Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·6·6.44

Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 6.44

अथातो लूताप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः। इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः॥

athāto lūtāpratiṣedhaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वामित्राय रुष्टस्य वसिष्ठस्य ललाटजाः। स्वेदलेशाः स्मृता लूता लूने ये पतितास्तृणे॥

viśvāmitrāya ruṣṭasya vasiṣṭhasya lalāṭajāḥ| svedaleśāḥ smṛtā lūtā lūne ye patitāstṛṇe||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खाण्डवे दह्यमानानामसुराणां शरीरतः। ये स्फुलिङ्गा विनिश्चेरुस्ते लूता इति केचन॥

khāṇḍave dahyamānānāmasurāṇāṃ śarīrataḥ| ye sphuliṅgā viniśceruste lūtā iti kecana||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्ये वदन्ति भुक्तस्य दुष्टस्यान्नस्य मूर्च्छनात्। सम्भवन्ति विषस्फोटा ये लूताः कीटलक्षणम्। यथास्वं धारयन्तस्ते लूताः कीटाश्च संज्ञिताः॥

anye vadanti bhuktasya duṣṭasyānnasya mūrcchanāt| sambhavanti viṣasphoṭā ye lūtāḥ kīṭalakṣaṇam| yathāsvaṃ dhārayantaste lūtāḥ kīṭāśca saṃjñitāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र घोरतमा लूता भिद्यन्ते ता अपि त्रिधा। तक्ष्णिमध्यावरत्वेन घ्नन्ति वाश्वचिकित्सिताः। सप्ताहेन दशाहेन पक्षेण च परं क्रमात्॥

tatra ghoratamā lūtā bhidyante tā api tridhā| takṣṇimadhyāvaratvena ghnanti vāśvacikitsitāḥ| saptāhena daśāhena pakṣeṇa ca paraṃ kramāt||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिलाग्निमुखी पीता पद्मा मूत्रा सितासिता। आग्नेय्यः स्वेदजाः सप्त लूताः पित्तविकारदाः॥

kapilāgnimukhī pītā padmā mūtrā sitāsitā| āgneyyaḥ svedajāḥ sapta lūtāḥ pittavikāradāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाण्डुरा रक्तपदिका भृङ्गा पिङ्गा त्रिमण्डला। पूतिर्वीराण्डजाःसप्त सौम्याः श्लेष्मविकारदाः॥

pāṇḍurā raktapadikā bhṛṅgā piṅgā trimaṇḍalā| pūtirvīrāṇḍajāḥsapta saumyāḥ śleṣmavikāradāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमुदालविषा रक्ता श्चित्रा सन्ता निमेचका। कसना चोद्भिदाः सप्त वायव्या वायुरोगदाः॥

kumudālaviṣā raktā ścitrā santā nimecakā| kasanā codbhidāḥ sapta vāyavyā vāyurogadāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकाण्ड्येणपदी लाजा वैदेही जालिनी तथा। मालागुणा सुवर्णा च मिश्राः सप्तोपपादिकाः॥ अस44.10। व्याप्नुवन्त्याशु गात्राणि ज्वलत्पावकसन्निभाः। सन्निपातकृतोऽसाध्याः साध्याः कृच्छ्रेणचेतराः॥

kākāṇḍyeṇapadī lājā vaidehī jālinī tathā| mālāguṇā suvarṇā ca miśrāḥ saptopapādikāḥ|| asa44.10| vyāpnuvantyāśu gātrāṇi jvalatpāvakasannibhāḥ| sannipātakṛto'sādhyāḥ sādhyāḥ kṛcchreṇacetarāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ता दशन्ति सिते पक्षेऽसिते सन्धौ सदैव च॥

tā daśanti site pakṣe'site sandhau sadaiva ca||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दंशः सामान्यतस्तासां दद्रुमण्डलसन्निभः। सितोऽसितोऽरुणःपीतःश्यावो वा मृदुरुन्नतः॥

daṃśaḥ sāmānyatastāsāṃ dadrumaṇḍalasannibhaḥ| sito'sito'ruṇaḥpītaḥśyāvo vā mṛdurunnataḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्ये कृष्णोऽथवा श्यावः पर्यन्ते जालकावृतः। विसर्पवाञ्छोफयुतस्तप्यते बहुवेदनः॥

madhye kṛṣṇo'thavā śyāvaḥ paryante jālakāvṛtaḥ| visarpavāñchophayutastapyate bahuvedanaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्वराशुपाकविक्लेदकोथावदरणान्वितः। क्लेदेन यत्स्पृशत्यङ्गं तत्रापि कुरुते व्रणम्॥

jvarāśupākavikledakothāvadaraṇānvitaḥ| kledena yatspṛśatyaṅgaṃ tatrāpi kurute vraṇam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वासदंष्ट्राशकृन्मूत्रशुक्रलालानखार्तवैः। अष्टाभिरुद्वमन्त्येता विषं वक्त्राद्विशेषतः॥

śvāsadaṃṣṭrāśakṛnmūtraśukralālānakhārtavaiḥ| aṣṭābhirudvamantyetā viṣaṃ vaktrādviśeṣataḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वासेन दंशः सहसा शूयते ज्वरदाहवान्। दंष्ट्राकृतस्तूग्रतरो विवर्णः कठितः स्थिरः॥

śvāsena daṃśaḥ sahasā śūyate jvaradāhavān| daṃṣṭrākṛtastūgrataro vivarṇaḥ kaṭhitaḥ sthiraḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गम्भीरशोफवस्तोदवेदनादाहसंयुतः। दुर्गन्धी शकृता दाहकण्डूचिमिचिमान्वितः॥

gambhīraśophavastodavedanādāhasaṃyutaḥ| durgandhī śakṛtā dāhakaṇḍūcimicimānvitaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पच्यते चाशु पक्वश्च पाण्डुः पीलुफलोपमः। मूत्रेण रक्तपर्यन्तो मध्ये कृष्णो विशीर्यते॥

pacyate cāśu pakvaśca pāṇḍuḥ pīluphalopamaḥ| mūtreṇa raktaparyanto madhye kṛṣṇo viśīryate||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवर्तसदृशः शूनः पूतिः सर्पति दह्यते। शुक्रेण ग्रन्थिसंस्थानः कठिनस्तीव्रवेदनः॥

āvartasadṛśaḥ śūnaḥ pūtiḥ sarpati dahyate| śukreṇa granthisaṃsthānaḥ kaṭhinastīvravedanaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अल्पमूलोल्परुक्वोठो लालया कण्डुरो मृदुः। नखेन चोषपिटकाकण्डूधूमायनान्वितः। किंशुकोदरवर्णस्तु रजसा चञ्चुमालवान्॥

alpamūlolparukvoṭho lālayā kaṇḍuro mṛduḥ| nakhena coṣapiṭakākaṇḍūdhūmāyanānvitaḥ| kiṃśukodaravarṇastu rajasā cañcumālavān||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लूता नाभेर्दशन्त्यूर्ध्वमूर्ध्वं चाधश्च कीटकाः। तद्दूषितं च वस्त्रादि देहे पृक्तं विकारकृत्॥

lūtā nābherdaśantyūrdhvamūrdhvaṃ cādhaśca kīṭakāḥ| taddūṣitaṃ ca vastrādi dehe pṛktaṃ vikārakṛt||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनार्धं लक्ष्यते नैव दंशो लूताविषोद्भवः॥

dinārdhaṃ lakṣyate naiva daṃśo lūtāviṣodbhavaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूचीव्यधवदाभाति ततोसौ प्रथमेऽहनि। अव्यक्तवर्णः प्रचलः किञ्चित् कण्डूरुजान्वितः॥

sūcīvyadhavadābhāti tatosau prathame'hani| avyaktavarṇaḥ pracalaḥ kiñcit kaṇḍūrujānvitaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयेऽत्युन्नतोन्तेषु पिटकैरिव चाचितः। व्यक्तवर्णो नतो मध्ये कण्डूमान् ग्रन्थिसन्निभः॥

dvitīye'tyunnatonteṣu piṭakairiva cācitaḥ| vyaktavarṇo nato madhye kaṇḍūmān granthisannibhaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीये सज्वरो रोमहर्षकृद्रक्तमण्डलः। शरावरूपस्तोदाढ्यो रोमकूपेषु सास्रवः॥

tṛtīye sajvaro romaharṣakṛdraktamaṇḍalaḥ| śarāvarūpastodāḍhyo romakūpeṣu sāsravaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महांश्चतुर्थे श्वयथुस्तापश्वासभ्रमप्रदः॥

mahāṃścaturthe śvayathustāpaśvāsabhramapradaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकारान् कुरुते तांस्तान् पञ्चमे विषकोपजान्। षष्ठे व्याप्नोति मर्माणि सप्तमे हन्ति जीवित॥

vikārān kurute tāṃstān pañcame viṣakopajān| ṣaṣṭhe vyāpnoti marmāṇi saptame hanti jīvita||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषमित्यतितीक्ष्णानामितरे विभजेदतः॥

viṣamityatitīkṣṇānāmitare vibhajedataḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषं शाम्यति सर्वासामेकविंशतिरात्रतः॥

viṣaṃ śāmyati sarvāsāmekaviṃśatirātrataḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दंशः पित्तात्मको दाहतृट्स्फोटज्वरदाहवान्। सशोफः कठिनः पाण्डुः कण्डूमान् श्लैष्मिकोल्परुक्। वातिकः परुषः श्यावः पर्वभेदादिरुक्करः॥

daṃśaḥ pittātmako dāhatṛṭsphoṭajvaradāhavān| saśophaḥ kaṭhinaḥ pāṇḍuḥ kaṇḍūmān ślaiṣmikolparuk| vātikaḥ paruṣaḥ śyāvaḥ parvabhedādirukkaraḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्पज्ञानोदितैर्लिङ्गैर्द्दोषोद्रेकं च लक्षयेत्॥

sarpajñānoditairliṅgairddoṣodrekaṃ ca lakṣayet||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिदोषाः प्रायशः सर्वा लूताः पित्तकफाधिकाः॥

tridoṣāḥ prāyaśaḥ sarvā lūtāḥ pittakaphādhikāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणान्तिकीषु हृन्मोहश्वासहिध्माशिरोग्रहाः। श्वेतासिताः पीतरक्ताः पिटकाः श्वयथूद्भवः॥

prāṇāntikīṣu hṛnmohaśvāsahidhmāśirograhāḥ| śvetāsitāḥ pītaraktāḥ piṭakāḥ śvayathūdbhavaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेपुथुर्वमथुर्दाहस्तृडान्ध्यं वक्रनासता। श्यावोष्ठवक्त्रदन्तत्वं पृष्ठग्रीवावभञ्जनम्। पक्वजम्बूसवर्णं च दंशात् स्रवति शोणितम्॥

veputhurvamathurdāhastṛḍāndhyaṃ vakranāsatā| śyāvoṣṭhavaktradantatvaṃ pṛṣṭhagrīvāvabhañjanam| pakvajambūsavarṇaṃ ca daṃśāt sravati śoṇitam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाशु लूतादष्टस्य शस्त्रेणादंशमुद्धरेत्। दहेत् जांबवोष्ठाद्यैर्न तु पित्तोत्तरं दहेत्॥

athāśu lūtādaṣṭasya śastreṇādaṃśamuddharet| dahet jāṃbavoṣṭhādyairna tu pittottaraṃ dahet||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्कशं भिन्नरोमाणं मर्मसन्ध्यादिसांश्रितम्। प्रसृतं सर्वतो दंशं न छिन्दीत दहेत् वा॥

karkaśaṃ bhinnaromāṇaṃ marmasandhyādisāṃśritam| prasṛtaṃ sarvato daṃśaṃ na chindīta dahet vā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लेपयेद्दग्धमगदैर्मधुसैन्धवसंयुतैः। सुशीतैः सेचयेच्चानु कषायैः क्षीरिवृक्षजैः॥

lepayeddagdhamagadairmadhusaindhavasaṃyutaiḥ| suśītaiḥ secayeccānu kaṣāyaiḥ kṣīrivṛkṣajaiḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वतोपहरेद्रक्तं शृङ्गाद्यैः सिरयापि वा। स्रुते रक्ते परीषेको घृतक्षीरादिभिर्हितः॥

sarvatopaharedraktaṃ śṛṅgādyaiḥ sirayāpi vā| srute rakte parīṣeko ghṛtakṣīrādibhirhitaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपौण्डरीकद्द्रीबेरसारिवोशीरजीवकाः। लोध्रचन्दनजीवन्तीमञ्जिष्ठासर्जवञ्जुलाः॥

prapauṇḍarīkaddrīberasārivośīrajīvakāḥ| lodhracandanajīvantīmañjiṣṭhāsarjavañjulāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृणालबिसशैवालकुमुदोत्पलगैरिकाः। न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थनिचुलप्लक्षवेतसाः॥

mṛṇālabisaśaivālakumudotpalagairikāḥ| nyagrodhodumbarāśvatthaniculaplakṣavetasāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समङ्गापाटलीगुन्द्राकाकोलीशतपर्विकाः। शिरीषधातकीमूर्वाविदारीपद्मकिंशुकाः॥

samaṅgāpāṭalīgundrākākolīśataparvikāḥ| śirīṣadhātakīmūrvāvidārīpadmakiṃśukāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृङ्गाटकं कोशवतीवायसीसोमराजयः। मधुकांशुमतीमूर्वा यथालाभं समाहृताः। शस्तः पर्युषितो लेपः सघृतः पैत्तिके वर्णे॥

śṛṅgāṭakaṃ kośavatīvāyasīsomarājayaḥ| madhukāṃśumatīmūrvā yathālābhaṃ samāhṛtāḥ| śastaḥ paryuṣito lepaḥ saghṛtaḥ paittike varṇe||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्यामाद्वयनिशामुस्तानखरास्नामहासहाः। वासापत्तङ्गसुवहानाकुलीगिरिकर्णिकाः॥

śyāmādvayaniśāmustānakharāsnāmahāsahāḥ| vāsāpattaṅgasuvahānākulīgirikarṇikāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्पगन्धायवफलानिर्गुण्ड्यश्मन्तकस्थिराः। शुकाख्या महिषक्रान्ता कुष्ठेन्द्रयवकुङ्कुमम्॥

sarpagandhāyavaphalānirguṇḍyaśmantakasthirāḥ| śukākhyā mahiṣakrāntā kuṣṭhendrayavakuṅkumam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करवीरागरुनतं सुगन्धा सिन्दुवारकम्। आस्फोटगुन्द्रा च हिता प्रलेपः श्लैष्मिके विषे॥

karavīrāgarunataṃ sugandhā sinduvārakam| āsphoṭagundrā ca hitā pralepaḥ ślaiṣmike viṣe||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिम्बीविदुलबन्धूककोविदारपलाशकाः। सुवहारिष्टकब्राह्मीगुडूचीविश्वसैर्यकाः॥

bimbīvidulabandhūkakovidārapalāśakāḥ| suvahāriṣṭakabrāhmīguḍūcīviśvasairyakāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धार्थका देवदारु विडङ्गानीन्द्रवारुणी। शतावरीलाङ्गलिकीराजवृक्षपुनर्नवाः॥

siddhārthakā devadāru viḍaṅgānīndravāruṇī| śatāvarīlāṅgalikīrājavṛkṣapunarnavāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवन्ती वायसी भार्ङ्गी कतकेन्द्रयवार्जुनाः। मिसिव्याघ्रपदीसिंहपुच्छीमण्डलपर्णिकाः॥

jīvantī vāyasī bhārṅgī katakendrayavārjunāḥ| misivyāghrapadīsiṃhapucchīmaṇḍalaparṇikāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वदंष्ट्रा कोलबृहती रेवती श्वेतपुष्पिका। प्रपुन्नाटः कुरवकः प्रलेपो वातिके विषे॥

śvadaṃṣṭrā kolabṛhatī revatī śvetapuṣpikā| prapunnāṭaḥ kuravakaḥ pralepo vātike viṣe||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वत्रैव च शस्यन्ते बोधिश्लेष्मातकाक्षकाः॥

sarvatraiva ca śasyante bodhiśleṣmātakākṣakāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदीर्णदोषान् बलिनो विषे महति वाभयेन्। काकण्डकीकोशवती लोध्रेन्द्रयवसैन्धवैः॥

udīrṇadoṣān balino viṣe mahati vābhayen| kākaṇḍakīkośavatī lodhrendrayavasaindhavaiḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पटोलपत्रमरिचकरघाटप्रियङ्गुभिः। कृष्णाशुकनसानीपनिम्बसप्ताह्वयष्टिभिः॥

paṭolapatramaricakaraghāṭapriyaṅgubhiḥ| kṛṣṇāśukanasānīpanimbasaptāhvayaṣṭibhiḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरेचयेच्च त्रिफलात्रिवृत्त्रिकटुसैन्धवैः। सदन्तीपूगमृद्वीका विडङ्गैरथवा पचेत्। एभिः पलार्धिकैः प्रस्थं समब्राह्मीरसं घृतात्॥

virecayecca triphalātrivṛttrikaṭusaindhavaiḥ| sadantīpūgamṛdvīkā viḍaṅgairathavā pacet| ebhiḥ palārdhikaiḥ prasthaṃ samabrāhmīrasaṃ ghṛtāt||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमूलशृतं क्षीरं तोयं वा शोधनौषधैः। यथास्वं कल्कितैर्युक्तं पृथग्दद्याद्विरेचनम्॥

pañcamūlaśṛtaṃ kṣīraṃ toyaṃ vā śodhanauṣadhaiḥ| yathāsvaṃ kalkitairyuktaṃ pṛthagdadyādvirecanam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिप्पलीपिप्पलीमूलशुण्ठीन्द्रयवसैन्धवैः। पाठाजमोदायष्ट्याह्वमुस्तासर्षपदारुभिः॥

pippalīpippalīmūlaśuṇṭhīndrayavasaindhavaiḥ| pāṭhājamodāyaṣṭyāhvamustāsarṣapadārubhiḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लघुना पञ्चमूलेन सरलेन च साधिता। पेया संसर्जने योज्या सघृता विषनाशिनी॥

laghunā pañcamūlena saralena ca sādhitā| peyā saṃsarjane yojyā saghṛtā viṣanāśinī||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आध्मानहिध्माश्वासेषु पृष्ठग्रीवावभञ्जने। सङ्कोचस्तम्भकम्पेषु शूलेष्वर्धावभेदके॥

ādhmānahidhmāśvāseṣu pṛṣṭhagrīvāvabhañjane| saṅkocastambhakampeṣu śūleṣvardhāvabhedake||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातरोगेषु चान्येषु पर्वभेदार्दितादिषु। एरण्डविल्वसरलचिरिविल्वार्कपाटलीः॥

vātarogeṣu cānyeṣu parvabhedārditādiṣu| eraṇḍavilvasaralacirivilvārkapāṭalīḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिग्रुपाठा कुशवृषं विदुलं च जले पचेत्। कनीयः पश्चमूलं च तस्मिन् मण्डं पचेत् घृतात्॥

śigrupāṭhā kuśavṛṣaṃ vidulaṃ ca jale pacet| kanīyaḥ paścamūlaṃ ca tasmin maṇḍaṃ pacet ghṛtāt||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विगुणे तुल्यगोक्षीरे पिष्टैर्यष्टीनिशानतैः। सुराह्ववेल्लसरलशताह्वालोध्रगैरिकैः॥

dviguṇe tulyagokṣīre piṣṭairyaṣṭīniśānataiḥ| surāhvavellasaralaśatāhvālodhragairikaiḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पयस्याकुष्ठागाङ्गेयीकृष्णामदनसैन्धवैः। बस्तौ प्रत्यागतेश्नीयात् पञ्चमूलान्वितैः रसैः॥

payasyākuṣṭhāgāṅgeyīkṛṣṇāmadanasaindhavaiḥ| bastau pratyāgateśnīyāt pañcamūlānvitaiḥ rasaiḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नावनं गौरवे शोफे लालास्रावे हनुग्रहे। गिरिकर्णी फलसरो बन्धूकं किणिही सिता॥

nāvanaṃ gaurave śophe lālāsrāve hanugrahe| girikarṇī phalasaro bandhūkaṃ kiṇihī sitā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षड्ग्रन्थालशुनव्योषबृहतीवेल्लसैन्धवम्। अपामार्गफलं भार्ङ्गी नाकुली सर्पगन्धिका॥

ṣaḍgranthālaśunavyoṣabṛhatīvellasaindhavam| apāmārgaphalaṃ bhārṅgī nākulī sarpagandhikā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्यामा यवफला बीजं फणिज्जकशिरीषयोः। वार्ताकरसपिष्टानि नस्यं विषहरं परम्॥

śyāmā yavaphalā bījaṃ phaṇijjakaśirīṣayoḥ| vārtākarasapiṣṭāni nasyaṃ viṣaharaṃ param||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरिक्तशिरसश्चास्य सर्पिर्मण्डोनु नावनम्॥

viriktaśirasaścāsya sarpirmaṇḍonu nāvanam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेत्रोपरोधश्वयथुकण्डूनिद्रासमागमे। वचामनोह्वात्रिकटुत्रिफलालोध्रगैरिकाः॥

netroparodhaśvayathukaṇḍūnidrāsamāgame| vacāmanohvātrikaṭutriphalālodhragairikāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खो नीलोत्पलं ताम्रं हेम प्रवालकम्। जीवन्ती लशुनं कुष्ठं कतकं मार्कवं नतम्॥

śaṅkho nīlotpalaṃ tāmraṃ hema pravālakam| jīvantī laśunaṃ kuṣṭhaṃ katakaṃ mārkavaṃ natam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपैण्डरीकं मधुकं करञ्जफलसैन्धवम्। निशे फणिज्जकं तुत्थं स्रोतोञ्जनरसाञ्जने। मेषशृङ्गयाश्च कुसुमं पिष्टं गोवारिणाञ्जनम्॥

prapaiṇḍarīkaṃ madhukaṃ karañjaphalasaindhavam| niśe phaṇijjakaṃ tutthaṃ srotoñjanarasāñjane| meṣaśṛṅgayāśca kusumaṃ piṣṭaṃ govāriṇāñjanam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरसप्रसवव्योषविल्वमूलसुराह्वयम्। हरिद्रा छागलीमूत्रं लूताकीटघ्नमञ्जनम्॥

surasaprasavavyoṣavilvamūlasurāhvayam| haridrā chāgalīmūtraṃ lūtākīṭaghnamañjanam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरीषपद्मकोशीरपाटलीसिन्दुवारकम्। क्षीरिशुङ्गनतोदीच्यसारिवाकुष्ठचन्दनम्॥

śirīṣapadmakośīrapāṭalīsinduvārakam| kṣīriśuṅganatodīcyasārivākuṣṭhacandanam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेलुस्वरसपिष्टोयमगदो नावनेञ्जने। पाने प्रलेपे सेके च लूतासु परमं हितः॥

śelusvarasapiṣṭoyamagado nāvaneñjane| pāne pralepe seke ca lūtāsu paramaṃ hitaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पयस्या मधुमृद्वीकाश्वदंष्ट्राक्षीरमोरटाः। गोजीविदारीयष्ट्याह्वमधुकानि च तद्गुणः॥

payasyā madhumṛdvīkāśvadaṃṣṭrākṣīramoraṭāḥ| gojīvidārīyaṣṭyāhvamadhukāni ca tadguṇaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा शिरीषकुसुमं चन्द्रलेखोद्भवं फलम्। सुराला कटभी जातिः श्वेता च गिरिकर्णिका॥

tathā śirīṣakusumaṃ candralekhodbhavaṃ phalam| surālā kaṭabhī jātiḥ śvetā ca girikarṇikā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वच्च युञ्ज्यात्तगरकुष्ठनागबलाबलाः॥

tadvacca yuñjyāttagarakuṣṭhanāgabalābalāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिद्रायुगलं नागदन्ती लोध्रं च शाबरम्। शिरीषपुष्पं तगरं सहदेवा शतावरी॥

haridrāyugalaṃ nāgadantī lodhraṃ ca śābaram| śirīṣapuṣpaṃ tagaraṃ sahadevā śatāvarī||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर्नवा नागबला सर्पगन्धा कुटन्नटम्। गवादनी दन्तशठसोमवल्केन्दुराजयः। विषेषु सर्वेष्वगदः सक्षौद्रः सर्वकर्मकृत्॥

punarnavā nāgabalā sarpagandhā kuṭannaṭam| gavādanī dantaśaṭhasomavalkendurājayaḥ| viṣeṣu sarveṣvagadaḥ sakṣaudraḥ sarvakarmakṛt||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्पाक्षी चन्दनं वक्रं मृगाक्षी गन्धनाकुली। एला महासुगन्धा च बस्तमूत्रेण कल्कितः। लेपे पाने च लूतासु नानेन सदृशोगदः॥

sarpākṣī candanaṃ vakraṃ mṛgākṣī gandhanākulī| elā mahāsugandhā ca bastamūtreṇa kalkitaḥ| lepe pāne ca lūtāsu nānena sadṛśogadaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटभीमूलतगरसमङ्गोदवदारुभिः। बृहतीद्वयगाङ्गेयीरोचनाचन्दनैर्घृतम्॥

kaṭabhīmūlatagarasamaṅgodavadārubhiḥ| bṛhatīdvayagāṅgeyīrocanācandanairghṛtam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धं चतुर्गुणक्षीरं पानाभ्यञ्जनयोर्हितम्। लूताकणभकीटानां विषे परमदारुणे॥

siddhaṃ caturguṇakṣīraṃ pānābhyañjanayorhitam| lūtākaṇabhakīṭānāṃ viṣe paramadāruṇe||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवृत्ते दाहशोफादौ कर्णिकां पातयेद्व्रणात्॥

nivṛtte dāhaśophādau karṇikāṃ pātayedvraṇāt||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुसुम्भपुष्पं गोदन्तः स्वर्णक्षीरी कपोतविट्। त्रिवृता सैन्धवं दन्ती कर्णिकापातनं तथा॥

kusumbhapuṣpaṃ godantaḥ svarṇakṣīrī kapotaviṭ| trivṛtā saindhavaṃ dantī karṇikāpātanaṃ tathā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिद्रा गुग्गुलुः किण्वं वंशलेखः कपोतविड्। तद्वच्च सैन्धवं कुष्ठं दन्तीकटुकदौग्धिकम्। राजक्रोशातकीमूलं किण्वो वा मथितोद्भवः॥

haridrā gugguluḥ kiṇvaṃ vaṃśalekhaḥ kapotaviḍ| tadvacca saindhavaṃ kuṣṭhaṃ dantīkaṭukadaugdhikam| rājakrośātakīmūlaṃ kiṇvo vā mathitodbhavaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णिकापातसमये बृंहयेत विषापहैः॥

karṇikāpātasamaye bṛṃhayeta viṣāpahaiḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋतुकाले च लूतानां यावन्तः शुक्रविन्दवः। देहे पतन्ति तावत्यो जायन्ते कर्णिकाः समम्॥

ṛtukāle ca lūtānāṃ yāvantaḥ śukravindavaḥ| dehe patanti tāvatyo jāyante karṇikāḥ samam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोदन्तदन्ती त्रिवृता हरिद्रे सैन्धवं तिलाः। मधुकं निम्बपत्राणि घृतं च व्रणशोधनम्॥

godantadantī trivṛtā haridre saindhavaṃ tilāḥ| madhukaṃ nimbapatrāṇi ghṛtaṃ ca vraṇaśodhanam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्ताविडङ्गखदिरनिम्बकम्पिल्लकाम्बुदैः। सर्जैलाधातकीलोहैः सिद्धं सर्पिर्व्रणापहम्॥

kāntāviḍaṅgakhadiranimbakampillakāmbudaiḥ| sarjailādhātakīlohaiḥ siddhaṃ sarpirvraṇāpaham||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरीषकटभीशेलुक्षीरिवृक्षार्जुनत्वचः। कल्कचूर्णपरीषेकैः कीटलूताव्रणापहाः॥

śirīṣakaṭabhīśelukṣīrivṛkṣārjunatvacaḥ| kalkacūrṇaparīṣekaiḥ kīṭalūtāvraṇāpahāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शताह्वालोध्रकासीसदार्वीजम्ब्वस्थिरोचनाः। हरीतकी पूगफलं चूर्णोयं व्रणरोपणः॥

śatāhvālodhrakāsīsadārvījambvasthirocanāḥ| harītakī pūgaphalaṃ cūrṇoyaṃ vraṇaropaṇaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाक्षा रजन्यौ मञ्जिष्ठा हरितालं मनश्शिला। सर्पिर्मधु च लेपोयं त्वग्विशुद्धिकरः परम्॥

lākṣā rajanyau mañjiṣṭhā haritālaṃ manaśśilā| sarpirmadhu ca lepoyaṃ tvagviśuddhikaraḥ param||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोमसञ्जननं कुर्याद्यदुक्तं व्रणसाधने॥

romasañjananaṃ kuryādyaduktaṃ vraṇasādhane||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेहकार्यमशेषं च सर्पिषैव समाचरेत्। विषस्य वृद्धये तैलमग्नेरिव तृणोलपम्॥

snehakāryamaśeṣaṃ ca sarpiṣaiva samācaret| viṣasya vṛddhaye tailamagneriva tṛṇolapam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.