Library·Vagbhata: Astangahrdayasutra·67

Vagbhata: Astangahrdayasutra 67

गुल्मं बद्ध-शकृद्-वातं वातिकं तीव्र-वेदनम् । रूक्ष-शीतोद्भवं तैलैः साधयेद् वात-रोगिकैः

gulmaṃ baddha-śakṛd-vātaṃ vātikaṃ tīvra-vedanam | rūkṣa-śītodbhavaṃ tailaiḥ sādhayed vāta-rogikaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पानान्नान्वासनाभ्यङ्गैः स्निग्धस्य स्वेदम् आचरेत् । आनाह-वेदना-स्तम्भ-विबन्धेषु विशेषतः

pānānnānvāsanābhyaṅgaiḥ snigdhasya svedam ācaret | ānāha-vedanā-stambha-vibandheṣu viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रोतसां मार्दवं कृत्वा जित्वा मारुतम् उल्बणम् । भित्त्वा विबन्धं स्निग्धस्य स्वेदो गुल्मम् अपोहति

srotasāṃ mārdavaṃ kṛtvā jitvā mārutam ulbaṇam | bhittvā vibandhaṃ snigdhasya svedo gulmam apohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नेह-पानं हितं गुल्मे विशेषेणोर्ध्व-नाभि-जे । पक्वाशय-गते वस्तिर् उभयं जठराश्रये

sneha-pānaṃ hitaṃ gulme viśeṣeṇordhva-nābhi-je | pakvāśaya-gate vastir ubhayaṃ jaṭharāśraye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीप्ते ऽग्नौ वातिके गुल्मे विबन्धे ऽनिल-वर्चसोः । बृंहणान्य् अन्न-पानानि स्निग्धोष्णानि प्रदापयेत्

dīpte 'gnau vātike gulme vibandhe 'nila-varcasoḥ | bṛṃhaṇāny anna-pānāni snigdhoṣṇāni pradāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः पुनः स्नेह-पानं निरूहाः सानुवासनाः । प्रयोज्या वात-जे गुल्मे कफ-पित्तानुरक्षिणः

punaḥ punaḥ sneha-pānaṃ nirūhāḥ sānuvāsanāḥ | prayojyā vāta-je gulme kapha-pittānurakṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्ति-कर्म परं विद्याद् गुल्म-घ्नं तद् धि मारुतम् । स्व-स्थाने प्रथमं जित्वा सद्यो गुल्मम् अपोहति

vasti-karma paraṃ vidyād gulma-ghnaṃ tad dhi mārutam | sva-sthāne prathamaṃ jitvā sadyo gulmam apohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् अभीक्ष्ण-शो गुल्मा निरूहैः सानुवासनैः । प्रयुज्यमानैः शाम्यन्ति वात-पित्त-कफात्मकाः

tasmād abhīkṣṇa-śo gulmā nirūhaiḥ sānuvāsanaiḥ | prayujyamānaiḥ śāmyanti vāta-pitta-kaphātmakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिङ्गु-सौवर्चल-व्योष-विड-दाडिम-दीप्यकैः । पुष्कराजाजी-धान्याम्ल-वेतस-क्षार-चित्रकैः

hiṅgu-sauvarcala-vyoṣa-viḍa-dāḍima-dīpyakaiḥ | puṣkarājājī-dhānyāmla-vetasa-kṣāra-citrakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शठी-वचाजगन्धैला-सुरसैर् दधि-संयुतैः । शूलानाह-हरं सर्पिः साधयेद् वात-गुल्मिनाम्

śaṭhī-vacājagandhailā-surasair dadhi-saṃyutaiḥ | śūlānāha-haraṃ sarpiḥ sādhayed vāta-gulminām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हपुषोषण-पृथ्वीका-पञ्च-कोलक-दीप्यकैः । साजाजी-सैन्धवैर् दध्ना दुग्धेन च रसेन च

hapuṣoṣaṇa-pṛthvīkā-pañca-kolaka-dīpyakaiḥ | sājājī-saindhavair dadhnā dugdhena ca rasena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाडिमान् मूलकात् कोलात् पचेत् सर्पिर् निहन्ति तत् । वात-गुल्मोदरानाह-पार्श्व-हृत्-कोष्ठ-वेदनाः

dāḍimān mūlakāt kolāt pacet sarpir nihanti tat | vāta-gulmodarānāha-pārśva-hṛt-koṣṭha-vedanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योन्य्-अर्शो-ग्रहणी-दोष-कास-श्वासा-रुचि-ज्वरान् । दश-मूलं बलां कालां सुषवीं द्वौ पुनर्नवौ

yony-arśo-grahaṇī-doṣa-kāsa-śvāsā-ruci-jvarān | daśa-mūlaṃ balāṃ kālāṃ suṣavīṃ dvau punarnavau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौष्करैरण्ड-रास्नाश्वगन्धा-भार्ग्य्-अमृता-शठीः । पचेद् गन्ध-पलाशं च द्रोणे ऽपां द्वि-पलोन्मितम्

pauṣkarairaṇḍa-rāsnāśvagandhā-bhārgy-amṛtā-śaṭhīḥ | paced gandha-palāśaṃ ca droṇe 'pāṃ dvi-palonmitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यवैः कोलैः कुलत्थैश् च माषैश् च प्रास्थिकैः सह । क्वाथे ऽस्मिन् दधि-पात्रे च घृत-प्रस्थं विपाचयेत्

yavaiḥ kolaiḥ kulatthaiś ca māṣaiś ca prāsthikaiḥ saha | kvāthe 'smin dadhi-pātre ca ghṛta-prasthaṃ vipācayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्व-रसैर् दाडिमाम्रात-मातुलुङ्गोद्भवैर् युतम् । तथा तुषाम्बु-धान्याम्ल-शुक्तैः श्लक्ष्णैश् च कल्कितैः

sva-rasair dāḍimāmrāta-mātuluṅgodbhavair yutam | tathā tuṣāmbu-dhānyāmla-śuktaiḥ ślakṣṇaiś ca kalkitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भार्गी-तुम्बुरु-षड्ग्रन्था-ग्रन्थि-रास्नाग्नि-धान्यकैः । यवानक-यवान्य्-अम्ल-वेतसासित-जीरकैः

bhārgī-tumburu-ṣaḍgranthā-granthi-rāsnāgni-dhānyakaiḥ | yavānaka-yavāny-amla-vetasāsita-jīrakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजाजी-हिङ्गु-हपुषा-कारवी-वृषकोषकैः । निकुम्भ-कुम्भ-मूर्वेभ-पिप्पली-वेल्ल-दाडिमैः

ajājī-hiṅgu-hapuṣā-kāravī-vṛṣakoṣakaiḥ | nikumbha-kumbha-mūrvebha-pippalī-vella-dāḍimaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वदंष्ट्रा-त्रपुसैर्वारु-बीज-हिंस्राश्मभेदकैः । मिशि-द्वि-क्षार-सुरस-शारिवा-नीलिनी-फलैः

śvadaṃṣṭrā-trapusairvāru-bīja-hiṃsrāśmabhedakaiḥ | miśi-dvi-kṣāra-surasa-śārivā-nīlinī-phalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रि-कटु-त्रि-पटूपेतैर् दाधिकं तद् व्यपोहति । रोगान् आशु-तरान् पूर्वान् कष्टान् अपि च शीलितम्

tri-kaṭu-tri-paṭūpetair dādhikaṃ tad vyapohati | rogān āśu-tarān pūrvān kaṣṭān api ca śīlitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपस्मार-गदोन्माद-मूत्राघातानिलामयान् । त्र्य्-ऊषण-त्रि-फला-धान्य-चविका-वेल्ल-चित्रकैः

apasmāra-gadonmāda-mūtrāghātānilāmayān | try-ūṣaṇa-tri-phalā-dhānya-cavikā-vella-citrakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्की-कृतैर् घृतं पक्वं स-क्षीरं वात-गुल्म-नुत् । तुलां लशुन-कन्दानां पृथक् पञ्च-पलांशकम्

kalkī-kṛtair ghṛtaṃ pakvaṃ sa-kṣīraṃ vāta-gulma-nut | tulāṃ laśuna-kandānāṃ pṛthak pañca-palāṃśakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्च-मूलं महच् चाम्बु-भारार्धे तद् विपाचयेत् । पाद-शेषं तद्-अर्धेन दाडिम-स्व-रसं सुराम्

pañca-mūlaṃ mahac cāmbu-bhārārdhe tad vipācayet | pāda-śeṣaṃ tad-ardhena dāḍima-sva-rasaṃ surām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धान्याम्लं दधि चादाय पिष्टांश् चार्ध-पलांशकान् । त्र्य्-ऊषण-त्रि-फला-हिङ्गु-यवानी-चव्य-दीप्यकान्

dhānyāmlaṃ dadhi cādāya piṣṭāṃś cārdha-palāṃśakān | try-ūṣaṇa-tri-phalā-hiṅgu-yavānī-cavya-dīpyakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साम्ल-वेतस-सिन्धूत्थ-देवदारून् पचेद् घृतात् । तैः प्रस्थं तत् परं सर्व-वात-गुल्म-विकार-जित्

sāmla-vetasa-sindhūttha-devadārūn paced ghṛtāt | taiḥ prasthaṃ tat paraṃ sarva-vāta-gulma-vikāra-jit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षट्-पलं वा पिबेत् सर्पिर् यद् उक्तं राज-यक्ष्मणि । प्रसन्नया वा क्षीरार्थः सुरया दाडिमेन वा

ṣaṭ-palaṃ vā pibet sarpir yad uktaṃ rāja-yakṣmaṇi | prasannayā vā kṣīrārthaḥ surayā dāḍimena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृते मारुत-गुल्म-घ्नः कार्यो दध्नः सरेण वा । वात-गुल्मे कफो वृद्धो हत्वाग्निम् अ-रुचिं यदि

ghṛte māruta-gulma-ghnaḥ kāryo dadhnaḥ sareṇa vā | vāta-gulme kapho vṛddho hatvāgnim a-ruciṃ yadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृल्-लासं गौरवं तन्द्रां जनयेद् उल्लिखेत् तु तम् । शूलानाह-विबन्धेषु ज्ञात्वा स-स्नेहम् आशयम्

hṛl-lāsaṃ gauravaṃ tandrāṃ janayed ullikhet tu tam | śūlānāha-vibandheṣu jñātvā sa-sneham āśayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्यूह-चूर्ण-वटकाः प्रयोज्या घृत-भेषजैः । कोल-दाडिम-घर्माम्बु-तक्र-मद्याम्ल-काञ्जिकैह्

niryūha-cūrṇa-vaṭakāḥ prayojyā ghṛta-bheṣajaiḥ | kola-dāḍima-gharmāmbu-takra-madyāmla-kāñjikaih

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मण्डेन वा पिबेत् प्रातश् चूर्णान्य् अन्नस्य वा पुरः । चूर्णानि मातुलुङ्गस्य भावितान्य् अ-सकृद् रसे

maṇḍena vā pibet prātaś cūrṇāny annasya vā puraḥ | cūrṇāni mātuluṅgasya bhāvitāny a-sakṛd rase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्वीत कार्मुक-तरान् वटकान् कफ-वातयोः ॥ ३१अब् ॥ हिङ्गु-वचा-विजया-पशुगन्धा-दाडिम-दीप्यक-धान्यक-पाठाः ॥ ३१च्द् ॥ पुष्कर-मूल-शठी-हपुषाग्नि-क्षार-युग-त्रि-पटु-त्रि-कटूनि ॥ ३१एफ़् ॥ साजाजि-चव्यं सह-तिन्तिडीकं स-वेतसाम्लं विनिहन्ति चूर्णं । हृत्-पार्श्व-वस्ति-त्रिक-योनि-पायु-शूलानि वाय्व्-आम-कफोद्भवानि

kurvīta kārmuka-tarān vaṭakān kapha-vātayoḥ || 31ab || hiṅgu-vacā-vijayā-paśugandhā-dāḍima-dīpyaka-dhānyaka-pāṭhāḥ || 31cd || puṣkara-mūla-śaṭhī-hapuṣāgni-kṣāra-yuga-tri-paṭu-tri-kaṭūni || 31ef || sājāji-cavyaṃ saha-tintiḍīkaṃ sa-vetasāmlaṃ vinihanti cūrṇaṃ | hṛt-pārśva-vasti-trika-yoni-pāyu-śūlāni vāyv-āma-kaphodbhavāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृच्छ्रान् गुल्मान् वात-विण्-मूत्र-सङ्गं कण्ठे बन्धं हृद्-ग्रहं पाण्डु-रोगम् । अन्ना-श्रद्धा-प्लीह-दुर्-नाम-हिध्मा-वर्ध्माध्मान-श्वास-कासाग्नि-सादान्

kṛcchrān gulmān vāta-viṇ-mūtra-saṅgaṃ kaṇṭhe bandhaṃ hṛd-grahaṃ pāṇḍu-rogam | annā-śraddhā-plīha-dur-nāma-hidhmā-vardhmādhmāna-śvāsa-kāsāgni-sādān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवण-यवानी-दीप्यक-कण-नागरम् उत्तरोत्तरं वृद्धम् । सर्व-समांश-हरीतकी- चूर्णं वैश्वानरः साक्षात्

lavaṇa-yavānī-dīpyaka-kaṇa-nāgaram uttarottaraṃ vṛddham | sarva-samāṃśa-harītakī- cūrṇaṃ vaiśvānaraḥ sākṣāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिङ्गु-त्रि-गुणं सैन्धवम् अस्मात् त्रि-गुणं च तैलम् ऐरण्डम् ॥ ३९अब् ॥ तत् त्रि-गुण-लशुन-रसं गुल्मोदर-वर्ध्म-शूल-घ्नम् । मातुलुङ्ग-रसो हिङ्गु दाडिमं विड-सैन्धवम्

hiṅgu-tri-guṇaṃ saindhavam asmāt tri-guṇaṃ ca tailam airaṇḍam || 39ab || tat tri-guṇa-laśuna-rasaṃ gulmodara-vardhma-śūla-ghnam | mātuluṅga-raso hiṅgu dāḍimaṃ viḍa-saindhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरा-मण्डेन पातव्यं वात-गुल्म-रुजापहम् । शुण्ठ्याः कर्षं गुडस्य द्वौ धौतात् कृष्ण-तिलात् पलम्

surā-maṇḍena pātavyaṃ vāta-gulma-rujāpaham | śuṇṭhyāḥ karṣaṃ guḍasya dvau dhautāt kṛṣṇa-tilāt palam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खादन्न् एक-त्र संचूर्ण्य कोष्ण-क्षीरानुपो जयेत् । वात-हृद्-रोग-गुल्मार्शो-योनि-शूल-शकृद्-ग्रहान्

khādann eka-tra saṃcūrṇya koṣṇa-kṣīrānupo jayet | vāta-hṛd-roga-gulmārśo-yoni-śūla-śakṛd-grahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिबेद् एरण्ड-तैलं तु वात-गुल्मी प्रसन्नया । श्लेष्मण्य् अनु-बले वायौ पित्ते तु पयसा सह

pibed eraṇḍa-tailaṃ tu vāta-gulmī prasannayā | śleṣmaṇy anu-bale vāyau pitte tu payasā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवृद्धं यदि वा पित्तं संतापं वात-गुल्मिनः । कुर्याद् विरेचनीयो ऽसौ स-स्नेहैर् आनुलोमिकैः

vivṛddhaṃ yadi vā pittaṃ saṃtāpaṃ vāta-gulminaḥ | kuryād virecanīyo 'sau sa-snehair ānulomikaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तापानुवृत्ताव् एवं च रक्तं तस्यावसेचयेत् । साधयेच् छुद्ध-शुष्कस्य लशुनस्य चतुः-पलम्

tāpānuvṛttāv evaṃ ca raktaṃ tasyāvasecayet | sādhayec chuddha-śuṣkasya laśunasya catuḥ-palam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरोदके ऽष्ट-गुणिते क्षीर-शेषं च पाचयेत् । वात-गुल्मम् उदावर्तं गृध्रसीं विषम-ज्वरम्

kṣīrodake 'ṣṭa-guṇite kṣīra-śeṣaṃ ca pācayet | vāta-gulmam udāvartaṃ gṛdhrasīṃ viṣama-jvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृद्-रोगं विद्रधिं शोषं साधयत्य् आशु तत् पयः । तैलं प्रसन्ना गो-मूत्रम् आरनालं यवाग्र-जः

hṛd-rogaṃ vidradhiṃ śoṣaṃ sādhayaty āśu tat payaḥ | tailaṃ prasannā go-mūtram āranālaṃ yavāgra-jaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुल्मं जठरम् आनाहं पीतम् एक-त्र साधयेत् । चित्रक-ग्रन्थिकैरण्ड-शुण्ठी-क्वाथः परं हितः

gulmaṃ jaṭharam ānāhaṃ pītam eka-tra sādhayet | citraka-granthikairaṇḍa-śuṇṭhī-kvāthaḥ paraṃ hitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूलानाह-विबन्धेषु स-हिङ्गु-विड-सैन्धवैः । पुष्करैरण्डयोर् मूलं यव-धन्वयवासकम्

śūlānāha-vibandheṣu sa-hiṅgu-viḍa-saindhavaiḥ | puṣkarairaṇḍayor mūlaṃ yava-dhanvayavāsakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलेन क्वथितं पीतं कोष्ठ-दाह-रुजापहम् । वाट्याह्वैरण्ड-दर्भाणां मूलं दारु महौषधम्

jalena kvathitaṃ pītaṃ koṣṭha-dāha-rujāpaham | vāṭyāhvairaṇḍa-darbhāṇāṃ mūlaṃ dāru mahauṣadham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतं निःक्वाथ्य तोयेन कोष्ठ-पृष्ठांस-शूल-जित् । शिला-जं पयसान्-अल्प-पञ्च-मूल-शृतेन वा

pītaṃ niḥkvāthya toyena koṣṭha-pṛṣṭhāṃsa-śūla-jit | śilā-jaṃ payasān-alpa-pañca-mūla-śṛtena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वात-गुल्मी पिबेद् वाट्यम् उदावर्ते तु भोजयेत् । स्निग्धं पैप्पलिकैर् यूषैर् मूलकानां रसेन वा

vāta-gulmī pibed vāṭyam udāvarte tu bhojayet | snigdhaṃ paippalikair yūṣair mūlakānāṃ rasena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बद्ध-विण्-मारुतो ऽश्नीयात् क्षीरेणोष्णेन यावकम् । कुल्माषान् वा बहु-स्नेहान् भक्षयेल् लवणोत्तरान्

baddha-viṇ-māruto 'śnīyāt kṣīreṇoṣṇena yāvakam | kulmāṣān vā bahu-snehān bhakṣayel lavaṇottarān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलिनी-त्रिवृता-दन्ती-पथ्या-कम्पिल्लकैः सह । स-मलाय घृतं देयं स-विड-क्षार-नागरम्

nīlinī-trivṛtā-dantī-pathyā-kampillakaiḥ saha | sa-malāya ghṛtaṃ deyaṃ sa-viḍa-kṣāra-nāgaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलिनीं त्रि-फलां रास्नां बलां कटुक-रोहिणीम् । पचेद् विडङ्गं व्याघ्रीं च पालिकानि जलाढके

nīlinīṃ tri-phalāṃ rāsnāṃ balāṃ kaṭuka-rohiṇīm | paced viḍaṅgaṃ vyāghrīṃ ca pālikāni jalāḍhake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसे ऽष्ट-भाग-शेषे तु घृत-प्रस्थं विपाचयेत् । दध्नः प्रस्थेन संयोज्य सुधा-क्षीर-पलेन च

rase 'ṣṭa-bhāga-śeṣe tu ghṛta-prasthaṃ vipācayet | dadhnaḥ prasthena saṃyojya sudhā-kṣīra-palena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो घृत-पलं दद्याद् यवागू-मण्ड-मिश्रितम् । जीर्णे सम्यग्-विरिक्तं च भोजयेद् रस-भोजनम्

tato ghṛta-palaṃ dadyād yavāgū-maṇḍa-miśritam | jīrṇe samyag-viriktaṃ ca bhojayed rasa-bhojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुल्म-कुष्ठोदर-व्यङ्ग-शोफ-पाण्ड्व्-आमय-ज्वरान् । श्वित्रं प्लीहानम् उन्मादं हन्त्य् एतन् नीलिनी-घृतम्

gulma-kuṣṭhodara-vyaṅga-śopha-pāṇḍv-āmaya-jvarān | śvitraṃ plīhānam unmādaṃ hanty etan nīlinī-ghṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुक्कुटाश् च मयूराश् च तित्तिरि-क्रौञ्च-वर्तकाः । शालयो मदिरा सर्पिर् वात-गुल्म-चिकित्सितम्

kukkuṭāś ca mayūrāś ca tittiri-krauñca-vartakāḥ | śālayo madirā sarpir vāta-gulma-cikitsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मितम् उष्णं द्रवं स्निग्धं भोजनं वात-गुल्मिनाम् । स-मण्डा वारुणी पानं तप्तं वा धान्यकैर् जलम्

mitam uṣṇaṃ dravaṃ snigdhaṃ bhojanaṃ vāta-gulminām | sa-maṇḍā vāruṇī pānaṃ taptaṃ vā dhānyakair jalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्निग्धोष्णेनोदिते गुल्मे पैत्तिके स्रंसनं हितम् । द्राक्षाभया-गुड-रसं कम्पिल्लं वा मधु-द्रुतम्

snigdhoṣṇenodite gulme paittike sraṃsanaṃ hitam | drākṣābhayā-guḍa-rasaṃ kampillaṃ vā madhu-drutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पोक्तं रक्त-पित्तोक्तं गुल्मे रूक्षोष्ण-जे पुनः । परं संशमनं सर्पिस् तिक्तं वासा-घृतं शृतम्

kalpoktaṃ rakta-pittoktaṃ gulme rūkṣoṣṇa-je punaḥ | paraṃ saṃśamanaṃ sarpis tiktaṃ vāsā-ghṛtaṃ śṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृणाख्य-पञ्चक-क्वाथे जीवनीय-गणेन वा । शृतं तेनैव वा क्षीरं न्यग्रोधादि-गणेन वा

tṛṇākhya-pañcaka-kvāthe jīvanīya-gaṇena vā | śṛtaṃ tenaiva vā kṣīraṃ nyagrodhādi-gaṇena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रापि स्रंसनं युञ्ज्याच् छीघ्रम् आत्ययिके भिषक् । वैरेचनिक-सिद्धेन सर्पिषा पयसापि वा

tatrāpi sraṃsanaṃ yuñjyāc chīghram ātyayike bhiṣak | vairecanika-siddhena sarpiṣā payasāpi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसेनामलकेक्षूणां घृत-प्रस्थं विपाचयेत् । पथ्या-पादं पिबेत् सर्पिस् तत् सिद्धं पित्त-गुल्म-नुत्

rasenāmalakekṣūṇāṃ ghṛta-prasthaṃ vipācayet | pathyā-pādaṃ pibet sarpis tat siddhaṃ pitta-gulma-nut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिबेद् वा तैल्वकं सर्पिर् यच् चोक्तं पित्त-विद्रधौ । द्राक्षां पयस्यां मधुकं चन्दनं पद्मकं मधु

pibed vā tailvakaṃ sarpir yac coktaṃ pitta-vidradhau | drākṣāṃ payasyāṃ madhukaṃ candanaṃ padmakaṃ madhu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिबेत् तण्डुल-तोयेन पित्त-गुल्मोपशान्तये । द्वि-पलं त्रायमाणाया जल-द्वि-प्रस्थ-साधितम्

pibet taṇḍula-toyena pitta-gulmopaśāntaye | dvi-palaṃ trāyamāṇāyā jala-dvi-prastha-sādhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्ट-भाग-स्थितं पूतं कोष्णं क्षीर-समम् पिबेत् । पिबेद् उपरि तस्योष्णं क्षीरम् एव यथा-बलम्

aṣṭa-bhāga-sthitaṃ pūtaṃ koṣṇaṃ kṣīra-samam pibet | pibed upari tasyoṣṇaṃ kṣīram eva yathā-balam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन निर्हृत-दोषस्य गुल्मः शाम्यति पैत्तिकः । दाहे ऽभ्यङ्गो घृतैः शीतैः साज्यैर् लेपो हिमौषधैः

tena nirhṛta-doṣasya gulmaḥ śāmyati paittikaḥ | dāhe 'bhyaṅgo ghṛtaiḥ śītaiḥ sājyair lepo himauṣadhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पर्शः सरो-रुहां पत्त्रैः पात्रैश् च प्रचलज्-जलैः । विदाह-पूर्व-रूपेषु शूले वह्नेश् च मार्दवे

sparśaḥ saro-ruhāṃ pattraiḥ pātraiś ca pracalaj-jalaiḥ | vidāha-pūrva-rūpeṣu śūle vahneś ca mārdave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहु-शो ऽपहरेद् रक्तं पित्त-गुल्मे विशेषतः । छिन्न-मूला विदह्यन्ते न गुल्मा यान्ति च क्षयम्

bahu-śo 'pahared raktaṃ pitta-gulme viśeṣataḥ | chinna-mūlā vidahyante na gulmā yānti ca kṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तं हि व्य्-अम्ल-तां याति तच् च नास्ति न चास्ति रुक् । हृत-दोषं परिम्लानं जाङ्गलैस् तर्पितं रसैः

raktaṃ hi vy-amla-tāṃ yāti tac ca nāsti na cāsti ruk | hṛta-doṣaṃ parimlānaṃ jāṅgalais tarpitaṃ rasaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाश्वस्तं स-शेषार्तिं सर्पिर् अभ्यासयेत् पुनः । रक्त-पित्ताति-वृद्ध-त्वात् क्रियाम् अन्-उपलभ्य वा

samāśvastaṃ sa-śeṣārtiṃ sarpir abhyāsayet punaḥ | rakta-pittāti-vṛddha-tvāt kriyām an-upalabhya vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुल्मे पाकोन्-मुखे सर्वा पित्त-विद्रधि-वत् क्रिया । शालिर् गव्याज-पयसी पटोली जाङ्गलं घृतम्

gulme pākon-mukhe sarvā pitta-vidradhi-vat kriyā | śālir gavyāja-payasī paṭolī jāṅgalaṃ ghṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धात्री परूषकं द्राक्षा खर्जूरं दाडिमं सिता । भोज्यं पाने ऽम्बु बलया बृहत्य्-आद्यैश् च साधितम्

dhātrī parūṣakaṃ drākṣā kharjūraṃ dāḍimaṃ sitā | bhojyaṃ pāne 'mbu balayā bṛhaty-ādyaiś ca sādhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लेष्म-जे वामयेत् पूर्वम् अ-वम्यम् उपवासयेत् । तिक्तोष्ण-कटु-संसर्ग्या वह्निं संधुक्षयेत् ततः

śleṣma-je vāmayet pūrvam a-vamyam upavāsayet | tiktoṣṇa-kaṭu-saṃsargyā vahniṃ saṃdhukṣayet tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिङ्ग्व्-आदिभिश् च द्वि-गुण-क्षार-हिङ्ग्व्-अम्ल-वेतसैः । निगूढं यदि वोन्नद्धं स्तिमितं कठिनं स्थिरम्

hiṅgv-ādibhiś ca dvi-guṇa-kṣāra-hiṅgv-amla-vetasaiḥ | nigūḍhaṃ yadi vonnaddhaṃ stimitaṃ kaṭhinaṃ sthiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनाहादि-युतं गुल्मं संस्वेद्य विनयेद् अनु । घृतं स-क्षार-कटुकं पातव्यं कफ-गुल्मिनाम्

ānāhādi-yutaṃ gulmaṃ saṃsvedya vinayed anu | ghṛtaṃ sa-kṣāra-kaṭukaṃ pātavyaṃ kapha-gulminām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स-व्योष-क्षार-लवणं स-हिङ्गु-विड-दाडिमम् । कफ-गुल्मं जयत्य् आशु दश-मूल-शृतं घृतम्

sa-vyoṣa-kṣāra-lavaṇaṃ sa-hiṅgu-viḍa-dāḍimam | kapha-gulmaṃ jayaty āśu daśa-mūla-śṛtaṃ ghṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भल्लातकानां द्वि-पलं पञ्च-मूलं पलोन्मितम् । अल्पं तोयाढके साध्यं पाद-शेषेण तेन च

bhallātakānāṃ dvi-palaṃ pañca-mūlaṃ palonmitam | alpaṃ toyāḍhake sādhyaṃ pāda-śeṣeṇa tena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुल्यं घृतं तुल्य-पयो विपचेद् अक्ष-संमितैः । विडङ्ग-हिङ्गु-सिन्धूत्थ-याव-शूक-शठी-विडैः

tulyaṃ ghṛtaṃ tulya-payo vipaced akṣa-saṃmitaiḥ | viḍaṅga-hiṅgu-sindhūttha-yāva-śūka-śaṭhī-viḍaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स-द्वीपि-रास्ना-यष्ट्य्-आह्व-षड्ग्रन्था-कण-नागरैः । एतद् भल्लातक-घृतं कफ-गुल्म-हरं परम्

sa-dvīpi-rāsnā-yaṣṭy-āhva-ṣaḍgranthā-kaṇa-nāgaraiḥ | etad bhallātaka-ghṛtaṃ kapha-gulma-haraṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्लीह-पाण्ड्व्-आमय-श्वास-ग्रहणी-रोग-कास-जित् । ततो ऽस्य गुल्मे देहे च समस्ते स्वेदम् आचरेत्

plīha-pāṇḍv-āmaya-śvāsa-grahaṇī-roga-kāsa-jit | tato 'sya gulme dehe ca samaste svedam ācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व-त्र गुल्मे प्रथमं स्नेह-स्वेदोपपादिते । या क्रिया क्रियते याति सा सिद्धिं न विरूक्षिते

sarva-tra gulme prathamaṃ sneha-svedopapādite | yā kriyā kriyate yāti sā siddhiṃ na virūkṣite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्निग्ध-स्विन्न-शरीरस्य गुल्मे शैथिल्यम् आगते । यथोक्तां घटिकां न्यस्येद् गृहीते ऽपनयेच् च ताम्

snigdha-svinna-śarīrasya gulme śaithilyam āgate | yathoktāṃ ghaṭikāṃ nyasyed gṛhīte 'panayec ca tām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्त्रान्तरं ततः कृत्वा भिन्द्याद् गुल्मं प्रमाण-वित् । वि-मार्गाज-पदादर्शैर् यथा-लाभं प्रपीडयेत्

vastrāntaraṃ tataḥ kṛtvā bhindyād gulmaṃ pramāṇa-vit | vi-mārgāja-padādarśair yathā-lābhaṃ prapīḍayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमृज्याद् गुल्मम् एवैकं न त्व् अन्त्र-हृदयं स्पृशेत् । तिलैरण्डातसी-बीज-सर्षपैः परिलिप्य च

pramṛjyād gulmam evaikaṃ na tv antra-hṛdayaṃ spṛśet | tilairaṇḍātasī-bīja-sarṣapaiḥ parilipya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लेष्म-गुल्मम् अयः-पात्रैः सुखोष्णैः स्वेदयेत् ततः । एवं च विसृतं स्थानात् कफ-गुल्मं विरेचनैः

śleṣma-gulmam ayaḥ-pātraiḥ sukhoṣṇaiḥ svedayet tataḥ | evaṃ ca visṛtaṃ sthānāt kapha-gulmaṃ virecanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स-स्नेहैर् वस्तिभिश् चैनं शोधयेद् दाशमूलिकैः । पिप्पल्य्-आमलक-द्राक्षा-श्यामाद्यैः पालिकैः पचेत्

sa-snehair vastibhiś cainaṃ śodhayed dāśamūlikaiḥ | pippaly-āmalaka-drākṣā-śyāmādyaiḥ pālikaiḥ pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एरण्ड-तैल-हविषोः प्रस्थौ पयसि षड्-गुणे । सिद्धो ऽयं मिश्रकः स्नेहो गुल्मिनां स्रंसनं हितम्

eraṇḍa-taila-haviṣoḥ prasthau payasi ṣaḍ-guṇe | siddho 'yaṃ miśrakaḥ sneho gulmināṃ sraṃsanaṃ hitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धि-विद्रधि-शूलेषु वात-व्याधिषु चामृतम् । पिबेद् वा नीलिनी-सर्पिर् मात्रया द्वि-पलीनया

vṛddhi-vidradhi-śūleṣu vāta-vyādhiṣu cāmṛtam | pibed vā nīlinī-sarpir mātrayā dvi-palīnayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैव सु-कुमाराख्यं घृतान्य् औदरिकाणि वा । द्रोणे ऽम्भसः पचेद् दन्त्याः पलानां पञ्च-विंशतिम्

tathaiva su-kumārākhyaṃ ghṛtāny audarikāṇi vā | droṇe 'mbhasaḥ paced dantyāḥ palānāṃ pañca-viṃśatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रकस्य तथा पथ्यास् तावतीस् तद्-रसे स्रुते । द्वि-प्रस्थे साधयेत् पूते क्षिपेद् दन्ती-समं गुडम्

citrakasya tathā pathyās tāvatīs tad-rase srute | dvi-prasthe sādhayet pūte kṣiped dantī-samaṃ guḍam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैलात् पलानि चत्वारि त्रिवृतायश् च चूर्णतः । कणा-कर्षौ तथा शुण्ठ्याः सिद्धे लेहे तु शीतले

tailāt palāni catvāri trivṛtāyaś ca cūrṇataḥ | kaṇā-karṣau tathā śuṇṭhyāḥ siddhe lehe tu śītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधु तैल-समं दद्याच् चतुर्-जाताच् चतुर्थिकाम् । अतो हरीतकीम् एकां सावलेह-पलाम् अदन्

madhu taila-samaṃ dadyāc catur-jātāc caturthikām | ato harītakīm ekāṃ sāvaleha-palām adan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखं विरिच्यते स्निग्धो दोष-प्रस्थम् अन्-आमयः । गुल्म-हृद्-रोग-दुर्-नाम-शोफानाह-गरोदरान्

sukhaṃ viricyate snigdho doṣa-prastham an-āmayaḥ | gulma-hṛd-roga-dur-nāma-śophānāha-garodarān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुष्ठोत्क्लेशा-रुचि-प्लीह-ग्रहणी-विषम-ज्वरान् । घ्नन्ति दन्ती-हरीतक्यः पाण्डु-तां च स-कामलाम्

kuṣṭhotkleśā-ruci-plīha-grahaṇī-viṣama-jvarān | ghnanti dantī-harītakyaḥ pāṇḍu-tāṃ ca sa-kāmalām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुधा-क्षीर-द्रवं चूर्णं त्रि-वृतायाः सु-भावितम् । कार्षिकं मधु-सर्पिर्भ्यां लीढ्वा साधु विरिच्यते

sudhā-kṣīra-dravaṃ cūrṇaṃ tri-vṛtāyāḥ su-bhāvitam | kārṣikaṃ madhu-sarpirbhyāṃ līḍhvā sādhu viricyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुष्ठ-श्यामा-त्रिवृद्-दन्ती-विजया-क्षार-गुग्गुलून् । गो-मूत्रेण पिबेद् एकं तेन गुग्गुलुम् एव वा

kuṣṭha-śyāmā-trivṛd-dantī-vijayā-kṣāra-guggulūn | go-mūtreṇa pibed ekaṃ tena guggulum eva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरूहान् कल्प-सिद्ध्य्-उक्तान् योजयेद् गुल्म-नाशनान् । कृत-मूलं महा-वास्तुं कठिनं स्तिमितं गुरुम्

nirūhān kalpa-siddhy-uktān yojayed gulma-nāśanān | kṛta-mūlaṃ mahā-vāstuṃ kaṭhinaṃ stimitaṃ gurum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गूढ-मांसं जयेद् गुल्मं क्षारारिष्टाग्नि-कर्मभिः । एकान्तरम् द्व्य्-अन्तरं वा विश्रमय्याथ-वा त्र्य्-अहम्

gūḍha-māṃsaṃ jayed gulmaṃ kṣārāriṣṭāgni-karmabhiḥ | ekāntaram dvy-antaraṃ vā viśramayyātha-vā try-aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीर-दोष-बलयोर् वर्धन-क्षपणोद्यतः । अर्शो-ऽश्मरी-ग्रहण्य्-उक्ताः क्षारा योज्याः कफोल्बणे

śarīra-doṣa-balayor vardhana-kṣapaṇodyataḥ | arśo-'śmarī-grahaṇy-uktāḥ kṣārā yojyāḥ kapholbaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदारु-त्रिवृद्-दन्ती-कटुका-पञ्च-कोलकम् । स्वर्जिका-याव-शूकाख्यौ श्रेष्ठा-पाठोपकुञ्चिकाः

devadāru-trivṛd-dantī-kaṭukā-pañca-kolakam | svarjikā-yāva-śūkākhyau śreṣṭhā-pāṭhopakuñcikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुष्ठं सर्पसुगन्धां च द्व्य्-अक्षांशं पटु-पञ्चकम् । पालिकं चूर्णितं तैल-वसा-दधि-घृताप्लुतम्

kuṣṭhaṃ sarpasugandhāṃ ca dvy-akṣāṃśaṃ paṭu-pañcakam | pālikaṃ cūrṇitaṃ taila-vasā-dadhi-ghṛtāplutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घटस्यान्तः पचेत् पक्वम् अग्नि-वर्णे घटे च तम् । क्षारं गृहीत्वा क्षीराज्य-तक्र-मद्यादिभिः पिबेत्

ghaṭasyāntaḥ pacet pakvam agni-varṇe ghaṭe ca tam | kṣāraṃ gṛhītvā kṣīrājya-takra-madyādibhiḥ pibet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुल्मोदावर्त-वर्ध्मार्शो-जठर-ग्रहणी-कृमीन् । अपस्मार-गरोन्माद-योनि-शुक्रामयाश्मरीः

gulmodāvarta-vardhmārśo-jaṭhara-grahaṇī-kṛmīn | apasmāra-garonmāda-yoni-śukrāmayāśmarīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षारा-गदो ऽयं शमयेद् विषं चाखु-भुजङ्ग-जम् । श्लेष्माणं मधुरं स्निग्धं रस-क्षीर-घृताशिनः

kṣārā-gado 'yaṃ śamayed viṣaṃ cākhu-bhujaṅga-jam | śleṣmāṇaṃ madhuraṃ snigdhaṃ rasa-kṣīra-ghṛtāśinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छित्त्वा भित्त्वाशयात् क्षारः क्षार-त्वात् क्षारयत्य् अधः । मन्दे ऽग्नाव् अ-रुचौ सात्म्यैर् मद्यैः स-स्नेहम् अश्नताम्

chittvā bhittvāśayāt kṣāraḥ kṣāra-tvāt kṣārayaty adhaḥ | mande 'gnāv a-rucau sātmyair madyaiḥ sa-sneham aśnatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योजयेद् आसवारिष्टान् निगदान् मार्ग-शुद्धये । शालयः षष्टिका जीर्णाः कुलत्था जाङ्गलं पलम्

yojayed āsavāriṣṭān nigadān mārga-śuddhaye | śālayaḥ ṣaṣṭikā jīrṇāḥ kulatthā jāṅgalaṃ palam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरिबिल्वाग्नि-तर्कारी-यवानी-वरुणाङ्कुराः । शिग्रुस् तरुण-बिल्वानि बालं शुष्कं च मूलकम्

ciribilvāgni-tarkārī-yavānī-varuṇāṅkurāḥ | śigrus taruṇa-bilvāni bālaṃ śuṣkaṃ ca mūlakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजपूरक-हिङ्ग्व्-अम्ल-वेतस-क्षार-दाडिमम् । व्योषं तक्रं घृतं तैलं भक्तं पानं तु वारुणी

bījapūraka-hiṅgv-amla-vetasa-kṣāra-dāḍimam | vyoṣaṃ takraṃ ghṛtaṃ tailaṃ bhaktaṃ pānaṃ tu vāruṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धान्याम्लं मस्तु तक्रं च यवानी-विड-चूर्णितम् । पञ्च-मूल-शृतं वारि जीर्णं मार्द्वीकम् एव वा

dhānyāmlaṃ mastu takraṃ ca yavānī-viḍa-cūrṇitam | pañca-mūla-śṛtaṃ vāri jīrṇaṃ mārdvīkam eva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिप्पली-पिप्पली-मूल-चित्रकाजाजी-सैन्धवैः । सुरा गुल्मं जयत्य् आशु जगलश् च विमिश्रितः

pippalī-pippalī-mūla-citrakājājī-saindhavaiḥ | surā gulmaṃ jayaty āśu jagalaś ca vimiśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वमनैर् लङ्घनैः स्वेदैः सर्पिः-पानैर् विरेचनैः । वस्ति-क्षारासवारिष्ट-गुटिका-पथ्य-भोजनैः

vamanair laṅghanaiḥ svedaiḥ sarpiḥ-pānair virecanaiḥ | vasti-kṣārāsavāriṣṭa-guṭikā-pathya-bhojanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौल्मिकैः पथ्य-भोजनैः श्लैष्मिको बद्ध-मूल-त्वाद् यदि गुल्मो न शाम्यति । तस्य दाहं हृते रक्ते कुर्याद् अन्ते शरादिभिः

gaulmikaiḥ pathya-bhojanaiḥ ślaiṣmiko baddha-mūla-tvād yadi gulmo na śāmyati | tasya dāhaṃ hṛte rakte kuryād ante śarādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ गुल्मं स-पर्य्-अन्तं वाससान्तरितं भिषक् । नाभि-वस्त्य्-अन्त्र-हृदयं रोम-राजीं च वर्जयन्

atha gulmaṃ sa-pary-antaṃ vāsasāntaritaṃ bhiṣak | nābhi-vasty-antra-hṛdayaṃ roma-rājīṃ ca varjayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाति-गाढं परिमृशेच् छरेण ज्वलताथ-वा । लोहेनारणिकोत्थेन दारुणा तैन्दुकेन वा

nāti-gāḍhaṃ parimṛśec chareṇa jvalatātha-vā | lohenāraṇikotthena dāruṇā taindukena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽग्नि-वेगे शमिते शीतैर् व्रण इव क्रिया । आमान्वये तु पेयाद्यैः संधुक्ष्याग्निं विलङ्घिते

tato 'gni-vege śamite śītair vraṇa iva kriyā | āmānvaye tu peyādyaiḥ saṃdhukṣyāgniṃ vilaṅghite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वं स्वं कुर्यात् क्रमं मिश्रं मिश्र-दोषे च काल-वित् । गत-प्रसव-कालायै नार्यै गुल्मे ऽस्र-संभवे

svaṃ svaṃ kuryāt kramaṃ miśraṃ miśra-doṣe ca kāla-vit | gata-prasava-kālāyai nāryai gulme 'sra-saṃbhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्निग्ध-स्विन्न-शरीरायै दद्यात् स्नेह-विरेचनम् । तिल-क्वाथे घृत-गुड-व्योष-भार्गी-रजो-ऽन्वितः

snigdha-svinna-śarīrāyai dadyāt sneha-virecanam | tila-kvāthe ghṛta-guḍa-vyoṣa-bhārgī-rajo-'nvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पानं रक्त-भवे गुल्मे नष्टे पुष्पे च योषितः । भार्गी-कृष्णा-करञ्ज-त्वग्-ग्रन्थिकामरदारु-जम्

pānaṃ rakta-bhave gulme naṣṭe puṣpe ca yoṣitaḥ | bhārgī-kṛṣṇā-karañja-tvag-granthikāmaradāru-jam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णं तिलानां क्वाथेन पीतं गुल्म-रुजापहम् । पलाश-क्षार-पात्रे द्वे द्वे पात्रे तैल-सर्पिषोः

cūrṇaṃ tilānāṃ kvāthena pītaṃ gulma-rujāpaham | palāśa-kṣāra-pātre dve dve pātre taila-sarpiṣoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुल्म-शैथिल्य-जननीं पक्त्वा मात्रां प्रयोजयेत् । न प्रभिद्येत यद्य् एवं दद्याद् योनि-विरेचनम्

gulma-śaithilya-jananīṃ paktvā mātrāṃ prayojayet | na prabhidyeta yady evaṃ dadyād yoni-virecanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षारेण युक्तं पललं सुधा-क्षीरेण वा ततः । ताभ्यां वा भावितान् दद्याद् योनौ कटुक-मत्स्यकान्

kṣāreṇa yuktaṃ palalaṃ sudhā-kṣīreṇa vā tataḥ | tābhyāṃ vā bhāvitān dadyād yonau kaṭuka-matsyakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वराह-मत्स्य-पित्ताभ्यां नक्तकान् वा सु-भावितान् । किण्वं वा स-गुड-क्षारं दद्याद् योनौ विशुद्धये

varāha-matsya-pittābhyāṃ naktakān vā su-bhāvitān | kiṇvaṃ vā sa-guḍa-kṣāraṃ dadyād yonau viśuddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्त-पित्त-हरं क्षारं लेहयेन् मधु-सर्पिषा । लशुनं मदिरां तीक्ष्णां मत्स्यांश् चास्यै प्रयोजयेत्

rakta-pitta-haraṃ kṣāraṃ lehayen madhu-sarpiṣā | laśunaṃ madirāṃ tīkṣṇāṃ matsyāṃś cāsyai prayojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.