अथातो मूषिकालर्कप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः। इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः॥
athāto mūṣikālarkapratiṣedhaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·6·6.46
Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 6.46
लालनश्चपलः पुत्रो हसिरश्चिकिरोऽजिनः। कषायदन्तः कुलकः कोकिलः कपिलोऽसितः॥
lālanaścapalaḥ putro hasiraścikiro'jinaḥ| kaṣāyadantaḥ kulakaḥ kokilaḥ kapilo'sitaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरुणः शबलः श्वेतः कपोतः पलितोन्दुरुः। चुच्छुन्दारो रसालाख्यो दशाष्टौ चेति मूषिकाः॥
aruṇaḥ śabalaḥ śvetaḥ kapotaḥ palitonduruḥ| cucchundāro rasālākhyo daśāṣṭau ceti mūṣikāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन्नङ्गे पतत्येषां शुक्रमङ्गैः स्पृशन्ति वा। यच्छुक्रदिग्धैस्तत्रास्रे दूषिते पाण्डुतां गते॥
yasminnaṅge patatyeṣāṃ śukramaṅgaiḥ spṛśanti vā| yacchukradigdhaistatrāsre dūṣite pāṇḍutāṃ gate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रन्थयः श्वयथुः कोठो मण्डलानि भ्रमोरुचिः। शीतज्वररोतिरुक्सादो वेपथुः पर्वभेदनम्॥
granthayaḥ śvayathuḥ koṭho maṇḍalāni bhramoruciḥ| śītajvararotiruksādo vepathuḥ parvabhedanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोमहर्षः स्नुतिर्मूर्च्छा दीर्घकालानुबन्धनम्। श्लेष्मानुविद्धबह्वाखुपोतकछर्दनं सकृत्॥
romaharṣaḥ snutirmūrcchā dīrghakālānubandhanam| śleṣmānuviddhabahvākhupotakachardanaṃ sakṛt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यवाय्याखुविषं कृच्छ्रं भूयो भूयश्च कुप्यति॥
vyavāyyākhuviṣaṃ kṛcchraṃ bhūyo bhūyaśca kupyati||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्च्छाङ्गशोफवैवर्ण्यक्लेदशब्दाश्रुतिज्वराः। शिरोगुरुत्वं लालासृक्छर्दिश्चासाध्यलक्षणम्॥
mūrcchāṅgaśophavaivarṇyakledaśabdāśrutijvarāḥ| śirogurutvaṃ lālāsṛkchardiścāsādhyalakṣaṇam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूनबस्तिं विवर्णौष्ठमाख्वाभैर्ग्रन्थिभिश्चितम्। चुच्छुन्दुरुसगन्धं च वर्जयेदाखुदूषितम्॥
śūnabastiṃ vivarṇauṣṭhamākhvābhairgranthibhiścitam| cucchundurusagandhaṃ ca varjayedākhudūṣitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुनः श्लेष्मोल्बणा दोषाः संज्ञां संज्ञावहाश्रिताः। मुष्णन्तः कुर्वते क्षोभं धातूनामतिदारुणम्॥
śunaḥ śleṣmolbaṇā doṣāḥ saṃjñāṃ saṃjñāvahāśritāḥ| muṣṇantaḥ kurvate kṣobhaṃ dhātūnāmatidāruṇam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लालावानन्धबधिरः सर्वतः सोभिधावति। स्रस्तपुच्छहनुस्कन्धः शिरोदुःखी नताननः॥
lālāvānandhabadhiraḥ sarvataḥ sobhidhāvati| srastapucchahanuskandhaḥ śiroduḥkhī natānanaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दंशस्तेन विदष्टस्य सुप्तः कृष्णं क्षरत्यसृक्। हृच्छिरोरुग्ज्वरस्तम्भतृष्णामूर्छोद्भवोऽनु च॥
daṃśastena vidaṣṭasya suptaḥ kṛṣṇaṃ kṣaratyasṛk| hṛcchirorugjvarastambhatṛṣṇāmūrchodbhavo'nu ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेनान्येपि बोद्धव्या व्याला दंष्ट्राप्रहारिणः। सृगालाश्वतराश्वर्क्षद्वीपिव्याघ्रवृकादयः॥
anenānyepi boddhavyā vyālā daṃṣṭrāprahāriṇaḥ| sṛgālāśvatarāśvarkṣadvīpivyāghravṛkādayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कण्डूनिस्तोदवैवर्ण्यसुप्तिक्लेदज्वरभ्रमाः। विदाहरागरुक्पाकशोफग्रन्थि विकुञ्चनम्॥
kaṇḍūnistodavaivarṇyasuptikledajvarabhramāḥ| vidāharāgarukpākaśophagranthi vikuñcanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दंशावदरणं स्फोटाः कर्णिका मण्डलानि च। सर्वत्र सविषे लिङ्गं विपरीतं तु निर्विषे॥
daṃśāvadaraṇaṃ sphoṭāḥ karṇikā maṇḍalāni ca| sarvatra saviṣe liṅgaṃ viparītaṃ tu nirviṣe||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दष्टो येन तु तच्चेष्टारुतं कुर्वन् विनश्यति। पश्यंस्तमेव चाकस्मादादर्शसलिलादिषु॥
daṣṭo yena tu tacceṣṭārutaṃ kurvan vinaśyati| paśyaṃstameva cākasmādādarśasalilādiṣu||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलदर्शनसंस्पर्शशब्देभ्यो यश्च सन्त्रसेत्। अदष्टमपि तं जह्याज्जलसन्त्रासरोगिणम्॥
jaladarśanasaṃsparśaśabdebhyo yaśca santraset| adaṣṭamapi taṃ jahyājjalasantrāsarogiṇam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आखुना दष्टमात्रस्य दंशं काण्डेन दाहयेत्। दर्पणेनाथवा तीव्ररुजा स्यात् कर्णिकान्यथा॥
ākhunā daṣṭamātrasya daṃśaṃ kāṇḍena dāhayet| darpaṇenāthavā tīvrarujā syāt karṇikānyathā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दग्धं विस्रावयेद्दंशं प्रच्छितं च प्रलेपयेत्। शिरीषरजनीवक्रकुङ्कुमामृतवल्लिभिः॥
dagdhaṃ visrāvayeddaṃśaṃ pracchitaṃ ca pralepayet| śirīṣarajanīvakrakuṅkumāmṛtavallibhiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगारधूममञ्जिष्ठा रजनी लवणोत्तमैः। लेपो जयत्याखुविषं कर्णिकायाश्च पातनः॥
agāradhūmamañjiṣṭhā rajanī lavaṇottamaiḥ| lepo jayatyākhuviṣaṃ karṇikāyāśca pātanaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोम्लैः क्षालयित्वा तु तोयैरनु च लेपयेत्। पालिन्दी श्वेतकटभी बिल्वमूलगुडूचिभिः। अन्यैश्च विषशोफघ्नैः सिरां वा मोक्षयेत् द्रुतम्॥
tatomlaiḥ kṣālayitvā tu toyairanu ca lepayet| pālindī śvetakaṭabhī bilvamūlaguḍūcibhiḥ| anyaiśca viṣaśophaghnaiḥ sirāṃ vā mokṣayet drutam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छर्दनं जालिनीकाथैः शुकाख्याङ्कोलयोरपि। कोशवत्याः शुकाख्यायाः फलं जीमूतकस्य च। मदनस्य च सञ्चूर्ण्य दध्ना पीत्वा विषं वमेत्॥
chardanaṃ jālinīkāthaiḥ śukākhyāṅkolayorapi| kośavatyāḥ śukākhyāyāḥ phalaṃ jīmūtakasya ca| madanasya ca sañcūrṇya dadhnā pītvā viṣaṃ vamet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वचामदनजीमूतकुष्ठं वा मूत्रपेषितम्। पूर्वकल्पेन पातव्यं सर्वोन्दुरुविषापहम्॥
vacāmadanajīmūtakuṣṭhaṃ vā mūtrapeṣitam| pūrvakalpena pātavyaṃ sarvonduruviṣāpaham||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्पावाः कदलीमूलं बन्धुजीवफलानि च। सुवर्चलारामठकं स्वर्जिकातिविषाद्वयम्। श्यामाद्रिकर्णिकामूलमूर्धचैंवमनत्रयम्॥
niṣpāvāḥ kadalīmūlaṃ bandhujīvaphalāni ca| suvarcalārāmaṭhakaṃ svarjikātiviṣādvayam| śyāmādrikarṇikāmūlamūrdhacaiṃvamanatrayam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वान्तस्य शुद्धे हृदये शूलं हिध्मारुचिर्वमिः। उष्णोद्गारानुबन्धो वा स्याच्चेत्तत्रैतदौषधम्॥
vāntasya śuddhe hṛdaye śūlaṃ hidhmārucirvamiḥ| uṣṇodgārānubandho vā syāccettatraitadauṣadham||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीरकं त्र्यूषणं कुष्ठं तुङ्गाख्यं नागकेसरम्। रजन्यौ सैन्धवं सेव्यं यष्टीमधुसुवर्चलाम्॥
jīrakaṃ tryūṣaṇaṃ kuṣṭhaṃ tuṅgākhyaṃ nāgakesaram| rajanyau saindhavaṃ sevyaṃ yaṣṭīmadhusuvarcalām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुरं च गणं पिष्ट्वा बीजपूरकपित्थयोः। रसेन षाडवं कुर्यान्मधुमत्स्यण्डिकान्वितम्। गन्धवर्णरसोपेतः स पीतो विषदोषजित्॥
madhuraṃ ca gaṇaṃ piṣṭvā bījapūrakapitthayoḥ| rasena ṣāḍavaṃ kuryānmadhumatsyaṇḍikānvitam| gandhavarṇarasopetaḥ sa pīto viṣadoṣajit||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विपिप्पलीद्व्यंशुमतीक्वाथे पेया च तद्गुणा॥
dvipippalīdvyaṃśumatīkvāthe peyā ca tadguṇā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरेचने त्रिवृन्नीलीत्रिफलाकल्क इष्यते। शिरोविरेचने सारः शिरीषस्य फलानि च॥
virecane trivṛnnīlītriphalākalka iṣyate| śirovirecane sāraḥ śirīṣasya phalāni ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अञ्जने गोमयरसो व्योषसूक्ष्मरजोन्वितः। कपित्थगोमयरसो मधुमानवलेहने॥
añjane gomayaraso vyoṣasūkṣmarajonvitaḥ| kapitthagomayaraso madhumānavalehane||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तण्डुलीयकमूलेन सिद्धं पाने हितं घृतम्। द्विनिशा कटभी रक्ता यष्ट्याह्वैर्वामृतान्वितैः। आस्फोतमूलसिद्धं वा पञ्चकापित्थमेव वा॥
taṇḍulīyakamūlena siddhaṃ pāne hitaṃ ghṛtam| dviniśā kaṭabhī raktā yaṣṭyāhvairvāmṛtānvitaiḥ| āsphotamūlasiddhaṃ vā pañcakāpitthameva vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधोभागे विशुद्धस्य शूलं नाभ्यां भवेद्यदि। पुरीषं वा विबध्येत गुदे स्याद्वा विकर्तिका॥
adhobhāge viśuddhasya śūlaṃ nābhyāṃ bhavedyadi| purīṣaṃ vā vibadhyeta gude syādvā vikartikā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र पेयां पिबेच्छीतां शर्करामधुसंयुताम्। पिप्पली पिप्पलीमूलसारिवा कटुकाह्वयैः। शृतैः सिद्धां सह बलासमङ्गाविश्वभेषजैः॥
tatra peyāṃ pibecchītāṃ śarkarāmadhusaṃyutām| pippalī pippalīmūlasārivā kaṭukāhvayaiḥ| śṛtaiḥ siddhāṃ saha balāsamaṅgāviśvabheṣajaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नलदध्यामकव्योषलोध्रचित्रकदीप्यकम्। कुतलक्षारतोयेन पिष्टं माक्षिकसर्पिषा॥
naladadhyāmakavyoṣalodhracitrakadīpyakam| kutalakṣāratoyena piṣṭaṃ mākṣikasarpiṣā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दध्ना वा प्राशयेत् क्षौद्रं यवक्षारपयोदधि। फणितं तैलमाज्यं च विषघ्नं पीतमेकतः॥
dadhnā vā prāśayet kṣaudraṃ yavakṣārapayodadhi| phaṇitaṃ tailamājyaṃ ca viṣaghnaṃ pītamekataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिन्दुवारं नतं शिग्रु बिल्वमूलं पुनर्नवम्। वचा श्वदंष्ट्रा जीमूतमेषां क्वाथं समाक्षिकम्। पिबेच्छाल्योदनं दध्ना भुञ्जानो मूषिकार्दितः॥
sinduvāraṃ nataṃ śigru bilvamūlaṃ punarnavam| vacā śvadaṃṣṭrā jīmūtameṣāṃ kvāthaṃ samākṣikam| pibecchālyodanaṃ dadhnā bhuñjāno mūṣikārditaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तक्रेण शरपुङ्खाया बीजं सञ्चूर्ण्य वा पिबेत्। अङ्कोलमूलवल्को वा बस्तमूत्रेण कल्कितः। पानलेपनयोर्युक्तः सर्वोन्दुरुविषापहः॥
takreṇa śarapuṅkhāyā bījaṃ sañcūrṇya vā pibet| aṅkolamūlavalko vā bastamūtreṇa kalkitaḥ| pānalepanayoryuktaḥ sarvonduruviṣāpahaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पयः पयस्यया युक्तं सितया मधुकेन च॥
payaḥ payasyayā yuktaṃ sitayā madhukena ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किराततिक्तममृतां समङ्गां ककुभत्वचम्। बाणं पलाशं काश्मर्यं पयस्यां तण्डुलीयकम्॥
kirātatiktamamṛtāṃ samaṅgāṃ kakubhatvacam| bāṇaṃ palāśaṃ kāśmaryaṃ payasyāṃ taṇḍulīyakam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आखुविन्नां महानिम्बं सप्तपर्णं मधूलिकाम्। कपित्थं राजवृक्षं वा पिबेदन्यतमं ज्वरी॥
ākhuvinnāṃ mahānimbaṃ saptaparṇaṃ madhūlikām| kapitthaṃ rājavṛkṣaṃ vā pibedanyatamaṃ jvarī||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थिरां मन्दरुजां प्रच्छेत् कर्णिकां पातयेत वा। श्यामा लाङ्गलिका दन्ती किणिही गिरिकर्णिका॥
sthirāṃ mandarujāṃ pracchet karṇikāṃ pātayeta vā| śyāmā lāṅgalikā dantī kiṇihī girikarṇikā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आखुवृक्षो महावृक्षस्त्रिवृदञ्जनकी स्नुही। कर्णिकापातनं कल्कमेकैकं तिलकल्कवत्॥
ākhuvṛkṣo mahāvṛkṣastrivṛdañjanakī snuhī| karṇikāpātanaṃ kalkamekaikaṃ tilakalkavat||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरिप्रवालमञ्जिष्ठाबलादार्वीहयाह्वयाः। रोपण्यः कल्कितास्तैलं घृतं वा साधितं तथा। द्विनिशा तिलयष्ट्याह्वतगरोशीरपद्मकैः॥
kṣīripravālamañjiṣṭhābalādārvīhayāhvayāḥ| ropaṇyaḥ kalkitāstailaṃ ghṛtaṃ vā sādhitaṃ tathā| dviniśā tilayaṣṭyāhvatagarośīrapadmakaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामान्येनेति निर्दिष्टा क्रियाखूनां विशेषतः॥
sāmānyeneti nirdiṣṭā kriyākhūnāṃ viśeṣataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लालनेन वमिर्मूर्च्छा लालास्रावश्च जायते। लिह्यात् समाक्षिकं तत्र चूर्णितं तण्डुलीयकम्॥
lālanena vamirmūrcchā lālāsrāvaśca jāyate| lihyāt samākṣikaṃ tatra cūrṇitaṃ taṇḍulīyakam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चपलेन वमिर्मूर्च्छा तृड्वा तत्रावलेहयेत्। सदारुमुस्तां त्रिफलां पुत्रकेण तु पाण्डुता॥
capalena vamirmūrcchā tṛḍvā tatrāvalehayet| sadārumustāṃ triphalāṃ putrakeṇa tu pāṇḍutā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सादोङ्गे सर्वतश्चाखुसदृशग्रन्थिसम्भवः। शिरीषबीजं कुष्ठं च मधुना तत्र लेहयेत्॥
sādoṅge sarvataścākhusadṛśagranthisambhavaḥ| śirīṣabījaṃ kuṣṭhaṃ ca madhunā tatra lehayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हसिरेणान्नविद्वेषो जृम्भणं रोमहर्षणम्। आरग्वधदिनिर्यूहं सुवान्तं तत्र पाययेत्॥
hasireṇānnavidveṣo jṛmbhaṇaṃ romaharṣaṇam| āragvadhadiniryūhaṃ suvāntaṃ tatra pāyayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिकिरेण शिरोदुःखं शोफो हिध्मा वमिर्भ्रमः। वान्तोत्र जालिनीक्वाथैः सारमङ्कोलजं पिबेत्॥
cikireṇa śiroduḥkhaṃ śopho hidhmā vamirbhramaḥ| vāntotra jālinīkvāthaiḥ sāramaṅkolajaṃ pibet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजिनेनाङ्गकृष्णत्वं मूर्च्छा छर्दिश्च हृद्ग्रहः। मधुना तत्र मञ्जिष्ठां लिह्यात् स्नुक्क्षीरकल्किताम्॥
ajinenāṅgakṛṣṇatvaṃ mūrcchā chardiśca hṛdgrahaḥ| madhunā tatra mañjiṣṭhāṃ lihyāt snukkṣīrakalkitām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निद्रा कषायदन्तेन हृच्छोषः कृशताति च। शिरीषसारत्वग्बीजं तत्र क्षौद्रेण लेहयेत्॥
nidrā kaṣāyadantena hṛcchoṣaḥ kṛśatāti ca| śirīṣasāratvagbījaṃ tatra kṣaudreṇa lehayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुलकेन रुजास्रावौ राजयो दंशमण्डले। स सिन्दुवारकौ तत्र सहौ लिह्यान्मधुप्लुतौ॥
kulakena rujāsrāvau rājayo daṃśamaṇḍale| sa sinduvārakau tatra sahau lihyānmadhuplutau||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रन्थयः कोकिलेनोग्रा ज्वरो दाहश्च दारुणः। नीलीपुनर्नवाक्वाथे सिद्धं तत्र पिबेत् घृतम्॥
granthayaḥ kokilenogrā jvaro dāhaśca dāruṇaḥ| nīlīpunarnavākvāthe siddhaṃ tatra pibet ghṛtam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपिलेन व्रणे कोथो ज्वरो ग्रन्थिर्भ्रमः सतृट्। लेहयेन्मधुना श्वेतां श्वेतां चात्र पुनर्नवाम्॥
kapilena vraṇe kotho jvaro granthirbhramaḥ satṛṭ| lehayenmadhunā śvetāṃ śvetāṃ cātra punarnavām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तं कृष्णेन वमति विशेषाद् दुर्दिने पिबेत्। तत्र किंशुकभस्माम्बु शिरीषफलवालकम्॥
raktaṃ kṛṣṇena vamati viśeṣād durdine pibet| tatra kiṃśukabhasmāmbu śirīṣaphalavālakam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरुणाद्याः पृथग्दोषसन्निपातास्रसम्भवान्। जनयन्ति क्रमाद्रोगान् सर्वे च ग्रन्थिकर्णिकाः॥
aruṇādyāḥ pṛthagdoṣasannipātāsrasambhavān| janayanti kramādrogān sarve ca granthikarṇikāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करञ्जारग्वधव्योषबृहत्यंशुमतीद्वयात्। क्वाथे दधिपयः सर्पिः पृथक्प्रस्थोन्मितं पचेत्॥
karañjāragvadhavyoṣabṛhatyaṃśumatīdvayāt| kvāthe dadhipayaḥ sarpiḥ pṛthakprasthonmitaṃ pacet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपित्थदाडिमवरी विशालात्रिसुगन्धिकाः। त्रिवृतामृत्तिका वक्रगुडूचीश्चात्रकल्किताः॥
kapitthadāḍimavarī viśālātrisugandhikāḥ| trivṛtāmṛttikā vakraguḍūcīścātrakalkitāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिपेत्तदरुणादीनां पञ्चानां विषनाशनम्। काकादनी काकमाची स्वरसेन शृतं घृतम्॥
kṣipettadaruṇādīnāṃ pañcānāṃ viṣanāśanam| kākādanī kākamācī svarasena śṛtaṃ ghṛtam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लमश्चुच्छुन्दरेणोग्रो ग्रीवास्तम्भो विषूचिका। यवनालर्षभक्षारं बृहत्यौ वात्र पाययेत्॥
klamaścucchundareṇogro grīvāstambho viṣūcikā| yavanālarṣabhakṣāraṃ bṛhatyau vātra pāyayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रीवास्तम्भो रसालेन वेदना दंशमण्डले। लिह्यान्महागदं तत्र घृतमाक्षिकसंयुतम्॥
grīvāstambho rasālena vedanā daṃśamaṇḍale| lihyānmahāgadaṃ tatra ghṛtamākṣikasaṃyutam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सशेषं मूषिकविषं प्रकुप्यत्यभ्रदर्शने। यथायथं वा लाकेषु दोषाणां वृद्धिहेतुषु॥
saśeṣaṃ mūṣikaviṣaṃ prakupyatyabhradarśane| yathāyathaṃ vā lākeṣu doṣāṇāṃ vṛddhihetuṣu||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सर्वे यथावस्थं प्रयोज्याः स्युरुपक्रमाः। यथास्वं ये च निर्दिष्टास्तथा दूषीविषापहाः॥
tatra sarve yathāvasthaṃ prayojyāḥ syurupakramāḥ| yathāsvaṃ ye ca nirdiṣṭāstathā dūṣīviṣāpahāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दंशत्वलर्कदष्टस्य दग्धमुष्णेन सर्पिषा। प्रदिह्यादगदैस्तैस्तैः पुराणं च घृतं पिबेत्। व्रणस्योपरि निष्पीड्यः प्रत्यक्पुष्पीरसोथवा॥
daṃśatvalarkadaṣṭasya dagdhamuṣṇena sarpiṣā| pradihyādagadaistaistaiḥ purāṇaṃ ca ghṛtaṃ pibet| vraṇasyopari niṣpīḍyaḥ pratyakpuṣpīrasothavā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलगुग्गुलुदूर्वाणां दाडिमस्य गुडस्य च। कल्को मुहुर्मुहुर्लेपः श्वदंशविषजित्परम्॥
tilagugguludūrvāṇāṃ dāḍimasya guḍasya ca| kalko muhurmuhurlepaḥ śvadaṃśaviṣajitparam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नलमूलं जले पिष्टं पानलेपनयोर्हितम्। मातुलुङ्गच्छदैर्दंशं बध्नीयाद्दन्तचर्वितैः॥
nalamūlaṃ jale piṣṭaṃ pānalepanayorhitam| mātuluṅgacchadairdaṃśaṃ badhnīyāddantacarvitaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्कक्षीरयुतं चास्य योज्यमाशु विरेचनम्॥
arkakṣīrayutaṃ cāsya yojyamāśu virecanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिबेत् पुनर्नवां श्वेतां धुर्धूरकफलान्विताम्॥
pibet punarnavāṃ śvetāṃ dhurdhūrakaphalānvitām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलं धुर्धूरकान्मूलं काकोदुम्बरिकोद्भवम्। शीधुना श्वविषं हन्ति पीतं वा तण्डुलाम्बुना॥
phalaṃ dhurdhūrakānmūlaṃ kākodumbarikodbhavam| śīdhunā śvaviṣaṃ hanti pītaṃ vā taṇḍulāmbunā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐकध्यं पललं तैलं रूपिकायाः पयो गुडः। भिनत्ति विषमालर्कं घनवृन्दमिवानिलः॥
aikadhyaṃ palalaṃ tailaṃ rūpikāyāḥ payo guḍaḥ| bhinatti viṣamālarkaṃ ghanavṛndamivānilaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लशुनोषणवैदेही वरा गोपित्तकल्किताः। पाननस्याञ्जनालेपैः श्वदष्टस्यौषधं परम्॥
laśunoṣaṇavaidehī varā gopittakalkitāḥ| pānanasyāñjanālepaiḥ śvadaṣṭasyauṣadhaṃ param||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलवेतसपत्रत्वङ्मूलं क्षुण्णं पचेज्जले। स क्वाथः शीतलः पीतः परं श्वविषभेषजम्॥
jalavetasapatratvaṅmūlaṃ kṣuṇṇaṃ pacejjale| sa kvāthaḥ śītalaḥ pītaḥ paraṃ śvaviṣabheṣajam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सिद्धं च घृतं पाननस्याभ्यञ्जनलेपनम्। जलत्रासे समस्ते च विषे तत् गरुडोपमम्॥
tatsiddhaṃ ca ghṛtaṃ pānanasyābhyañjanalepanam| jalatrāse samaste ca viṣe tat garuḍopamam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यवमाषकुलत्थानां पञ्चमूलस्य चाम्भसि। क्षीरद्विगुणिते सर्पिः साधयेच्छ्लक्ष्णकल्कितैः॥
yavamāṣakulatthānāṃ pañcamūlasya cāmbhasi| kṣīradviguṇite sarpiḥ sādhayecchlakṣṇakalkitaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वगन्धासहाकुष्ठबृहतीरजनीद्वयैः। विदारीनतकट्वङ्ग पयस्यासिन्दुवारकैः॥
aśvagandhāsahākuṣṭhabṛhatīrajanīdvayaiḥ| vidārīnatakaṭvaṅga payasyāsinduvārakaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्पगन्धानखाभीरुशर्करारक्तचन्दनैः। श्वसंष्ट्रोपद्रवान् सर्वान् पानाभ्यङ्गैर्निहन्तितत्॥ अस46.77। हृद्विदाहे प्रसेके च विरेकवमने भृशम्। विषदोषहरे योज्ये शुद्धे संसर्जनक्रमः॥
sarpagandhānakhābhīruśarkarāraktacandanaiḥ| śvasaṃṣṭropadravān sarvān pānābhyaṅgairnihantitat|| asa46.77| hṛdvidāhe praseke ca virekavamane bhṛśam| viṣadoṣahare yojye śuddhe saṃsarjanakramaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दद्यात् संशोधनं तीक्ष्णमवश्यं विषनाशनम्। अशुद्धस्य निरूढेपि व्रणे कुप्यति तद्विषम्॥
dadyāt saṃśodhanaṃ tīkṣṇamavaśyaṃ viṣanāśanam| aśuddhasya nirūḍhepi vraṇe kupyati tadviṣam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरत्रबीजौषधिभिः कुम्भैः शीताम्बुपूरितैः। अष्टोत्तरशतं वारान् सिद्धमन्त्राभिमन्त्रितै॥
saratrabījauṣadhibhiḥ kumbhaiḥ śītāmbupūritaiḥ| aṣṭottaraśataṃ vārān siddhamantrābhimantritai||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टोत्तरशतोन्मानैः पुष्पमालावगुण्ठितैः। गोचर्ममात्रके लिप्ते ज्वलिताग्नौ कुशास्तृते। स्थण्डिले सरितस्तीरे स्नानं वास्य चतुष्पथे॥
aṣṭottaraśatonmānaiḥ puṣpamālāvaguṇṭhitaiḥ| gocarmamātrake lipte jvalitāgnau kuśāstṛte| sthaṇḍile saritastīre snānaṃ vāsya catuṣpathe||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलर्काधिपते यक्ष सारमेयगणाधिप। अलर्कजुष्टमेतं मे निर्विषं कुरु मा चिरात्। स्वाहेतिमन्त्रोलर्कार्त्ते सर्वकर्मसु शस्यते॥
alarkādhipate yakṣa sārameyagaṇādhipa| alarkajuṣṭametaṃ me nirviṣaṃ kuru mā cirāt| svāhetimantrolarkārtte sarvakarmasu śasyate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुष्पाद्भिद्विपाद्भिर्वा नखदन्तपरिक्षतम्। शूयते पच्यते रागज्वरस्रावरुजान्वितम्॥
catuṣpādbhidvipādbhirvā nakhadantaparikṣatam| śūyate pacyate rāgajvarasrāvarujānvitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमवल्कोश्वकर्णश्च गोजिह्वा हंसपादिका। रजन्यौ गैरिकं लेपो नखदन्तविषापहः॥
somavalkośvakarṇaśca gojihvā haṃsapādikā| rajanyau gairikaṃ lepo nakhadantaviṣāpahaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.