Vagbhata: Astangahrdayasutra 106

व्रणो द्वि-धा निजागन्तु-दुष्ट-शुद्ध-विभेदतः । निजो दोषैः शरीरोत्थैर् आगन्तुर् बाह्य-हेतु-जः

vraṇo dvi-dhā nijāgantu-duṣṭa-śuddha-vibhedataḥ | nijo doṣaiḥ śarīrotthair āgantur bāhya-hetu-jaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोषैर् अधिष्ठितो दुष्टः शुद्धस् तैर् अन्-अधिष्ठितः । संवृत-त्वं विवृत-ता काठिन्यं मृदु-ताति वा

doṣair adhiṣṭhito duṣṭaḥ śuddhas tair an-adhiṣṭhitaḥ | saṃvṛta-tvaṃ vivṛta-tā kāṭhinyaṃ mṛdu-tāti vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्य्-उत्सन्नावसन्न-त्वम् अत्य्-औष्ण्यम् अति-शीत-ता । रक्त-त्वं पाण्डु-ता कार्ष्ण्यं पूति-पूय-परिस्रुतिः

aty-utsannāvasanna-tvam aty-auṣṇyam ati-śīta-tā | rakta-tvaṃ pāṇḍu-tā kārṣṇyaṃ pūti-pūya-parisrutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूति-मांस-सिरा-स्नायु-च्छन्न-तोत्सङ्गि-ताति-रुक् । संरम्भ-दाह-श्वयथु-कण्ड्व्-आदिभिर् उपद्रुतः

pūti-māṃsa-sirā-snāyu-cchanna-totsaṅgi-tāti-ruk | saṃrambha-dāha-śvayathu-kaṇḍv-ādibhir upadrutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घ-कालानुबन्धश् च विद्याद् दुष्ट-व्रणाकृतिम् । स पञ्च-दश-धा दोषैः स-रक्तैस् तत्र मारुतात्

dīrgha-kālānubandhaś ca vidyād duṣṭa-vraṇākṛtim | sa pañca-daśa-dhā doṣaiḥ sa-raktais tatra mārutāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्यावः कृष्णो ऽरुणो भस्म-कपोतास्थि-निभो ऽपि वा । मस्तु-मांस-पुलाकाम्बु-तुल्य-तन्व्-अल्प-संस्रुतिः

śyāvaḥ kṛṣṇo 'ruṇo bhasma-kapotāsthi-nibho 'pi vā | mastu-māṃsa-pulākāmbu-tulya-tanv-alpa-saṃsrutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्-मांसस् तोद-भेदाढ्यो रूक्षश् चटचटायते । पित्तेन क्षिप्र-जः पीतो नीलः कपिल-पिङ्गलः

nir-māṃsas toda-bhedāḍhyo rūkṣaś caṭacaṭāyate | pittena kṣipra-jaḥ pīto nīlaḥ kapila-piṅgalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूत्र-किंशुक-भस्माम्बु-तैलाभोष्ण-बहु-स्रुतिः । क्षारोक्षित-क्षत-सम-व्यथो रागोष्म-पाक-वान्

mūtra-kiṃśuka-bhasmāmbu-tailābhoṣṇa-bahu-srutiḥ | kṣārokṣita-kṣata-sama-vyatho rāgoṣma-pāka-vān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कफेन पाण्डुः कण्डू-मान् बहु-श्वेत-घन-स्रुतिः । स्थूलौष्ठः कठिनः स्नायु-सिरा-जाल-ततो ऽल्प-रुक्

kaphena pāṇḍuḥ kaṇḍū-mān bahu-śveta-ghana-srutiḥ | sthūlauṣṭhaḥ kaṭhinaḥ snāyu-sirā-jāla-tato 'lpa-ruk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवाल-रक्तो रक्तेन स-रक्तं पूयम् उद्गिरेत् । वाजि-स्थान-समो गन्धे युक्तो लिङ्गैश् च पैत्तिकैः

pravāla-rakto raktena sa-raktaṃ pūyam udgiret | vāji-sthāna-samo gandhe yukto liṅgaiś ca paittikaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाजि-स्थान-समो गन्धो द्वाभ्यां त्रिभिश् च सर्वैश् च विद्याल् लक्षण-संकरात् । जिह्वा-प्रभो मृदुः श्लक्ष्णः श्यावौष्ठ-पिटिकः समः

vāji-sthāna-samo gandho dvābhyāṃ tribhiś ca sarvaiś ca vidyāl lakṣaṇa-saṃkarāt | jihvā-prabho mṛduḥ ślakṣṇaḥ śyāvauṣṭha-piṭikaḥ samaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किञ्-चिद्-उन्नत-मध्यो वा व्रणः शुद्धो ऽन्-उपद्रवः । त्वग्-आमिष-सिरा-स्नायु-संध्य्-अस्थीनि व्रणाशयाः

kiñ-cid-unnata-madhyo vā vraṇaḥ śuddho 'n-upadravaḥ | tvag-āmiṣa-sirā-snāyu-saṃdhy-asthīni vraṇāśayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोष्ठो मर्म च तान्य् अष्टौ दुः-साध्यान्य् उत्तरोत्तरम् । सु-साध्यः सत्-त्व-मांसाग्नि-वयो-बल-वति व्रणः

koṣṭho marma ca tāny aṣṭau duḥ-sādhyāny uttarottaram | su-sādhyaḥ sat-tva-māṃsāgni-vayo-bala-vati vraṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृत्तो दीर्घस् त्रि-पुटकश् चतुर्-अश्राकृतिश् च यः । तथा स्फिक्-पायु-मेढ्रौष्ठ-पृष्ठान्तर्-वक्त्र-गण्ड-गः

vṛtto dīrghas tri-puṭakaś catur-aśrākṛtiś ca yaḥ | tathā sphik-pāyu-meḍhrauṣṭha-pṛṣṭhāntar-vaktra-gaṇḍa-gaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृच्छ्र-साध्यो ऽक्षि-दशन-नासिकापाङ्ग-नाभिषु । सेवनी-जठर-श्रोत्र-पार्श्व-कक्षा-स्तनेषु च

kṛcchra-sādhyo 'kṣi-daśana-nāsikāpāṅga-nābhiṣu | sevanī-jaṭhara-śrotra-pārśva-kakṣā-staneṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फेन-पूयानिल-वहः शल्य-वान् ऊर्ध्व-निर्वमी । भगन्दरो ऽन्तर्-वदनस् तथा कट्य्-अस्थि-संश्रितः

phena-pūyānila-vahaḥ śalya-vān ūrdhva-nirvamī | bhagandaro 'ntar-vadanas tathā kaṭy-asthi-saṃśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुष्ठिनां विष-जुष्टानां शोषिणां मधु-मेहिनां । व्रणाः कृच्छ्रेण सिध्यन्ति येषां च स्युर् व्रणे व्रणाः

kuṣṭhināṃ viṣa-juṣṭānāṃ śoṣiṇāṃ madhu-mehināṃ | vraṇāḥ kṛcchreṇa sidhyanti yeṣāṃ ca syur vraṇe vraṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैव सिध्यन्ति वीसर्प-ज्वरातीसार-कासिनाम् । पिपासूनाम् अ-निद्राणां श्वासिनाम् अ-विपाकिनाम्

naiva sidhyanti vīsarpa-jvarātīsāra-kāsinām | pipāsūnām a-nidrāṇāṃ śvāsinām a-vipākinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिन्ने शिरः-कपाले वा मस्तुलुङ्गस्य दर्शने । स्नायु-क्लेदात् सिरा-छेदाद् गाम्भीर्यात् कृमि-भक्षणात्

bhinne śiraḥ-kapāle vā mastuluṅgasya darśane | snāyu-kledāt sirā-chedād gāmbhīryāt kṛmi-bhakṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्थि-भेदात् स-शल्य-त्वात् स-विष-त्वाद् अ-तर्कितात् । मिथ्या-बन्धाद् अति-स्नेहाद् रौक्ष्याद् रोमादि-घट्टनात्

asthi-bhedāt sa-śalya-tvāt sa-viṣa-tvād a-tarkitāt | mithyā-bandhād ati-snehād raukṣyād romādi-ghaṭṭanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षोभाद् अ-शुद्ध-कोष्ठ-त्वात् सौहित्याद् अति-कर्शनात् । मद्य-पानाद् दिवा-स्वप्नाद् व्यवायाद् रात्रि-जागरात्

kṣobhād a-śuddha-koṣṭha-tvāt sauhityād ati-karśanāt | madya-pānād divā-svapnād vyavāyād rātri-jāgarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रणो मिथ्योपचाराच् च नैव साध्यो ऽपि सिध्यति । कपोत-वर्ण-प्रतिमा यस्यान्तः क्लेद-वर्जिताः

vraṇo mithyopacārāc ca naiva sādhyo 'pi sidhyati | kapota-varṇa-pratimā yasyāntaḥ kleda-varjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थिराश् चिपिटिका-वन्तो रोहतीति तम् आदिशेत् । अथात्र शोफावस्थायां यथासन्नं विशोधनम्

sthirāś cipiṭikā-vanto rohatīti tam ādiśet | athātra śophāvasthāyāṃ yathāsannaṃ viśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योज्यं शोफो हि शुद्धानां व्रणश् चाशु प्रशाम्यति । कुर्याच् छीतोपचारं च शोफावस्थस्य संततम्

yojyaṃ śopho hi śuddhānāṃ vraṇaś cāśu praśāmyati | kuryāc chītopacāraṃ ca śophāvasthasya saṃtatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोषाग्निर् अग्नि-वत् तेन प्रयाति सहसा शमम् । शोफे व्रणे च कठिने वि-वर्णे वेदनान्विते

doṣāgnir agni-vat tena prayāti sahasā śamam | śophe vraṇe ca kaṭhine vi-varṇe vedanānvite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष-युक्ते विशेषेण जल-जाद्यैर् हरेद् असृक् । दुष्टास्रे ऽपगते सद्यः शोफ-राग-रुजां शमः

viṣa-yukte viśeṣeṇa jala-jādyair hared asṛk | duṣṭāsre 'pagate sadyaḥ śopha-rāga-rujāṃ śamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृते हृते च रुधिरे सु-शीतैः स्पर्श-वीर्ययोः । सु-श्लक्ष्णैस् तद्-अहः-पिष्टैः क्षीरेक्षु-स्व-रस-द्रवैः

hṛte hṛte ca rudhire su-śītaiḥ sparśa-vīryayoḥ | su-ślakṣṇais tad-ahaḥ-piṣṭaiḥ kṣīrekṣu-sva-rasa-dravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शत-धौत-घृतोपेतैर् मुहुर् अन्यैर् अ-शोषिभिः । प्रतिलोमं हितो लेपः सेकाभ्यङ्गाश् च तत्-कृताः

śata-dhauta-ghṛtopetair muhur anyair a-śoṣibhiḥ | pratilomaṃ hito lepaḥ sekābhyaṅgāś ca tat-kṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थ-प्लक्ष-वेतस-वल्कलैः । प्रदेहो भूरि-सर्पिर्भिः शोफ-निर्वापणः परम्

nyagrodhodumbarāśvattha-plakṣa-vetasa-valkalaiḥ | pradeho bhūri-sarpirbhiḥ śopha-nirvāpaṇaḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातोल्बणानां स्तब्धानां कठिनानां महा-रुजाम् । स्रुतासृजां च शोफानां व्रणानाम् अपि चेदृशाम्

vātolbaṇānāṃ stabdhānāṃ kaṭhinānāṃ mahā-rujām | srutāsṛjāṃ ca śophānāṃ vraṇānām api cedṛśām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनूप-वेसवाराद्यैः स्वेदः सोमास् तिलाः पुनः । भृष्टा निर्वापिताः क्षीरे तत्-पिष्टा दाह-रुग्-हराः

ānūpa-vesavārādyaiḥ svedaḥ somās tilāḥ punaḥ | bhṛṣṭā nirvāpitāḥ kṣīre tat-piṣṭā dāha-rug-harāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थिरान् मन्द-रुजः शोफान् स्नेहैर् वात-कफापहैः । अभ्यज्य स्वेदयित्वा च वेणु-नाड्या शनैः शनैः

sthirān manda-rujaḥ śophān snehair vāta-kaphāpahaiḥ | abhyajya svedayitvā ca veṇu-nāḍyā śanaiḥ śanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विम्लापनार्थं मृद्नीयात् तलेनाङ्गुष्ठकेन वा । यव-गोधूम-मुद्गैश् च सिद्ध-पिष्टैः प्रलेपयेत्

vimlāpanārthaṃ mṛdnīyāt talenāṅguṣṭhakena vā | yava-godhūma-mudgaiś ca siddha-piṣṭaiḥ pralepayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलीयते स चेन् नैवं ततस् तम् उपनाहयेत् । अ-विदग्धस् तथा शान्तिं विदग्धः पाकम् अश्नुते

vilīyate sa cen naivaṃ tatas tam upanāhayet | a-vidagdhas tathā śāntiṃ vidagdhaḥ pākam aśnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स-कोल-तिल-वल्लोमा दध्य्-अम्ला सक्तु-पिण्डिका । स-किण्व-कुष्ठ-लवणा कोष्णा शस्तोपनाहने

sa-kola-tila-vallomā dadhy-amlā saktu-piṇḍikā | sa-kiṇva-kuṣṭha-lavaṇā koṣṇā śastopanāhane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सु-पक्वे पिण्डिते शोफे पीडनैर् उपपीडिते । दारणं दारणार्हस्य सु-कुमारस्य चेष्यते

su-pakve piṇḍite śophe pīḍanair upapīḍite | dāraṇaṃ dāraṇārhasya su-kumārasya ceṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुग्गुल्व्-अतसि-गो-दन्त-स्वर्णक्षीरी-कपोत-विट् । क्षारौषधानि क्षाराश् च पक्व-शोफ-विदारणम्

guggulv-atasi-go-danta-svarṇakṣīrī-kapota-viṭ | kṣārauṣadhāni kṣārāś ca pakva-śopha-vidāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूय-गर्भान् अणु-द्वारान् सोत्सङ्गान् मर्म-गान् अपि । निः-स्नेहैः पीडन-द्रव्यैः समन्तात् प्रतिपीडयेत्

pūya-garbhān aṇu-dvārān sotsaṅgān marma-gān api | niḥ-snehaiḥ pīḍana-dravyaiḥ samantāt pratipīḍayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुष्यन्तं समुपेक्षेत प्रलेपं पीडनं प्रति । न मुखे चैनम् आलिम्पेत् तथा दोषः प्रसिच्यते

śuṣyantaṃ samupekṣeta pralepaṃ pīḍanaṃ prati | na mukhe cainam ālimpet tathā doṣaḥ prasicyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलाय-यव-गोधूम-माष-मुद्ग-हरेणवः । द्रव्याणां पिच्छिलानां च त्वङ्-मूलानि प्रपीडनम्

kalāya-yava-godhūma-māṣa-mudga-hareṇavaḥ | dravyāṇāṃ picchilānāṃ ca tvaṅ-mūlāni prapīḍanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तसु क्षालनाद्येषु सुरसारग्वधादिकौ । भृशं दुष्टे व्रणे योज्यौ मेह-कुष्ठ-व्रणेषु च

saptasu kṣālanādyeṣu surasāragvadhādikau | bhṛśaṃ duṣṭe vraṇe yojyau meha-kuṣṭha-vraṇeṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ-वा क्षालनं क्वाथः पटोली-निम्ब-पत्त्र-जः । अ-विशुद्धे विशुद्धे तु न्यग्रोधादि-त्वग्-उद्भवः

atha-vā kṣālanaṃ kvāthaḥ paṭolī-nimba-pattra-jaḥ | a-viśuddhe viśuddhe tu nyagrodhādi-tvag-udbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पटोली-तिल-यष्ट्य्-आह्व-त्रिवृद्-दन्ती-निशा-द्वयम् । निम्ब-पत्त्राणि चालेपः स-पटुर् व्रण-शोधनः

paṭolī-tila-yaṣṭy-āhva-trivṛd-dantī-niśā-dvayam | nimba-pattrāṇi cālepaḥ sa-paṭur vraṇa-śodhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रणान् विशोधयेद् वर्त्या सूक्ष्मास्यान् संधि-मर्म-गान् । कृतया त्रिवृता-दन्ती-लाङ्गली-मधु-सैन्धवैः

vraṇān viśodhayed vartyā sūkṣmāsyān saṃdhi-marma-gān | kṛtayā trivṛtā-dantī-lāṅgalī-madhu-saindhavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाताभिभूतान् सास्रावान् धूपयेद् उग्र-वेदनान् । यवाज्य-भूर्ज-मदन-श्रीवेष्टक-सुराह्वयैः

vātābhibhūtān sāsrāvān dhūpayed ugra-vedanān | yavājya-bhūrja-madana-śrīveṣṭaka-surāhvayaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्वापयेद् भृशं शीतैः पित्त-रक्त-विषोल्बणान् । शुष्काल्प-मांसे गम्भीरे व्रण उत्सादनं हितम्

nirvāpayed bhṛśaṃ śītaiḥ pitta-rakta-viṣolbaṇān | śuṣkālpa-māṃse gambhīre vraṇa utsādanaṃ hitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यग्रोध-पद्मकादिभ्याम् अश्वगन्धा-बला-तिलैः । अद्यान् मांसाद-मांसानि विधिनोपहितानि च

nyagrodha-padmakādibhyām aśvagandhā-balā-tilaiḥ | adyān māṃsāda-māṃsāni vidhinopahitāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांसं मांसाद-मांसेन वर्धते शुद्ध-चेतसः । उत्सन्न-मृदु-मांसानां व्रणानाम् अवसादनम्

māṃsaṃ māṃsāda-māṃsena vardhate śuddha-cetasaḥ | utsanna-mṛdu-māṃsānāṃ vraṇānām avasādanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाती-मुकुल-कासीस-मनोह्वाल-पुराग्निकैः । उत्सन्न-मांसान् कठिनान् कण्डू-युक्तांश् चिरोत्थितान्

jātī-mukula-kāsīsa-manohvāla-purāgnikaiḥ | utsanna-māṃsān kaṭhinān kaṇḍū-yuktāṃś cirotthitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रणान् सु-दुःख-शोध्यांश् च शोधयेत् क्षार-कर्मणा । स्रवन्तो ऽश्मरी-जा मूत्रं ये चान्ये रक्त-वाहिनः

vraṇān su-duḥkha-śodhyāṃś ca śodhayet kṣāra-karmaṇā | sravanto 'śmarī-jā mūtraṃ ye cānye rakta-vāhinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छिन्नाश् च संधयो येषां यथोक्तैर् ये च शोधनैः । शोध्यमाना न शुध्यन्ति शोध्याः स्युस् ते ऽग्नि-कर्मणा

chinnāś ca saṃdhayo yeṣāṃ yathoktair ye ca śodhanaiḥ | śodhyamānā na śudhyanti śodhyāḥ syus te 'gni-karmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धानां रोपणं योज्यम् उत्सादाय यद् ईरितम् । अश्वगन्धा रुहा लोध्रं कट्फलं मधुयष्टिका

śuddhānāṃ ropaṇaṃ yojyam utsādāya yad īritam | aśvagandhā ruhā lodhraṃ kaṭphalaṃ madhuyaṣṭikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समङ्गा धातकी-पुष्पं परमं व्रण-रोपणम् । अपेत-पूति-मांसानां मांस-स्थानाम् अ-रोहताम्

samaṅgā dhātakī-puṣpaṃ paramaṃ vraṇa-ropaṇam | apeta-pūti-māṃsānāṃ māṃsa-sthānām a-rohatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्कं संरोहणं कुर्यात् तिलानां मधुकान्वितम् । स्निग्धोष्ण-तिक्त-मधुर-कषाय-त्वैः स सर्व-जित्

kalkaṃ saṃrohaṇaṃ kuryāt tilānāṃ madhukānvitam | snigdhoṣṇa-tikta-madhura-kaṣāya-tvaiḥ sa sarva-jit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स क्षौद्र-निम्ब-पत्त्राभ्यां युक्तः संशोधनं परम् । पूर्वाभ्यां सर्पिषा चासौ युक्तः स्याद् आशु रोपणः

sa kṣaudra-nimba-pattrābhyāṃ yuktaḥ saṃśodhanaṃ param | pūrvābhyāṃ sarpiṣā cāsau yuktaḥ syād āśu ropaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिल-वद् यव-कल्कं तु के-चिद् इच्छन्ति तद्-विदः । सास्र-पित्त-विषागन्तु-गम्भीरान् सोष्मणो व्रणान्

tila-vad yava-kalkaṃ tu ke-cid icchanti tad-vidaḥ | sāsra-pitta-viṣāgantu-gambhīrān soṣmaṇo vraṇān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीर-रोपण-भैषज्य-शृतेनाज्येन रोपयेत् । रोपणौषध-सिद्धेन तैलेन कफ-वात-जान्

kṣīra-ropaṇa-bhaiṣajya-śṛtenājyena ropayet | ropaṇauṣadha-siddhena tailena kapha-vāta-jān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काच्छी-लोध्राभया-सर्ज-सिन्दूराञ्जन-तुत्थकम् । चूर्णितं तैल-मदनैर् युक्तं रोपणम् उत्तमम्

kācchī-lodhrābhayā-sarja-sindūrāñjana-tutthakam | cūrṇitaṃ taila-madanair yuktaṃ ropaṇam uttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समानां स्थिर-मांसानां त्वक्-स्थानां चूर्ण इष्यते । ककुभोदुम्बराश्वत्थ-जम्बू-कट्फल-लोध्र-जैः

samānāṃ sthira-māṃsānāṃ tvak-sthānāṃ cūrṇa iṣyate | kakubhodumbarāśvattha-jambū-kaṭphala-lodhra-jaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वक्-चूर्णैश् चूर्णिता व्रणाः त्वक्-चूर्णैश् चूर्णिता व्रणाः । लाक्षा-मनोह्वा-मञ्जिष्ठा-हरिताल-निशा-द्वयैः

tvak-cūrṇaiś cūrṇitā vraṇāḥ tvak-cūrṇaiś cūrṇitā vraṇāḥ | lākṣā-manohvā-mañjiṣṭhā-haritāla-niśā-dvayaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रलेपः स-घृत-क्षौद्रस् त्वग्-विशुद्धि-करः परम् । कालीयक-लताम्रास्थि-हेम-काला-रसोत्तमैः

pralepaḥ sa-ghṛta-kṣaudras tvag-viśuddhi-karaḥ param | kālīyaka-latāmrāsthi-hema-kālā-rasottamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लेपः स-गो-मय-रसः स-वर्ण-करणः परम् । दग्धो वारण-दन्तो ऽन्तर्-धूमं तैलं रसाञ्जनम्

lepaḥ sa-go-maya-rasaḥ sa-varṇa-karaṇaḥ param | dagdho vāraṇa-danto 'ntar-dhūmaṃ tailaṃ rasāñjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोम-संजननो लेपस् तद्-वत् तैल-परिप्लुता । चतुष्-पान्-नख-रोमास्थि-त्वक्-शृङ्ग-खुर-जा मषी

roma-saṃjanano lepas tad-vat taila-pariplutā | catuṣ-pān-nakha-romāsthi-tvak-śṛṅga-khura-jā maṣī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रणिनः शस्त्र-कर्मोक्तं पथ्या-पथ्यान्नम् आदिशेत् । द्वे पञ्च-मूले वर्गश् च वात-घ्नो वातिके हितः

vraṇinaḥ śastra-karmoktaṃ pathyā-pathyānnam ādiśet | dve pañca-mūle vargaś ca vāta-ghno vātike hitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यग्रोध-पद्मकाद्यौ तु तद्-वत् पित्त-प्रदूषिते । आरग्वधादिः श्लेष्म-घ्नः कफे मिश्रास् तु मिश्र-जे

nyagrodha-padmakādyau tu tad-vat pitta-pradūṣite | āragvadhādiḥ śleṣma-ghnaḥ kaphe miśrās tu miśra-je

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एभिः प्रक्षालनं लेपो घृतं तैलं रस-क्रिया । चूर्णो वर्तिश् च संयोज्य व्रणे सप्त यथा-यथम्

ebhiḥ prakṣālanaṃ lepo ghṛtaṃ tailaṃ rasa-kriyā | cūrṇo vartiś ca saṃyojya vraṇe sapta yathā-yatham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.