Vagbhata: Astangahrdayasutra 21

जत्रूर्ध्व-कफ-वातोत्थ-विकाराणाम् अ-जन्मने । उच्छेदाय च जातानां पिबेद् धूमं सदात्म-वान्

jatrūrdhva-kapha-vātottha-vikārāṇām a-janmane | ucchedāya ca jātānāṃ pibed dhūmaṃ sadātma-vān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्निग्धो मध्यः स तीक्ष्णश् च वाते वात-कफे कफे । योज्यो न रक्त-पित्तार्ति-विरिक्तोदर-मेहिषु

snigdho madhyaḥ sa tīkṣṇaś ca vāte vāta-kaphe kaphe | yojyo na rakta-pittārti-viriktodara-mehiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिमिरोर्ध्वानिलाध्मान-रोहिणी-दत्त-वस्तिषु । मत्स्य-मद्य-दधि-क्षीर-क्षौद्र-स्नेह-विषाशिषु

timirordhvānilādhmāna-rohiṇī-datta-vastiṣu | matsya-madya-dadhi-kṣīra-kṣaudra-sneha-viṣāśiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरस्य् अभिहते पाण्डु-रोगे जागरिते निशि । रक्त-पित्तान्ध्य-बाधिर्य-तृण्-मूर्छा-मद-मोह-कृत्

śirasy abhihate pāṇḍu-roge jāgarite niśi | rakta-pittāndhya-bādhirya-tṛṇ-mūrchā-mada-moha-kṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धूमो ऽ-काले ऽति-पीतो वा तत्र शीतो विधिर् हितः । क्षुत-जृम्भित-विण्-मूत्र-स्त्री-सेवा-शस्त्र-कर्मणाम्

dhūmo '-kāle 'ti-pīto vā tatra śīto vidhir hitaḥ | kṣuta-jṛmbhita-viṇ-mūtra-strī-sevā-śastra-karmaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हासस्य दन्त-काष्ठस्य धूमम् अन्ते पिबेन् मृदुम् । कालेष्व् एषु निशाहार-नावनान्ते च मध्यमम्

hāsasya danta-kāṣṭhasya dhūmam ante piben mṛdum | kāleṣv eṣu niśāhāra-nāvanānte ca madhyamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निद्रा-नस्याञ्जन-स्नान-च्छर्दितान्ते विरेचनम् । वस्ति-नेत्र-सम-द्रव्यं त्रि-कोशं कारयेद् ऋजु

nidrā-nasyāñjana-snāna-ccharditānte virecanam | vasti-netra-sama-dravyaṃ tri-kośaṃ kārayed ṛju

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूलाग्रे ऽङ्गुष्ठ-कोलास्थि-प्रवेशं धूम-नेत्रकम् । तीक्ष्ण-स्नेहन-मध्येषु त्रीणि चत्वारि पञ्च च

mūlāgre 'ṅguṣṭha-kolāsthi-praveśaṃ dhūma-netrakam | tīkṣṇa-snehana-madhyeṣu trīṇi catvāri pañca ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुलानां क्रमात् पातुः प्रमाणेनाष्टकानि तत् । ऋजूपविष्टस् तच्-चेता विवृतास्यस् त्रि-पर्ययम्

aṅgulānāṃ kramāt pātuḥ pramāṇenāṣṭakāni tat | ṛjūpaviṣṭas tac-cetā vivṛtāsyas tri-paryayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिधाय च्छिद्रम् एकैकं धूमं नासिकया पिबेत् । प्राक् पिबेन् नासयोत्क्लिष्टे दोषे घ्राण-शिरो-गते

pidhāya cchidram ekaikaṃ dhūmaṃ nāsikayā pibet | prāk piben nāsayotkliṣṭe doṣe ghrāṇa-śiro-gate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्क्लेशनार्थं वक्त्रेण विपरीतं तु कण्ठ-गे । मुखेनैवोद्वमेद् धूमं नासया दृग्-विघात-कृत्

utkleśanārthaṃ vaktreṇa viparītaṃ tu kaṇṭha-ge | mukhenaivodvamed dhūmaṃ nāsayā dṛg-vighāta-kṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आक्षेप-मोक्षैः पातव्यो धूमस् तु त्रिस् त्रिभिस् त्रिभिः । अह्नः पिबेत् सकृत् स्निग्धं द्विर् मध्यं शोधनं परम्

ākṣepa-mokṣaiḥ pātavyo dhūmas tu tris tribhis tribhiḥ | ahnaḥ pibet sakṛt snigdhaṃ dvir madhyaṃ śodhanaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिश् चतुर् वा मृदौ तत्र द्रव्याण्य् अगुरु गुग्गुलु । मुस्त-स्थौणेय-शैलेय-नलदोशीर-वालकम्

triś catur vā mṛdau tatra dravyāṇy aguru guggulu | musta-sthauṇeya-śaileya-naladośīra-vālakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वराङ्ग-कौन्ती-मधुक-बिल्व-मज्जैलवालुकम् । श्रीवेष्टकं सर्ज-रसो ध्यामकं मदनं प्लवम्

varāṅga-kauntī-madhuka-bilva-majjailavālukam | śrīveṣṭakaṃ sarja-raso dhyāmakaṃ madanaṃ plavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शल्लकी कुङ्कुमं माषा यवाः कुन्दुरुकस् तिलाः । स्नेहः फलानां साराणां मेदो मज्जा वसा घृतम्

śallakī kuṅkumaṃ māṣā yavāḥ kundurukas tilāḥ | snehaḥ phalānāṃ sārāṇāṃ medo majjā vasā ghṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शमने शल्लकी लाक्षा पृथ्वीका कमलोत्पलम् । न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थ-प्लक्ष-लोध्र-त्वचः सिता

śamane śallakī lākṣā pṛthvīkā kamalotpalam | nyagrodhodumbarāśvattha-plakṣa-lodhra-tvacaḥ sitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यष्टीमधु सुवर्णत्वक् पद्मकं रक्तयष्टिका । गन्धाश् चा-कुष्ठ-तगरास् तीक्ष्णे ज्योतिष्मती निशा

yaṣṭīmadhu suvarṇatvak padmakaṃ raktayaṣṭikā | gandhāś cā-kuṣṭha-tagarās tīkṣṇe jyotiṣmatī niśā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दश-मूल-मनोह्वालं लाक्षा श्वेता फल-त्रयम् । गन्ध-द्रव्याणि तीक्ष्णानि गणो मूर्ध-विरेचनः

daśa-mūla-manohvālaṃ lākṣā śvetā phala-trayam | gandha-dravyāṇi tīkṣṇāni gaṇo mūrdha-virecanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जले स्थिताम् अहो-रात्रम् इषीकां द्वा-दशाङ्गुलाम् । पिष्टैर् धूमौषधैर् एवं पञ्च-कृत्वः प्रलेपयेत्

jale sthitām aho-rātram iṣīkāṃ dvā-daśāṅgulām | piṣṭair dhūmauṣadhair evaṃ pañca-kṛtvaḥ pralepayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्तिर् अङ्गुष्ठक-स्थूला यव-मध्या यथा भवेत् । छाया-शुष्कां वि-गर्भां तां स्नेहाभ्यक्तां यथा-यथम्

vartir aṅguṣṭhaka-sthūlā yava-madhyā yathā bhavet | chāyā-śuṣkāṃ vi-garbhāṃ tāṃ snehābhyaktāṃ yathā-yatham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धूम-नेत्रार्पितां पातुम् अग्नि-प्लुष्टां प्रयोजयेत् । शराव-संपुट-च्छिद्रे नाडीं न्यस्य दशाङ्गुलाम्

dhūma-netrārpitāṃ pātum agni-pluṣṭāṃ prayojayet | śarāva-saṃpuṭa-cchidre nāḍīṃ nyasya daśāṅgulām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.