Library·Abhisamayalamkara·8

Abhisamayalamkara 8

सर्वाकारां विशुद्धिं ये धर्माः प्राप्ता निरास्रवाः । स्वाभाविको मुनेः कायस्तेषां प्रकृतिलक्षणः

sarvākārāṃ viśuddhiṃ ye dharmāḥ prāptā nirāsravāḥ / svābhāviko muneḥ kāyasteṣāṃ prakṛtilakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिपक्षाप्रमाणानि विमोक्षा अनुपूर्वशः । नवात्मिका समापत्तिः कृत्स्नं दशविधात्मकम्

bodhipakṣāpramāṇāni vimokṣā anupūrvaśaḥ / navātmikā samāpattiḥ kṛtsnaṃ daśavidhātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिभ्वायतनान्यष्टप्रकाराणि प्रभेदतः । अरणा प्रणिधिज्ञानमभिज्ञाः प्रतिसंविदः

abhibhvāyatanānyaṣṭaprakārāṇi prabhedataḥ / araṇā praṇidhijñānamabhijñāḥ pratisaṃvidaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाकाराश्चतस्त्रो ऽथ शुद्धयो वशिता दश । बलानि दश चत्वारि वैशारद्यान्यरक्षणम्

sarvākārāścatastro 'tha śuddhayo vaśitā daśa / balāni daśa catvāri vaiśāradyānyarakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिविधं स्मुत्युपस्थानं त्रिधासंमोषधर्मता । वासनायाः समुद्घातो महती करुणा जने

trividhaṃ smutyupasthānaṃ tridhāsaṃmoṣadharmatā / vāsanāyāḥ samudghāto mahatī karuṇā jane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवेणिका मुनेरेव धर्मा ये ऽष्टादशेरिताः । सर्वाकारज्ञता चेति धर्मकायो ऽभिधीयते

āveṇikā munereva dharmā ye 'ṣṭādaśeritāḥ / sarvākārajñatā ceti dharmakāyo 'bhidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रावकस्यारणादृष्टेर्नृक्लेशपरिहारिता । तत्क्लेशस्त्रोतौच्छित्त्यै ग्रामादिषु जिनारणा

śrāvakasyāraṇādṛṣṭernṛkleśaparihāritā / tatkleśastrotaucchittyai grāmādiṣu jināraṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनाभोगमनासङ्गमव्याघातं सदा स्थितम् । सर्वप्रश्नापनुद् बौद्धं प्रणिधिज्ञानमिष्यते

anābhogamanāsaṅgamavyāghātaṃ sadā sthitam / sarvapraśnāpanud bauddhaṃ praṇidhijñānamiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिपाकं गते हेतौ यस्य यस्य यदा यदा । हितं भवति कर्त्तव्यं प्रथते तस्य तस्य सः

paripākaṃ gate hetau yasya yasya yadā yadā / hitaṃ bhavati karttavyaṃ prathate tasya tasya saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्षत्यपि हि पर्जन्ये नैव बीजं प्ररोहति । समुत्पादे ऽपि बुद्धानां नाभव्यो भद्रमश्नुते

varṣatyapi hi parjanye naiva bījaṃ prarohati / samutpāde 'pi buddhānāṃ nābhavyo bhadramaśnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति कारित्रवैपुल्याद् बुद्धो व्यापी निरुच्यते । अक्षयत्वाच्च तस्यैव नित्य इत्यपि कथ्यते

iti kāritravaipulyād buddho vyāpī nirucyate / akṣayatvācca tasyaiva nitya ityapi kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वात्रिंशल्लक्षणाशीतिव्यञ्जनात्मा मुनेरयम् । साम्भोगिको मतः कायो महायानोपभोगतः

dvātriṃśallakṣaṇāśītivyañjanātmā munerayam / sāmbhogiko mataḥ kāyo mahāyānopabhogataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्राङ्कहस्तः क्रमकूर्मपादो जालावनद्धाङ्गुलिपाणिपादः । करौ सपादौ तरुणौ मृदू च समुत्सदै सप्तभिराश्रयो ऽस्य

cakrāṅkahastaḥ kramakūrmapādo jālāvanaddhāṅgulipāṇipādaḥ / karau sapādau taruṇau mṛdū ca samutsadai saptabhirāśrayo 'sya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घाङ्गुलिर्व्यायतपार्ष्णिगात्रं प्राज्यं त्वृजूच्छङ्खपदोर्ध्वरोमा । एणेयजङ्घश्च पटूरुबाहुः कोशावनद्धोत्तमबस्तिगुह्यः

dīrghāṅgulirvyāyatapārṣṇigātraṃ prājyaṃ tvṛjūcchaṅkhapadordhvaromā / eṇeyajaṅghaśca paṭūrubāhuḥ kośāvanaddhottamabastiguhyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णवर्णः प्रतनूच्छविश्च प्रदक्षिणैकैकसुजातरोमा । ऊर्णाङ्कितास्यो हरिपूर्वकायः स्कन्धौ वृतावस्य चितान्तरांसः

suvarṇavarṇaḥ pratanūcchaviśca pradakṣiṇaikaikasujātaromā / ūrṇāṅkitāsyo haripūrvakāyaḥ skandhau vṛtāvasya citāntarāṃsaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हीनो रसः ख्याति रसोत्तमो ऽस्य न्यग्रोधवन्मण्डलतुल्यमूर्तिः । उष्णीषमूर्धा पृथुचारुजिव्हो ब्रह्मस्वरः सिंहहनुः सुशुक्लाः

hīno rasaḥ khyāti rasottamo 'sya nyagrodhavanmaṇḍalatulyamūrtiḥ / uṣṇīṣamūrdhā pṛthucārujivho brahmasvaraḥ siṃhahanuḥ suśuklāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुल्याः प्रमाणे ऽविरलाश्च दन्ता अन्यूनसंख्या दशिकाश्चतस्रः । नीलेक्षणो गोवृषपक्ष्मनेत्रो द्वात्रिंशदेतानि हि लक्षणानि

tulyāḥ pramāṇe 'viralāśca dantā anyūnasaṃkhyā daśikāścatasraḥ / nīlekṣaṇo govṛṣapakṣmanetro dvātriṃśadetāni hi lakṣaṇāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य यस्यात्र यो हेतुर्लक्षणस्य प्रसाधकः । तस्य तस्य प्रपूर्यायं समुदागमलक्षणः

yasya yasyātra yo heturlakṣaṇasya prasādhakaḥ / tasya tasya prapūryāyaṃ samudāgamalakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरूणामनुयानादिर्दृढता संवरं प्रति । संग्रहासेवनं दानं प्रणीतस्य च वस्तुनः

gurūṇāmanuyānādirdṛḍhatā saṃvaraṃ prati / saṃgrahāsevanaṃ dānaṃ praṇītasya ca vastunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वध्यमोक्षसमादानं विवृद्धिः कुशलस्य च । इत्यादिको यथासूत्रं हेतुर्लक्षणसाधकः

vadhyamokṣasamādānaṃ vivṛddhiḥ kuśalasya ca / ityādiko yathāsūtraṃ heturlakṣaṇasādhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम्राः स्निग्धाश्च तुङ्गाश्च नखा अङ्गुलयो मुनेः । वृत्ताश्चितानुपूर्वाश्च गूढा निर्ग्रन्थयः शिराः

tāmrāḥ snigdhāśca tuṅgāśca nakhā aṅgulayo muneḥ / vṛttāścitānupūrvāśca gūḍhā nirgranthayaḥ śirāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गूढौ गुल्फौ समौ पादौ सिंहेभद्विजगोपतेः । विक्रान्तं दक्षिणं चारुगमनमृजुवृत्तता

gūḍhau gulphau samau pādau siṃhebhadvijagopateḥ / vikrāntaṃ dakṣiṇaṃ cārugamanamṛjuvṛttatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुष्टानुपूर्वते मेध्यमृदुत्वे शुद्धगात्रता । पूर्वव्यञ्जनता चारुपृथुमण्डलगात्रता

muṣṭānupūrvate medhyamṛdutve śuddhagātratā / pūrvavyañjanatā cārupṛthumaṇḍalagātratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समक्रमत्वं शुद्धत्वं नेत्रयोः सुकुमारता । अदीनोत्सदगात्रत्वे सुसंहतनगात्रता

samakramatvaṃ śuddhatvaṃ netrayoḥ sukumāratā / adīnotsadagātratve susaṃhatanagātratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुविभक्ताङ्गता ध्वान्तप्रध्वस्तालोकशुद्धता । वृत्तमृष्टाक्षताक्षामकुक्षिताश्च गभीरता

suvibhaktāṅgatā dhvāntapradhvastālokaśuddhatā / vṛttamṛṣṭākṣatākṣāmakukṣitāśca gabhīratā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणावर्तता नाभेः समन्ताद् दर्शनीयता । समाचारः शुचिः कालतिलकापगता तनुः

dakṣiṇāvartatā nābheḥ samantād darśanīyatā / samācāraḥ śuciḥ kālatilakāpagatā tanuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करौ तुलमृदू स्निग्धगम्भीरायतलेखता । नात्यायतं वचो बिम्बप्रतिबिम्बौपमौष्ठता

karau tulamṛdū snigdhagambhīrāyatalekhatā / nātyāyataṃ vaco bimbapratibimbaupamauṣṭhatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृद्वी तन्वी च रक्ता च जिव्हा जीमूतघोषता । चारूमञ्जुस्वरो दंष्ट्रा वृत्तास्तीक्ष्णाः सिताः समाः

mṛdvī tanvī ca raktā ca jivhā jīmūtaghoṣatā / cārūmañjusvaro daṃṣṭrā vṛttāstīkṣṇāḥ sitāḥ samāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुपूर्वी गतास्तुङ्गा नासिका परमं शुचिः । विशाले नयने पक्ष्मचितं पद्मदलाक्षिता

anupūrvī gatāstuṅgā nāsikā paramaṃ śuciḥ / viśāle nayane pakṣmacitaṃ padmadalākṣitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयतश्लक्ष्णसुस्निग्धसमरोम्नौ भ्रुवौ भुजौ । पीनायतौ समौ कर्णावुपघातविवर्जितौ

āyataślakṣṇasusnigdhasamaromnau bhruvau bhujau / pīnāyatau samau karṇāvupaghātavivarjitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ललाटमपरिम्लानं पृथुपूर्णोत्तमाङ्गता । भ्रभराभाश्चिताः श्लक्ष्णा असंलुलितमुर्तयः

lalāṭamaparimlānaṃ pṛthupūrṇottamāṅgatā / bhrabharābhāścitāḥ ślakṣṇā asaṃlulitamurtayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशा अपरुषाः पुसां सौरभ्यादपहारिणः । श्रीवत्सः स्वस्तिकं चेति बुद्धानुव्यञ्जनं मतम्

keśā aparuṣāḥ pusāṃ saurabhyādapahāriṇaḥ / śrīvatsaḥ svastikaṃ ceti buddhānuvyañjanaṃ matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करोति येन चित्राणि हितानि जगतः समम् । आभवात् सो ऽनुपच्छिन्नः कायो नैर्माणिको मुनेः

karoti yena citrāṇi hitāni jagataḥ samam / ābhavāt so 'nupacchinnaḥ kāyo nairmāṇiko muneḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धकारित्राणि तथा कर्माप्यनुच्छिन्नमस्यासंसारमिष्यते । गतीनां शमनं कर्म संग्रहे च चतुर्विधे

buddhakāritrāṇi tathā karmāpyanucchinnamasyāsaṃsāramiṣyate / gatīnāṃ śamanaṃ karma saṃgrahe ca caturvidhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवेशनं ससंक्लेशे व्यवदानावबोधने । सत्त्वानामर्थयाथात्म्ये षट्सु पारमितासु च

niveśanaṃ sasaṃkleśe vyavadānāvabodhane / sattvānāmarthayāthātmye ṣaṭsu pāramitāsu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धमार्गे प्रकृत्यैव शून्यतायां द्वयक्षये । संकेते ऽनुपलम्भे च परिपाके च देहिनाम्

buddhamārge prakṛtyaiva śūnyatāyāṃ dvayakṣaye / saṃkete 'nupalambhe ca paripāke ca dehinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिसत्त्वस्य मार्गे ऽभिनिवेशस्य निवारणे । बोधिप्राप्तौ जिनक्षेत्रविशुद्धौ नियतिं प्रति

bodhisattvasya mārge 'bhiniveśasya nivāraṇe / bodhiprāptau jinakṣetraviśuddhau niyatiṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रमेये च सत्त्वार्थे बुद्धसेवादिके गुणे । बोधेरङ्गेष्वनाशे च कर्मणां सत्यदर्शने

aprameye ca sattvārthe buddhasevādike guṇe / bodheraṅgeṣvanāśe ca karmaṇāṃ satyadarśane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपर्यासप्रहाणे च तदवस्तुकतानये । व्यवदाने ससम्भारे संस्कृतासंस्कृते प्रति

viparyāsaprahāṇe ca tadavastukatānaye / vyavadāne sasambhāre saṃskṛtāsaṃskṛte prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यतिभेदापरिज्ञाने निर्वाणे च निवेशनम् । धर्मकायस्य कर्मेदं सप्तविंशतिधा मतम्

vyatibhedāparijñāne nirvāṇe ca niveśanam / dharmakāyasya karmedaṃ saptaviṃśatidhā matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.