Library·Vagbhata: Astangahrdayasutra·118
सर्पाणाम् एव विण्-मूत्र-शुक्राण्ड-शव-कोथ-जाः । दोषैर् व्यस्तैः समस्तैश् च युक्ताः कीटाश् चतुर्-विधाः
sarpāṇām eva viṇ-mūtra-śukrāṇḍa-śava-kotha-jāḥ | doṣair vyastaiḥ samastaiś ca yuktāḥ kīṭāś catur-vidhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दष्टस्य कीटैर् वायव्यैर् दंशस् तोद-रुजोल्बणः । आग्नेयैर् अल्प-संस्रावो दाह-राग-विसर्प-वान्
daṣṭasya kīṭair vāyavyair daṃśas toda-rujolbaṇaḥ | āgneyair alpa-saṃsrāvo dāha-rāga-visarpa-vān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्व-पीलु-फल-प्रख्यः खर्जूर-सदृशो ऽथ-वा । कफाधिकैर् मन्द-रुजः पक्वोदुम्बर-संनिभः
pakva-pīlu-phala-prakhyaḥ kharjūra-sadṛśo 'tha-vā | kaphādhikair manda-rujaḥ pakvodumbara-saṃnibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्रावाढ्यः सर्व-लिङ्गस् तु विवर्ज्यः सांनिपातिकैः । वेगाश् च सर्प-वच् छोफो वर्धिष्णुर् विस्र-रक्त-ता
srāvāḍhyaḥ sarva-liṅgas tu vivarjyaḥ sāṃnipātikaiḥ | vegāś ca sarpa-vac chopho vardhiṣṇur visra-rakta-tā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरो-ऽक्षि-गौरवं मूर्छा भ्रमः श्वासो ऽति-वेदना । सर्वेषां कर्णिका शोफो ज्वरः कण्डूर् अ-रोचकः
śiro-'kṣi-gauravaṃ mūrchā bhramaḥ śvāso 'ti-vedanā | sarveṣāṃ karṇikā śopho jvaraḥ kaṇḍūr a-rocakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृश्चिकस्य विषं तीक्ष्णम् आदौ दहति वह्नि-वत् । ऊर्ध्वम् आरोहति क्षिप्रं दंशे पश्चात् तु तिष्ठति
vṛścikasya viṣaṃ tīkṣṇam ādau dahati vahni-vat | ūrdhvam ārohati kṣipraṃ daṃśe paścāt tu tiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दंशः सद्यो ऽति-रुक् श्यावस् तुद्यते स्फुटतीव च । ते गवादि-शकृत्-कोथाद् दिग्ध-दष्टादि-कोथतः
daṃśaḥ sadyo 'ti-ruk śyāvas tudyate sphuṭatīva ca | te gavādi-śakṛt-kothād digdha-daṣṭādi-kothataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्प-कोथाच् च संभूता मन्द-मध्य-महा-विषाः । मन्दाः पीताः सिताः श्यावा रूक्षाः कर्बुर-मेचकाः
sarpa-kothāc ca saṃbhūtā manda-madhya-mahā-viṣāḥ | mandāḥ pītāḥ sitāḥ śyāvā rūkṣāḥ karbura-mecakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोमशा बहु-पर्वाणो लोहिताः पाण्डुरोदराः । धूम्रोदरास् त्रि-पर्वाणो मध्यास् तु कपिलारुणाः
romaśā bahu-parvāṇo lohitāḥ pāṇḍurodarāḥ | dhūmrodarās tri-parvāṇo madhyās tu kapilāruṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिशङ्गाः शबराश् चित्राः शोणिताभा महा-विषाः । अग्न्य्-आभा द्व्य्-एक-पर्वाणो रक्तासित-सितोदराः
piśaṅgāḥ śabarāś citrāḥ śoṇitābhā mahā-viṣāḥ | agny-ābhā dvy-eka-parvāṇo raktāsita-sitodarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैर् दष्टः शून-रसनः स्तब्ध-गात्रो ज्वरार्दितः । खैर् वमञ् छोणितं कृष्णम् इन्द्रियार्थान् अ-संविदन्
tair daṣṭaḥ śūna-rasanaḥ stabdha-gātro jvarārditaḥ | khair vamañ choṇitaṃ kṛṣṇam indriyārthān a-saṃvidan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्विद्यन् मूर्छन् विशुष्कास्यो विह्वलो वेदनातुरः । विशीर्यमाण-मांसश् च प्राय-शो विजहात्य् असून्
svidyan mūrchan viśuṣkāsyo vihvalo vedanāturaḥ | viśīryamāṇa-māṃsaś ca prāya-śo vijahāty asūn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उच्चिटिङ्गस् तु वक्त्रेण दशत्य् अभ्यधिक-व्यथः । साध्यतो वृश्चिकात् स्तम्भं शेफसो हृष्ट-रोम-ताम्
ucciṭiṅgas tu vaktreṇa daśaty abhyadhika-vyathaḥ | sādhyato vṛścikāt stambhaṃ śephaso hṛṣṭa-roma-tām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करोति सेकम् अङ्गानां दंशः शीताम्बुनेव च । उष्ट्र-धूमः स एवोक्तो रात्रि-चाराच् च रात्रिकः
karoti sekam aṅgānāṃ daṃśaḥ śītāmbuneva ca | uṣṭra-dhūmaḥ sa evokto rātri-cārāc ca rātrikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वात-पित्तोत्तराः कीटाः श्लैष्मिकाः कणभोन्दुराः । प्रायो वातोल्बण-विषा वृश्चिकाः सोष्ट्र-धूमकाः
vāta-pittottarāḥ kīṭāḥ ślaiṣmikāḥ kaṇabhondurāḥ | prāyo vātolbaṇa-viṣā vṛścikāḥ soṣṭra-dhūmakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य यस्यैव दोषस्य लिङ्गाधिक्यं प्रतर्कयेत् । तस्य तस्यौषधैः कुर्याद् विपरीत-गुणैः क्रियाम्
yasya yasyaiva doṣasya liṅgādhikyaṃ pratarkayet | tasya tasyauṣadhaiḥ kuryād viparīta-guṇaiḥ kriyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृत्-पीडोर्ध्वानिल-स्तम्भः सिरायामो ऽस्थि-पर्व-रुक् । घूर्णनोद्वेष्टनं गात्र-श्याव-ता वातिके विषे
hṛt-pīḍordhvānila-stambhaḥ sirāyāmo 'sthi-parva-ruk | ghūrṇanodveṣṭanaṃ gātra-śyāva-tā vātike viṣe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संज्ञा-नाशोष्ण-निश्वासौ हृद्-दाहः कटुकास्य-ता । मांसावदरणं शोफो रक्त-पीतश् च पैत्तिके
saṃjñā-nāśoṣṇa-niśvāsau hṛd-dāhaḥ kaṭukāsya-tā | māṃsāvadaraṇaṃ śopho rakta-pītaś ca paittike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छर्द्य्-अ-रोचक-हृल्-लास-प्रसेकोत्क्लेश-पीनसैः । स-शैत्य-मुख-माधुर्यैर् विद्याच् छ्लेष्माधिकं विषम्
chardy-a-rocaka-hṛl-lāsa-prasekotkleśa-pīnasaiḥ | sa-śaitya-mukha-mādhuryair vidyāc chleṣmādhikaṃ viṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिण्याकेन व्रणालेपस् तैलाभ्यङ्गश् च वातिके । स्वेदो नाडी-पुलाकाद्यैर् बृंहणश् च विधिर् हितः
piṇyākena vraṇālepas tailābhyaṅgaś ca vātike | svedo nāḍī-pulākādyair bṛṃhaṇaś ca vidhir hitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पैत्तिकं स्तम्भयेत् सेकैः प्रदेहैश् चाति-शीतलैः । लेखन-च्छेदन-स्वेद-वमनैः श्लैष्मिकं जयेत्
paittikaṃ stambhayet sekaiḥ pradehaiś cāti-śītalaiḥ | lekhana-cchedana-sveda-vamanaiḥ ślaiṣmikaṃ jayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कीटानां त्रि-प्रकाराणां त्रैविध्येन क्रिया हिता । स्वेदालेपन-सेकांस् तु कोष्णान् प्रायो ऽवचारयेत्
kīṭānāṃ tri-prakārāṇāṃ traividhyena kriyā hitā | svedālepana-sekāṃs tu koṣṇān prāyo 'vacārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्य-त्र मूर्छिताद् दंश-पाकतः कोथतो ऽथ-वा । नृ-केशाः सर्षपाः पीता गुडो जीर्णश् च धूपनम्
anya-tra mūrchitād daṃśa-pākataḥ kothato 'tha-vā | nṛ-keśāḥ sarṣapāḥ pītā guḍo jīrṇaś ca dhūpanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष-दंशस्य सर्वस्य काश्यपः परम् अब्रवीत् । विष-घ्नं च विधिं सर्वं कुर्यात् संशोधनानि च
viṣa-daṃśasya sarvasya kāśyapaḥ param abravīt | viṣa-ghnaṃ ca vidhiṃ sarvaṃ kuryāt saṃśodhanāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधयेत् सर्प-वद् दष्टान् विषोग्रैः कीट-वृश्चिकैः । तण्डुलीयक-तुल्यांशां त्रिवृतां सर्पिषा पिबेत्
sādhayet sarpa-vad daṣṭān viṣograiḥ kīṭa-vṛścikaiḥ | taṇḍulīyaka-tulyāṃśāṃ trivṛtāṃ sarpiṣā pibet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याति कीट-विषैः कम्पं न कैलास इवानिलैः । क्षीरि-वृक्ष-त्वग्-आलेपः शुद्धे कीट-विषापहः
yāti kīṭa-viṣaiḥ kampaṃ na kailāsa ivānilaiḥ | kṣīri-vṛkṣa-tvag-ālepaḥ śuddhe kīṭa-viṣāpahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्ता-लेपो वरः शोफ-तोद-दाह-ज्वर-प्रणुत् । वचा-हिङ्गु-विडङ्गानि सैन्धवं गज-पिप्पली
muktā-lepo varaḥ śopha-toda-dāha-jvara-praṇut | vacā-hiṅgu-viḍaṅgāni saindhavaṃ gaja-pippalī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाठा प्रतिविषा व्योषं काश्यपेन विनिर्मितम् । दशाङ्गम् अ-गदं पीत्वा सर्व-कीट-विषं जयेत्
pāṭhā prativiṣā vyoṣaṃ kāśyapena vinirmitam | daśāṅgam a-gadaṃ pītvā sarva-kīṭa-viṣaṃ jayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यो वृश्चिक-जं दंशं चक्र-तैलेन सेचयेत् । विदारिगन्धा-सिद्धेन कवोष्णेनेतरेण वा
sadyo vṛścika-jaṃ daṃśaṃ cakra-tailena secayet | vidārigandhā-siddhena kavoṣṇenetareṇa vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लवणोत्तम-युक्तेन सर्पिषा वा पुनः पुनः । सिञ्चेत् कोष्णारनालेन स-क्षीर-लवणेन वा
lavaṇottama-yuktena sarpiṣā vā punaḥ punaḥ | siñcet koṣṇāranālena sa-kṣīra-lavaṇena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपनाहो घृते भृष्टः कल्को ऽजाज्याः स-सैन्धवः । आदंशं स्वेदितं चूर्णैः प्रच्छाय प्रतिसारयेत्
upanāho ghṛte bhṛṣṭaḥ kalko 'jājyāḥ sa-saindhavaḥ | ādaṃśaṃ sveditaṃ cūrṇaiḥ pracchāya pratisārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजनी-सैन्धव-व्योष-शिरीष-फल-पुष्प-जैः । मातुलुङ्गाम्ल-गो-मूत्र-पिष्टं च सुरसाग्र-जम्
rajanī-saindhava-vyoṣa-śirīṣa-phala-puṣpa-jaiḥ | mātuluṅgāmla-go-mūtra-piṣṭaṃ ca surasāgra-jam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लेपः सुखोष्णश् च हितः पिण्याको गो-मयो ऽपि वा । पाने सर्पिर् मधु-युतं क्षीरं वा भूरि-शर्करम्
lepaḥ sukhoṣṇaś ca hitaḥ piṇyāko go-mayo 'pi vā | pāne sarpir madhu-yutaṃ kṣīraṃ vā bhūri-śarkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पारावत-शकृत् पथ्या तगरं विश्व-भेषजम् । बीजपूर-रसोन्मिश्रः परमो वृश्चिका-गदः
pārāvata-śakṛt pathyā tagaraṃ viśva-bheṣajam | bījapūra-rasonmiśraḥ paramo vṛścikā-gadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स-शैवलोष्ट्र-दंष्ट्रा च हन्ति वृश्चिक-जं विषम् । हिङ्गुना हरितालेन मातुलुङ्ग-रसेन च
sa-śaivaloṣṭra-daṃṣṭrā ca hanti vṛścika-jaṃ viṣam | hiṅgunā haritālena mātuluṅga-rasena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लेपाञ्जनाभ्यां गुटिका परमं वृश्चिकापहा । करञ्जार्जुन-शेलूनां कटभ्यां कुटजस्य च
lepāñjanābhyāṃ guṭikā paramaṃ vṛścikāpahā | karañjārjuna-śelūnāṃ kaṭabhyāṃ kuṭajasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरीषस्य च पुष्पाणि मस्तुना दंश-लेपनम् । यो मुह्यति प्रश्वसिति प्रलपत्य् उग्र-वेदनः
śirīṣasya ca puṣpāṇi mastunā daṃśa-lepanam | yo muhyati praśvasiti pralapaty ugra-vedanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पथ्या-निशा-कृष्णा-मञ्जिष्ठातिविषोषणम् । सालाबु-वृन्तं वार्ताक-रस-पिष्टं प्रलेपनम्
tasya pathyā-niśā-kṛṣṇā-mañjiṣṭhātiviṣoṣaṇam | sālābu-vṛntaṃ vārtāka-rasa-piṣṭaṃ pralepanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्व-त्र चोग्रालि-विषे पाययेद् दधि-सर्पिषी ॥ ३९अब् ॥ विध्येत् सिरां विदध्याच् च वमनाञ्जन-नावनम् ॥ ३९च्द् ॥ उष्ण-स्निग्धाम्ल-मधुरं भोजनं चानिलापहम् ॥ ३९एफ़् ॥ नागरं गृह-कपोत-पुरीषं बीजपूरक-रसो हरितालम् । सैन्धवं च विनिहन्त्य् अ-गदो ऽयं लेपतो ऽलि-कुल-जं विषम् आशु
sarva-tra cogrāli-viṣe pāyayed dadhi-sarpiṣī || 39ab || vidhyet sirāṃ vidadhyāc ca vamanāñjana-nāvanam || 39cd || uṣṇa-snigdhāmla-madhuraṃ bhojanaṃ cānilāpaham || 39ef || nāgaraṃ gṛha-kapota-purīṣaṃ bījapūraka-raso haritālam | saindhavaṃ ca vinihanty a-gado 'yaṃ lepato 'li-kula-jaṃ viṣam āśu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ते वृश्चिक-दष्टानां समुदीर्णे भृशं विषे । विषेणालेपयेद् दंशम् उच्चिटिङ्गे ऽप्य् अयं विधिः
ante vṛścika-daṣṭānāṃ samudīrṇe bhṛśaṃ viṣe | viṣeṇālepayed daṃśam ucciṭiṅge 'py ayaṃ vidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाग-पुरीष-च्छत्त्रं रोहिष-मूलं च शेलु-तोयेन । कुर्याद् गुटिकां लेपाद् इयम् अलि-विष-नाशनी श्रेष्ठा
nāga-purīṣa-cchattraṃ rohiṣa-mūlaṃ ca śelu-toyena | kuryād guṭikāṃ lepād iyam ali-viṣa-nāśanī śreṣṭhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्कस्य दुग्धेन शिरीष-बीजं त्रिर् भावितं पिप्पलि-चूर्ण-मिश्रम् । एषो ऽ-गदो हन्ति विषाणि कीट-भुजङ्ग-लूतोन्दुर-वृश्चिकानाम्
arkasya dugdhena śirīṣa-bījaṃ trir bhāvitaṃ pippali-cūrṇa-miśram | eṣo '-gado hanti viṣāṇi kīṭa-bhujaṅga-lūtondura-vṛścikānām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरीष-पुष्पं स-करञ्ज-बीजं काश्मीर-जं कुष्ठ-मनःशिले च । एषो ऽ-गदो रात्रिक-वृश्चिकानां संक्रान्ति-कारी कथितो जिनेन
śirīṣa-puṣpaṃ sa-karañja-bījaṃ kāśmīra-jaṃ kuṣṭha-manaḥśile ca | eṣo '-gado rātrika-vṛścikānāṃ saṃkrānti-kārī kathito jinena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कीटेभ्यो दारुण-तरा लूटाः षो-डश ता जगुः । अष्टा-विंशतिर् इत्य् एके ततो ऽप्य् अन्ये तु भूयसीः
kīṭebhyo dāruṇa-tarā lūṭāḥ ṣo-ḍaśa tā jaguḥ | aṣṭā-viṃśatir ity eke tato 'py anye tu bhūyasīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्र-रश्म्य्-अनुचरा वदन्त्य् अन्ये सहस्र-शः । बहूपद्रव-रूपा तु लूतैकैव विषात्मिका
sahasra-raśmy-anucarā vadanty anye sahasra-śaḥ | bahūpadrava-rūpā tu lūtaikaiva viṣātmikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपाणि नामतस् तस्या दुर्-ज्ञेयान्य् अति-संकरात् । नास्ति स्थान-व्यवस्था च दोषतो ऽतः प्रचक्षते
rūpāṇi nāmatas tasyā dur-jñeyāny ati-saṃkarāt | nāsti sthāna-vyavasthā ca doṣato 'taḥ pracakṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृच्छ्र-साध्या पृथग्-दोषैर् अ-साध्या निचयेन सा । तद्-दंशः पैत्तिको दाह-तृट्-स्फोट-ज्वर-मोह-वान्
kṛcchra-sādhyā pṛthag-doṣair a-sādhyā nicayena sā | tad-daṃśaḥ paittiko dāha-tṛṭ-sphoṭa-jvara-moha-vān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृशोष्ंआ रक्त-पीताभः क्लेदी द्राक्षा-फलोपमः । श्लैष्मिकः कठिनः पाण्डुः परूषक-फलाकृतिः
bhṛśoṣṃā rakta-pītābhaḥ kledī drākṣā-phalopamaḥ | ślaiṣmikaḥ kaṭhinaḥ pāṇḍuḥ parūṣaka-phalākṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निद्रां शीत-ज्वरं कासं कण्डूं च कुरुते भृशम् । वातिकः परुषः श्यावः पर्व-भेद-ज्वर-प्रदः
nidrāṃ śīta-jvaraṃ kāsaṃ kaṇḍūṃ ca kurute bhṛśam | vātikaḥ paruṣaḥ śyāvaḥ parva-bheda-jvara-pradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्-विभागं यथा-स्वं च दोष-लिङ्गैर् विभावयेत् । अ-साध्यायां तु हृन्-मोह-श्वास-हिध्मा-शिरो-ग्रहाः
tad-vibhāgaṃ yathā-svaṃ ca doṣa-liṅgair vibhāvayet | a-sādhyāyāṃ tu hṛn-moha-śvāsa-hidhmā-śiro-grahāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेत-पीतासिता-रक्ताः पिटिकाः श्वयथूद्भवः । वेपथुर् वमथुर् दाहस् तृड् आन्ध्यं वक्र-नास-ता
śveta-pītāsitā-raktāḥ piṭikāḥ śvayathūdbhavaḥ | vepathur vamathur dāhas tṛḍ āndhyaṃ vakra-nāsa-tā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आन्ध्यं वक्र-नासिका श्यावौष्ठ-वक्त्र-दन्त-त्वं पृष्ठ-ग्रीवावभञ्जनम् । पक्व-जम्बू-स-वर्णं च दंशात् स्रवति शोणितम्
āndhyaṃ vakra-nāsikā śyāvauṣṭha-vaktra-danta-tvaṃ pṛṣṭha-grīvāvabhañjanam | pakva-jambū-sa-varṇaṃ ca daṃśāt sravati śoṇitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वापि सर्व-जा प्रायो व्यपदेशस् तु भूयसा । तीक्ष्ण-मध्यावर-त्वेन सा त्रि-धा हन्त्य् उपेक्षिता
sarvāpi sarva-jā prāyo vyapadeśas tu bhūyasā | tīkṣṇa-madhyāvara-tvena sā tri-dhā hanty upekṣitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्ताहेन दशाहेन पक्षेण च परं क्रमात् । लूता-दंशश् च सर्वो ऽपि दद्रू-मण्डल-संनिभः
saptāhena daśāhena pakṣeṇa ca paraṃ kramāt | lūtā-daṃśaś ca sarvo 'pi dadrū-maṇḍala-saṃnibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सितो ऽसितो ऽरुणः पीतः श्यावो वा मृदुर् उन्नतः । मध्ये कृष्णो ऽथ-वा श्यावः पर्य्-अन्ते जालकावृतः
sito 'sito 'ruṇaḥ pītaḥ śyāvo vā mṛdur unnataḥ | madhye kṛṣṇo 'tha-vā śyāvaḥ pary-ante jālakāvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विसर्प-वांश् छोफ-युतस् तप्यते बहु-वेदनः । ज्वराशु-पाक-विक्लेद-कोथावदरणान्वितः
visarpa-vāṃś chopha-yutas tapyate bahu-vedanaḥ | jvarāśu-pāka-vikleda-kothāvadaraṇānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लेदेन यत् स्पृशत्य् अङ्गं तत्रापि कुरुते व्रणम् । श्वास-दंष्ट्रा-शकृन्-मूत्र-शुक्र-लाला-नखार्तवैः
kledena yat spṛśaty aṅgaṃ tatrāpi kurute vraṇam | śvāsa-daṃṣṭrā-śakṛn-mūtra-śukra-lālā-nakhārtavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाभिर् उद्वमत्य् एषा विषं वक्त्राद् विशेषतः । लूता नाभेर् दशत्य् ऊर्ध्वम् ऊर्ध्वं चाधश् च कीटकाः
aṣṭābhir udvamaty eṣā viṣaṃ vaktrād viśeṣataḥ | lūtā nābher daśaty ūrdhvam ūrdhvaṃ cādhaś ca kīṭakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्-दूषितं च वस्त्रादि देहे पृक्तं विकार-कृत् । दिनार्धं लक्ष्यते नैव दंशो लूता-विषोद्भवः
tad-dūṣitaṃ ca vastrādi dehe pṛktaṃ vikāra-kṛt | dinārdhaṃ lakṣyate naiva daṃśo lūtā-viṣodbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूची-व्यध-वद् आभाति ततो ऽसौ प्रथमे ऽहनि । अ-व्यक्त-वर्णः प्रचलः किञ्-चित्-कण्डू-रुजान्वितः
sūcī-vyadha-vad ābhāti tato 'sau prathame 'hani | a-vyakta-varṇaḥ pracalaḥ kiñ-cit-kaṇḍū-rujānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीये ऽभ्युन्नतो ऽन्तेषु पिटिकैर् इव वाचितः । व्यक्त-वर्णो नतो मध्ये कण्डू-मान् ग्रन्थि-संनिभः
dvitīye 'bhyunnato 'nteṣu piṭikair iva vācitaḥ | vyakta-varṇo nato madhye kaṇḍū-mān granthi-saṃnibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीये स-ज्वरो रोम-हर्ष-कृद् रक्त-मण्डलः । शराव-रूपस् तोदाढ्यो रोम-कूपेषु सास्रवः
tṛtīye sa-jvaro roma-harṣa-kṛd rakta-maṇḍalaḥ | śarāva-rūpas todāḍhyo roma-kūpeṣu sāsravaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महांश् चतुर्थे श्वयथुस् ताप-श्वास-भ्रम-प्रदः । विकारान् कुरुते तांस् तान् पञ्चमे विष-कोप-जान्
mahāṃś caturthe śvayathus tāpa-śvāsa-bhrama-pradaḥ | vikārān kurute tāṃs tān pañcame viṣa-kopa-jān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षष्ठे व्याप्नोति मर्माणि सप्तमे हन्ति जीवितम् । इति तीक्ष्णं विषं मध्यं हीनं च विभजेद् अतः
ṣaṣṭhe vyāpnoti marmāṇi saptame hanti jīvitam | iti tīkṣṇaṃ viṣaṃ madhyaṃ hīnaṃ ca vibhajed ataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एक-विंशति-रात्रेण विषं शाम्यति सर्व-था । अथाशु लूता-दष्टस्य शस्त्रेणादंशम् उद्धरेत्
eka-viṃśati-rātreṇa viṣaṃ śāmyati sarva-thā | athāśu lūtā-daṣṭasya śastreṇādaṃśam uddharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दहेच् च जाम्बवौष्ठाद्यैर् न तु पित्तोत्तरं दहेत् । कर्कशं भिन्न-रोमाणं मर्म-संध्य्-आदि-संश्रितम्
dahec ca jāmbavauṣṭhādyair na tu pittottaraṃ dahet | karkaśaṃ bhinna-romāṇaṃ marma-saṃdhy-ādi-saṃśritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसृतं सर्वतो दंशं न च्छिन्दीत दहेन् न च । लेपयेद् दग्धम् अ-गदैर् मधु-सैन्धव-संयुतैः
prasṛtaṃ sarvato daṃśaṃ na cchindīta dahen na ca | lepayed dagdham a-gadair madhu-saindhava-saṃyutaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सु-शीतैः सेचयेच् चानु कषायैः क्षीरि-वृक्ष-जैः । सर्वतो ऽपहरेद् रक्तं शृङ्गाद्यैः सिरयापि वा
su-śītaiḥ secayec cānu kaṣāyaiḥ kṣīri-vṛkṣa-jaiḥ | sarvato 'pahared raktaṃ śṛṅgādyaiḥ sirayāpi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेक-लेपास् ततः शीता बोधि-श्लेष्मातकाक्षकैः । फलिनी-द्वि-निशा-क्षौद्र-सर्पिर्भिः पद्मकाह्वयः
seka-lepās tataḥ śītā bodhi-śleṣmātakākṣakaiḥ | phalinī-dvi-niśā-kṣaudra-sarpirbhiḥ padmakāhvayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अ-शेष-लूता-कीटानाम् अ-गदः सार्वकार्मिकः । हरिद्रा-द्वय-पत्तङ्ग-मञ्जिष्ठा-नत-केसरैः
a-śeṣa-lūtā-kīṭānām a-gadaḥ sārvakārmikaḥ | haridrā-dvaya-pattaṅga-mañjiṣṭhā-nata-kesaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स-क्षौद्र-सर्पिः पूर्वस्माद् अधिकश् चम्पकाह्वयः । तद्-वद् गो-मय-निष्पीड-शर्करा-घृत-माक्षिकैः
sa-kṣaudra-sarpiḥ pūrvasmād adhikaś campakāhvayaḥ | tad-vad go-maya-niṣpīḍa-śarkarā-ghṛta-mākṣikaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपामार्ग-मनोऽह्वाल-दार्वी-ध्यामक-गैरिकैः । नतैला-कुष्ठ-मरिच-यष्ट्य्-आह्व-घृत-माक्षिकैः
apāmārga-mano'hvāla-dārvī-dhyāmaka-gairikaiḥ | natailā-kuṣṭha-marica-yaṣṭy-āhva-ghṛta-mākṣikaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अ-गदो मन्दरो नाम तथान्यो गन्ध-मादनः । नत-लोध्र-वचा-कट्वी-पाठैला-पत्त्र-कुङ्कुमैः
a-gado mandaro nāma tathānyo gandha-mādanaḥ | nata-lodhra-vacā-kaṭvī-pāṭhailā-pattra-kuṅkumaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मञ्जिष्ठा-श्लेष्मातक-रजनी-सुवहा-शिरीष-पालिन्द्यः । स-सिन्धुवारा विषं घ्नन्ति सैला-चन्दन-कनकाः ॥ ७४+१ ॥ विष-घ्नं बहु-दोषेषु प्रयुञ्जीत विशोधनम् । यष्ट्य्-आह्व-मदनाङ्कोल्ल-जालिनी-सिन्धुवारिकाः
mañjiṣṭhā-śleṣmātaka-rajanī-suvahā-śirīṣa-pālindyaḥ | sa-sindhuvārā viṣaṃ ghnanti sailā-candana-kanakāḥ || 74+1 || viṣa-ghnaṃ bahu-doṣeṣu prayuñjīta viśodhanam | yaṣṭy-āhva-madanāṅkolla-jālinī-sindhuvārikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
-जालिनी-सिन्धुवारितम् कफे ज्येष्ठाम्बुना पीत्वा विषम् आशु समुद्वमेत् । शिरीष-पत्त्र-त्वङ्-मूल-फलं वाङ्कोल्ल-मूल-वत्
-jālinī-sindhuvāritam kaphe jyeṣṭhāmbunā pītvā viṣam āśu samudvamet | śirīṣa-pattra-tvaṅ-mūla-phalaṃ vāṅkolla-mūla-vat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरेचयेच् च त्रि-फला-नीलिनी-त्रिवृतादिभिः । निवृत्ते दाह-शोफादौ कर्णिकां पातयेद् व्रणात्
virecayec ca tri-phalā-nīlinī-trivṛtādibhiḥ | nivṛtte dāha-śophādau karṇikāṃ pātayed vraṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुसुम्भ-पुष्पं गो-दन्तः स्वर्णक्षीरी कपोत-विट् । त्रिवृता सैन्धवं दन्ती कर्णिका-पातनं तथा
kusumbha-puṣpaṃ go-dantaḥ svarṇakṣīrī kapota-viṭ | trivṛtā saindhavaṃ dantī karṇikā-pātanaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णिका-पातनं परम् मूलम् उत्तरवारुण्या वंश-निर्लेख-संयुतम् । तद्-वच् च सैन्धवं कुष्ठं दन्ती कटुक-दौग्धिकम्
karṇikā-pātanaṃ param mūlam uttaravāruṇyā vaṃśa-nirlekha-saṃyutam | tad-vac ca saindhavaṃ kuṣṭhaṃ dantī kaṭuka-daugdhikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज-कोशातकी-मूलं किण्वो वा मथितोद्भवः । कर्णिका-पात-समये बृंहयेच् च विषापहैः
rāja-kośātakī-mūlaṃ kiṇvo vā mathitodbhavaḥ | karṇikā-pāta-samaye bṛṃhayec ca viṣāpahaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृंहयेत विषापहैः स्नेह-कार्यम् अ-शेषं च सर्पिषैव समाचरेत् । विषस्य वृद्धये तैलम् अग्नेर् इव तृणोलुपम्
bṛṃhayeta viṣāpahaiḥ sneha-kāryam a-śeṣaṃ ca sarpiṣaiva samācaret | viṣasya vṛddhaye tailam agner iva tṛṇolupam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ह्रीवेर-वैकङ्कत-गोपकन्या-मुस्ता-शमी-चन्दन-टुण्टुकानि । शैवाल-नीलोत्पल-वक्र-यष्टी-त्वङ्-नाकुली-पद्मक-राठ-मध्यम्
hrīvera-vaikaṅkata-gopakanyā-mustā-śamī-candana-ṭuṇṭukāni | śaivāla-nīlotpala-vakra-yaṣṭī-tvaṅ-nākulī-padmaka-rāṭha-madhyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजनी-घन-सर्पलोचना-कण-शुण्ठी-कण-मूल-चित्रकाः । वरुणागुरु-बिल्व-पाटली-पिचुमन्दामय-शेलु-केसरम्
rajanī-ghana-sarpalocanā-kaṇa-śuṇṭhī-kaṇa-mūla-citrakāḥ | varuṇāguru-bilva-pāṭalī-picumandāmaya-śelu-kesaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिल्व-चन्दन-नतोत्पल-शुण्ठी-पिप्पली-निचुल-वेतस-कुष्ठम् । शुक्ति-शाक-वर-पाटलि-भार्गी-सिन्धुवार-करघाट-वराङ्गम्
bilva-candana-natotpala-śuṇṭhī-pippalī-nicula-vetasa-kuṣṭham | śukti-śāka-vara-pāṭali-bhārgī-sindhuvāra-karaghāṭa-varāṅgam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्त-कफानिल-लूताः पानाञ्जन-नस्य-लेप-सेकेन । अ-गद-वरा वृत्त-स्थाः कु-गतीर् इव वारयन्त्य् एते
pitta-kaphānila-lūtāḥ pānāñjana-nasya-lepa-sekena | a-gada-varā vṛtta-sthāḥ ku-gatīr iva vārayanty ete
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोध्रं सेव्यं पद्मकं पद्म-रेणुः कालीयाख्यं चन्दनं यच् च रक्तम् । कान्ता-पुष्पं दुग्धिनीका मृणालं लूताः सर्वा घ्नन्ति सर्व-क्रियाभिः
lodhraṃ sevyaṃ padmakaṃ padma-reṇuḥ kālīyākhyaṃ candanaṃ yac ca raktam | kāntā-puṣpaṃ dugdhinīkā mṛṇālaṃ lūtāḥ sarvā ghnanti sarva-kriyābhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.