विस्रावयेज् जलौकोभिर् अ-पक्वाम् अजगल्लिकाम् । स्वेदयित्वा यव-प्रख्यां विलयाय प्रलेपयेत्
visrāvayej jalaukobhir a-pakvām ajagallikām | svedayitvā yava-prakhyāṃ vilayāya pralepayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Vagbhata: Astangahrdayasutra·113
Vagbhata: Astangahrdayasutra 113
दारु-कुष्ठ-मनोह्वालैर् इत्य् आ-पाषाण-गर्दभात् । विधिस् तांश् चाचरेत् पक्वान् व्रण-वत् साजगल्लिकान्
dāru-kuṣṭha-manohvālair ity ā-pāṣāṇa-gardabhāt | vidhis tāṃś cācaret pakvān vraṇa-vat sājagallikān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोध्र-कुस्तुम्बुरु-वचाः प्रलेपो मुख-दूषिके । वट-पल्लव-युक्ता वा नारिकेलोत्थ-शुक्तयः
lodhra-kustumburu-vacāḥ pralepo mukha-dūṣike | vaṭa-pallava-yuktā vā nārikelottha-śuktayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अ-शान्तौ वमनं नस्यं ललाटे च सिरा-व्यधः । निम्बाम्बु-वान्तो निम्बाम्बु-साधितं पद्म-कण्टके
a-śāntau vamanaṃ nasyaṃ lalāṭe ca sirā-vyadhaḥ | nimbāmbu-vānto nimbāmbu-sādhitaṃ padma-kaṇṭake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्त-विसर्प-वत् तद्-वत् प्रत्याख्यायाग्नि-रोहिणीम् ॥ ५एफ़् ॥ विलङ्घनं रक्त-विमोक्षणं च विरूक्षणं काय-विशोधनं च । धात्री-प्रयोगाञ् छिशिर-प्रदेहान् कुर्यात् सदा जालक-गर्दभस्य
pitta-visarpa-vat tad-vat pratyākhyāyāgni-rohiṇīm || 5ef || vilaṅghanaṃ rakta-vimokṣaṇaṃ ca virūkṣaṇaṃ kāya-viśodhanaṃ ca | dhātrī-prayogāñ chiśira-pradehān kuryāt sadā jālaka-gardabhasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदारिकां हृते रक्ते श्लेष्म-ग्रन्थि-वद् आचरेत् । मेदो-ऽर्बुद-क्रियां कुर्यात् सु-तरां शर्करार्बुदे
vidārikāṃ hṛte rakte śleṣma-granthi-vad ācaret | medo-'rbuda-kriyāṃ kuryāt su-tarāṃ śarkarārbude
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवृद्धं सु-बहु-च्छिद्रं स-शोफं मर्मणि स्थितम् । वल्मीकं हस्त-पादे च वर्जयेद् इतरत् पुनः
pravṛddhaṃ su-bahu-cchidraṃ sa-śophaṃ marmaṇi sthitam | valmīkaṃ hasta-pāde ca varjayed itarat punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धस्यास्रे हृते लिम्पेत् स-पट्व्-आरेवतामृतैः । श्यामा-कुलत्थिका-मूल-दन्ती-पलल-सक्तुभिः
śuddhasyāsre hṛte limpet sa-paṭv-ārevatāmṛtaiḥ | śyāmā-kulatthikā-mūla-dantī-palala-saktubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्वे तु दुष्ट-मांसानि गतीः सर्वाश् च शोधयेत् । शस्त्रेण सम्यग् अनु च क्षारेण ज्वलनेन वा
pakve tu duṣṭa-māṃsāni gatīḥ sarvāś ca śodhayet | śastreṇa samyag anu ca kṣāreṇa jvalanena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शस्त्रेणोत्कृत्य निः-शेषं स्नेहेन कदरं दहेत् । निरुद्ध-मणि-वत् कार्यं रुद्ध-पायोश् चिकित्सितम्
śastreṇotkṛtya niḥ-śeṣaṃ snehena kadaraṃ dahet | niruddha-maṇi-vat kāryaṃ ruddha-pāyoś cikitsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिप्यं शुद्ध्या जितोष्माणं साधयेच् छस्त्र-कर्मणा । दुष्टं कु-नखम् अप्य् एवं चरणाव् अलसे पुनः
cipyaṃ śuddhyā jitoṣmāṇaṃ sādhayec chastra-karmaṇā | duṣṭaṃ ku-nakham apy evaṃ caraṇāv alase punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धान्याम्ल-सिक्तौ कासीस-पटोली-रोचना-तिलैः । स-निम्ब-पत्त्रैर् आलिम्पेद् दहेत् तु तिल-कालकान्
dhānyāmla-siktau kāsīsa-paṭolī-rocanā-tilaiḥ | sa-nimba-pattrair ālimped dahet tu tila-kālakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मषांश् च सूर्य-कान्तेन क्षारेण यदि वाग्निना । तद्-वद् उत्कृत्य शस्त्रेण चर्म-कील-जतू-मणी
maṣāṃś ca sūrya-kāntena kṣāreṇa yadi vāgninā | tad-vad utkṛtya śastreṇa carma-kīla-jatū-maṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लाञ्छनादि-त्रये कुर्याद् यथासन्नं सिरा-व्यधम् । लेपयेत् क्षीर-पिष्टैश् च क्षीरि-वृक्ष-त्वग्-अङ्कुरैः
lāñchanādi-traye kuryād yathāsannaṃ sirā-vyadham | lepayet kṣīra-piṣṭaiś ca kṣīri-vṛkṣa-tvag-aṅkuraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यङ्गेषु चार्जुन-त्वग् वा मञ्जिष्ठा वा स-माक्षिका । लेपः स-नव-नीता वा श्वेताश्व-खुर-जा मषी
vyaṅgeṣu cārjuna-tvag vā mañjiṣṭhā vā sa-mākṣikā | lepaḥ sa-nava-nītā vā śvetāśva-khura-jā maṣī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्त-चन्दन-मञ्जिष्ठा-कुष्ठ-लोध्र-प्रियङ्गवः । वटाङ्कुरा मसूराश् च व्यङ्ग-घ्ना मुख-कान्ति-दाः
rakta-candana-mañjiṣṭhā-kuṣṭha-lodhra-priyaṅgavaḥ | vaṭāṅkurā masūrāś ca vyaṅga-ghnā mukha-kānti-dāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वे जीरके कृष्ण-तिलाः सर्षपाः पयसा सह । पिष्टाः कुर्वन्ति वक्त्रेन्दुम् अपास्त-व्यङ्ग-लाञ्छनम्
dve jīrake kṛṣṇa-tilāḥ sarṣapāḥ payasā saha | piṣṭāḥ kurvanti vaktrendum apāsta-vyaṅga-lāñchanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीर-पिष्टा घृत-क्षौद्र-युक्ता वा भृष्ट-निस्-तुषाः । मसूराः क्षीर-पिष्टा वा तीक्ष्णाः शाल्मलि-कण्टकाः
kṣīra-piṣṭā ghṛta-kṣaudra-yuktā vā bhṛṣṭa-nis-tuṣāḥ | masūrāḥ kṣīra-piṣṭā vā tīkṣṇāḥ śālmali-kaṇṭakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स-गुडः कोल-मज्जा वा शशासृक्-क्षौद्र-कल्कितः । सप्ताहं मातुलुङ्ग-स्थं कुष्ठं वा मधुनान्वितम्
sa-guḍaḥ kola-majjā vā śaśāsṛk-kṣaudra-kalkitaḥ | saptāhaṃ mātuluṅga-sthaṃ kuṣṭhaṃ vā madhunānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिष्टा वा छाग-पयसा स-क्षौद्रा मौसली जटा । गोर् अस्थि मुसली-मूल-युक्तं वा साज्य-माक्षिकम्
piṣṭā vā chāga-payasā sa-kṣaudrā mausalī jaṭā | gor asthi musalī-mūla-yuktaṃ vā sājya-mākṣikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्ब्व्-आम्र-पल्लवा मस्तु हरिद्रे द्वे नवो गुडः । लेपः स-वर्ण-कृत् पिष्टं स्व-रसेन च तिन्दुकम्
jambv-āmra-pallavā mastu haridre dve navo guḍaḥ | lepaḥ sa-varṇa-kṛt piṣṭaṃ sva-rasena ca tindukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पलम् उत्पल-कुष्ठं प्रियङ्गु-कालीयकं बदर-मज्जा । इदम् उद्वर्तनम् आस्यं करोति शतपत्त्र-संकाशम्
utpalam utpala-kuṣṭhaṃ priyaṅgu-kālīyakaṃ badara-majjā | idam udvartanam āsyaṃ karoti śatapattra-saṃkāśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एभिर् एवौषधैः पिष्टैर् मुखाभ्यङ्गाय साधयेत् । यथा-दोषर्तुकान् स्नेहान् मधुक-क्वाथ-संयुतैः
ebhir evauṣadhaiḥ piṣṭair mukhābhyaṅgāya sādhayet | yathā-doṣartukān snehān madhuka-kvātha-saṃyutaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यवान् सर्ज-रसं लोध्रम् उशीरं मदनं मधु । घृतं गुडं च गो-मूत्रे पचेद् आ-दर्वि-लेपनात्
yavān sarja-rasaṃ lodhram uśīraṃ madanaṃ madhu | ghṛtaṃ guḍaṃ ca go-mūtre paced ā-darvi-lepanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अभ्यङ्गान् निहन्त्य् आशु नीलिका-व्यङ्ग-दूषिकान् । मुखं करोति पद्माभं पादौ पद्म-दलोपमौ
tad abhyaṅgān nihanty āśu nīlikā-vyaṅga-dūṣikān | mukhaṃ karoti padmābhaṃ pādau padma-dalopamau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुङ्कुमोशीर-कालीय-लाक्षा-यष्ट्य्-आह्व-चन्दनम् । न्यग्रोध-पादांस् तरुणान् पद्मकं पद्म-केसरम्
kuṅkumośīra-kālīya-lākṣā-yaṣṭy-āhva-candanam | nyagrodha-pādāṃs taruṇān padmakaṃ padma-kesaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स-नीलोत्पल-मञ्जिष्ठं पालिकं सलिलाढके । पक्त्वा पादावशेषेण तेन पिष्टैश् च कार्षिकैः
sa-nīlotpala-mañjiṣṭhaṃ pālikaṃ salilāḍhake | paktvā pādāvaśeṣeṇa tena piṣṭaiś ca kārṣikaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लाक्षा-पत्तङ्ग-मञ्जिष्ठा-यष्टीमधुक-कुङ्कुमैः । अजा-क्षीरं द्वि-गुणितं तैलस्य कुडवं पचेत्
lākṣā-pattaṅga-mañjiṣṭhā-yaṣṭīmadhuka-kuṅkumaiḥ | ajā-kṣīraṃ dvi-guṇitaṃ tailasya kuḍavaṃ pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीलिका-पलित-व्यङ्ग-वली-तिलक-दूषिकान् । हन्ति तन् नस्यम् अभ्यस्तं मुखोपचय-वर्ण-कृत्
nīlikā-palita-vyaṅga-valī-tilaka-dūṣikān | hanti tan nasyam abhyastaṃ mukhopacaya-varṇa-kṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्त्रं पाण्डु वटस्य चन्दन-युगं कालीयकं पारदं ॥ ३१च् ॥ पत्तङ्गं कनक-त्वचं कमल-जं बीजं तथा केसरम् ॥ ३१द् ॥ सिक्थं तुत्थं पद्मकाद्यो वसाज्यं मज्जा क्षीरं क्षीरि-वृक्षाम्बु चाग्नौ । सिद्धं सिद्धं व्यङ्ग-नील्य्-आदि-नाशे वक्त्रे छायाम् ऐन्दवीं चाशु धत्ते
pattraṃ pāṇḍu vaṭasya candana-yugaṃ kālīyakaṃ pāradaṃ || 31c || pattaṅgaṃ kanaka-tvacaṃ kamala-jaṃ bījaṃ tathā kesaram || 31d || sikthaṃ tutthaṃ padmakādyo vasājyaṃ majjā kṣīraṃ kṣīri-vṛkṣāmbu cāgnau | siddhaṃ siddhaṃ vyaṅga-nīly-ādi-nāśe vaktre chāyām aindavīṃ cāśu dhatte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्कव-स्व-रस-क्षीर-तोयानीष्टानि नावने । प्रसुप्तौ वात-कुष्ठोक्तं कुर्याद् दाहं च वह्निना
mārkava-sva-rasa-kṣīra-toyānīṣṭāni nāvane | prasuptau vāta-kuṣṭhoktaṃ kuryād dāhaṃ ca vahninā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.