दंशः शोफकण्डूरुजान्वितः। कफोद्वममतीसारं कुरुते कोठजन्म च॥
mātsyo daṃśaḥ sarugdāhaḥ prāgevokto jalaukasām| viśvambharakṛto daṃśaḥ śophakaṇḍūrujānvitaḥ| kaphodvamamatīsāraṃ kurute koṭhajanma ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतः शतपदीदंशः स्वेदरुग्रागशोफवान्। अतसीपुष्पवर्णो वा पिटकावान् भ्रमग्रदः॥
pītaḥ śatapadīdaṃśaḥ svedarugrāgaśophavān| atasīpuṣpavarṇo vā piṭakāvān bhramagradaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहगोधिकया स्घेदतोदश्वयथुदाहवान्। क्लेदी च दंशो दष्टस्य हृस्पीडा ग्रन्थिसम्भवः॥
gṛhagodhikayā sghedatodaśvayathudāhavān| kledī ca daṃśo daṣṭasya hṛspīḍā granthisambhavaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कण्डूमान् मशकैरीषच्छ्वयथुर्मन्दवेदनः। असाध्यकीटसदृशमसाध्यमशकक्षतम्॥
kaṇḍūmān maśakairīṣacchvayathurmandavedanaḥ| asādhyakīṭasadṛśamasādhyamaśakakṣatam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायेण मक्षिका नेत्रे दशन्ति श्वयथूल्वणः। तद्दंशो दाहकण्डूमांस्तासां तु स्थालिकां त्यजेत्। तदृष्टे पिटका श्यावा स्राविणी भूर्युपद्रवा॥
prāyeṇa makṣikā netre daśanti śvayathūlvaṇaḥ| taddaṃśo dāhakaṇḍūmāṃstāsāṃ tu sthālikāṃ tyajet| tadṛṣṭe piṭakā śyāvā srāviṇī bhūryupadravā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुग्वान् पिपीलिकादंशो वह्निनेव च दह्यते॥
rugvān pipīlikādaṃśo vahnineva ca dahyate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलबिन्दुनिभैः स्फोटैर्दाहकण्डूरुजान्वितैः। यत् गात्रमाचितं सोष्म तद्विद्यादवमूत्रितम्॥
jalabindunibhaiḥ sphoṭairdāhakaṇḍūrujānvitaiḥ| yat gātramācitaṃ soṣma tadvidyādavamūtritam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृश्चिकस्य विषं तीक्ष्णमादौ दहति वह्निवत्। ऊर्ध्वमारोहति क्षिप्रं दंशे पश्चात्तु तिष्ठति। दंशः सद्योतिरुक् श्यावस्तुद्यते स्फुटतीव च॥
vṛścikasya viṣaṃ tīkṣṇamādau dahati vahnivat| ūrdhvamārohati kṣipraṃ daṃśe paścāttu tiṣṭhati| daṃśaḥ sadyotiruk śyāvastudyate sphuṭatīva ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते गवादिशकृत्कोथद्दिग्धदष्टादिकोथतः। सर्पकोथाच्च सम्भूता मन्दमध्यमहाविषाः॥
te gavādiśakṛtkothaddigdhadaṣṭādikothataḥ| sarpakothācca sambhūtā mandamadhyamahāviṣāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्दाः पीताः सिताः श्यावा रुक्षाः कर्बुरमेचकाः। रोमशा बहुपर्वाणो लोहिताः पाण्डुरोदराः॥
mandāḥ pītāḥ sitāḥ śyāvā rukṣāḥ karburamecakāḥ| romaśā bahuparvāṇo lohitāḥ pāṇḍurodarāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूम्रोदरास्त्रिपर्वाणो मध्यास्तु कपिलारुणाः॥
dhūmrodarāstriparvāṇo madhyāstu kapilāruṇāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिशङ्गाः शबलाश्चित्राः शोणिताभा महाविषाः॥
piśaṅgāḥ śabalāścitrāḥ śoṇitābhā mahāviṣāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्न्याभा द्व्येकपर्याणो रक्तासितसितोदराः॥
agnyābhā dvyekaparyāṇo raktāsitasitodarāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैर्दष्टः शूनरसनः स्तब्धगात्रो रुजार्दितः। खर्वमन् शोणितं कृष्णमिन्द्रियार्थनसंविदन्॥
tairdaṣṭaḥ śūnarasanaḥ stabdhagātro rujārditaḥ| kharvaman śoṇitaṃ kṛṣṇamindriyārthanasaṃvidan||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्विद्यन् मूर्च्छन् विशुष्कास्यो विह्णलो वेदनातुरः। विशीर्यमाणमांसश्च प्रायशो विजहात्यसून्॥
svidyan mūrcchan viśuṣkāsyo vihṇalo vedanāturaḥ| viśīryamāṇamāṃsaśca prāyaśo vijahātyasūn||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उच्चिटिङ्गस्तु वक्त्रेण दशत्यभ्यधिकव्यथः॥
ucciṭiṅgastu vaktreṇa daśatyabhyadhikavyathaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साध्यतो वृश्चिकात् स्तम्भं शेफसो हृष्टरोमताम्। करोति सेकमङ्गानां दंशः शीताम्बुनेव च॥
sādhyato vṛścikāt stambhaṃ śephaso hṛṣṭaromatām| karoti sekamaṅgānāṃ daṃśaḥ śītāmbuneva ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उष्ट्रवर्णतया प्रोक्तः स एव ह्युष्ट्रधूमकः। रात्रिको रात्रिचाराच्च पृथक् तु कणभादिषु। विकारसाधनाभेदात् भेदाः सन्तोपि नोदिताः॥
uṣṭravarṇatayā proktaḥ sa eva hyuṣṭradhūmakaḥ| rātriko rātricārācca pṛthak tu kaṇabhādiṣu| vikārasādhanābhedāt bhedāḥ santopi noditāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातपित्तोत्तराः कीटा श्लैष्मिकाः कणभोन्दुराः। प्रायो वातोल्बणविषा वश्चिकाः सोष्ट्रधूमकाः॥
vātapittottarāḥ kīṭā ślaiṣmikāḥ kaṇabhondurāḥ| prāyo vātolbaṇaviṣā vaścikāḥ soṣṭradhūmakāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र यस्यैव दोषस्य लिङ्गाधिक्यं प्रतर्कयेत्। तत्र तस्यौषधैः कुर्याद्विपरीतगुणैः क्रियाम्॥
yatra yasyaiva doṣasya liṅgādhikyaṃ pratarkayet| tatra tasyauṣadhaiḥ kuryādviparītaguṇaiḥ kriyām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृत्पीडोर्ध्वानिलः स्तम्भाः सिरायामोस्थि पर्वरुक्। घूर्णनोद्वेष्टनं गात्रश्यावता वातिके विषे॥
hṛtpīḍordhvānilaḥ stambhāḥ sirāyāmosthi parvaruk| ghūrṇanodveṣṭanaṃ gātraśyāvatā vātike viṣe||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संज्ञानाशोष्णनिश्वासौ हृदाहः कटुकास्यता। मांसावदरणं शोफो रक्तपित्तं च पैत्तिके॥
saṃjñānāśoṣṇaniśvāsau hṛdāhaḥ kaṭukāsyatā| māṃsāvadaraṇaṃ śopho raktapittaṃ ca paittike||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छर्द्यरोचकहृल्लासप्रसेकोत्क्लेशपीनसैः। सशैत्यमुखमाधुर्यैर्विद्याच्छ्रलेष्माधिकंविषम्॥
chardyarocakahṛllāsaprasekotkleśapīnasaiḥ| saśaityamukhamādhuryairvidyācchraleṣmādhikaṃviṣam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिण्याकेन व्रणालेपस्तैलाभ्यङ्गश्च वातिके। स्वेदो नाडीपुलाकाद्यैर्बृंहणश्च विधिर्हितः॥
piṇyākena vraṇālepastailābhyaṅgaśca vātike| svedo nāḍīpulākādyairbṛṃhaṇaśca vidhirhitaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पैत्तिकं स्तम्भयेत् सेकैः प्रदेहैश्चातिशीतलैः॥
paittikaṃ stambhayet sekaiḥ pradehaiścātiśītalaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लेखनच्छेदनस्वेदवमनैः श्लैष्मिकं जयेत्॥
lekhanacchedanasvedavamanaiḥ ślaiṣmikaṃ jayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कीटानां त्रिप्रकाराणां त्रैविध्येन क्रिया हिता॥
kīṭānāṃ triprakārāṇāṃ traividhyena kriyā hitā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्स्वेदालेपनसेकांस्तु कोष्णान् प्रायोवचारयेत्। अन्यत्र मूर्च्छिताद्दंशपाकतः कोथतोपि वा॥
ssvedālepanasekāṃstu koṣṇān prāyovacārayet| anyatra mūrcchitāddaṃśapākataḥ kothatopi vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृकेशाः सर्षपाः पीता गुडो जीर्णश्च धूपनम्। विषदंशस्य सर्वस्य काश्यपः परमब्रवीत्॥
nṛkeśāḥ sarṣapāḥ pītā guḍo jīrṇaśca dhūpanam| viṣadaṃśasya sarvasya kāśyapaḥ paramabravīt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषघ्नं च विधिं सर्वं कुर्यात् संशोधनानि च॥
viṣaghnaṃ ca vidhiṃ sarvaṃ kuryāt saṃśodhanāni ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधयेत् सर्पवद्दष्टान् विषोग्रैः कीटवृश्चिकैः॥ अस43.52। तण्डुलीयकतुल्यांशां त्रिवृतां सर्पिषा पिबेन्। याति कीटविषैः कम्पं न कैलास इवानिलैः॥
sādhayet sarpavaddaṣṭān viṣograiḥ kīṭavṛścikaiḥ|| asa43.52| taṇḍulīyakatulyāṃśāṃ trivṛtāṃ sarpiṣā piben| yāti kīṭaviṣaiḥ kampaṃ na kailāsa ivānilaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरिवृक्षत्वगालेपः शुद्धे कीटविषापहः। मुक्तालेपो वरः शोफतोददाहज्वरप्रणुत्॥
kṣīrivṛkṣatvagālepaḥ śuddhe kīṭaviṣāpahaḥ| muktālepo varaḥ śophatodadāhajvarapraṇut||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वचा हिङ्गुविडङ्गानि सैन्धवं गजपिप्पली। पाठाप्रतिविषाव्योषं काश्ययेन विनिर्मितम्। दशाङ्गमगदं पीत्वा सर्वकीटविषं जयेत्॥
vacā hiṅguviḍaṅgāni saindhavaṃ gajapippalī| pāṭhāprativiṣāvyoṣaṃ kāśyayena vinirmitam| daśāṅgamagadaṃ pītvā sarvakīṭaviṣaṃ jayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐकध्यं कीटविषजिन्महास्नेहं पयो मधु। शिखिकुक्कुटजैः पिच्छैः सतैललवणोत्तमैः। धूपो हन्ति कृतः शीघ्रं कीटवृश्चिकजं विषम्॥
aikadhyaṃ kīṭaviṣajinmahāsnehaṃ payo madhu| śikhikukkuṭajaiḥ picchaiḥ satailalavaṇottamaiḥ| dhūpo hanti kṛtaḥ śīghraṃ kīṭavṛścikajaṃ viṣam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषे कणभजे कुर्यादुन्दुरोक्तमुपक्रमम्। शिरीषबीजं मण्डूके लेपः स्नुक्क्षीरकल्कितम्। मधु त्रिकटुकं श्वेतपिण्डामूलं च मत्स्यजे॥
viṣe kaṇabhaje kuryādunduroktamupakramam| śirīṣabījaṃ maṇḍūke lepaḥ snukkṣīrakalkitam| madhu trikaṭukaṃ śvetapiṇḍāmūlaṃ ca matsyaje||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वचां वंशत्वचं पाठां नतं सुरसमञ्जरीम्। द्वे बले नाकुलीं कुष्ठं शिरीषं रजनीद्वयम्॥
vacāṃ vaṃśatvacaṃ pāṭhāṃ nataṃ surasamañjarīm| dve bale nākulīṃ kuṣṭhaṃ śirīṣaṃ rajanīdvayam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुहामतिगुहां श्वेतामजगन्धां शिलाजतु। कत्तृणं कटभीक्षारं गृहधूमं भनश्शिलाम्॥
guhāmatiguhāṃ śvetāmajagandhāṃ śilājatu| kattṛṇaṃ kaṭabhīkṣāraṃ gṛhadhūmaṃ bhanaśśilām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोहीतकं च पित्तेन कल्कयेत् स वरोऽगदः। विश्वम्भरादिष्वालेपनावनाञ्जनपानतः॥
rohītakaṃ ca pittena kalkayet sa varo'gadaḥ| viśvambharādiṣvālepanāvanāñjanapānataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्जिकाजशकृत्क्षारः सुरसः साक्षिपीडकः। मदिरामण्डसंयुक्तो हितः शतपदीविषे॥
svarjikājaśakṛtkṣāraḥ surasaḥ sākṣipīḍakaḥ| madirāmaṇḍasaṃyukto hitaḥ śatapadīviṣe||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपित्थमक्षिपीडोर्कबीजं त्रिकटुकान्वितम्। करञ्जो द्वे हरिद्रे च गृहगोधीविषापहः॥
kapitthamakṣipīḍorkabījaṃ trikaṭukānvitam| karañjo dve haridre ca gṛhagodhīviṣāpahaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काकाण्डयुक्तः सर्वेषां विषाणां तण्डुलीयकः। प्रशस्तो बर्हिणोण्डेन तद्वद्वायसपीलुकः॥
kākāṇḍayuktaḥ sarveṣāṃ viṣāṇāṃ taṇḍulīyakaḥ| praśasto barhiṇoṇḍena tadvadvāyasapīlukaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तगरं नागरं नागकेसरं मरिचानि च। प्रयुक्तं पानलेपाभ्यां मक्षिकाविषनाशनम्॥
tagaraṃ nāgaraṃ nāgakesaraṃ maricāni ca| prayuktaṃ pānalepābhyāṃ makṣikāviṣanāśanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सितासिते च लवणे मरिचं च सनागरम्। फणिज्जकरसोपेतं वरटीनां विषापहम्॥
sitāsite ca lavaṇe maricaṃ ca sanāgaram| phaṇijjakarasopetaṃ varaṭīnāṃ viṣāpaham||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यो वृश्चिकजं दंशं चक्रतैलेन सेचयेत्। विदारिगन्धासिद्धेन कवोष्णेनेतरेण वा॥
sadyo vṛścikajaṃ daṃśaṃ cakratailena secayet| vidārigandhāsiddhena kavoṣṇenetareṇa vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लवणोत्तमयुक्तेन सर्पिषा वा पुनः पुनः। सिञ्चेत्कोष्णारनालेन सक्षीरलवणेन वा। उपनाहो घृते भृष्टः कल्कोजाज्याः ससैन्धवः॥
lavaṇottamayuktena sarpiṣā vā punaḥ punaḥ| siñcetkoṣṇāranālena sakṣīralavaṇena vā| upanāho ghṛte bhṛṣṭaḥ kalkojājyāḥ sasaindhavaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदंशं स्वेदितं चूर्णैः प्रच्छाय प्रतिसारयेत्। रजनीसैन्धवव्योषशिरीषफलपुष्पजैः॥
ādaṃśaṃ sveditaṃ cūrṇaiḥ pracchāya pratisārayet| rajanīsaindhavavyoṣaśirīṣaphalapuṣpajaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातुलुङ्गाम्लगोमूत्रपिष्टं च सुरसाग्रजम्। लेपः सुखोष्णश्च हितः पिण्याको गोमयोपि वा॥
mātuluṅgāmlagomūtrapiṣṭaṃ ca surasāgrajam| lepaḥ sukhoṣṇaśca hitaḥ piṇyāko gomayopi vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाने सर्पिर्मधुयुतं क्षीरं वा भूरिशर्करम्। गुडोदकं वा सुहिमं चातुर्जातकवासितम्॥
pāne sarpirmadhuyutaṃ kṣīraṃ vā bhūriśarkaram| guḍodakaṃ vā suhimaṃ cāturjātakavāsitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलाशबीजं शूलघ्नो लेपोर्कक्षीरभावितम्। पारावतशकुत्पथ्या तगरं विश्वभेषजम्। बीज पूररसोन्मिश्रं वरोऽयं वृश्चिकागदः॥
palāśabījaṃ śūlaghno leporkakṣīrabhāvitam| pārāvataśakutpathyā tagaraṃ viśvabheṣajam| bīja pūrarasonmiśraṃ varo'yaṃ vṛścikāgadaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनोह्ना सैन्धवं हिङ्गु मालतीपल्लवानि च। गोशकृद्रसपिष्टेयं गुटिका वृश्चिकार्दिते॥
manohnā saindhavaṃ hiṅgu mālatīpallavāni ca| gośakṛdrasapiṣṭeyaṃ guṭikā vṛścikārdite||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लशुनो मरिचं हिङ्गु सुरसं विश्वभेषजम्। अर्कक्षीरेण गुटिका वृश्चिकार्दितशङ्करी॥
laśuno maricaṃ hiṅgu surasaṃ viśvabheṣajam| arkakṣīreṇa guṭikā vṛścikārditaśaṅkarī||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सशैवलोष्ट्रदंष्ट्रा च हन्ति वृश्चिकजं विषम्॥
saśaivaloṣṭradaṃṣṭrā ca hanti vṛścikajaṃ viṣam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिङ्गुना हरितालेन मातुलुङ्गरसेन च। लेपाञ्जनाभ्यां गुटिका परमं वृश्चिकापहा॥
hiṅgunā haritālena mātuluṅgarasena ca| lepāñjanābhyāṃ guṭikā paramaṃ vṛścikāpahā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करञ्जार्जुनशेलूनां कटभ्याः कुटजस्य च। शिरीषस्य च पुष्पाणि मस्तुना दंशलेपनम्॥
karañjārjunaśelūnāṃ kaṭabhyāḥ kuṭajasya ca| śirīṣasya ca puṣpāṇi mastunā daṃśalepanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलीं मरिचं यष्टिं श्वेतां सुरसमञ्जरीम्। सहदेवामपामार्गं तण्डुलीयं च कल्कयेत्। कुतलक्षारतोयेन लेपोऽलिविषनाशनः॥
pippalīṃ maricaṃ yaṣṭiṃ śvetāṃ surasamañjarīm| sahadevāmapāmārgaṃ taṇḍulīyaṃ ca kalkayet| kutalakṣāratoyena lepo'liviṣanāśanaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो मुह्यति प्रश्वसिति प्रलपत्युग्रवेदनः। तस्य पथ्यानिशाकृष्णामञ्जिष्ठातिविषोषणम्। सालाबुवृन्तं वार्ताकरसपिष्टं प्रलेपनम्॥
yo muhyati praśvasiti pralapatyugravedanaḥ| tasya pathyāniśākṛṣṇāmañjiṣṭhātiviṣoṣaṇam| sālābuvṛntaṃ vārtākarasapiṣṭaṃ pralepanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदंशे यस्य कण्डूःस्यात् कोथः कोठं च दारुणम्। तस्य लेपस्त्रिकटुकं यवक्षारोक्षिपीडकः॥
ādaṃśe yasya kaṇḍūḥsyāt kothaḥ koṭhaṃ ca dāruṇam| tasya lepastrikaṭukaṃ yavakṣārokṣipīḍakaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पारावतशकृत्कान्तास्वर्ज्जिकाग्निहरेणवः। रसेन मातुलुङ्गस्य क्षीरेणार्कस्यवा द्रुताः॥
pārāvataśakṛtkāntāsvarjjikāgnihareṇavaḥ| rasena mātuluṅgasya kṣīreṇārkasyavā drutāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृदयं पीड्यते यस्य मूर्च्छा चिमिचिमायनम्। दन्तौष्ठदंशो रोम्णां च हर्षस्तस्य निवर्तते। वेगो विषस्य पञ्चाहान्नैव वा क्रियया विना॥
hṛdayaṃ pīḍyate yasya mūrcchā cimicimāyanam| dantauṣṭhadaṃśo romṇāṃ ca harṣastasya nivartate| vego viṣasya pañcāhānnaiva vā kriyayā vinā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र कुर्वीत दंशस्य लेपनं मस्तुकल्कितैः। श्वेतपाटल्यतिविषाहरिद्राहरिणीनतैः। बिल्वमूलयवक्षारसूक्ष्ममागधिकायुतैः॥
tatra kurvīta daṃśasya lepanaṃ mastukalkitaiḥ| śvetapāṭalyativiṣāharidrāhariṇīnataiḥ| bilvamūlayavakṣārasūkṣmamāgadhikāyutaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्कृत्यत इवादंशः शूनः क्लिन्नो हतच्छविः। जम्बूफलनिभं रक्तं कूजन् वमति वेष्टते॥
utkṛtyata ivādaṃśaḥ śūnaḥ klinno hatacchaviḥ| jambūphalanibhaṃ raktaṃ kūjan vamati veṣṭate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रियार्थं न जानाति प्रस्विद्यति च यो मुहुः। स्वर्जिकाकुष्ठतगरनाकुलीपीलुपिप्पलीः। बृहतीं चाच्छसुरया तस्य पिष्ट्वा विलेपनम्॥
indriyārthaṃ na jānāti prasvidyati ca yo muhuḥ| svarjikākuṣṭhatagaranākulīpīlupippalīḥ| bṛhatīṃ cācchasurayā tasya piṣṭvā vilepanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र चोग्रालिविषे पाययेन्मधुसर्पिषी। विध्येत् सिरां विदध्याच्च वमनाञ्जननावनम्। उष्णस्निग्धाम्लमधुरं भोजनं चानिलापहम्॥
sarvatra cogrāliviṣe pāyayenmadhusarpiṣī| vidhyet sirāṃ vidadhyācca vamanāñjananāvanam| uṣṇasnigdhāmlamadhuraṃ bhojanaṃ cānilāpaham||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागरं गृहकपोतपुरीषं बीजपूरकरसो हरितालम्। सैन्धवं च विनिहन्त्यगदोऽयं लेपतोऽलिकुलजं विषमाशु॥
nāgaraṃ gṛhakapotapurīṣaṃ bījapūrakaraso haritālam| saindhavaṃ ca vinihantyagado'yaṃ lepato'likulajaṃ viṣamāśu||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ते वृश्चिकदष्टानां समुदीर्णे भृशं विषे। विषेणालेपयेद्दंशं स्थावरेण यथोचितम्॥
ante vṛścikadaṣṭānāṃ samudīrṇe bhṛśaṃ viṣe| viṣeṇālepayeddaṃśaṃ sthāvareṇa yathocitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रियेयमुच्चिटिङ्गेपि प्रतिलोमं च पांसुभिः। उद्वर्तनं सुखाम्लोष्णैस्तथा प्रच्छादनं घनैः॥
kriyeyamucciṭiṅgepi pratilomaṃ ca pāṃsubhiḥ| udvartanaṃ sukhāmloṣṇaistathā pracchādanaṃ ghanaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुटजस्य फलं कुष्ठं मालती फलिनी नतम्। तिक्तेक्ष्वाकुश्च पिष्टानि पानप्नध्द्मनादिभिः॥
kuṭajasya phalaṃ kuṣṭhaṃ mālatī phalinī natam| tiktekṣvākuśca piṣṭāni pānapnadhdmanādibhiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृश्चिकोन्दुरुलूतानां सर्पाणां च विषापहम्। समानममृतेनेदं गरशेषं च नाशयेत्॥
vṛścikondurulūtānāṃ sarpāṇāṃ ca viṣāpaham| samānamamṛtenedaṃ garaśeṣaṃ ca nāśayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्कस्य दुग्धेन शिरीषबीजं त्रिर्भावितं पिप्पलिचूर्णमिश्रम्। एषोऽगदो हन्ति विषाणि कीटभुजङ्गलूतोन्दुरुवृश्चिकानाम्॥
arkasya dugdhena śirīṣabījaṃ trirbhāvitaṃ pippalicūrṇamiśram| eṣo'gado hanti viṣāṇi kīṭabhujaṅgalūtonduruvṛścikānām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.