Library·Vagbhata: Astangahrdayasutra·103
खण्डौष्ठस्य विलिख्यान्तौ स्यूत्वा व्रण-वद् आचरेत् । यष्टी-ज्योतिष्मती-लोध्र-श्रावणी-शारिवोत्पलैः
khaṇḍauṣṭhasya vilikhyāntau syūtvā vraṇa-vad ācaret | yaṣṭī-jyotiṣmatī-lodhra-śrāvaṇī-śārivotpalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पटोल्या काकमाच्या च तैलम् अभ्यञ्जनं पचेत् । नस्यं च तैलं वात-घ्न-मधुर-स्कन्ध-साधितम्
paṭolyā kākamācyā ca tailam abhyañjanaṃ pacet | nasyaṃ ca tailaṃ vāta-ghna-madhura-skandha-sādhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महा-स्नेहेन वातौष्ठे सिद्धेनाक्तः पिचुर् हितः । देव-धूप-मधूच्छिष्ट-गुग्गुल्व्-अमरदारुभिः
mahā-snehena vātauṣṭhe siddhenāktaḥ picur hitaḥ | deva-dhūpa-madhūcchiṣṭa-guggulv-amaradārubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यष्ट्य्-आह्व-चूर्ण-युक्तेन तेनैव प्रतिसारणम् । नाड्य्-ओष्ठं स्वेदयेद् दुग्ध-सिद्धैर् एरण्ड-पल्लवैः
yaṣṭy-āhva-cūrṇa-yuktena tenaiva pratisāraṇam | nāḍy-oṣṭhaṃ svedayed dugdha-siddhair eraṇḍa-pallavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खण्डौष्ठ-विहितं नस्यं तस्य मूर्ध्नि च तर्पणम् । पित्ताभिघात-जाव् ओष्ठौ जलौकोभिर् उपाचरेत्
khaṇḍauṣṭha-vihitaṃ nasyaṃ tasya mūrdhni ca tarpaṇam | pittābhighāta-jāv oṣṭhau jalaukobhir upācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोध्र-सर्ज-रस-क्षौद्र-मधुकैः प्रतिसारणम् । गुडूची-यष्टि-पत्तङ्ग-सिद्धम् अभ्यञ्जने घृतम्
lodhra-sarja-rasa-kṣaudra-madhukaiḥ pratisāraṇam | guḍūcī-yaṣṭi-pattaṅga-siddham abhyañjane ghṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्त-विद्रधि-वच् चात्र क्रिया शोणित-जे ऽपि च । इदम् एव नवे कार्यं कर्मौष्ठे तु कफातुरे
pitta-vidradhi-vac cātra kriyā śoṇita-je 'pi ca | idam eva nave kāryaṃ karmauṣṭhe tu kaphāture
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाठा-क्षार-मधु-व्योषैर् हृतास्रे प्रतिसारणम् । धूम-नावन-गण्डूषाः प्रयोज्याश् च कफ-च्छिदः
pāṭhā-kṣāra-madhu-vyoṣair hṛtāsre pratisāraṇam | dhūma-nāvana-gaṇḍūṣāḥ prayojyāś ca kapha-cchidaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्विन्नं भिन्नं वि-मेदस्कं दहेन् मेदो-जम् अग्निना । प्रियङ्गु-लोध्र-त्रि-फला-माक्षिकैः प्रतिसारयेत्
svinnaṃ bhinnaṃ vi-medaskaṃ dahen medo-jam agninā | priyaṅgu-lodhra-tri-phalā-mākṣikaiḥ pratisārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स-क्षौद्रा घर्षणं तीक्ष्णा भिन्न-शुद्धे जलार्बुदे । अवगाढे ऽति-वृद्धे वा क्षारो ऽग्निर् वा प्रतिक्रिया
sa-kṣaudrā gharṣaṇaṃ tīkṣṇā bhinna-śuddhe jalārbude | avagāḍhe 'ti-vṛddhe vā kṣāro 'gnir vā pratikriyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमाद्य्-अवस्थास्व् अलजीं गण्डे शोफ-वद् आचरेत् । स्विन्नस्य शीत-दन्तस्य पालीं विलिखितां दहेत्
āmādy-avasthāsv alajīṃ gaṇḍe śopha-vad ācaret | svinnasya śīta-dantasya pālīṃ vilikhitāṃ dahet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैलेन प्रतिसार्या च स-क्षौद्र-घन-सैन्धवैः । दाडिम-त्वग्-वरा-तार्क्ष्य-कान्ता-जम्ब्व्-अस्थि-नागरैः
tailena pratisāryā ca sa-kṣaudra-ghana-saindhavaiḥ | dāḍima-tvag-varā-tārkṣya-kāntā-jambv-asthi-nāgaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कवडः क्षीरिणां क्वाथैर् अणु-तैलं च नावनम् । दन्त-हर्षे तथा भेदे सर्वा वात-हरा क्रिया
kavaḍaḥ kṣīriṇāṃ kvāthair aṇu-tailaṃ ca nāvanam | danta-harṣe tathā bhede sarvā vāta-harā kriyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिल-यष्टीमधु-शृतं क्षीरं गण्डूष-धारणम् । स-स्नेहं दश-मूलाम्बु गण्डूषः प्रचलद्-द्वि-जे
tila-yaṣṭīmadhu-śṛtaṃ kṣīraṃ gaṇḍūṣa-dhāraṇam | sa-snehaṃ daśa-mūlāmbu gaṇḍūṣaḥ pracalad-dvi-je
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुत्थ-लोध्र-कणा-श्रेष्ठा-पत्तङ्ग-पटु-घर्षणम् । स्निग्धाः शील्या यथावस्थं नस्यान्न-कवडादयः
tuttha-lodhra-kaṇā-śreṣṭhā-pattaṅga-paṭu-gharṣaṇam | snigdhāḥ śīlyā yathāvasthaṃ nasyānna-kavaḍādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधि-दन्तकम् आलिप्तं यदा क्षारेण जर्जरम् । कृमि-दन्तम् इवोत्पाट्य तद्-वच् चोपचरेत् तदा
adhi-dantakam āliptaṃ yadā kṣāreṇa jarjaram | kṛmi-dantam ivotpāṭya tad-vac copacaret tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्-अवस्थित-रक्ते च दग्धे व्रण इव क्रिया । अ-हिंसन् दन्त-मूलानि दन्तेभ्यः शर्करां हरेत्
an-avasthita-rakte ca dagdhe vraṇa iva kriyā | a-hiṃsan danta-mūlāni dantebhyaḥ śarkarāṃ haret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षार-चूर्णैर् मधु-युतैस् ततश् च प्रतिसारयेत् । कपालिकायाम् अप्य् एवं हर्षोक्तं च समाचरेत्
kṣāra-cūrṇair madhu-yutais tataś ca pratisārayet | kapālikāyām apy evaṃ harṣoktaṃ ca samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जयेद् विस्रावणैः स्विन्नम् अ-चलं कृमि-दन्तकम् । स्निग्धैश् चालेप-गण्डूष-नस्याहारैश् चलापहैः
jayed visrāvaṇaiḥ svinnam a-calaṃ kṛmi-dantakam | snigdhaiś cālepa-gaṇḍūṣa-nasyāhāraiś calāpahaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुडेन पूर्णं सुषिरं मधूच्छिष्टेन वा दहेत् । सप्तच्छदार्क-क्षीराभ्यां पूरणं कृमि-शूल-जित्
guḍena pūrṇaṃ suṣiraṃ madhūcchiṣṭena vā dahet | saptacchadārka-kṣīrābhyāṃ pūraṇaṃ kṛmi-śūla-jit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिङ्गु-कट्फल-कासीस-स्वर्जिका-कुष्ठ-वेल्ल-जम् । रजो रुजं जयत्य् आशु वस्त्र-स्थं दशने घृतम्
hiṅgu-kaṭphala-kāsīsa-svarjikā-kuṣṭha-vella-jam | rajo rujaṃ jayaty āśu vastra-sthaṃ daśane ghṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वराहकर्णी-मूलं वा शरपुङ्खा-जटाथ-वा । वर्तिर् वावल्गुज-फलैर् बीजपूर-जटान्वितैः ॥ २१+२ ॥ गण्डूषं ग्राहयेत् तैलम् एभिर् एव च साधितम् । क्वाथैर् वा युक्तम् एरण्ड-द्वि-व्याघ्री-भूकदम्ब-जैः
varāhakarṇī-mūlaṃ vā śarapuṅkhā-jaṭātha-vā | vartir vāvalguja-phalair bījapūra-jaṭānvitaiḥ || 21+2 || gaṇḍūṣaṃ grāhayet tailam ebhir eva ca sādhitam | kvāthair vā yuktam eraṇḍa-dvi-vyāghrī-bhūkadamba-jaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रिया-योगैर् बहु-विधैर् इत्य् अ-शान्त-रुजं भृशम् । दृढम् अप्य् उद्धरेद् दन्तं पूर्वं मूलाद् विमोक्षितम्
kriyā-yogair bahu-vidhair ity a-śānta-rujaṃ bhṛśam | dṛḍham apy uddhared dantaṃ pūrvaṃ mūlād vimokṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संदंशकेन लघुना दन्त-निर्घातनेन वा । तैलं स-यष्ट्य्-आह्व-रजो गण्डूषो मधु वा ततः
saṃdaṃśakena laghunā danta-nirghātanena vā | tailaṃ sa-yaṣṭy-āhva-rajo gaṇḍūṣo madhu vā tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विदारि-यष्ट्य्-आह्व-शृङ्गाटक-कसेरुभिः । तैलं दश-गुण-क्षीरं सिद्धं युञ्जीत नावनम्
tato vidāri-yaṣṭy-āhva-śṛṅgāṭaka-kaserubhiḥ | tailaṃ daśa-guṇa-kṣīraṃ siddhaṃ yuñjīta nāvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृश-दुर्-बल-वृद्धानां वातार्तानां च नोद्धरेत् । नोद्धरेच् चोत्तरं दन्तं बहूपद्रव-कृद् धि सः
kṛśa-dur-bala-vṛddhānāṃ vātārtānāṃ ca noddharet | noddharec cottaraṃ dantaṃ bahūpadrava-kṛd dhi saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषाम् अप्य् उद्धृतौ स्निग्ध-स्वादु-शीत-क्रमो हितः । विस्रावितास्रे शीतादे स-क्षौद्रैः प्रतिसारणम्
eṣām apy uddhṛtau snigdha-svādu-śīta-kramo hitaḥ | visrāvitāsre śītāde sa-kṣaudraiḥ pratisāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुस्तार्जुन-त्वक्-त्रि-फला-फलिनी-तार्क्ष्य-नागरैः । तत्-क्वाथः कवडो नस्यं तैलं मधुर-साधितम्
mustārjuna-tvak-tri-phalā-phalinī-tārkṣya-nāgaraiḥ | tat-kvāthaḥ kavaḍo nasyaṃ tailaṃ madhura-sādhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दन्त-मांसान्य् उप-कुशे स्विन्नान्य् उष्णाम्बु-धारणैः । मण्डलाग्रेण शाकादि-पत्त्रैर् वा बहु-शो लिखेत्
danta-māṃsāny upa-kuśe svinnāny uṣṇāmbu-dhāraṇaiḥ | maṇḍalāgreṇa śākādi-pattrair vā bahu-śo likhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् च प्रतिसार्याणि घृत-मण्ड-मधु-द्रुतैः । लाक्षा-प्रियङ्गु-पत्तङ्ग-लवणोत्तम-गैरिकैः
tataś ca pratisāryāṇi ghṛta-maṇḍa-madhu-drutaiḥ | lākṣā-priyaṅgu-pattaṅga-lavaṇottama-gairikaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स-कुष्ठ-शुण्ठी-मरिच-यष्टीमधु-रसाञ्जनैः । सुखोष्णो घृत-मण्डो ऽनु तैलं वा कवड-ग्रहः
sa-kuṣṭha-śuṇṭhī-marica-yaṣṭīmadhu-rasāñjanaiḥ | sukhoṣṇo ghṛta-maṇḍo 'nu tailaṃ vā kavaḍa-grahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतं च मधुरैः सिद्धं हितं कवड-नस्ययोः । दन्त-पुप्पुटके स्विन्न-च्छिन्न-भिन्न-विलेखिते
ghṛtaṃ ca madhuraiḥ siddhaṃ hitaṃ kavaḍa-nasyayoḥ | danta-puppuṭake svinna-cchinna-bhinna-vilekhite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यष्ट्य्-आह्व-स्वर्जिका-शुण्ठी-सैन्धवैः प्रतिसारणम् । विद्रधौ कटु-तीक्ष्णोष्ण-रूक्षैः कवड-लेपनम्
yaṣṭy-āhva-svarjikā-śuṇṭhī-saindhavaiḥ pratisāraṇam | vidradhau kaṭu-tīkṣṇoṣṇa-rūkṣaiḥ kavaḍa-lepanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घर्षणं कटुका-कुष्ठ-वृश्चिकाली-यवोद्भवैः । रक्षेत् पाकं हिमैः पक्वः पाट्यो दाह्यो ऽवगाढकः
gharṣaṇaṃ kaṭukā-kuṣṭha-vṛścikālī-yavodbhavaiḥ | rakṣet pākaṃ himaiḥ pakvaḥ pāṭyo dāhyo 'vagāḍhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुषिरे छिन्न-लिखिते स-क्षौद्रैः प्रतिसारणम् । लोध्र-मुस्त-मिशि-श्रेष्ठा-तार्क्ष्य-पत्तङ्ग-किंशुकैः
suṣire chinna-likhite sa-kṣaudraiḥ pratisāraṇam | lodhra-musta-miśi-śreṣṭhā-tārkṣya-pattaṅga-kiṃśukaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स-कट्फलैः कषायैश् च तेषां गण्डूष इष्यते । यष्टी-लोध्रोत्पलानन्ता-शारिवागुरु-चन्दनैः
sa-kaṭphalaiḥ kaṣāyaiś ca teṣāṃ gaṇḍūṣa iṣyate | yaṣṭī-lodhrotpalānantā-śārivāguru-candanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स-गैरिक-सिता-पुण्ड्रैः सिद्धं तैलं च नावनम् । छित्त्वाधि-मांसकं चूर्णैः स-क्षौद्रैः प्रतिसारयेत्
sa-gairika-sitā-puṇḍraiḥ siddhaṃ tailaṃ ca nāvanam | chittvādhi-māṃsakaṃ cūrṇaiḥ sa-kṣaudraiḥ pratisārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वचा-तेजोवती-पाठा-स्वर्जिका-यव-शूक-जैः । पटोल-निम्ब-त्रि-फला-कषायः कवडो हितः
vacā-tejovatī-pāṭhā-svarjikā-yava-śūka-jaiḥ | paṭola-nimba-tri-phalā-kaṣāyaḥ kavaḍo hitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदर्भे दन्त-मूलानि मण्डलाग्रेण शोधयेत् । क्षारं युञ्ज्यात् ततो नस्यं गण्डूषादि च शीतलम्
vidarbhe danta-mūlāni maṇḍalāgreṇa śodhayet | kṣāraṃ yuñjyāt tato nasyaṃ gaṇḍūṣādi ca śītalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संशोध्योभयतः कायं शिरश् चोपचरेत् ततः । नाडीं दन्तानुगां दन्तं समुद्धृत्याग्निना दहेत्
saṃśodhyobhayataḥ kāyaṃ śiraś copacaret tataḥ | nāḍīṃ dantānugāṃ dantaṃ samuddhṛtyāgninā dahet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुब्जां नैक-गतिं पूर्णां गुडेन मदनेन वा । धावनं जाति-मदन-खदिर-स्वादुकण्टकैः
kubjāṃ naika-gatiṃ pūrṇāṃ guḍena madanena vā | dhāvanaṃ jāti-madana-khadira-svādukaṇṭakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरि-वृक्षाम्बु-गण्डूषो नस्यं तैलं च तत्-कृतम् । कुर्याद् वातौष्ठ-कोपोक्तं कण्टकेष्व् अनिलात्मसु
kṣīri-vṛkṣāmbu-gaṇḍūṣo nasyaṃ tailaṃ ca tat-kṛtam | kuryād vātauṣṭha-kopoktaṃ kaṇṭakeṣv anilātmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जिह्वायां पित्त-जातेषु घृष्टेषु रुधिरे स्रुते । प्रतिसारण-गण्डूष-नावनं मधुरैर् हितम्
jihvāyāṃ pitta-jāteṣu ghṛṣṭeṣu rudhire srute | pratisāraṇa-gaṇḍūṣa-nāvanaṃ madhurair hitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीक्ष्णैः कफोत्थेष्व् एवं च सर्षप-त्र्य्-ऊषणादिभिः । नवे जिह्वालसे ऽप्य् एवं तं तु शस्त्रेण न स्पृशेत्
tīkṣṇaiḥ kaphottheṣv evaṃ ca sarṣapa-try-ūṣaṇādibhiḥ | nave jihvālase 'py evaṃ taṃ tu śastreṇa na spṛśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्नम्य जिह्वाम् आकृष्टां बडिशेनाधि-जिह्विकाम् । छेदयेन् मण्डलाग्रेण तीक्ष्णोष्णैर् घर्षणादि च
unnamya jihvām ākṛṣṭāṃ baḍiśenādhi-jihvikām | chedayen maṇḍalāgreṇa tīkṣṇoṣṇair gharṣaṇādi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उप-जिह्वां परिस्राव्य यव-क्षारेण घर्षयेत् । कफ-घ्नैः शुण्डिका साध्या नस्य-गण्डूष-घर्षणैः
upa-jihvāṃ parisrāvya yava-kṣāreṇa gharṣayet | kapha-ghnaiḥ śuṇḍikā sādhyā nasya-gaṇḍūṣa-gharṣaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एर्वारु-बीज-प्रतिमं वृद्धायाम् अ-सिरा-ततम् । अग्रं निविष्टं जिह्वाया बडीशाद्य्-अवलम्बितम्
ervāru-bīja-pratimaṃ vṛddhāyām a-sirā-tatam | agraṃ niviṣṭaṃ jihvāyā baḍīśādy-avalambitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छेदयेन् मण्डलाग्रेण नात्य्-अग्रे न च मूलतः । छेदे ऽत्य् असृक्-क्षयान् मृत्युर् हीने व्याधिर् विवर्धते
chedayen maṇḍalāgreṇa nāty-agre na ca mūlataḥ | chede 'ty asṛk-kṣayān mṛtyur hīne vyādhir vivardhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरिचातिविषा-पाठा-वचा-कुष्ठ-कुटन्नटैः । छिन्नायां स-पटु-क्षौद्रैर् घर्षणं कवडः पुनः
maricātiviṣā-pāṭhā-vacā-kuṣṭha-kuṭannaṭaiḥ | chinnāyāṃ sa-paṭu-kṣaudrair gharṣaṇaṃ kavaḍaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटुकातिविषा-पाठा-निम्ब-रास्ना-वचाम्बुभिः । संघाते पुप्पुटे कूर्मे विलिख्यैवं समाचरेत्
kaṭukātiviṣā-pāṭhā-nimba-rāsnā-vacāmbubhiḥ | saṃghāte puppuṭe kūrme vilikhyaivaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अ-पक्वे तालु-पाके तु कासीस-क्षौद्र-तार्क्ष्य-जैः । घर्षणं कवडः शीत-कषाय-मधुरौषधैः
a-pakve tālu-pāke tu kāsīsa-kṣaudra-tārkṣya-jaiḥ | gharṣaṇaṃ kavaḍaḥ śīta-kaṣāya-madhurauṣadhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्वे ऽष्टा-पद-वद् भिन्ने तीक्ष्णोष्णैः प्रतिसारणम् । वृष-निम्ब-पटोलाद्यैस् तिक्तैः कवड-धारणम्
pakve 'ṣṭā-pada-vad bhinne tīkṣṇoṣṇaiḥ pratisāraṇam | vṛṣa-nimba-paṭolādyais tiktaiḥ kavaḍa-dhāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तालु-शोषे त्व् अ-तृष्णस्य सर्पिर् उत्तर-भक्तिकम् । कणा-शुण्ठी-शृतं पानम् अम्लैर् गण्डूष-धारणम्
tālu-śoṣe tv a-tṛṣṇasya sarpir uttara-bhaktikam | kaṇā-śuṇṭhī-śṛtaṃ pānam amlair gaṇḍūṣa-dhāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्व-मांस-रसाः स्निग्धाः क्षीर-सर्पिश् च नावनम् । कण्ठ-रोगेष्व् असृङ्-मोक्षस् तीक्ष्णैर् नस्यादि कर्म च
dhanva-māṃsa-rasāḥ snigdhāḥ kṣīra-sarpiś ca nāvanam | kaṇṭha-rogeṣv asṛṅ-mokṣas tīkṣṇair nasyādi karma ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वाथः पानं च दार्वी-त्वङ्-निम्ब-तार्क्ष्य-कलिङ्ग-जः । हरीतकी-कषायो वा पेयो माक्षिक-संयुतः
kvāthaḥ pānaṃ ca dārvī-tvaṅ-nimba-tārkṣya-kaliṅga-jaḥ | harītakī-kaṣāyo vā peyo mākṣika-saṃyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रेष्ठा-व्योष-यव-क्षार-दार्वी-द्वीपि-रसाञ्जनैः । स-पाठा-तेजिनी-निम्बैः शुक्त-गो-मूत्र-साधितैः
śreṣṭhā-vyoṣa-yava-kṣāra-dārvī-dvīpi-rasāñjanaiḥ | sa-pāṭhā-tejinī-nimbaiḥ śukta-go-mūtra-sādhitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कवडो गुटिका वात्र कल्पिता प्रतिसारणम् । निचुलं कटभी मुस्तं देवदारु महौषधम्
kavaḍo guṭikā vātra kalpitā pratisāraṇam | niculaṃ kaṭabhī mustaṃ devadāru mahauṣadham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वचा दन्ती च मूर्वा च लेपः कोष्णो ऽर्ति-शोफ-हा । अथान्तर्-बाह्यतः स्विन्नां वात-रोहिणिकां लिखेत्
vacā dantī ca mūrvā ca lepaḥ koṣṇo 'rti-śopha-hā | athāntar-bāhyataḥ svinnāṃ vāta-rohiṇikāṃ likhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गुली-शस्त्रकेणाशु पटु-युक्त-नखेन वा । पञ्च-मूलाम्बु कवडस् तैलं गण्डूष-नावनम्
aṅgulī-śastrakeṇāśu paṭu-yukta-nakhena vā | pañca-mūlāmbu kavaḍas tailaṃ gaṇḍūṣa-nāvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्राव्य पित्त-संभूतां सिता-क्षौद्र-प्रियङ्गुभिः । घर्षेत् स-लोध्र-पत्तङ्गैः कवडः क्वथितैश् च तैः
visrāvya pitta-saṃbhūtāṃ sitā-kṣaudra-priyaṅgubhiḥ | gharṣet sa-lodhra-pattaṅgaiḥ kavaḍaḥ kvathitaiś ca taiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्राक्षा-परूषक-क्वाथो हितश् च कवड-ग्रहे । उपाचरेद् एवम् एव प्रत्याख्यायास्र-संभवाम्
drākṣā-parūṣaka-kvātho hitaś ca kavaḍa-grahe | upācared evam eva pratyākhyāyāsra-saṃbhavām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सागार-धूमैः कटुकैः कफ-जां प्रतिसारयेत् । नस्य-गण्डूषयोस् तैलं साधितं च प्रशस्यते
sāgāra-dhūmaiḥ kaṭukaiḥ kapha-jāṃ pratisārayet | nasya-gaṇḍūṣayos tailaṃ sādhitaṃ ca praśasyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपामार्ग-फल-श्वेता-दन्ती-जन्तुघ्न-सैन्धवैः । तद्-वच् च वृन्द-शालूक-तुण्डिकेरी-गिलायुषु
apāmārga-phala-śvetā-dantī-jantughna-saindhavaiḥ | tad-vac ca vṛnda-śālūka-tuṇḍikerī-gilāyuṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्रधौ स्राविते श्रेष्ठा-रोचना-तार्क्ष्य-गैरिकैः । स-लोध्र-पटु-पत्तङ्ग-कणैर् गण्डूष-घर्षणे
vidradhau srāvite śreṣṭhā-rocanā-tārkṣya-gairikaiḥ | sa-lodhra-paṭu-pattaṅga-kaṇair gaṇḍūṣa-gharṣaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गल-गण्डः पवन-जः स्विन्नो निःस्रुत-शोणितः । तिलैर् बीजैश् च लट्वोमा-प्रियाल-शण-संभवैः
gala-gaṇḍaḥ pavana-jaḥ svinno niḥsruta-śoṇitaḥ | tilair bījaiś ca laṭvomā-priyāla-śaṇa-saṃbhavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपनाह्यो व्रणे रूढे प्रलेप्यश् च पुनः पुनः । शिग्रु-तिल्वक-तर्कारी-गज-कृष्णा-पुनर्नवैः
upanāhyo vraṇe rūḍhe pralepyaś ca punaḥ punaḥ | śigru-tilvaka-tarkārī-gaja-kṛṣṇā-punarnavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालामृतार्क-मूलैश् च पुष्पैश् च करहाट-जैः । एकैषीकान्वितैः पिष्टैः सुरया काञ्जिकेन वा
kālāmṛtārka-mūlaiś ca puṣpaiś ca karahāṭa-jaiḥ | ekaiṣīkānvitaiḥ piṣṭaiḥ surayā kāñjikena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुडूची-निम्ब-कुटज-हंसपदी-बला-द्वयैः । साधितं पाययेत् तैलं स-कृष्णा-देवदारुभिः
guḍūcī-nimba-kuṭaja-haṃsapadī-balā-dvayaiḥ | sādhitaṃ pāyayet tailaṃ sa-kṛṣṇā-devadārubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्तव्यं कफ-जे ऽप्य् एतत् स्वेद-विम्लापने त्व् अति । लेपो ऽजगन्धातिविषा-विशल्याः स-विषाणिकाः
kartavyaṃ kapha-je 'py etat sveda-vimlāpane tv ati | lepo 'jagandhātiviṣā-viśalyāḥ sa-viṣāṇikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुञ्जालाबु-शुकाह्वाश् च पलाश-क्षार-कल्किताः । मूत्र-स्रुतं हठ-क्षारं पक्त्वा कोद्रव-भुक् पिबेत्
guñjālābu-śukāhvāś ca palāśa-kṣāra-kalkitāḥ | mūtra-srutaṃ haṭha-kṣāraṃ paktvā kodrava-bhuk pibet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत्र-स्रुतं यव-क्षारं साधितं वत्सकाद्यैर् वा तैलं स-पटु-पञ्चकैः । कफ-घ्नान् धूम-वमन-नावनादींश् च शीलयेत्
sūtra-srutaṃ yava-kṣāraṃ sādhitaṃ vatsakādyair vā tailaṃ sa-paṭu-pañcakaiḥ | kapha-ghnān dhūma-vamana-nāvanādīṃś ca śīlayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेदो-भवे सिरां विध्येत् कफ-घ्नं च विधिं भजेत् । असनादि-रजश् चैनं प्रातर् मूत्रेण पाययेत्
medo-bhave sirāṃ vidhyet kapha-ghnaṃ ca vidhiṃ bhajet | asanādi-rajaś cainaṃ prātar mūtreṇa pāyayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अ-शान्तौ पाचयित्वा च सर्वान् व्रण-वद् आचरेत् । मुख-पाकेषु स-क्षौद्रा प्रयोज्या मुख-धावनाः
a-śāntau pācayitvā ca sarvān vraṇa-vad ācaret | mukha-pākeṣu sa-kṣaudrā prayojyā mukha-dhāvanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वथितास् त्रि-फला-पाठा-मृद्वीका-जाति-पल्लवाः । निष्ठेव्या भक्षयित्वा वा कुठेरादिर् गणो ऽथ-वा
kvathitās tri-phalā-pāṭhā-mṛdvīkā-jāti-pallavāḥ | niṣṭhevyā bhakṣayitvā vā kuṭherādir gaṇo 'tha-vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुख-पाके ऽनिलात् कृष्णा-पट्व्-एलाः प्रतिसारणम् । तैलं वात-हरैः सिद्धं हितं कवड-नस्ययोः
mukha-pāke 'nilāt kṛṣṇā-paṭv-elāḥ pratisāraṇam | tailaṃ vāta-haraiḥ siddhaṃ hitaṃ kavaḍa-nasyayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्तास्रे पित्त-रक्त-घ्नः कफ-घ्नश् च कफे विधिः । लिखेच् छाकादि-पत्त्रैश् च पिटिकाः कठिनाः स्थिराः
pittāsre pitta-rakta-ghnaḥ kapha-ghnaś ca kaphe vidhiḥ | likhec chākādi-pattraiś ca piṭikāḥ kaṭhināḥ sthirāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा-दोषोदयं कुर्यात् संनिपाते चिकित्सितम् । नवे ऽर्बुदे त्व् अ-संवृद्धे छेदिते प्रतिसारणम्
yathā-doṣodayaṃ kuryāt saṃnipāte cikitsitam | nave 'rbude tv a-saṃvṛddhe chedite pratisāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्जिका-नागर-क्षौद्रैः क्वाथो गण्डूष इष्यते । गुडूची-निम्ब-कल्कोत्थो मधु-तैल-समन्वितः
svarjikā-nāgara-kṣaudraiḥ kvātho gaṇḍūṣa iṣyate | guḍūcī-nimba-kalkottho madhu-taila-samanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यवान्न-भुक् तीक्ष्ण-तैल-नस्याभ्यङ्गांस् तथाचरेत् । वमिते पूति-वदने धूमस् तीक्ष्णः स-नावनः
yavānna-bhuk tīkṣṇa-taila-nasyābhyaṅgāṃs tathācaret | vamite pūti-vadane dhūmas tīkṣṇaḥ sa-nāvanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समङ्गा-धातकी-लोध्र-फलिनी-पद्मकैर् जलम् । धावनं वदनस्यान्तश् चूर्णितैर् अवचूर्णितम्
samaṅgā-dhātakī-lodhra-phalinī-padmakair jalam | dhāvanaṃ vadanasyāntaś cūrṇitair avacūrṇitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीतादोप-कुशोक्तं च नावनादि च शीलयेत् ॥ ८१अब् ॥ फल-त्रय-द्वीपि-किराततिक्त-यष्ट्य्-आह्व-सिद्धार्थ-कटु-त्रिकाणि ॥ ८१च्द् ॥ मुस्ता-हरिद्रा-द्वय-याव-शूक-वृक्षाम्लकाम्लाग्रिम-वेतसाश् च ॥ ८१एफ़् ॥ अश्वत्थ-जम्ब्व्-आम्र-धनञ्जय-त्वक् त्वक् चाहिमारात् खदिरस्य सारः । क्वाथेन तेषां घन-तां गतेन तच्-चूर्ण-युक्ता गुटिका विधेयाः
śītādopa-kuśoktaṃ ca nāvanādi ca śīlayet || 81ab || phala-traya-dvīpi-kirātatikta-yaṣṭy-āhva-siddhārtha-kaṭu-trikāṇi || 81cd || mustā-haridrā-dvaya-yāva-śūka-vṛkṣāmlakāmlāgrima-vetasāś ca || 81ef || aśvattha-jambv-āmra-dhanañjaya-tvak tvak cāhimārāt khadirasya sāraḥ | kvāthena teṣāṃ ghana-tāṃ gatena tac-cūrṇa-yuktā guṭikā vidheyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता धारिता घ्नन्ति मुखेन नित्यं कण्ठौष्ठ-ताल्व्-आदि-गदान् सु-कृच्छ्रान् । विशेषतो रोहिणिकास्य-शोष-गन्धान् विदेहाधिपति-प्रणीताः
tā dhāritā ghnanti mukhena nityaṃ kaṇṭhauṣṭha-tālv-ādi-gadān su-kṛcchrān | viśeṣato rohiṇikāsya-śoṣa-gandhān videhādhipati-praṇītāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खदिर-तुलाम् अम्बु-घटे पक्त्वा तोयेन तेन पिष्टैश् च । चन्दन-जोङ्गक-कुङ्कुम-परिपेलव-वालकोशीरैः
khadira-tulām ambu-ghaṭe paktvā toyena tena piṣṭaiś ca | candana-joṅgaka-kuṅkuma-paripelava-vālakośīraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरतरु-लोध्र-द्राक्षा-मञ्जिष्ठा-चोच-पद्मक-विडङ्गैः । स्पृक्का-नत-नख-कट्फल-सूक्ष्मैला-ध्यामकैः स-पत्तङ्गैः
surataru-lodhra-drākṣā-mañjiṣṭhā-coca-padmaka-viḍaṅgaiḥ | spṛkkā-nata-nakha-kaṭphala-sūkṣmailā-dhyāmakaiḥ sa-pattaṅgaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैल-प्रस्थं विपचेत् कर्षांशैः पान-नस्य-गण्डूषैस् तत् । हत्वास्ये सर्व-गदान् जनयति गार्ध्रीं दृशं श्रुतिं च वाराहीम्
taila-prasthaṃ vipacet karṣāṃśaiḥ pāna-nasya-gaṇḍūṣais tat | hatvāsye sarva-gadān janayati gārdhrīṃ dṛśaṃ śrutiṃ ca vārāhīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्वर्तितं च प्रपुनाट-लोध्र-दार्वीभिर् अभ्यक्तम् अनेन वक्त्रम् । निर्-व्यङ्ग-नीली-मुख-दूषिकादि संजायते चन्द्र-समान-कान्ति
udvartitaṃ ca prapunāṭa-lodhra-dārvībhir abhyaktam anena vaktram | nir-vyaṅga-nīlī-mukha-dūṣikādi saṃjāyate candra-samāna-kānti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पल-शतं बाणात् तोय-घटे पक्त्वा रसे ऽस्मिंश् च पलार्धिकैः । खदिर-जम्बू-यष्ट्यानन्ताम्रैर् अहिमार-नीलोत्पलान्वितैः
pala-śataṃ bāṇāt toya-ghaṭe paktvā rase 'smiṃś ca palārdhikaiḥ | khadira-jambū-yaṣṭyānantāmrair ahimāra-nīlotpalānvitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैल-प्रस्थं पाचयेच् छ्लक्ष्ण-पिष्टैर् एभिर् द्रव्यैर् धारितं तन् मुखेन । रोगान् सर्वान् हन्ति वक्त्रे विशेषात् स्थैर्यं धत्ते दन्त-पङ्क्तेश् चलायाः
taila-prasthaṃ pācayec chlakṣṇa-piṣṭair ebhir dravyair dhāritaṃ tan mukhena | rogān sarvān hanti vaktre viśeṣāt sthairyaṃ dhatte danta-paṅkteś calāyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सुखेन खदिर-साराद् द्वे तुले पचेद् वल्कात् तुलां चारिमेदसः । घट-चतुष्के पाद-शेषे ऽस्मिन् पूते पुनः क्वथनाद् घने
tat sukhena khadira-sārād dve tule paced valkāt tulāṃ cārimedasaḥ | ghaṭa-catuṣke pāda-śeṣe 'smin pūte punaḥ kvathanād ghane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घने आक्षिकं क्षिपेत् सु-सूक्ष्मं रजः सेव्याम्बु-पत्तङ्ग-गैरिकम् । चन्दन-द्वय-लोध्र-पुण्ड्राह्व-यष्ट्य्-आह्व-लाक्षाञ्जन-द्वयम्
ghane ākṣikaṃ kṣipet su-sūkṣmaṃ rajaḥ sevyāmbu-pattaṅga-gairikam | candana-dvaya-lodhra-puṇḍrāhva-yaṣṭy-āhva-lākṣāñjana-dvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्दन-द्वय-श्यामा-पुण्ड्राह्व- धातकी-कट्फल-द्वि-निशा-त्रि-फला-चतुर्-जात-जोङ्गकम् । मुस्त-मञ्जिष्ठा-न्यग्रोध-प्ररोह-मांसी-यवासकम्
candana-dvaya-śyāmā-puṇḍrāhva- dhātakī-kaṭphala-dvi-niśā-tri-phalā-catur-jāta-joṅgakam | musta-mañjiṣṭhā-nyagrodha-praroha-māṃsī-yavāsakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मकैला-समङ्गाश् च शीते तस्मिंस् तथा पालिकां पृथक् । जातीपत्त्रिकां स-जाति-फलां सह-लवङ्ग-कण्कोल्लकाम्
padmakailā-samaṅgāś ca śīte tasmiṃs tathā pālikāṃ pṛthak | jātīpattrikāṃ sa-jāti-phalāṃ saha-lavaṅga-kaṇkollakām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्फटिक-शुभ्र-सुरभि-कर्पूर-कुडवं च तत्रावपेत् ततः । कारयेद् गुटिकाः सदा चैता धार्या मुखे तद्-गदापहाः
sphaṭika-śubhra-surabhi-karpūra-kuḍavaṃ ca tatrāvapet tataḥ | kārayed guṭikāḥ sadā caitā dhāryā mukhe tad-gadāpahāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वाथ्यौषध-व्यत्यय-योजनेन तैलं पचेत् कल्पनयानयैव । सर्वास्य-रोगोद्धृतये तद् आहुर् दन्त-स्थिर-त्वे त्व् इदम् एव मुख्यम्
kvāthyauṣadha-vyatyaya-yojanena tailaṃ pacet kalpanayānayaiva | sarvāsya-rogoddhṛtaye tad āhur danta-sthira-tve tv idam eva mukhyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खदिरेणैता गुटिकास् तैलम् इदं चारिमेदसा प्रथितम् । अनुशीलयन् प्रति-दिनं स्वस्थो ऽपि दृढ-द्वि-जो भवति
khadireṇaitā guṭikās tailam idaṃ cārimedasā prathitam | anuśīlayan prati-dinaṃ svastho 'pi dṛḍha-dvi-jo bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुद्रा-गुडूची-सुमनः-प्रवाल-दार्वी-यवास-त्रि-फला-कषायः । क्षौद्रेण युक्तः कवड-ग्रहो ऽयं सर्वामयान् वक्त्र-गतान् निहन्ति
kṣudrā-guḍūcī-sumanaḥ-pravāla-dārvī-yavāsa-tri-phalā-kaṣāyaḥ | kṣaudreṇa yuktaḥ kavaḍa-graho 'yaṃ sarvāmayān vaktra-gatān nihanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाठा-दार्वी-त्वक्-कुष्ठ-मुस्ता-समङ्गा-तिक्ता-पीताङ्गी-लोध्र-तेजोवतीनाम् । चूर्णः स-क्षौद्रो दन्त-मांसार्ति-कण्डू-पाक-स्रावाणां नाशनो घर्षणेन
pāṭhā-dārvī-tvak-kuṣṭha-mustā-samaṅgā-tiktā-pītāṅgī-lodhra-tejovatīnām | cūrṇaḥ sa-kṣaudro danta-māṃsārti-kaṇḍū-pāka-srāvāṇāṃ nāśano gharṣaṇena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृह-धूम-तार्क्ष्य-पाठा-व्योष-क्षाराग्न्य्-अयो-वरा-तेजो-ह्वैः । मुख-दन्त-गल-विकारे स-क्षौद्रः कालको विधार्यश् चूर्णः
gṛha-dhūma-tārkṣya-pāṭhā-vyoṣa-kṣārāgny-ayo-varā-tejo-hvaiḥ | mukha-danta-gala-vikāre sa-kṣaudraḥ kālako vidhāryaś cūrṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दार्वी-त्वक्-सिन्धूद्भव-मनःशिला-याव-शूक-हरितालैः । धार्यः पीतक-चूर्णो दन्तास्य-गलामये स-मध्व्-आज्यः
dārvī-tvak-sindhūdbhava-manaḥśilā-yāva-śūka-haritālaiḥ | dhāryaḥ pītaka-cūrṇo dantāsya-galāmaye sa-madhv-ājyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वि-क्षार-धूमक-वरा-पञ्च-पटु-व्योष-वेल्ल-गिरि-तार्क्ष्यैः । गो-मूत्रेण विपक्वा गलामय-घ्नी रस-क्रिया एषा
dvi-kṣāra-dhūmaka-varā-pañca-paṭu-vyoṣa-vella-giri-tārkṣyaiḥ | go-mūtreṇa vipakvā galāmaya-ghnī rasa-kriyā eṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गो-मूत्र-क्वथन-विलीन-विग्रहाणां पथ्यानां जल-मिशि-कुष्ठ-भावितानाम् । अत्तारं नरम् अणवो ऽपि वक्त्र-रोगाः श्रोतारं नृपम् इव न स्पृशन्त्य् अन्-अर्थाः
go-mūtra-kvathana-vilīna-vigrahāṇāṃ pathyānāṃ jala-miśi-kuṣṭha-bhāvitānām | attāraṃ naram aṇavo 'pi vaktra-rogāḥ śrotāraṃ nṛpam iva na spṛśanty an-arthāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तच्छदोशीर-पटोल-मुस्त-हरीतकी-तिक्तक-रोहिणीभिः । यष्ट्य्-आह्व-राजद्रुम-चन्दनैश् च क्वाथं पिबेत् पाक-हरं मुखस्य
saptacchadośīra-paṭola-musta-harītakī-tiktaka-rohiṇībhiḥ | yaṣṭy-āhva-rājadruma-candanaiś ca kvāthaṃ pibet pāka-haraṃ mukhasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पटोल-शुण्ठी-त्रि-फला-विशाला-त्रायन्ति-तिक्ता-द्वि-निशामृतानाम् । पीतः कषायो मधुना निहन्ति मुखे स्थितश् चास्य-गदान् अ-शेषान्
paṭola-śuṇṭhī-tri-phalā-viśālā-trāyanti-tiktā-dvi-niśāmṛtānām | pītaḥ kaṣāyo madhunā nihanti mukhe sthitaś cāsya-gadān a-śeṣān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्व-रसः क्वथितो दार्व्या घनी-भूतः स-गैरिकः । आस्य-स्थः स-मधुर् वक्त्र-पाक-नाडी-व्रणापहः
sva-rasaḥ kvathito dārvyā ghanī-bhūtaḥ sa-gairikaḥ | āsya-sthaḥ sa-madhur vaktra-pāka-nāḍī-vraṇāpahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पटोल-निम्ब-यष्ट्य्-आह्व-वासा-जात्य्-अरिमेदसाम् । खदिरस्य वरायाश् च पृथग् एवं प्रकल्पना
paṭola-nimba-yaṣṭy-āhva-vāsā-jāty-arimedasām | khadirasya varāyāś ca pṛthag evaṃ prakalpanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खदिरायो-वरा-पार्थ-मदयन्त्य्-अहिमारकैः । गण्डूषो ऽम्बु-शृतैर् धार्यो दुर्-बल-द्वि-ज-शान्तये
khadirāyo-varā-pārtha-madayanty-ahimārakaiḥ | gaṇḍūṣo 'mbu-śṛtair dhāryo dur-bala-dvi-ja-śāntaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुख-दन्त-मूल-गल-जाः प्रायो रोगाः कफास्र-भूयिष्ठाः । तस्मात् तेषाम् अ-सकृद् रुधिरं विस्रावयेद् दुष्टम्
mukha-danta-mūla-gala-jāḥ prāyo rogāḥ kaphāsra-bhūyiṣṭhāḥ | tasmāt teṣām a-sakṛd rudhiraṃ visrāvayed duṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काय-शिरसोर् विरेको वमनं कवड-ग्रहाश् च कटु-तिक्ताः । प्रायः शस्तं तेषां कफ-रक्त-हरं तथा कर्म
kāya-śirasor vireko vamanaṃ kavaḍa-grahāś ca kaṭu-tiktāḥ | prāyaḥ śastaṃ teṣāṃ kapha-rakta-haraṃ tathā karma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यव-तृण-धान्यं भक्तं विदलैः क्षारोषितैर् अप-स्नेहाः । यूषा भक्ष्याश् च हिता यच् चान्यच् छ्लेष्म-नाशाय
yava-tṛṇa-dhānyaṃ bhaktaṃ vidalaiḥ kṣāroṣitair apa-snehāḥ | yūṣā bhakṣyāś ca hitā yac cānyac chleṣma-nāśāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणानिल-पथ-संस्थाः श्वसितम् अपि निरुन्धते प्रमाद-वतः । कण्ठामयाश् चिकित्सितम् अतो द्रुतं तेषु कुर्वीत
prāṇānila-patha-saṃsthāḥ śvasitam api nirundhate pramāda-vataḥ | kaṇṭhāmayāś cikitsitam ato drutaṃ teṣu kurvīta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.