Library·Vagbhata: Astangahrdayasutra·18

Vagbhata: Astangahrdayasutra 18

कफे विदध्याद् वमनं संयोगे वा कफोल्बणे । तद्-वद् विरेचनं पित्ते विशेषेण तु वामयेत्

kaphe vidadhyād vamanaṃ saṃyoge vā kapholbaṇe | tad-vad virecanaṃ pitte viśeṣeṇa tu vāmayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नव-ज्वरातिसाराधः-पित्तासृग्-राज-यक्ष्मिणः । कुष्ठ-मेहापची-ग्रन्थि-श्लीपदोन्माद-कासिनः

nava-jvarātisārādhaḥ-pittāsṛg-rāja-yakṣmiṇaḥ | kuṣṭha-mehāpacī-granthi-ślīpadonmāda-kāsinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वास-हृल्-लास-वीसर्प-स्तन्य-दोषोर्ध्व-रोगिणः । अ-वाम्या गर्भिणी रूक्षः क्षुधितो नित्य-दुःखितः

śvāsa-hṛl-lāsa-vīsarpa-stanya-doṣordhva-rogiṇaḥ | a-vāmyā garbhiṇī rūkṣaḥ kṣudhito nitya-duḥkhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

-क्षुधिता नित्य-दुःखिताः बाल-वृद्ध-कृश-स्थूल-हृद्-रोगि-क्षत-दुर्-बलाः । प्रसक्त-वमथु-प्लीह-तिमिर-कृमि-कोष्ठिनः

-kṣudhitā nitya-duḥkhitāḥ bāla-vṛddha-kṛśa-sthūla-hṛd-rogi-kṣata-dur-balāḥ | prasakta-vamathu-plīha-timira-kṛmi-koṣṭhinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्व-प्रवृत्त-वाय्व्-अस्र-दत्त-वस्ति-हत-स्वराः । मूत्राघात्य् उदरी गुल्मी दुर्-वमो ऽत्य्-अग्निर् अर्शसः

ūrdhva-pravṛtta-vāyv-asra-datta-vasti-hata-svarāḥ | mūtrāghāty udarī gulmī dur-vamo 'ty-agnir arśasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदावर्त-भ्रमाष्ठीला-पार्श्व-रुग्-वात-रोगिणः । ऋते विष-गरा-जीर्ण-विरुद्धाभ्यवहारतः

udāvarta-bhramāṣṭhīlā-pārśva-rug-vāta-rogiṇaḥ | ṛte viṣa-garā-jīrṇa-viruddhābhyavahārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसक्त-वमथोः पूर्वे प्रायेणाम-ज्वरो ऽपि च । धूमान्तैः कर्मभिर् वर्ज्याः सर्वैर् एव त्व् अ-जीर्णिनः

prasakta-vamathoḥ pūrve prāyeṇāma-jvaro 'pi ca | dhūmāntaiḥ karmabhir varjyāḥ sarvair eva tv a-jīrṇinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरेक-साध्या गुल्मार्शो-विस्फोट-व्यङ्ग-कामलाः । जीर्ण-ज्वरोदर-गर-च्छर्दि-प्लीह-हलीमकाः

vireka-sādhyā gulmārśo-visphoṭa-vyaṅga-kāmalāḥ | jīrṇa-jvarodara-gara-cchardi-plīha-halīmakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

-प्लीह-पाण्डु-हलीमकाः विद्रधिस् तिमिरं काचः स्यन्दः पक्वाशय-व्यथा । योनि-शुक्राश्रया रोगाः कोष्ठ-गाः कृमयो व्रणाः

-plīha-pāṇḍu-halīmakāḥ vidradhis timiraṃ kācaḥ syandaḥ pakvāśaya-vyathā | yoni-śukrāśrayā rogāḥ koṣṭha-gāḥ kṛmayo vraṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातास्रम् ऊर्ध्व-गं रक्तं मूत्राघातः शकृद्-ग्रहः । वाम्यश् च कुष्ठ-मेहाद्या न तु रेच्या नव-ज्वरी

vātāsram ūrdhva-gaṃ raktaṃ mūtrāghātaḥ śakṛd-grahaḥ | vāmyaś ca kuṣṭha-mehādyā na tu recyā nava-jvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अल्पाग्न्य्-अधो-ग-पित्तास्र-क्षत-पाय्व्-अतिसारिणः । स-शल्यास्थापित-क्रूर-कोष्ठाति-स्निग्ध-शोषिणः

alpāgny-adho-ga-pittāsra-kṣata-pāyv-atisāriṇaḥ | sa-śalyāsthāpita-krūra-koṣṭhāti-snigdha-śoṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ साधारणे काले स्निग्ध-स्विन्नं यथा-विधि । श्वो-वम्यम् उत्क्लिष्ट-कफं मत्स्य-माष-तिलादिभिः

atha sādhāraṇe kāle snigdha-svinnaṃ yathā-vidhi | śvo-vamyam utkliṣṭa-kaphaṃ matsya-māṣa-tilādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निशां सुप्तं सु-जीर्णान्नं पूर्वाह्णे कृत-मङ्गलम् । निर्-अन्नम् ईषत्-स्निग्धं वा पेयया पीत-सर्पिषम्

niśāṃ suptaṃ su-jīrṇānnaṃ pūrvāhṇe kṛta-maṅgalam | nir-annam īṣat-snigdhaṃ vā peyayā pīta-sarpiṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्ध-बाला-बल-क्लीब-भीरून् रोगानुरोधतः । आ-कण्ठं पायितान् मद्यं क्षीरम् इक्षु-रसं रसम्

vṛddha-bālā-bala-klība-bhīrūn rogānurodhataḥ | ā-kaṇṭhaṃ pāyitān madyaṃ kṣīram ikṣu-rasaṃ rasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा-विकार-विहितां मधु-सैन्धव-संयुताम् । कोष्ठं विभज्य भैषज्य-मात्रां मन्त्राभिमन्त्रिताम्

yathā-vikāra-vihitāṃ madhu-saindhava-saṃyutām | koṣṭhaṃ vibhajya bhaiṣajya-mātrāṃ mantrābhimantritām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्म-दक्षाश्वि-रुद्रेन्द्र-भू-चन्द्रार्कानिलानलाः । ऋषयः सौषधि-ग्रामा भूत-संघाश् च पान्तु वः

brahma-dakṣāśvi-rudrendra-bhū-candrārkānilānalāḥ | ṛṣayaḥ sauṣadhi-grāmā bhūta-saṃghāś ca pāntu vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसायनम् इवर्षीणाम् अ-मराणाम् इवामृतम् । सुधेवोत्तम-नागानां भैषज्यम् इदम् अस्तु ते

rasāyanam ivarṣīṇām a-marāṇām ivāmṛtam | sudhevottama-nāgānāṃ bhaiṣajyam idam astu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राङ्-मुखं पाययेत् पीतो मुहूर्तम् अनुपालयेत् । तन्-मना जात-हृल्-लास-प्रसेकश् छर्दयेत् ततः

prāṅ-mukhaṃ pāyayet pīto muhūrtam anupālayet | tan-manā jāta-hṛl-lāsa-prasekaś chardayet tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुलीभ्याम् अन्-आयस्तो नालेन मृदुनाथ-वा । गल-ताल्व् अ-रुजन् वेगान् अ-प्रवृत्तान् प्रवर्तयन्

aṅgulībhyām an-āyasto nālena mṛdunātha-vā | gala-tālv a-rujan vegān a-pravṛttān pravartayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अ-प्रवृत्तान् प्रवर्तयेत् प्रवर्तयन् प्रवृत्तांश् च जानु-तुल्यासने स्थितः । उभे पार्श्वे ललाटं च वमतश् चास्य धारयेत्

a-pravṛttān pravartayet pravartayan pravṛttāṃś ca jānu-tulyāsane sthitaḥ | ubhe pārśve lalāṭaṃ ca vamataś cāsya dhārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपीडयेत् तथा नाभिं पृष्ठं च प्रतिलोमतः । कफे तीक्ष्णोष्ण-कटुकैः पित्ते स्वादु-हिमैर् इति

prapīḍayet tathā nābhiṃ pṛṣṭhaṃ ca pratilomataḥ | kaphe tīkṣṇoṣṇa-kaṭukaiḥ pitte svādu-himair iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वमेत् स्निग्धाम्ल-लवणैः संसृष्टे मरुता कफे । पित्तस्य दर्शनं यावच् छेदो वा श्लेष्मणो भवेत्

vamet snigdhāmla-lavaṇaiḥ saṃsṛṣṭe marutā kaphe | pittasya darśanaṃ yāvac chedo vā śleṣmaṇo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हीन-वेगः कणा-धात्री-सिद्धार्थ-लवणोदकैः । वमेत् पुनः पुनस् तत्र वेगानाम् अ-प्रवर्तनम्

hīna-vegaḥ kaṇā-dhātrī-siddhārtha-lavaṇodakaiḥ | vamet punaḥ punas tatra vegānām a-pravartanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवृत्तिः स-विबन्धा वा केवलस्यौषधस्य वा । अ-योगस् तेन निष्ठीव-कण्डू-कोठ-ज्वरादयः

pravṛttiḥ sa-vibandhā vā kevalasyauṣadhasya vā | a-yogas tena niṣṭhīva-kaṇḍū-koṭha-jvarādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्-विबन्धं प्रवर्तन्ते कफ-पित्तानिलाः क्रमात् । सम्यग्-योगे ऽति-योगे तु फेन-चन्द्रक-रक्त-वत्

nir-vibandhaṃ pravartante kapha-pittānilāḥ kramāt | samyag-yoge 'ti-yoge tu phena-candraka-rakta-vat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवेत् वमितं क्षाम-ता दाहः कण्ठ-शोषस् तमो भ्रमः । घोरा वाय्व्-आमया मृत्युर् जीव-शोणित-निर्गमात्

bhavet vamitaṃ kṣāma-tā dāhaḥ kaṇṭha-śoṣas tamo bhramaḥ | ghorā vāyv-āmayā mṛtyur jīva-śoṇita-nirgamāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्यग्-योगेन वमितं क्षणम् आश्वास्य पाययेत् । धूम-त्रयस्यान्य-तमं स्नेहाचारम् अथादिशेत्

samyag-yogena vamitaṃ kṣaṇam āśvāsya pāyayet | dhūma-trayasyānya-tamaṃ snehācāram athādiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सायं प्रभाते वा क्षुद्-वान् स्नातः सुखाम्बुना । भुञ्जानो रक्त-शाल्य्-अन्नं भजेत् पेयादिकं क्रमम्

tataḥ sāyaṃ prabhāte vā kṣud-vān snātaḥ sukhāmbunā | bhuñjāno rakta-śāly-annaṃ bhajet peyādikaṃ kramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पेयादिकम् अमुं क्रमम् पेयां विलेपीम् अ-कृतं कृतं च यूषं रसं त्रीन् उभयं तथैकम् । क्रमेण सेवेत नरो ऽन्न-कालान् प्रधान-मध्यावर-शुद्धि-शुद्धः

peyādikam amuṃ kramam peyāṃ vilepīm a-kṛtaṃ kṛtaṃ ca yūṣaṃ rasaṃ trīn ubhayaṃ tathaikam | krameṇa seveta naro 'nna-kālān pradhāna-madhyāvara-śuddhi-śuddhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाणुर् अग्निस् तृण-गो-मयाद्यैः संधुक्ष्यमाणो भवति क्रमेण । महान् स्थिरः सर्व-पचस् तथैव शुद्धस्य पेयादिभिर् अन्तराग्निः

yathāṇur agnis tṛṇa-go-mayādyaiḥ saṃdhukṣyamāṇo bhavati krameṇa | mahān sthiraḥ sarva-pacas tathaiva śuddhasya peyādibhir antarāgniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जघन्य-मध्य-प्रवरे तु वेगाश् चत्वार इष्टा वमने षड् अष्टौ । दशैव ते द्वि-त्रि-गुणा विरेके प्रस्थस् तथा स्याद् द्वि-चतुर्-गुणश् च

jaghanya-madhya-pravare tu vegāś catvāra iṣṭā vamane ṣaḍ aṣṭau | daśaiva te dvi-tri-guṇā vireke prasthas tathā syād dvi-catur-guṇaś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्तावसानं वमनं विरेकाद् अर्धं कफान्तं च विरेकम् आहुः । द्वि-त्रान् स-विट्कान् अपनीय वेगान् मेयं विरेके वमने तु पीतम्

pittāvasānaṃ vamanaṃ virekād ardhaṃ kaphāntaṃ ca virekam āhuḥ | dvi-trān sa-viṭkān apanīya vegān meyaṃ vireke vamane tu pītam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैनं वामितं भूयः स्नेह-स्वेदोपपादितम् । श्लेष्म-काले गते ज्ञात्वा कोष्ठं सम्यग् विरेचयेत्

athainaṃ vāmitaṃ bhūyaḥ sneha-svedopapāditam | śleṣma-kāle gate jñātvā koṣṭhaṃ samyag virecayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहु-पित्तो मृदुः कोष्ठः क्षीरेणापि विरिच्यते । प्रभूत-मारुतः क्रूरः कृच्छ्राच् छ्यामादिकैर् अपि

bahu-pitto mṛduḥ koṣṭhaḥ kṣīreṇāpi viricyate | prabhūta-mārutaḥ krūraḥ kṛcchrāc chyāmādikair api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कषाय-मधुरैः पित्ते विरेकः कटुकैः कफे । स्निग्धोष्ण-लवणैर् वायाव् अ-प्रवृत्तौ तु पाययेत्

kaṣāya-madhuraiḥ pitte virekaḥ kaṭukaiḥ kaphe | snigdhoṣṇa-lavaṇair vāyāv a-pravṛttau tu pāyayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उष्णाम्बु स्वेदयेद् अस्य पाणि-तापेन चोदरम् । उत्थाने ऽल्पे दिने तस्मिन् भुक्त्वान्ये-द्युः पुनः पिबेत्

uṣṇāmbu svedayed asya pāṇi-tāpena codaram | utthāne 'lpe dine tasmin bhuktvānye-dyuḥ punaḥ pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अ-दृढ-स्नेह-कोष्ठस् तु पिबेद् ऊर्ध्वं दशाहतः । भूयो ऽप्य् उपस्कृत-तनुः स्नेह-स्वेदैर् विरेचनम्

a-dṛḍha-sneha-koṣṭhas tu pibed ūrdhvaṃ daśāhataḥ | bhūyo 'py upaskṛta-tanuḥ sneha-svedair virecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यौगिकं सम्यग् आलोच्य स्मरन् पूर्वम् अतिक्रमम् । हृत्-कुक्ष्य्-अ-शुद्धिर् अ-रुचिर् उत्क्लेशः श्लेष्म-पित्तयोः

yaugikaṃ samyag ālocya smaran pūrvam atikramam | hṛt-kukṣy-a-śuddhir a-rucir utkleśaḥ śleṣma-pittayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्डू-विदाहः पिटिकाह् पीनसो वात-विड्-ग्रहः । अ-योग-लक्षणं योगो वैपरीत्ये यथोदितात्

kaṇḍū-vidāhaḥ piṭikāh pīnaso vāta-viḍ-grahaḥ | a-yoga-lakṣaṇaṃ yogo vaiparītye yathoditāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विट्-पित्त-कफ-वातेषु निःसृतेषु क्रमात् स्रवेत् । निः-श्लेष्म-पित्तम् उदकं श्वेतं कृष्णं स-लोहितम्

viṭ-pitta-kapha-vāteṣu niḥsṛteṣu kramāt sravet | niḥ-śleṣma-pittam udakaṃ śvetaṃ kṛṣṇaṃ sa-lohitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांस-धावन-तुल्यं वा मेदः-खण्डाभम् एव वा । गुद-निःसरणं तृष्णा भ्रमो नेत्र-प्रवेशनम्

māṃsa-dhāvana-tulyaṃ vā medaḥ-khaṇḍābham eva vā | guda-niḥsaraṇaṃ tṛṣṇā bhramo netra-praveśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवन्त्य् अति-विरिक्तस्य तथाति-वमनामयाः । सम्यग्-विरिक्तम् एनं च वमनोक्तेन योजयेत्

bhavanty ati-viriktasya tathāti-vamanāmayāḥ | samyag-viriktam enaṃ ca vamanoktena yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धूम-वर्ज्येन विधिना ततो वमित-वान् इव । क्रमेणान्नानि भुञ्जानो भजेत् प्रकृति-भोजनम्

dhūma-varjyena vidhinā tato vamita-vān iva | krameṇānnāni bhuñjāno bhajet prakṛti-bhojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्द-वह्निम् अ-संशुद्धम् अ-क्षामं दोष-दुर्-बलम् । अ-दृष्ट-जीर्ण-लिङ्गं च लङ्घयेत् पीत-भेषजम्

manda-vahnim a-saṃśuddham a-kṣāmaṃ doṣa-dur-balam | a-dṛṣṭa-jīrṇa-liṅgaṃ ca laṅghayet pīta-bheṣajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेह-स्वेदौषधोत्क्लेश-सङ्गैर् इति न बाध्यते । संशोधनास्र-विस्राव-स्नेह-योजन-लङ्घनैः

sneha-svedauṣadhotkleśa-saṅgair iti na bādhyate | saṃśodhanāsra-visrāva-sneha-yojana-laṅghanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यात्य् अग्निर् मन्द-तां तस्मात् क्रमं पेयादिम् आचरेत् । स्रुताल्प-पित्त-श्लेष्माणं मद्य-पं वात-पैत्तिकम्

yāty agnir manda-tāṃ tasmāt kramaṃ peyādim ācaret | srutālpa-pitta-śleṣmāṇaṃ madya-paṃ vāta-paittikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पेयां न पाययेत् तेषां तर्पणादि-क्रमो हितः । अ-पक्वं वमनं दोशान् पच्यमानं विरेचनम्

peyāṃ na pāyayet teṣāṃ tarpaṇādi-kramo hitaḥ | a-pakvaṃ vamanaṃ dośān pacyamānaṃ virecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तर्पणादि-क्रमो मतः निर्हरेद् वमनस्यातः पाकं न प्रतिपालयेत् । दुर्-बलो बहु-दोषश् च दोष-पाकेन यः स्वयम्

tarpaṇādi-kramo mataḥ nirhared vamanasyātaḥ pākaṃ na pratipālayet | dur-balo bahu-doṣaś ca doṣa-pākena yaḥ svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरिच्यते भेदनीयैर् भोज्यैस् तम् उपपादयेत् । दुर्-बलः शोधितः पूर्वम् अल्प-दोषः कृशो नरः

viricyate bhedanīyair bhojyais tam upapādayet | dur-balaḥ śodhitaḥ pūrvam alpa-doṣaḥ kṛśo naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अ-परिज्ञात-कोष्ठश् च पिबेन् मृद्व् अल्पम् औषधम् । वरं तद् अ-सकृत्-पीतम् अन्य-था संशयावहम्

a-parijñāta-koṣṭhaś ca piben mṛdv alpam auṣadham | varaṃ tad a-sakṛt-pītam anya-thā saṃśayāvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरेद् बहूंश् चलान् दोषान् अल्पान् अल्पान् पुनः पुनः । दुर्-बलस्य मृदु-द्रव्यैर् अल्पान् संशमयेत् तु तान्

hared bahūṃś calān doṣān alpān alpān punaḥ punaḥ | dur-balasya mṛdu-dravyair alpān saṃśamayet tu tān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्लेशयन्ति चिरं ते हि हन्युर् वैनम् अ-निर्हृताः । मन्दाग्निं क्रूर-कोष्ठं च स-क्षार-लवणैर् घृतैः

kleśayanti ciraṃ te hi hanyur vainam a-nirhṛtāḥ | mandāgniṃ krūra-koṣṭhaṃ ca sa-kṣāra-lavaṇair ghṛtaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संधुक्षिताग्निं विजित-कफ-वातं च शोधयेत् । रूक्ष-बह्व्-अनिल-क्रूर-कोष्ठ-व्यायाम-शीलिनाम्

saṃdhukṣitāgniṃ vijita-kapha-vātaṃ ca śodhayet | rūkṣa-bahv-anila-krūra-koṣṭha-vyāyāma-śīlinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीप्ताग्नीनां च भैषज्यम् अ-विरेच्यैव जीर्यति । तेभ्यो वस्तिं पुरा दद्यात् ततः स्निग्धं विरेचनम्

dīptāgnīnāṃ ca bhaiṣajyam a-virecyaiva jīryati | tebhyo vastiṃ purā dadyāt tataḥ snigdhaṃ virecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शकृन् निर्हृत्य वा किञ्-चित् तीक्ष्णाभिः फल-वर्तिभिः । प्रवृत्तं हि मलं स्निग्धो विरेको निर्हरेत् सुखम्

śakṛn nirhṛtya vā kiñ-cit tīkṣṇābhiḥ phala-vartibhiḥ | pravṛttaṃ hi malaṃ snigdho vireko nirharet sukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषाभिघात-पिटिका-कुष्ठ-शोफ-विसर्पिणः । कामला-पाण्डु-मेहार्तान् नाति-स्निग्धान् विशोधयेत्

viṣābhighāta-piṭikā-kuṣṭha-śopha-visarpiṇaḥ | kāmalā-pāṇḍu-mehārtān nāti-snigdhān viśodhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वान् स्नेह-विरेकैश् च रूक्षैस् तु स्नेह-भावितान् । कर्मणां वमनादीनां पुनर् अप्य् अन्तरे ऽन्तरे

sarvān sneha-virekaiś ca rūkṣais tu sneha-bhāvitān | karmaṇāṃ vamanādīnāṃ punar apy antare 'ntare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेह-स्वेदौ प्रयुञ्जीत स्नेहम् अन्ते बलाय च । मलो हि देहाद् उत्क्लेश्य ह्रियते वाससो यथा

sneha-svedau prayuñjīta sneham ante balāya ca | malo hi dehād utkleśya hriyate vāsaso yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेह-स्वेदैस् तथोत्क्लिष्टः शोध्यते शोधनैर् मलः । स्नेह-स्वेदाव् अन्-अभ्यस्य कुर्यात् संशोधनं तु यः

sneha-svedais tathotkliṣṭaḥ śodhyate śodhanair malaḥ | sneha-svedāv an-abhyasya kuryāt saṃśodhanaṃ tu yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.