Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·6·6.47

Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 6.47

अथातो विषोपद्रवप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः। इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः॥

athāto viṣopadravapratiṣedhaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्वरकासवमिश्वासहिध्मा तृष्णातिमूर्च्छनम्। विशोभेदोऽतिकाठिन्यमानाहो बस्तिमूर्द्धरुक्॥

jvarakāsavamiśvāsahidhmā tṛṣṇātimūrcchanam| viśobhedo'tikāṭhinyamānāho bastimūrddharuk||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वयथुः पूतिदंशत्वं रक्तस्रावो विषानिलः। इति षोडश निर्दिष्टा विषार्तानामुपद्रवाः। गच्छन्त्युपोक्षिता नाशं यैर्जुष्टा विषरोगिणः॥

śvayathuḥ pūtidaṃśatvaṃ raktasrāvo viṣānilaḥ| iti ṣoḍaśa nirdiṣṭā viṣārtānāmupadravāḥ| gacchantyupokṣitā nāśaṃ yairjuṣṭā viṣarogiṇaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजवृक्षफलोशीरकाश्मर्यघनपद्मकात्। क्वाथः सशर्कराक्षौद्रो विषज्वरहरः परम्॥

rājavṛkṣaphalośīrakāśmaryaghanapadmakāt| kvāthaḥ saśarkarākṣaudro viṣajvaraharaḥ param||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीता तण्डुलतोयेन कटुका ससितोपला। विषज्वरहराजाजी जीवकर्षभकोत्पलम्॥

pītā taṇḍulatoyena kaṭukā sasitopalā| viṣajvaraharājājī jīvakarṣabhakotpalam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोलमज्जसिताधान्यभार्ङ्गीयष्ट्याह्वकेसरम्। विषज्वरवमिश्वासकासतृष्णानिबर्हणम्॥

kolamajjasitādhānyabhārṅgīyaṣṭyāhvakesaram| viṣajvaravamiśvāsakāsatṛṣṇānibarhaṇam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिफलारग्वधव्याघ्रीक्वाथो ज्वरविबन्धजित्। बालबिल्ववचामुस्ता कषायः सपुनर्नवः। ज्वराग्निसादश्वयथून्निहन्ति विषसम्भवान्॥

triphalāragvadhavyāghrīkvātho jvaravibandhajit| bālabilvavacāmustā kaṣāyaḥ sapunarnavaḥ| jvarāgnisādaśvayathūnnihanti viṣasambhavān||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैदेहिकारामठकं कपित्थरससैन्धवम्। ससितामाक्षिकं लीढं श्वासकासज्वरापहम्॥

vaidehikārāmaṭhakaṃ kapittharasasaindhavam| sasitāmākṣikaṃ līḍhaṃ śvāsakāsajvarāpaham||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्राक्षानागरां कृष्णामथवा सवराघनाम्। लीढ्वाज्यमधुना कासान्मुच्यते विषसम्भवात्॥

sadrākṣānāgarāṃ kṛṣṇāmathavā savarāghanām| līḍhvājyamadhunā kāsānmucyate viṣasambhavāt||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सपाठाञ्जनमञ्जिष्ठाद्विनिशामधुकां तथा। यष्ट्याह्वमम्भसा पीत्वा मरिचैरवचूर्णितम्॥

sapāṭhāñjanamañjiṣṭhādviniśāmadhukāṃ tathā| yaṣṭyāhvamambhasā pītvā maricairavacūrṇitam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषवम्यां पिबेत् क्वाथं विल्बमूलाद्रजोऽथवा। धात्रीषरूपकद्राक्षा मधुकं पयसा द्रुतम्॥

viṣavamyāṃ pibet kvāthaṃ vilbamūlādrajo'thavā| dhātrīṣarūpakadrākṣā madhukaṃ payasā drutam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेल्लाग्र्याञ्जनसोशीरयष्ट्यैलाकणकेसरम्। लिह्यान्मरिचकुम्भीं वा घृतपुष्परसद्रुताम्॥

vellāgryāñjanasośīrayaṣṭyailākaṇakesaram| lihyānmaricakumbhīṃ vā ghṛtapuṣparasadrutām||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरिवृक्षाङ्कुरक्षौद्रसितास्तृड्वमथुच्छिदः॥

kṣīrivṛkṣāṅkurakṣaudrasitāstṛḍvamathucchidaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीर्णशाल्योदनं क्षौद्रं क्षीरं चन्दनसाधितम्। शीतान्भोनुपिबेत् भुक्त्वा विषच्छर्दिमपोहति॥

jīrṇaśālyodanaṃ kṣaudraṃ kṣīraṃ candanasādhitam| śītānbhonupibet bhuktvā viṣacchardimapohati||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैलगोविड्रसक्षौद्रैलिह्यात् कृष्णाप्रियङ्गुके॥

tailagoviḍrasakṣaudrailihyāt kṛṣṇāpriyaṅguke||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वासी क्षौद्रेण वा द्राक्षाशृङ्गीमागधिकासिताः। गुडनागरवैदेहीविजयामलकानि वा॥

śvāsī kṣaudreṇa vā drākṣāśṛṅgīmāgadhikāsitāḥ| guḍanāgaravaidehīvijayāmalakāni vā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिध्मायां शङ्खकनककटुकास्वर्णगैरिकम्। वेल्लशुण्ठीकणोशीररजनीद्वितयानि वा॥

hidhmāyāṃ śaṅkhakanakakaṭukāsvarṇagairikam| vellaśuṇṭhīkaṇośīrarajanīdvitayāni vā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिह्याद्वा व्योषमृद्वीकां बीजपूररसेन वा। सक्षौद्रं वालकरजः क्वाथं वा सगुडं पिबेत्॥

lihyādvā vyoṣamṛdvīkāṃ bījapūrarasena vā| sakṣaudraṃ vālakarajaḥ kvāthaṃ vā saguḍaṃ pibet||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वभेषजगायत्रीहरिद्रामरदारुजम्। दन्तीन्द्रवारुणीद्वीपीकल्कं सौवीरकेण वा॥

viśvabheṣajagāyatrīharidrāmaradārujam| dantīndravāruṇīdvīpīkalkaṃ sauvīrakeṇa vā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृण्मूर्च्छयोरशिरसो लेपसेका हिमा हिताः। अम्भोजनालकुसुमचन्दनोशरीमौक्तिकैः। वैहायससितातोयक्षीराज्येक्षुरसाप्लुतैः॥

tṛṇmūrcchayoraśiraso lepasekā himā hitāḥ| ambhojanālakusumacandanośarīmauktikaiḥ| vaihāyasasitātoyakṣīrājyekṣurasāplutaiḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीजनं तालवृन्तेन शीते सिकतिले स्थितिः॥

vījanaṃ tālavṛntena śīte sikatile sthitiḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कमलोत्पलकिञ्जल्कपटलावृतवारिषु। विषतृड्दाहमूर्च्छाघ्नं सरसीष्ववगाहनम्॥

kamalotpalakiñjalkapaṭalāvṛtavāriṣu| viṣatṛḍdāhamūrcchāghnaṃ sarasīṣvavagāhanam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषवेगसमुत्थायां तृष्णायां लाजतर्पणम्। शर्करादाडिमक्षौद्रसलिलाप्लावितं पिबेत्। वटवेतसजम्ब्वाम्रसेव्यतोयं च शीतलम्॥

viṣavegasamutthāyāṃ tṛṣṇāyāṃ lājatarpaṇam| śarkarādāḍimakṣaudrasalilāplāvitaṃ pibet| vaṭavetasajambvāmrasevyatoyaṃ ca śītalam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूनिम्बमुस्तकटुकात्रायन्तीन्द्रयवान् समान्। द्वौ भागौ चित्रकादष्टौ कुटजाद्वारिणा पिबेत्। विषातिसारोदावर्तकासश्वासज्वरापहम्॥

bhūnimbamustakaṭukātrāyantīndrayavān samān| dvau bhāgau citrakādaṣṭau kuṭajādvāriṇā pibet| viṣātisārodāvartakāsaśvāsajvarāpaham||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोध्रमोचरसाम्बष्ठाधातकीस्तण्डुलाम्बुना। समाक्षिकाः पिबेत्तद्वन्नागरातिविषाभयाः॥

lodhramocarasāmbaṣṭhādhātakīstaṇḍulāmbunā| samākṣikāḥ pibettadvannāgarātiviṣābhayāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सधातकीः सकुटजाः साञ्जनाः श्लक्ष्णचूर्णिताः। पाठानागरचूर्णं वा दध्ना युक्तं समाक्षिकम्॥

sadhātakīḥ sakuṭajāḥ sāñjanāḥ ślakṣṇacūrṇitāḥ| pāṭhānāgaracūrṇaṃ vā dadhnā yuktaṃ samākṣikam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बस्तिरुग्वर्तनाहेषु फलवर्तिं प्रयोजयेत्। सारग्वधां सत्रिवृतां सोपकुल्यां हरीतकीम्। पिबेत् घृतेन सक्षौद्रां बस्तिशूलादिनाशिनीम्॥

bastirugvartanāheṣu phalavartiṃ prayojayet| sāragvadhāṃ satrivṛtāṃ sopakulyāṃ harītakīm| pibet ghṛtena sakṣaudrāṃ bastiśūlādināśinīm||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहधूमनतश्यामा नीलिनी तण्डुलीयकैः। सिद्धं वाज्यं तथासिद्धं वरा क्वाथत्रिवृद्युतम्॥

gṛhadhūmanataśyāmā nīlinī taṇḍulīyakaiḥ| siddhaṃ vājyaṃ tathāsiddhaṃ varā kvāthatrivṛdyutam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकोली क्षीरिवृक्षत्वग्द्राक्षायष्ट्याह्वशर्कराः। नस्यं विषशिरोरुघ्नं संयोज्यं शीतवारिणा॥

kākolī kṣīrivṛkṣatvagdrākṣāyaṣṭyāhvaśarkarāḥ| nasyaṃ viṣaśirorughnaṃ saṃyojyaṃ śītavāriṇā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वयथौ शुद्धकोष्ठस्य पयः पाने हितं शृतम्। विश्वभेषजवैदेहीकटुकादेवदारुभिः। सुरसाम्लकल्कैर्वा छागं वा पिप्पलीशृतम्॥

śvayathau śuddhakoṣṭhasya payaḥ pāne hitaṃ śṛtam| viśvabheṣajavaidehīkaṭukādevadārubhiḥ| surasāmlakalkairvā chāgaṃ vā pippalīśṛtam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिफलायाः कषायेण त्रिवृता भाविता त्र्यहम्। आलोड्य सर्पिषा पीता विषश्वयथुनाशिनी॥

triphalāyāḥ kaṣāyeṇa trivṛtā bhāvitā tryaham| āloḍya sarpiṣā pītā viṣaśvayathunāśinī||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुवेल्लवराव्योषसुराह्वोशीरपद्मकैः। विषश्वयथुजिल्लेपस्तथा स्वादुकषायकैः॥

madhuvellavarāvyoṣasurāhvośīrapadmakaiḥ| viṣaśvayathujillepastathā svādukaṣāyakaiḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरीषपुष्पाहिशिरोनतकुष्ठैर्घृतान्वितः। धूपोऽगदः श्वयथुजित् समस्तविषनाशनः॥

śirīṣapuṣpāhiśironatakuṣṭhairghṛtānvitaḥ| dhūpo'gadaḥ śvayathujit samastaviṣanāśanaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अल्पेनाप्यपचारेण दंशः पूतित्वमश्नुते। प्रायो न सहते तीक्ष्णमुष्णं वा भेषजं विषम्॥

alpenāpyapacāreṇa daṃśaḥ pūtitvamaśnute| prāyo na sahate tīkṣṇamuṣṇaṃ vā bheṣajaṃ viṣam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुरस्निग्धशीतानि युञ्यात्तस्माद्विषव्रणे। सेकालेपांश्च सक्षीरैः कषायैः क्षीरिवृक्षजैः॥

madhurasnigdhaśītāni yuñyāttasmādviṣavraṇe| sekālepāṃśca sakṣīraiḥ kaṣāyaiḥ kṣīrivṛkṣajaiḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यग्रोधशुङ्गमधुकतिलसर्षपसैन्धवम्। साभया निम्बपत्राज्यं दंशपूतित्वनाशनम्। कर्णिकापातनं श्रेष्ठं विषव्रणविनाशनम्॥

nyagrodhaśuṅgamadhukatilasarṣapasaindhavam| sābhayā nimbapatrājyaṃ daṃśapūtitvanāśanam| karṇikāpātanaṃ śreṣṭhaṃ viṣavraṇavināśanam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्ते स्रवत्यतिभृशं घृतं समरिचं पिबेत्। तण्डुलीयकमूलेन सितया वा समन्वितम्॥

rakte sravatyatibhṛśaṃ ghṛtaṃ samaricaṃ pibet| taṇḍulīyakamūlena sitayā vā samanvitam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दंशं प्रलेपयेच्चास्य दार्व्या सुश्लक्ष्णपिष्टया। सितोपलाक्षौद्रघृतच्छागदुग्धानि नावनम्॥

daṃśaṃ pralepayeccāsya dārvyā suślakṣṇapiṣṭayā| sitopalākṣaudraghṛtacchāgadugdhāni nāvanam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शमीकल्कं पिबेच्छ्लक्ष्णमङ्गं लिम्पोद्विशालया। नावने हेमं शुक्ला च ततः शाम्यति शोणितम्॥

śamīkalkaṃ pibecchlakṣṇamaṅgaṃ limpodviśālayā| nāvane hemaṃ śuklā ca tataḥ śāmyati śoṇitam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्द्शस्यातिस्रुते रक्ते रूक्षैरत्यर्थसेवितैः। विषस्य च स्वभावेन मातरिश्वा प्रकुप्यति॥

kdśasyātisrute rakte rūkṣairatyarthasevitaiḥ| viṣasya ca svabhāvena mātariśvā prakupyati||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उन्मादाक्षेपकमनोभ्रंशापस्मृतयस्ततः। तत्रेष्टं स्नेहनं बस्तिनस्यप्रधमानाञ्जनम्॥

unmādākṣepakamanobhraṃśāpasmṛtayastataḥ| tatreṣṭaṃ snehanaṃ bastinasyapradhamānāñjanam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागदन्त्यभयाकुष्ठपिप्पलीवृषकट्फलम्। भल्लातकास्थिकटुकाबिल्वप्रतिविषाग्निकाः। सक्षीरं तैर्घृतं सिद्धं विषवातविकारजित्॥

nāgadantyabhayākuṣṭhapippalīvṛṣakaṭphalam| bhallātakāsthikaṭukābilvaprativiṣāgnikāḥ| sakṣīraṃ tairghṛtaṃ siddhaṃ viṣavātavikārajit||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिबेदेरण्डतैलं वा छागमांसरसान्वितम्। ऐकध्यं घृततैलं वा मेध्यमांसरसाशनः॥

pibederaṇḍatailaṃ vā chāgamāṃsarasānvitam| aikadhyaṃ ghṛtatailaṃ vā medhyamāṃsarasāśanaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्पासमूलं मरिचं हरिद्रे नलदं नलम्। पिप्पलीं स्वर्जिकां कुष्ठं जलेनालोड्य पाययेत्। उन्मत्तं विषवातेन तथापस्मारिणं नरम्॥

kārpāsamūlaṃ maricaṃ haridre naladaṃ nalam| pippalīṃ svarjikāṃ kuṣṭhaṃ jalenāloḍya pāyayet| unmattaṃ viṣavātena tathāpasmāriṇaṃ naram||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वचाहंसपदीव्योषदधित्थं हस्तिपिप्पलीम्। देवदारुबलाबिल्वकृमिजित् कुष्ठटुण्टुकम्॥

vacāhaṃsapadīvyoṣadadhitthaṃ hastipippalīm| devadārubalābilvakṛmijit kuṣṭhaṭuṇṭukam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोध्राखुकर्ण्यतिविषाः क्षीरं सर्पिश्च पाययेत्। निहन्ति पानाभ्यङ्गाभ्यां घृतं सर्वविषाणि तत्॥

lodhrākhukarṇyativiṣāḥ kṣīraṃ sarpiśca pāyayet| nihanti pānābhyaṅgābhyāṃ ghṛtaṃ sarvaviṣāṇi tat||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिकुर्याद्यथास्वं च रोगेष्वेवं परेषु च। दोषानुबन्धमालोच्य विषतन्त्राविरोधतः॥

pratikuryādyathāsvaṃ ca rogeṣvevaṃ pareṣu ca| doṣānubandhamālocya viṣatantrāvirodhataḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृश्यशब्दागदैरस्य विषशेषं निवर्तयेत्। अल्पमप्यवशिष्टं हि व्याधये मरणाय वा॥

dṛśyaśabdāgadairasya viṣaśeṣaṃ nivartayet| alpamapyavaśiṣṭaṃ hi vyādhaye maraṇāya vā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धवाश्वकर्णतिनिशकरघाटकपीतनान्। पलाशाम्रातककुभपारिभद्रकतिल्वकान्॥

dhavāśvakarṇatiniśakaraghāṭakapītanān| palāśāmrātakakubhapāribhadrakatilvakān||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपित्थकुटजाङ्कोलप्रग्रहामलकीभुजान्। शमीश्लेष्मातकाश्मन्तगोजीयमलकण्टकान्॥

kapitthakuṭajāṅkolapragrahāmalakībhujān| śamīśleṣmātakāśmantagojīyamalakaṇṭakān||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरिविल्वार्ककट्वङ्गसमङ्गामधुशिग्रुकान्। गोपघोण्टाहिमारौ च भस्मीकृत्याम्भसा गवाम्॥

cirivilvārkakaṭvaṅgasamaṅgāmadhuśigrukān| gopaghoṇṭāhimārau ca bhasmīkṛtyāmbhasā gavām||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षारकल्पेनविस्राव्य पचेत् क्षिप्त्वावचूर्णितान्। पिप्पलीद्वयकोशास्रसप्तपर्णैलवालुकान्॥

kṣārakalpenavisrāvya pacet kṣiptvāvacūrṇitān| pippalīdvayakośāsrasaptaparṇailavālukān||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वराङ्गचोचमञ्जिष्ठाकुष्ठवञ्जुलटुण्टुकान्। विडङ्गातिविषानन्तासर्षपतण्डुलीयकान्॥

varāṅgacocamañjiṣṭhākuṣṭhavañjulaṭuṇṭukān| viḍaṅgātiviṣānantāsarṣapataṇḍulīyakān||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुराह्वसरलप्लक्षगृहधूमकरञ्जकान्। नागदन्ती सुतश्रेणी निचुलं वरुणं वचाम्॥

surāhvasaralaplakṣagṛhadhūmakarañjakān| nāgadantī sutaśreṇī niculaṃ varuṇaṃ vacām||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्द्धमानमयो बिल्वं क्षारवत्पाकमागतम्। तत् लोहकुम्भे निहितं कार्यं सन्निहितं सदा॥

varddhamānamayo bilvaṃ kṣāravatpākamāgatam| tat lohakumbhe nihitaṃ kāryaṃ sannihitaṃ sadā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन दुन्दुभिमालिम्बेत् पताकास्तरणानि च। दर्शनश्रवणस्पर्शैर्निर्विषं तानि कुर्वते॥

tena dundubhimālimbet patākāstaraṇāni ca| darśanaśravaṇasparśairnirviṣaṃ tāni kurvate||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पानात् क्षारागदश्चैष विषं स्थावरजङ्गमम्। शूलगुल्मोदराजर्णिश्वासकासाश्मशर्कराः॥

pānāt kṣārāgadaścaiṣa viṣaṃ sthāvarajaṅgamam| śūlagulmodarājarṇiśvāsakāsāśmaśarkarāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोफार्शोग्रहणीदोषानरुचिं च नियच्छति। अपि तक्षकतुल्यानां सर्पाणां दर्पनाशनः॥

śophārśograhaṇīdoṣānaruciṃ ca niyacchati| api takṣakatulyānāṃ sarpāṇāṃ darpanāśanaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीवेष्टकमनोह्वालं ससर्जरसवालकम्। कर्षांशं नागपुष्पस्य प्रकुञ्चं त्रुटिविंशकम्॥

śrīveṣṭakamanohvālaṃ sasarjarasavālakam| karṣāṃśaṃ nāgapuṣpasya prakuñcaṃ truṭiviṃśakam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरेणवश्चतुःषष्टिः कुटन्नटचतुष्टयम्। शताह्वां षोडशैतानि पुष्ये सम्भृत्य पेषयेत्॥

hareṇavaścatuḥṣaṣṭiḥ kuṭannaṭacatuṣṭayam| śatāhvāṃ ṣoḍaśaitāni puṣye sambhṛtya peṣayet||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्लेषासु गवां मध्ये शस्त्रमन्त्राभिरक्षितम्। कुमार्या स्नातया तत्र मन्त्रोयं विष्णुनिर्मितः॥

āśleṣāsu gavāṃ madhye śastramantrābhirakṣitam| kumāryā snātayā tatra mantroyaṃ viṣṇunirmitaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माता मे विजयानाम जयो नाम पिता मम। अजय्यस्य च पुत्रोसौ विजये च जयामि वः॥

mātā me vijayānāma jayo nāma pitā mama| ajayyasya ca putrosau vijaye ca jayāmi vaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुगन्धाख्योयमगदो नित्यं देहविलेपनात्। अभङ्गकरणो युद्धे विवादे च जयावहः॥

sugandhākhyoyamagado nityaṃ dehavilepanāt| abhaṅgakaraṇo yuddhe vivāde ca jayāvahaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमुना लेपिताश्छत्रदुन्दुभिध्वजतोरणाः। दृष्टस्पृष्टश्रुता घ्नन्ति विषं स्थावरजङ्गमम्। भूतबालग्रहोन्मादान् गेहस्थोपि निवारयेत्॥

amunā lepitāśchatradundubhidhvajatoraṇāḥ| dṛṣṭaspṛṣṭaśrutā ghnanti viṣaṃ sthāvarajaṅgamam| bhūtabālagrahonmādān gehasthopi nivārayet||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपौण्डरीकसरलदेवदारुकुटन्नटम्। जटाशताह्वातिविषातिलपर्णीसुगन्धिका॥

prapauṇḍarīkasaraladevadārukuṭannaṭam| jaṭāśatāhvātiviṣātilaparṇīsugandhikā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलीयिवफलाभार्ङ्गीमधुयष्ट्यैलवालुकम्। तोयतोयदकालीयतगरध्यामकत्वचः॥

nīlīyivaphalābhārṅgīmadhuyaṣṭyailavālukam| toyatoyadakālīyatagaradhyāmakatvacaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नखपद्मकपुन्नागपत्रकालानुसारिवाः। तालीसपत्रं मरिचं जोङ्गकं चन्दनद्वयम्॥

nakhapadmakapunnāgapatrakālānusārivāḥ| tālīsapatraṃ maricaṃ joṅgakaṃ candanadvayam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्व्येलाद्विसेव्यद्विता द्विनिशा नलदद्वयम्। लाक्षाशीतशिवव्योषफलिनीधान्यगैरिकम्॥

dvyelādvisevyadvitā dviniśā naladadvayam| lākṣāśītaśivavyoṣaphalinīdhānyagairikam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शैलेयकशिलापुष्पग्रन्थिला चोरकाभयाः। अर्कस्थौणेयपृथ्वीका कटुका चन्द्रराजयः॥

śaileyakaśilāpuṣpagranthilā corakābhayāḥ| arkasthauṇeyapṛthvīkā kaṭukā candrarājayaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलिङ्गकः सर्जरसः कुष्ठं लवणपञ्चकम्। श्रीपर्णिकाश्मरीशेलुशिंशपा सिन्दुवारजः॥

kaliṅgakaḥ sarjarasaḥ kuṣṭhaṃ lavaṇapañcakam| śrīparṇikāśmarīśeluśiṃśapā sinduvārajaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चम्पकाशोकसुरससुमनस्तिल्वकोद्भवाः। पाटल्यास्तृणशूल्याश्च प्रसवाः कुमुदोत्पलम्॥

campakāśokasurasasumanastilvakodbhavāḥ| pāṭalyāstṛṇaśūlyāśca prasavāḥ kumudotpalam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिनिशार्जुनशम्याकधवपुष्पं सपङ्कजम्। पञ्चाशीतेरिदं चूर्णं समूत्रघृतमाक्षिकम्॥

tiniśārjunaśamyākadhavapuṣpaṃ sapaṅkajam| pañcāśīteridaṃ cūrṇaṃ samūtraghṛtamākṣikam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निधापयेत् गवां शृङ्गे मनुष्यं पुनराहरेत्।(मनुष्यं तेन जीवयेत्) भग्नस्कन्धं विवृत्ताक्षं मृत्योर्दंष्ट्रान्तरं गतम्॥

nidhāpayet gavāṃ śṛṅge manuṣyaṃ punarāharet|(manuṣyaṃ tena jīvayet) bhagnaskandhaṃ vivṛttākṣaṃ mṛtyordaṃṣṭrāntaraṃ gatam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महासुगन्धो नाम्नायमतिवीर्योतितेजसा। वारयत्यतिदुर्वारं विषाग्निं वासुकेरपि॥

mahāsugandho nāmnāyamativīryotitejasā| vārayatyatidurvāraṃ viṣāgniṃ vāsukerapi||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृपोनेनानुलिप्ताङ्गो भवेत् सर्वजनप्रियः। तेजस्वितां च लभते राजकस्यापि मध्यगः॥

nṛponenānuliptāṅgo bhavet sarvajanapriyaḥ| tejasvitāṃ ca labhate rājakasyāpi madhyagaḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीतमेव च कुर्वीत विधानं विषरोगिणाम्। मुक्त्वा कीटविषं तद्धि शीतेनातिप्रबर्द्धते॥

śītameva ca kurvīta vidhānaṃ viṣarogiṇām| muktvā kīṭaviṣaṃ taddhi śītenātiprabarddhate||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालयः षष्टिका जीर्णाः कोरदूषाः प्रियङ्गवः। मुद्गो हरेणुस्तुवरी पटोलं वेत्रपल्लवाः॥

śālayaḥ ṣaṣṭikā jīrṇāḥ koradūṣāḥ priyaṅgavaḥ| mudgo hareṇustuvarī paṭolaṃ vetrapallavāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तण्डुलीयकजीवन्ती वार्ताकं सुनिषण्णकः। जाङ्गलं दाडिमं धात्री कपित्थं सैन्धवं सिता॥

taṇḍulīyakajīvantī vārtākaṃ suniṣaṇṇakaḥ| jāṅgalaṃ dāḍimaṃ dhātrī kapitthaṃ saindhavaṃ sitā||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविदाहियदन्यच्च विज्ञायान्नस्वरूपतः। तत्तद्दद्याद्विषार्तेभ्यः कार्या व्यञ्जनसंस्कृतिः। कषायैर्विषहन्तॄणां घृनैः कल्याणकादिभिः॥

avidāhiyadanyacca vijñāyānnasvarūpataḥ| tattaddadyādviṣārtebhyaḥ kāryā vyañjanasaṃskṛtiḥ| kaṣāyairviṣahantṝṇāṃ ghṛnaiḥ kalyāṇakādibhiḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यसारसकूपोत्थमन्यद्वा शृतशीतलम्। मध्वामलकयुक्तं वा विषार्त्तः सलिलं पिबेत्। नदीतटाकजं त्याज्यं विशेषेण घनागमे॥

divyasārasakūpotthamanyadvā śṛtaśītalam| madhvāmalakayuktaṃ vā viṣārttaḥ salilaṃ pibet| nadītaṭākajaṃ tyājyaṃ viśeṣeṇa ghanāgame||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्लवस्त्रोदरायातैः सुकृताः सक्तवो यवैः। तक्रेण सघृताः पीताः परमं विषनाशनाः॥

śuklavastrodarāyātaiḥ sukṛtāḥ saktavo yavaiḥ| takreṇa saghṛtāḥ pītāḥ paramaṃ viṣanāśanāḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलमद्यकुलत्थक्षुत्क्रुद्भयायासमैथुनम्। वर्जयेद्विषमुक्तोपि दिवास्वप्नं विशेषतः॥

tilamadyakulatthakṣutkrudbhayāyāsamaithunam| varjayedviṣamuktopi divāsvapnaṃ viśeṣataḥ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रशान्तदोषं प्रकृतिस्थधातु माहारकामं सममूत्रविट्कम्। प्रसन्नवर्णेन्द्रियचित्तचेष्टं वैद्योवगच्छेदविषं मनुष्यम्॥

praśāntadoṣaṃ prakṛtisthadhātu māhārakāmaṃ samamūtraviṭkam| prasannavarṇendriyacittaceṣṭaṃ vaidyovagacchedaviṣaṃ manuṣyam||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.