Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·6·6.48
अथातो विषोपयोगीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः। विषे प्रतिविषं योज्यं मन्त्रतन्त्रैरसिध्यति। अतीते पञ्चमे वेगे सप्तमस्यानतिक्रमे। प्रभोनिर्वद्ये प्रयतो नैव वाख्याय कस्यचित्॥
athāto viṣopayogīyaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ| viṣe prativiṣaṃ yojyaṃ mantratantrairasidhyati| atīte pañcame vege saptamasyānatikrame| prabhonirvadye prayato naiva vākhyāya kasyacit||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धमन्त्रधरः कृत्वा धरणीबन्धमादितः। नहि मन्त्रसहायस्य विषं यात्यविधेयताम्॥
siddhamantradharaḥ kṛtvā dharaṇībandhamāditaḥ| nahi mantrasahāyasya viṣaṃ yātyavidheyatām||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्लेष्मतुल्यगुणं प्रायः स्थिरमूर्ध्वगमं विषम्। प्रायः पित्तगुणैर्युक्तमधोगामि च जङ्गमम्॥
śleṣmatulyaguṇaṃ prāyaḥ sthiramūrdhvagamaṃ viṣam| prāyaḥ pittaguṇairyuktamadhogāmi ca jaṅgamam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणैरिति विपर्यस्तैर्निहतस्ते परस्परम्। युञ्ज्यान्मूलविषं तस्माद्दष्टानां पानलेपयोः॥
guṇairiti viparyastairnihataste parasparam| yuñjyānmūlaviṣaṃ tasmāddaṣṭānāṃ pānalepayoḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषपीतं च कुशलो दंशयेत् पवनाशिभिः। न विषप्रतिमं किञ्चिन्निर्विषीकरणं विषे॥
viṣapītaṃ ca kuśalo daṃśayet pavanāśibhiḥ| na viṣapratimaṃ kiñcinnirviṣīkaraṇaṃ viṣe||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्भिः षड्भिरष्टाभिर्हीनमध्योत्तमां यवैः। मात्रां विषस्य मौलस्य प्रयुञ्जीत यथायथम्॥
caturbhiḥ ṣaḍbhiraṣṭābhirhīnamadhyottamāṃ yavaiḥ| mātrāṃ viṣasya maulasya prayuñjīta yathāyatham||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दष्टस्य द्वौ यवौ कीटैस्तिलमात्रं तु वृश्चिकैः। नैव स्वसृक्स्थे पाने तु लूतादष्टस्य नेष्यते॥
daṣṭasya dvau yavau kīṭaistilamātraṃ tu vṛścikaiḥ| naiva svasṛksthe pāne tu lūtādaṣṭasya neṣyate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सविषे युक्तममृतं विषमेवाविषे विषम्। अबले चातिबलवद्व्यापन्नं च प्रयोगतः॥
saviṣe yuktamamṛtaṃ viṣamevāviṣe viṣam| abale cātibalavadvyāpannaṃ ca prayogataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सविषाविषशङ्कायामगदानुपयोजयेत्। अविरुद्धान् प्रयुक्तो हि निर्विषस्यागदो गदः॥
saviṣāviṣaśaṅkāyāmagadānupayojayet| aviruddhān prayukto hi nirviṣasyāgado gadaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वच्च सविषत्यापि क्रियाकालातिपाततः। जानीयाद्विषसद्भावं भिषक्तस्मात् प्रयत्नतः॥
tadvacca saviṣatyāpi kriyākālātipātataḥ| jānīyādviṣasadbhāvaṃ bhiṣaktasmāt prayatnataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साक्तुकं मुस्तकं शृङ्गी वालकं सर्षपाह्वयम्। वत्स्स्नाभं च कर्मण्यं विषं स्निग्धं घनं गुरु। नजात्वन्यत् प्रयोक्तव्यं कालकूटं विशेषतः॥
sāktukaṃ mustakaṃ śṛṅgī vālakaṃ sarṣapāhvayam| vatssnābhaṃ ca karmaṇyaṃ viṣaṃ snigdhaṃ ghanaṃ guru| najātvanyat prayoktavyaṃ kālakūṭaṃ viśeṣataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषेऽवचारिते तीक्ष्णे पेयं घृतमनन्तरम्। सभार्ङ्गीदधिधूमोत्थसारिवातण्डुलीयकम्॥
viṣe'vacārite tīkṣṇe peyaṃ ghṛtamanantaram| sabhārṅgīdadhidhūmotthasārivātaṇḍulīyakam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगारधूममञ्जिष्ठायष्ट्याह्वैर्वा समन्वितम्। लिह्याद्वा मधुसर्पिर्भ्यां चूर्णितामर्जुनत्वचम्॥
agāradhūmamañjiṣṭhāyaṣṭyāhvairvā samanvitam| lihyādvā madhusarpirbhyāṃ cūrṇitāmarjunatvacam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरक्षौद्रघृतैर्युक्तं पीतं हन्ति विषं विषम्।
kṣīrakṣaudraghṛtairyuktaṃ pītaṃ hanti viṣaṃ viṣam|
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससिन्दुवारतगरं मृतसञ्जीवनं विषम्॥
sasinduvāratagaraṃ mṛtasañjīvanaṃ viṣam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरीषकुसुमं वक्रं विषमाखुविषापहम्॥ देवदारुनतंमांसी द्रामिलीबाकुचीविषम्। कुष्ठं च पानलेपाभ्यां समस्तविषशाशनम्॥
śirīṣakusumaṃ vakraṃ viṣamākhuviṣāpaham|| devadārunataṃmāṃsī drāmilībākucīviṣam| kuṣṭhaṃ ca pānalepābhyāṃ samastaviṣaśāśanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनश्शिलाज्जनालैला सिन्दुवारामराह्वयम्। सरक्ताकुंकुमविषं ध्मानं निस्संज्ञबोधनम्॥
manaśśilājjanālailā sinduvārāmarāhvayam| saraktākuṃkumaviṣaṃ dhmānaṃ nissaṃjñabodhanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाहे विषोद्भवे लेपः सक्तुक्षीरघृतैर्हितः॥
dāhe viṣodbhave lepaḥ saktukṣīraghṛtairhitaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्तु संरोषितो भोगी धूमं वक्त्राद्विमुञ्ज्चति। दण्डाग्रे पिशितं बध्वा बहुशस्तेन दंशयेत्॥
yastu saṃroṣito bhogī dhūmaṃ vaktrādvimuñjcati| daṇḍāgre piśitaṃ badhvā bahuśastena daṃśayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशक्यमगदैरन्यैर्विषपीतं चिकित्सकः। पाययेन्मांसचूर्णं तं ज्ञात्वा विषबलाबलम्॥
aśakyamagadairanyairviṣapītaṃ cikitsakaḥ| pāyayenmāṃsacūrṇaṃ taṃ jñātvā viṣabalābalam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्येष्वपि च रोगेषु शेषोपायपरिक्षये। विषं युञ्जीत नित्यं च रसायनगवेषिणः॥
anyeṣvapi ca rogeṣu śeṣopāyaparikṣaye| viṣaṃ yuñjīta nityaṃ ca rasāyanagaveṣiṇaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतोपस्कृतदेहस्य विशुद्धस्य हिताशिनः। सात्विकस्योदिते भानौ योज्यं शीतवसन्तयोः॥
ghṛtopaskṛtadehasya viśuddhasya hitāśinaḥ| sātvikasyodite bhānau yojyaṃ śītavasantayoḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रीष्मेप्यात्ययिके व्याधौ न च वर्षासु दुर्दिने॥
grīṣmepyātyayike vyādhau na ca varṣāsu durdine||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न क्रोधने न पित्तार्ते न क्लीबे राजनि द्विजे। क्षुत्तृष्णाश्रमघर्माध्वव्याध्यन्तरनिपीडिते। गर्भिणीबालवृद्धेषु न रूक्षेषु न मर्मसु॥
na krodhane na pittārte na klībe rājani dvije| kṣuttṛṣṇāśramagharmādhvavyādhyantaranipīḍite| garbhiṇībālavṛddheṣu na rūkṣeṣu na marmasu||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यस्तेपि विषे यत्नाद्वर्जनीयान् विवर्जयेत्। कट्वम्लतैललवणदिवास्वप्नातपानलान्। रूक्षमन्नं विशेषेण भयं वाजीर्णतः सदा॥
abhyastepi viṣe yatnādvarjanīyān vivarjayet| kaṭvamlatailalavaṇadivāsvapnātapānalān| rūkṣamannaṃ viśeṣeṇa bhayaṃ vājīrṇataḥ sadā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृग्विभ्रमं कर्णरुजामन्यांश्चानिलजान् गदान्। विषं रूक्षाशिनः कुर्यान्मृत्युमेव त्वजीर्णतः॥
dṛgvibhramaṃ karṇarujāmanyāṃścānilajān gadān| viṣaṃ rūkṣāśinaḥ kuryānmṛtyumeva tvajīrṇataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलं गोमूत्रसंयुक्तमातपे शोषयेत् त्र्यहम्। विषं बृंहणमेतद्धि विषस्यादौ प्रशस्यते॥
alaṃ gomūtrasaṃyuktamātape śoṣayet tryaham| viṣaṃ bṛṃhaṇametaddhi viṣasyādau praśasyate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् पिबेन्मस्तुना वातज्वरे क्षीरेण पैत्तिके। युक्तं मूत्रेण कफजे सर्वजे त्रिफलाम्भसा॥
tat pibenmastunā vātajvare kṣīreṇa paittike| yuktaṃ mūtreṇa kaphaje sarvaje triphalāmbhasā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोध्रचन्दनषड्ग्रन्थाशर्कराघृतमाक्षिकैः। क्षीरेण च विषं युक्तं जीर्णज्वरहरं परम्॥
lodhracandanaṣaḍgranthāśarkarāghṛtamākṣikaiḥ| kṣīreṇa ca viṣaṃ yuktaṃ jīrṇajvaraharaṃ param||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निकुम्भकुम्भत्रिफलासर्पिर्मधुविषैःकृतः। निहन्ति मोदको जीर्णज्वरमेहत्वगामयान्। शिखिकर्किरसोपेतं विषमज्वरजिद्विषम्॥
nikumbhakumbhatriphalāsarpirmadhuviṣaiḥkṛtaḥ| nihanti modako jīrṇajvaramehatvagāmayān| śikhikarkirasopetaṃ viṣamajvarajidviṣam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषं यष्ट्याह्वयं रास्नासेव्यमुत्पलकन्दकम्। तण्डुलोदकपीतानि रक्तपित्तस्य भेषजम्॥
viṣaṃ yaṣṭyāhvayaṃ rāsnāsevyamutpalakandakam| taṇḍulodakapītāni raktapittasya bheṣajam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषं रसाञ्जनं भार्ङ्गी वृश्चिकाली महासहा। सवेदने सपाके च व्रणे दुष्टे प्रलेपनम्॥
viṣaṃ rasāñjanaṃ bhārṅgī vṛścikālī mahāsahā| savedane sapāke ca vraṇe duṣṭe pralepanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिताविषक्षीरतरुप्रवाला मधुना द्रुताः। श्वासहिध्मापहा लीढाश्छर्दिध्न्यस्तु विषान्विताः। क्षौद्रोशीरमधुक्षाररजनीकुटजत्वचः॥
sitāviṣakṣīratarupravālā madhunā drutāḥ| śvāsahidhmāpahā līḍhāśchardidhnyastu viṣānvitāḥ| kṣaudrośīramadhukṣārarajanīkuṭajatvacaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विजयापिप्पलीमूलपिप्पलीद्वयचित्रकैः। पुष्कराह्वशठीद्राक्षायवानीक्षारदीप्यकैः॥
vijayāpippalīmūlapippalīdvayacitrakaiḥ| puṣkarāhvaśaṭhīdrākṣāyavānīkṣāradīpyakaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सितायष्टीद्विबृहतीसैन्धवैः पालिकैः पचेत्। सविषार्द्धपलैः प्रस्थं घृतात्तज्जीर्णभुक्पिबेत्॥
sitāyaṣṭīdvibṛhatīsaindhavaiḥ pālikaiḥ pacet| saviṣārddhapalaiḥ prasthaṃ ghṛtāttajjīrṇabhukpibet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्नाममेहगुल्मार्मतिमिरक्रिमिपाण्डुताः। गलग्रहग्रहोन्मादकुष्ठानि च नियच्छति॥
durnāmamehagulmārmatimirakrimipāṇḍutāḥ| galagrahagrahonmādakuṣṭhāni ca niyacchati||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृच्छ्रघ्ना विषपथ्याग्निदन्तीद्राक्षानिशाविषाः। शिलाजतु विषं मूत्रमुदावर्ताश्मरीहरम्॥
kṛcchraghnā viṣapathyāgnidantīdrākṣāniśāviṣāḥ| śilājatu viṣaṃ mūtramudāvartāśmarīharam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोमूत्रक्षारसिन्धूत्थं विषं पाषाणभेदकम्। वज्रवद्दारयत्येतदेकतः पीतमश्मरीम्॥
gomūtrakṣārasindhūtthaṃ viṣaṃ pāṣāṇabhedakam| vajravaddārayatyetadekataḥ pītamaśmarīm||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समूला पिप्पली मूत्रं विषं शूलहरं तथा। विषद्रवन्तीमधुकद्राक्षारास्नाशठी कणाः॥
samūlā pippalī mūtraṃ viṣaṃ śūlaharaṃ tathā| viṣadravantīmadhukadrākṣārāsnāśaṭhī kaṇāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एरण्डतैलं त्रिफला गोमूत्रं चित्रको विषम्। सर्पिषा सहितं पीतं वाताण्डत्वमपोहति॥
eraṇḍatailaṃ triphalā gomūtraṃ citrako viṣam| sarpiṣā sahitaṃ pītaṃ vātāṇḍatvamapohati||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिफला स्वर्जिकाक्षारो विषं गुल्मप्रभेदनम्। विषवेल्लमिसिक्षीरं गुल्मप्लीहनिबर्हणम्॥
triphalā svarjikākṣāro viṣaṃ gulmaprabhedanam| viṣavellamisikṣīraṃ gulmaplīhanibarhaṇam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्लीहोदरघ्नं पयसा शताह्वा क्रिमिजिद्विषम्॥
plīhodaraghnaṃ payasā śatāhvā krimijidviṣam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायसीमूलनिष्क्काथपीतं कुष्ठहरं विषम्॥
vāyasīmūlaniṣkkāthapītaṃ kuṣṭhaharaṃ viṣam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायस्याराजवृक्षत्वक्त्रायन्तीबाकुचीफलात्। प्लीहघ्नेभकणाभ्यां च विषं क्वाथेन कुष्ठजित्॥
vāyasyārājavṛkṣatvaktrāyantībākucīphalāt| plīhaghnebhakaṇābhyāṃ ca viṣaṃ kvāthena kuṣṭhajit||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवल्गुजैडगजयोर्बीजं क्षारद्वयं विषम्। लेपः ससैन्धवः पिष्टो वारिणा कुष्ठनाशनः॥
avalgujaiḍagajayorbījaṃ kṣāradvayaṃ viṣam| lepaḥ sasaindhavaḥ piṣṭo vāriṇā kuṣṭhanāśanaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रकार्कजटाहस्तिपिप्पलीबाकुचीविषैः। गोमूत्रपिष्टैरन्योन्योमनोह्वास्नुक्पयोविषैः॥
citrakārkajaṭāhastipippalībākucīviṣaiḥ| gomūtrapiṣṭairanyonyomanohvāsnukpayoviṣaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सचन्द्रलेखैडगजकरञ्जफलसैन्धवैः। सव्योषस्वर्जिकाक्षारयवक्षारनिशाद्वयैः। अगारधूमसहितैर्बस्तमूत्रेण कल्कितैः। भल्लातकाग्निशम्याकविषैर्गोमूत्रपेषितैः। लेपो विचर्चिकाददुशतारुःकिटिभापहः। शम्याकपत्रत्वङ्मूलं विषं तक्रं च तद्गुणम्॥
sacandralekhaiḍagajakarañjaphalasaindhavaiḥ| savyoṣasvarjikākṣārayavakṣāraniśādvayaiḥ| agāradhūmasahitairbastamūtreṇa kalkitaiḥ| bhallātakāgniśamyākaviṣairgomūtrapeṣitaiḥ| lepo vicarcikādaduśatāruḥkiṭibhāpahaḥ| śamyākapatratvaṅmūlaṃ viṣaṃ takraṃ ca tadguṇam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषभल्लातकद्वीपिगुञ्जानिम्बफलैर्जयेत्। लेपोम्लपिष्टैः श्वित्राणि पुण्डरीकं च दारुणम्॥
viṣabhallātakadvīpiguñjānimbaphalairjayet| lepomlapiṣṭaiḥ śvitrāṇi puṇḍarīkaṃ ca dāruṇam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्रकुष्ठरसद्वीपिस्पृक्कापत्रैलवालुकम्। पिष्टं खदिरतोयेन त्रिरात्रमुषितं पिबेत्॥
vakrakuṣṭharasadvīpispṛkkāpatrailavālukam| piṣṭaṃ khadiratoyena trirātramuṣitaṃ pibet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वित्री विषेण संसृष्टं ततः स्फोटान् किलासजान्। कण्टकेन विभिद्यानु लेपैर्लिम्पेत कौष्ठिकैः॥
śvitrī viṣeṇa saṃsṛṣṭaṃ tataḥ sphoṭān kilāsajān| kaṇṭakena vibhidyānu lepairlimpeta kauṣṭhikaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथवा करवीरार्कमूलबाकुचिकाविषैः। बताम्बुपिष्टैः सद्वीपिद्विपपिप्पल्यरुष्करैः॥
athavā karavīrārkamūlabākucikāviṣaiḥ| batāmbupiṣṭaiḥ sadvīpidvipapippalyaruṣkaraiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लाक्षासुराह्वामञ्जिष्ठाकुष्ठपद्मकसारिवाः। गुञ्जाफलं कुरबको लाङ्गली वज्रकन्दकः॥
lākṣāsurāhvāmañjiṣṭhākuṣṭhapadmakasārivāḥ| guñjāphalaṃ kurabako lāṅgalī vajrakandakaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाराहीकन्दकास्फोता सप्ताह्वगिरिकर्णिकाः। अर्काश्वमारयोर्मूलं नागपुष्पं नतं निशे॥
vārāhīkandakāsphotā saptāhvagirikarṇikāḥ| arkāśvamārayormūlaṃ nāgapuṣpaṃ nataṃ niśe||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दन्ती विषं सातिविषं पिप्पली मरिचानि च। तैस्तैलं कटुतैलं वा श्वित्रस्याभ्यञ्जनं पचेत्। सवर्णीकरणं श्रेष्ठमास्तिकस्य वचो यथा॥
dantī viṣaṃ sātiviṣaṃ pippalī maricāni ca| taistailaṃ kaṭutailaṃ vā śvitrasyābhyañjanaṃ pacet| savarṇīkaraṇaṃ śreṣṭhamāstikasya vaco yathā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीरा लाङ्गलिकी दन्ती विषपाषाणभेदकैः। प्रयोज्यो मूढगर्भाणां प्रलेपो गर्भमोचनः॥
vīrā lāṅgalikī dantī viṣapāṣāṇabhedakaiḥ| prayojyo mūḍhagarbhāṇāṃ pralepo garbhamocanaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वरसं बीजपूरस्य वचां ब्राह्मीरसं घृतम्। बन्ध्या पिबन्ती सविषं सुपुत्रैः परिवार्यते॥
svarasaṃ bījapūrasya vacāṃ brāhmīrasaṃ ghṛtam| bandhyā pibantī saviṣaṃ suputraiḥ parivāryate||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नष्टशुक्रः पयो द्राक्षाकपिकच्छु वचा विषम्॥
naṣṭaśukraḥ payo drākṣākapikacchu vacā viṣam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषं सर्पिः सिता क्षौद्रं तिमिरापहमञ्जनम्। विषं चैकमजाक्षीरकल्कितं घृतधूपितम्॥
viṣaṃ sarpiḥ sitā kṣaudraṃ timirāpahamañjanam| viṣaṃ caikamajākṣīrakalkitaṃ ghṛtadhūpitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषं धात्रीफलरसैरसकृत् परिभावितम्। अञ्जनं शङ्खसहितं प्रगाढतिमिरप्रणुत्॥
viṣaṃ dhātrīphalarasairasakṛt paribhāvitam| añjanaṃ śaṅkhasahitaṃ pragāḍhatimirapraṇut||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषमिन्द्रायुधं स्तन्ये घृष्टं काचजिदञ्जनम्। बीजपूररसे घृष्टं विषं तद्वत्सितायुतम्। विषं मागधिका द्वे च निशे काचघ्रमञ्जनम्॥
viṣamindrāyudhaṃ stanye ghṛṣṭaṃ kācajidañjanam| bījapūrarase ghṛṣṭaṃ viṣaṃ tadvatsitāyutam| viṣaṃ māgadhikā dve ca niśe kācaghramañjanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्लार्मजिद्विषं कृष्णायुक्तं गोमूत्रभावितम्॥
śuklārmajidviṣaṃ kṛṣṇāyuktaṃ gomūtrabhāvitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुद्रफेनस्फटिककुरुविन्दसुधाञ्जनम्। कूर्मपृष्ठं च तुल्यानि तेभ्योर्द्धांशा मनश्शिला॥
samudraphenasphaṭikakuruvindasudhāñjanam| kūrmapṛṣṭhaṃ ca tulyāni tebhyorddhāṃśā manaśśilā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्द्धहीनानि मरिचसैन्धवायोरजांसि च। अतो यथोत्तरं दद्यादयसा च समं विषम्। रसक्रियेयं मधुना शुक्लपिल्लार्मकाचहृत्॥
arddhahīnāni maricasaindhavāyorajāṃsi ca| ato yathottaraṃ dadyādayasā ca samaṃ viṣam| rasakriyeyaṃ madhunā śuklapillārmakācahṛt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभीक्ष्णं शीततोयेन सिञ्ज्चेन्नेत्रे विषाञ्जिते॥
abhīkṣṇaṃ śītatoyena siñjcennetre viṣāñjite||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसोनकन्दमरिचविषसर्षपसैन्धवैः। पिल्लेक्षि लिखितं पूर्वं सुरसारसपेषितैः॥
rasonakandamaricaviṣasarṣapasaindhavaiḥ| pillekṣi likhitaṃ pūrvaṃ surasārasapeṣitaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूरयेत् सर्पिषा चानु सर्पिरेव च पाययेत्। मधूकसारमधुकविषक्षीरजलैर्घृतम्। पक्वं सन्तर्पणं श्रेष्ठं रात्र्यन्धत्वे चिरोत्थिते॥
pūrayet sarpiṣā cānu sarpireva ca pāyayet| madhūkasāramadhukaviṣakṣīrajalairghṛtam| pakvaṃ santarpaṇaṃ śreṣṭhaṃ rātryandhatve cirotthite||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नस्यं शिरोरुक्शमनं प्रत्यक्पुष्पी सिता विषम्। अथवा घृतयष्ट्याह्वशर्करा विषसंयुताः॥
nasyaṃ śirorukśamanaṃ pratyakpuṣpī sitā viṣam| athavā ghṛtayaṣṭyāhvaśarkarā viṣasaṃyutāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुण्ठी पथ्या विषं पाठा द्रवन्ती पूतिनासजित्॥
śuṇṭhī pathyā viṣaṃ pāṭhā dravantī pūtināsajit||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटुतैलं विषं नस्यं पलितारूंषिकापहम्॥
kaṭutailaṃ viṣaṃ nasyaṃ palitārūṃṣikāpaham||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्जिकाक्षारसिन्धूत्थशुक्तयुक्तं विषं परम्। कर्णयोः पूरणं तीव्रकर्णशूलनिबर्हणम्॥
svarjikākṣārasindhūtthaśuktayuktaṃ viṣaṃ param| karṇayoḥ pūraṇaṃ tīvrakarṇaśūlanibarhaṇam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रपौण्डरीकमञ्जिष्ठाविषसिन्धुसमुद्भवैः। निहन्ति साधितं तैलं गण्डूषेण मुखामयान्॥
prapauṇḍarīkamañjiṣṭhāviṣasindhusamudbhavaiḥ| nihanti sādhitaṃ tailaṃ gaṇḍūṣeṇa mukhāmayān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवदारु विषं सर्पिर्गोमूत्रं कण्टकारिका। वाचःस्खलनतां हन्ति पीतमित्याह काश्यपः॥
devadāru viṣaṃ sarpirgomūtraṃ kaṇṭakārikā| vācaḥskhalanatāṃ hanti pītamityāha kāśyapaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शत्रुप्रयुक्ताद्विषतो गराद्वा। लूताभुजङ्गाखुगणाज्जरायाः। अकालमृत्योर्ग्रहपाप्मतो वा। विषाशिनो नास्ति भयं नरस्य॥
śatruprayuktādviṣato garādvā| lūtābhujaṅgākhugaṇājjarāyāḥ| akālamṛtyorgrahapāpmato vā| viṣāśino nāsti bhayaṃ narasya||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.