Vagbhata: Astangahrdayasutra 115

मेढ्र-मध्ये सिरां विध्येद् उपदंशे नवोत्थिते । शीतां कुर्यात् क्रियां शुद्धिं विरेकेण विशेषतः

meḍhra-madhye sirāṃ vidhyed upadaṃśe navotthite | śītāṃ kuryāt kriyāṃ śuddhiṃ virekeṇa viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिल-कल्क-घृत-क्षौद्रैर् लेपः पक्वे तु पाटिते । जम्ब्व्-आम्र-सुमनो-नीप-श्वेत-काम्बोजिकाङ्कुरान्

tila-kalka-ghṛta-kṣaudrair lepaḥ pakve tu pāṭite | jambv-āmra-sumano-nīpa-śveta-kāmbojikāṅkurān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शल्लकी-बदरी-बिल्व-पलाश-तिनिशोद्भवाः । त्वचः क्षीरि-द्रुमाणां च त्रि-फलां च पचेज् जले

śallakī-badarī-bilva-palāśa-tiniśodbhavāḥ | tvacaḥ kṣīri-drumāṇāṃ ca tri-phalāṃ ca pacej jale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स क्वाथः क्षालनं तेन पक्वं तैलं च रोपणम् । तुत्थ-गैरिक-लोध्रैला-मनोह्वाल-रसाञ्जनैः

sa kvāthaḥ kṣālanaṃ tena pakvaṃ tailaṃ ca ropaṇam | tuttha-gairika-lodhrailā-manohvāla-rasāñjanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरेणु-पुष्प-कासीस-सौराष्ट्री-लवणोत्तमैः । लेपः क्षौद्र-द्रुतैः सूक्ष्मैर् उपदंश-व्रणापहः

hareṇu-puṣpa-kāsīsa-saurāṣṭrī-lavaṇottamaiḥ | lepaḥ kṣaudra-drutaiḥ sūkṣmair upadaṃśa-vraṇāpahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपाले त्रि-फला दग्धा स-घृता रोपणं परम् । सामान्यं साधनम् इदं प्रति-दोषं तु शोफ-वत्

kapāle tri-phalā dagdhā sa-ghṛtā ropaṇaṃ param | sāmānyaṃ sādhanam idaṃ prati-doṣaṃ tu śopha-vat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च याति यथा पाकं प्रयतेत तथा भृशम् । पक्वैः स्नायु-सिरा-मांसैः प्रायो नश्यति हि ध्वजः

na ca yāti yathā pākaṃ prayateta tathā bhṛśam | pakvaiḥ snāyu-sirā-māṃsaiḥ prāyo naśyati hi dhvajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्शसां छिन्न-दग्धानां क्रिया कार्योपदंश-वत् । सर्षपा लिखिताः सूक्ष्मैः कषायैर् अवचूर्णयेत्

arśasāṃ chinna-dagdhānāṃ kriyā kāryopadaṃśa-vat | sarṣapā likhitāḥ sūkṣmaiḥ kaṣāyair avacūrṇayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैर् एवाभ्यञ्जनं तैलं साधयेद् व्रण-रोपणम् । क्रियेयम् अवमन्थे ऽपि रक्तं स्राव्यं तथोभयोः

tair evābhyañjanaṃ tailaṃ sādhayed vraṇa-ropaṇam | kriyeyam avamanthe 'pi raktaṃ srāvyaṃ tathobhayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुम्भीकायां हरेद् रक्तं पक्वायां शोधिते व्रणे । तिन्दुक-त्रि-फला-लोध्रैर् लेपस् तैलं च रोपणम्

kumbhīkāyāṃ hared raktaṃ pakvāyāṃ śodhite vraṇe | tinduka-tri-phalā-lodhrair lepas tailaṃ ca ropaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलज्यां स्रुत-रक्तायाम् अयम् एव क्रिया-क्रमः । उत्तमाख्यां तु पिटिकां संछिद्य बडिशोद्धृताम्

alajyāṃ sruta-raktāyām ayam eva kriyā-kramaḥ | uttamākhyāṃ tu piṭikāṃ saṃchidya baḍiśoddhṛtām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्कैश् चूर्णैः कषायाणां क्षौद्र-युक्तैर् उपाचरेत् । क्रमः पित्त-विसर्पोक्तः पुष्कर-व्यूढयोर् हितः

kalkaiś cūrṇaiḥ kaṣāyāṇāṃ kṣaudra-yuktair upācaret | kramaḥ pitta-visarpoktaḥ puṣkara-vyūḍhayor hitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वक्-पाके स्पर्श-हान्यां च सेचयेद् मृदितं पुनः । बला-तैलेन कोष्णेन मधुरैश् चोपनाहयेत्

tvak-pāke sparśa-hānyāṃ ca secayed mṛditaṃ punaḥ | balā-tailena koṣṇena madhuraiś copanāhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्ठीलिकां हृते रक्ते श्लेष्म-ग्रन्थि-वद् आचरेत् । निवृत्तं सर्पिषाभ्यज्य स्वेदयित्वोपनाहयेत्

aṣṭhīlikāṃ hṛte rakte śleṣma-granthi-vad ācaret | nivṛttaṃ sarpiṣābhyajya svedayitvopanāhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रि-रात्रं पञ्च-रात्रं वा सु-स्निग्धैः शाल्वणादिभिः । स्वेदयित्वा ततो भूयः स्निग्धं चर्म समानयेत्

tri-rātraṃ pañca-rātraṃ vā su-snigdhaiḥ śālvaṇādibhiḥ | svedayitvā tato bhūyaḥ snigdhaṃ carma samānayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मणिं प्रपीड्य शनकैः प्रविष्टे चोपनाहनम् । मणौ पुनः पुनः स्निग्धं भोजनं चात्र शस्यते

maṇiṃ prapīḍya śanakaiḥ praviṣṭe copanāhanam | maṇau punaḥ punaḥ snigdhaṃ bhojanaṃ cātra śasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयम् एव प्रयोज्यः स्याद् अवपाट्याम् अपि क्रमः । नाडीम् उभयतो-द्वारां निरुद्धे जतुना सृताम्

ayam eva prayojyaḥ syād avapāṭyām api kramaḥ | nāḍīm ubhayato-dvārāṃ niruddhe jatunā sṛtām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेहाक्तां स्रोतसि न्यस्य सिञ्चेत् स्नेहैश् चलापहैः । त्र्य्-अहात् त्र्य्-अहात् स्थूल-तरां न्यस्य नाडीं विवर्धयेत्

snehāktāṃ srotasi nyasya siñcet snehaiś calāpahaiḥ | try-ahāt try-ahāt sthūla-tarāṃ nyasya nāḍīṃ vivardhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रोतो-द्वारम् अ-सिद्धौ तु विद्वान् शस्त्रेण पाटयेत् । सेवनीं वर्जयन् युञ्ज्यात् सद्यः-क्षत-विधिं ततः

sroto-dvāram a-siddhau tu vidvān śastreṇa pāṭayet | sevanīṃ varjayan yuñjyāt sadyaḥ-kṣata-vidhiṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रन्थितं स्वेदितं नाड्या स्निग्धोष्णैर् उपनाहयेत् । लिम्पेत् कषायैः स-क्षौद्रैर् लिखित्वा शत-पोनकम्

granthitaṃ sveditaṃ nāḍyā snigdhoṣṇair upanāhayet | limpet kaṣāyaiḥ sa-kṣaudrair likhitvā śata-ponakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्त-विद्रधि-वत् कार्या चिकित्सा शोणितार्बुदे । व्रणोपचारं सर्वेषु यथावस्थं प्रयोजयेत्

rakta-vidradhi-vat kāryā cikitsā śoṇitārbude | vraṇopacāraṃ sarveṣu yathāvasthaṃ prayojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योनि-व्यापत्सु भूयिष्ठं शस्यते कर्म वात-जित् । स्नेहन-स्वेद-वस्त्य्-आदि वात-जासु विशेषतः

yoni-vyāpatsu bhūyiṣṭhaṃ śasyate karma vāta-jit | snehana-sveda-vasty-ādi vāta-jāsu viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न हि वाताद् ऋते योनिर् वनितानां प्रदुष्यति । अतो जित्वा तम् अन्यस्य कुर्याद् दोषस्य भेषजम्

na hi vātād ṛte yonir vanitānāṃ praduṣyati | ato jitvā tam anyasya kuryād doṣasya bheṣajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्याद् दोष-भेषजम् पाययेत बला-तैलं मिश्रकं सु-कुमारकम् । स्निग्ध-स्विन्नां तथा योनिं दुः-स्थितां स्थापयेत् समाम्

kuryād doṣa-bheṣajam pāyayeta balā-tailaṃ miśrakaṃ su-kumārakam | snigdha-svinnāṃ tathā yoniṃ duḥ-sthitāṃ sthāpayet samām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाययेद् वा बला-तैलं पाणिना नमयेज् जिह्मां संवृतां व्यधयेत् पुनः । प्रवेशयेन् निःसृतां च विवृतां परिवर्तयेत्

pāyayed vā balā-tailaṃ pāṇinā namayej jihmāṃ saṃvṛtāṃ vyadhayet punaḥ | praveśayen niḥsṛtāṃ ca vivṛtāṃ parivartayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवृतां व्यासयेत् पुनः स्थानापवृत्ता योनिर् हि शल्य-भूता स्त्रियो मता । कर्मभिर् वमनाद्यैश् च मृदुभिर् योजयेत् स्त्रियम्

saṃvṛtāṃ vyāsayet punaḥ sthānāpavṛttā yonir hi śalya-bhūtā striyo matā | karmabhir vamanādyaiś ca mṛdubhir yojayet striyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वतः सु-विशुद्धायाः शेषं कर्म विधीयते । वस्त्य्-अभ्यङ्ग-परीषेक-प्रलेप-पिचु-धारणम्

sarvataḥ su-viśuddhāyāḥ śeṣaṃ karma vidhīyate | vasty-abhyaṅga-parīṣeka-pralepa-picu-dhāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काश्मर्य-त्रि-फला-द्राक्षा-कासमर्द-निशा-द्वयैः । गुडूची-सैर्यकाभीरु-शुकनासा-पुनर्नवैः

kāśmarya-tri-phalā-drākṣā-kāsamarda-niśā-dvayaiḥ | guḍūcī-sairyakābhīru-śukanāsā-punarnavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परूषकैश् च विपचेत् प्रस्थम् अक्ष-समैर् घृतात् । योनि-वात-विकार-घ्नं तत् पीतं गर्भ-दं परम्

parūṣakaiś ca vipacet prastham akṣa-samair ghṛtāt | yoni-vāta-vikāra-ghnaṃ tat pītaṃ garbha-daṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षैः प्रस्थ-समं घृतम् वचोपकुञ्चिकाजाजी-कृष्णा-वृषक-सैन्धवम् । अजमोदा-यव-क्षार-शर्करा-चित्रकान्वितम्

akṣaiḥ prastha-samaṃ ghṛtam vacopakuñcikājājī-kṛṣṇā-vṛṣaka-saindhavam | ajamodā-yava-kṣāra-śarkarā-citrakānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिष्ट्वा प्रसन्नयालोड्य खादेत् तद् घृत-भर्जितम् । योनि-पार्श्वार्ति-हृद्-रोग-गुल्मार्शो-विनिवृत्तये

piṣṭvā prasannayāloḍya khādet tad ghṛta-bharjitam | yoni-pārśvārti-hṛd-roga-gulmārśo-vinivṛttaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषकं मातुलुङ्गस्य मूलानि मदयन्तिकाम् । पिबेन् मद्यैः स-लवणैस् तथा कृष्णोपकुञ्चिके

vṛṣakaṃ mātuluṅgasya mūlāni madayantikām | piben madyaiḥ sa-lavaṇais tathā kṛṣṇopakuñcike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रास्ना-श्वदंष्ट्रा-वृषकैः शृतं शूल-हरं पयः । गुडूची-त्रि-फला-दन्ती-क्वाथैश् च परिषेचनम्

rāsnā-śvadaṃṣṭrā-vṛṣakaiḥ śṛtaṃ śūla-haraṃ payaḥ | guḍūcī-tri-phalā-dantī-kvāthaiś ca pariṣecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नत-वार्ताकिनी-कुष्ठ-सैन्धवामरदारुभिः । तैलात् प्रसाधिताद् धार्यः पिचुर् योनौ रुजापहः

nata-vārtākinī-kuṣṭha-saindhavāmaradārubhiḥ | tailāt prasādhitād dhāryaḥ picur yonau rujāpahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्तलानां तु योनीनां सेकाभ्यङ्ग-पिचु-क्रियाः । शीताः पित्त-जितः कार्याः स्नेहनार्थं घृतानि च

pittalānāṃ tu yonīnāṃ sekābhyaṅga-picu-kriyāḥ | śītāḥ pitta-jitaḥ kāryāḥ snehanārthaṃ ghṛtāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतावरी-मूल-तुला-चतुष्कात् क्षुण्ण-पीडितात् । रसेन क्षीर-तुल्येन पाचयेत घृताढकम्

śatāvarī-mūla-tulā-catuṣkāt kṣuṇṇa-pīḍitāt | rasena kṣīra-tulyena pācayeta ghṛtāḍhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवनीयैः शतावर्या मृद्वीकाभिः परूषकैः । पिष्टैः प्रियालैश् चाक्षांशैर् द्वि-बला-मधुकान्वितैः

jīvanīyaiḥ śatāvaryā mṛdvīkābhiḥ parūṣakaiḥ | piṣṭaiḥ priyālaiś cākṣāṃśair dvi-balā-madhukānvitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्ध-शीते तु मधुनः पिप्पल्याश् च पलाष्टकम् । शर्कराया दश-पलं क्षिपेल् लिह्यात् पिचुं ततः

siddha-śīte tu madhunaḥ pippalyāś ca palāṣṭakam | śarkarāyā daśa-palaṃ kṣipel lihyāt picuṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योन्य्-असृक्-शुक्र-दोष-घ्नं वृष्यं पुं-सवनं परम् । क्षतं क्षयम् असृक्-पित्तं कासं श्वासं हलीमकम्

yony-asṛk-śukra-doṣa-ghnaṃ vṛṣyaṃ puṃ-savanaṃ param | kṣataṃ kṣayam asṛk-pittaṃ kāsaṃ śvāsaṃ halīmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामलां वात-रुधिरं विसर्पं हृच्-छिरो-ग्रहम् । अपस्मारार्दितायाम-मदोन्मादांश् च नाशयेत्

kāmalāṃ vāta-rudhiraṃ visarpaṃ hṛc-chiro-graham | apasmārārditāyāma-madonmādāṃś ca nāśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् एव पयः-सर्पिर् जीवनीयोपसाधितम् । गर्भ-दं पित्त-जानां च रोगाणां परमं हितम्

evam eva payaḥ-sarpir jīvanīyopasādhitam | garbha-daṃ pitta-jānāṃ ca rogāṇāṃ paramaṃ hitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बला-द्रोण-द्वय-क्वाथे घृत-तैलाढकं पचेत् । क्षीरे चतुर्-गुणे कृष्णा-काकनासा-सितान्वितैः

balā-droṇa-dvaya-kvāthe ghṛta-tailāḍhakaṃ pacet | kṣīre catur-guṇe kṛṣṇā-kākanāsā-sitānvitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवन्ती-क्षीर-काकोली-स्थिरा-वीरर्द्धि-जीवकैः । पयस्या-श्रावणी-मुद्ग-पीलु-माषाख्य-पर्णिभिः

jīvantī-kṣīra-kākolī-sthirā-vīrarddhi-jīvakaiḥ | payasyā-śrāvaṇī-mudga-pīlu-māṣākhya-parṇibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

-पीलु-माषाखुकर्णिभिः वात-पित्तामयान् हत्वा पानाद् गर्भं दधाति तत् । रक्त-योन्याम् असृग्-वर्णैर् अनुबन्धम् अवेक्ष्य च

-pīlu-māṣākhukarṇibhiḥ vāta-pittāmayān hatvā pānād garbhaṃ dadhāti tat | rakta-yonyām asṛg-varṇair anubandham avekṣya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा-दोषोदयं युञ्ज्याद् रक्त-स्थापनम् औषधम् । पाठां जम्ब्व्-आम्रयोर् अस्थि शिलोद्भेदं रसाञ्जनम्

yathā-doṣodayaṃ yuñjyād rakta-sthāpanam auṣadham | pāṭhāṃ jambv-āmrayor asthi śilodbhedaṃ rasāñjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुङ्कुम-बिल्वातिविषा-माक्षीक-रसाञ्जनैः स-किञ्जल्कैः । पिष्टैर् घृतं विपक्वं द्वि-गुणाज-क्षीर-संयुक्तम् ॥ ४५।१+२ ॥ स्त्रीणाम् अपत्य-जननं योनि-रुजा-दोष-जित् सदा युञ्ज्यात् । उत्तर-वस्तिषु सर्पिर् योज्यं कल्याणकं नाम ॥ ४५।१+३ ॥ अम्बष्ठां शाल्मली-पिच्छां समङ्गां वत्सक-त्वचम् । बाह्लीक-बिल्वातिविषा-लोध्र-तोयद-गैरिकम्

kuṅkuma-bilvātiviṣā-mākṣīka-rasāñjanaiḥ sa-kiñjalkaiḥ | piṣṭair ghṛtaṃ vipakvaṃ dvi-guṇāja-kṣīra-saṃyuktam || 45.1+2 || strīṇām apatya-jananaṃ yoni-rujā-doṣa-jit sadā yuñjyāt | uttara-vastiṣu sarpir yojyaṃ kalyāṇakaṃ nāma || 45.1+3 || ambaṣṭhāṃ śālmalī-picchāṃ samaṅgāṃ vatsaka-tvacam | bāhlīka-bilvātiviṣā-lodhra-toyada-gairikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुण्ठी-मधूक-माचीक-रक्त-चन्दन-कट्फलम् । कट्वङ्ग-वत्सकानन्ता-धातकी-मधुकार्जुनम्

śuṇṭhī-madhūka-mācīka-rakta-candana-kaṭphalam | kaṭvaṅga-vatsakānantā-dhātakī-madhukārjunam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्ये गृहीत्वा संचूर्ण्य स-क्षौद्रं तण्डुलाम्भसा । पिबेद् अर्शःस्व् अतीसारे रक्तं यश् चोपवेश्यते

puṣye gṛhītvā saṃcūrṇya sa-kṣaudraṃ taṇḍulāmbhasā | pibed arśaḥsv atīsāre raktaṃ yaś copaveśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोषा जन्तु-कृता ये च बालानां तांश् च नाशयेत् । योनि-दोषं रजो-दोषं श्याव-श्वेतारुणासितम्

doṣā jantu-kṛtā ye ca bālānāṃ tāṃś ca nāśayet | yoni-doṣaṃ rajo-doṣaṃ śyāva-śvetāruṇāsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णं पुष्यानुगं नाम हितम् आत्रेय-पूजितम् । योन्यां बलास-दुष्टायां सर्वं रूक्षोष्णम् औषधम्

cūrṇaṃ puṣyānugaṃ nāma hitam ātreya-pūjitam | yonyāṃ balāsa-duṣṭāyāṃ sarvaṃ rūkṣoṣṇam auṣadham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धातक्य्-आमलकी-पत्त्र-स्रोतो-ज-मधुकोत्पलैः । जम्ब्व्-आम्र-सार-कासीस-लोध्र-कट्फल-तिन्दुकैः

dhātaky-āmalakī-pattra-sroto-ja-madhukotpalaiḥ | jambv-āmra-sāra-kāsīsa-lodhra-kaṭphala-tindukaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौराष्ट्रिका-दाडिम-त्वग्-उदुम्बर-शलाटुभिः । अक्ष-मात्रैर् अजा-मूत्रे क्षीरे च द्वि-गुणे पचेत्

saurāṣṭrikā-dāḍima-tvag-udumbara-śalāṭubhiḥ | akṣa-mātrair ajā-mūtre kṣīre ca dvi-guṇe pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैल-प्रस्थं तद् अभ्यङ्ग-पिचु-वस्तिषु योजयेत् । तेन शूनोन्नता स्तब्धा पिच्छिला स्राविणी तथा

taila-prasthaṃ tad abhyaṅga-picu-vastiṣu yojayet | tena śūnonnatā stabdhā picchilā srāviṇī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्लुतोपप्लुता योनिः सिध्येत् स-स्फोट-शूलिनी । यवान्नम् अभयारिष्टं सीधु तैलं च शीलयेत्

viplutopaplutā yoniḥ sidhyet sa-sphoṭa-śūlinī | yavānnam abhayāriṣṭaṃ sīdhu tailaṃ ca śīlayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिप्पल्य्-अयो-रजः-पथ्या-प्रयोगांश् च स-माक्षिकान् । कासीसं त्रि-फला काङ्क्षी साम्र-जम्ब्व्-अस्थि धातकी

pippaly-ayo-rajaḥ-pathyā-prayogāṃś ca sa-mākṣikān | kāsīsaṃ tri-phalā kāṅkṣī sāmra-jambv-asthi dhātakī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पैच्छिल्ये क्षौद्र-संयुक्तश् चूर्णो वैशद्य-कारकः । पलाश-धातकी-जम्बू-समङ्गा-मोच-सर्ज-जः

paicchilye kṣaudra-saṃyuktaś cūrṇo vaiśadya-kārakaḥ | palāśa-dhātakī-jambū-samaṅgā-moca-sarja-jaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्-गन्धे पिच्छिले क्लेदे स्तम्भनश् चूर्ण इष्यते । आरग्वधादि-वर्गस्य कषायः परिषेचनम्

dur-gandhe picchile klede stambhanaś cūrṇa iṣyate | āragvadhādi-vargasya kaṣāyaḥ pariṣecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तब्धानां कर्कशानां च कार्यं मार्दव-कारकम् । धारणं वेसवारस्य कृशरा-पायसस्य च

stabdhānāṃ karkaśānāṃ ca kāryaṃ mārdava-kārakam | dhāraṇaṃ vesavārasya kṛśarā-pāyasasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्-गन्धानां कषायः स्यात् तैलं वा कल्क एव वा । चूर्णो वा सर्व-गन्धानां पूति-गन्धापकर्षणः

dur-gandhānāṃ kaṣāyaḥ syāt tailaṃ vā kalka eva vā | cūrṇo vā sarva-gandhānāṃ pūti-gandhāpakarṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लेष्मलानां कटु-प्रायाः स-मूत्रा वस्तयो हिताः । पित्ते स-मधुक-क्षीरा वाते तैलाम्ल-संयुताः

śleṣmalānāṃ kaṭu-prāyāḥ sa-mūtrā vastayo hitāḥ | pitte sa-madhuka-kṣīrā vāte tailāmla-saṃyutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संनिपात-समुत्थायाः कर्म साधारणं हितम् । एवं योनिषु शुद्धासु गर्भं विन्दन्ति योषितः

saṃnipāta-samutthāyāḥ karma sādhāraṇaṃ hitam | evaṃ yoniṣu śuddhāsu garbhaṃ vindanti yoṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मकोत्पल-बिल्वाब्द-कट्फलैः साधिता निशा । धातक्य्-अतिविषा-मांसी-पाठा-मोच-रसोदकम् ॥ ६१।१+२ ॥ मधूकं मधुकानन्ता-शारिवा-दाडिम-[त्व]चम् । मृल्-लोध्रार्जुन-शैलेय-समङ्गा नागराः समाः ॥ ६१।१+३ ॥ चूर्णं श्रेष्ठाम्बुना पीतं हन्ति लोहित-मेहिनम् । मूर्छा-तृष्णा-ज्वरार्ताय रक्तातीसार-मेहिनाम् ॥ ६१।१+४ ॥ स्त्रीणाम् असृग्-दरं याति गर्भ-संस्थापनं परम् ॥ ६१।१+५अब् ॥ अ-दुष्टे प्राकृते बीजे जीवोपक्रमणे सति । पञ्च-कर्म-विशुद्धस्य पुरुषस्यापि चेन्द्रियम्

padmakotpala-bilvābda-kaṭphalaiḥ sādhitā niśā | dhātaky-ativiṣā-māṃsī-pāṭhā-moca-rasodakam || 61.1+2 || madhūkaṃ madhukānantā-śārivā-dāḍima-[tva]cam | mṛl-lodhrārjuna-śaileya-samaṅgā nāgarāḥ samāḥ || 61.1+3 || cūrṇaṃ śreṣṭhāmbunā pītaṃ hanti lohita-mehinam | mūrchā-tṛṣṇā-jvarārtāya raktātīsāra-mehinām || 61.1+4 || strīṇām asṛg-daraṃ yāti garbha-saṃsthāpanaṃ param || 61.1+5ab || a-duṣṭe prākṛte bīje jīvopakramaṇe sati | pañca-karma-viśuddhasya puruṣasyāpi cendriyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परीक्ष्य वर्णैर् दोषाणां दुष्टं तद्-घ्नैर् उपाचरेत् । मञ्जिष्ठा-कुष्ठ-तगर-त्रि-फला-शर्करा-वचाः

parīkṣya varṇair doṣāṇāṃ duṣṭaṃ tad-ghnair upācaret | mañjiṣṭhā-kuṣṭha-tagara-tri-phalā-śarkarā-vacāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसं शिरीष-पत्त्राणां कल्कं च षड्-अहः पिबेत् । क्षीरोपनाशिना योषिद् ऋतु-स्नाता सुतार्थिनी ॥ ६३।१+१ ॥ द्वे निशे मधुकं मेदां दीप्यकं कटु-रोहिणीम् । पयस्या-हिङ्गु-काकोली-वाजिगन्धा-शतावरीः

rasaṃ śirīṣa-pattrāṇāṃ kalkaṃ ca ṣaḍ-ahaḥ pibet | kṣīropanāśinā yoṣid ṛtu-snātā sutārthinī || 63.1+1 || dve niśe madhukaṃ medāṃ dīpyakaṃ kaṭu-rohiṇīm | payasyā-hiṅgu-kākolī-vājigandhā-śatāvarīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिष्ट्वाक्षांशा घृत-प्रस्थं पचेत् क्षीर-चतुर्-गुणम् । योनि-शुक्र-प्रदोषेषु तत् सर्वेषु प्रशस्यते

piṣṭvākṣāṃśā ghṛta-prasthaṃ pacet kṣīra-catur-guṇam | yoni-śukra-pradoṣeṣu tat sarveṣu praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुष्यं पौष्टिकं मेध्यं धन्यं पुं-सवनं परम् । फल-सर्पिर् इति ख्यातं पुष्पे पीतं फलाय यत्

āyuṣyaṃ pauṣṭikaṃ medhyaṃ dhanyaṃ puṃ-savanaṃ param | phala-sarpir iti khyātaṃ puṣpe pītaṃ phalāya yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

म्रियमाण-प्रजानां च गर्भिणीनां च पूजितम् । एतत् परं च बालानां ग्रह-घ्नं देह-वर्धनम्

mriyamāṇa-prajānāṃ ca garbhiṇīnāṃ ca pūjitam | etat paraṃ ca bālānāṃ graha-ghnaṃ deha-vardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.